ROZDZIAŁ 7
URZĄDZENIA LINIOWE
§50. PÓŁSAMOCZYNNA BLOKADA LINIOWA .
1. Półsamoczynna blokada liniowa przeznaczona jest do zabezpieczenia ruchu pociągów na szlaku i w uzasadnionych przypadkach w obrębie stacji.
2. Półsamoczynna blokada liniowa może być:
1)jednokierunkowa - przeznaczona do prowadzenia ruchu po torze w
jednym kierunku,
2) dwukierunkowa - przemaczona do prowadzenia ruchu po torze w
obu kierunkach.
3. Szlak pomiędzy posterunkami zapowiadawczynń stanowi
jeden. lub więcej odstępów blokowych. Odstępem może być
także część szlaku pomiędzy:
1) posterunkim zapowiadawczym i posterunkiem odstępowyrn
(bocznicowym),
2) dwoma kolejnymi posterunkami odstępowymi (bocznicowymi),
3) posterunkiem odstępowym i bocznicowym.
Posterunek osłonny włączony do blokady liniowej należy
traktować, przy określaniu ,odstępu, jako posterunek
odstępowy.
4. Półsamoczynna blokada liniowa powinna spełniać
następujące warunki:
1) sygnał zezwaląjący na semaforze (semaforach) ustawionym na
początku odstępu blokowego może być podany dopiero po
zwolnieniu tego odstępu przez pociąg i osłonięciu pociągu
sygnałem zabraniającym jazdy na semaforze ustawionym na końcu
odstępu,
2) sygnał zezwalający na semaforze (semaforach) ustawionym na
początku odstępu blokowego może byc podany tylko jeden raz do
czasu zwolnienia odstępu przez pociąg i potwterdzeniu (za
pomocą urządzeń blokady) jego przybycia przez personel
posterunku ruchu znąjdującego się na końcu odstępu,
3) nastawienie sygnału "STÓJ" na semaforze świetlnym
stojącym na początku odstępu blokowego powinno następować
samoczynnie, po najechaniu pierwszą osią pociągu na
urządzenia oddziaływania. W sygnalizacji kształtowej
samoczynne nastawienie sygnału "STÓJ" powinno
następować po zjechaniu ostatniej osi pociągu z urządzenia
oddziaływania, przy czym dotyczy to tylko semaforów ustawionych
przy torach, po których odbywają się przebiegi bez
zatrzymania,
4) zadziałanie urządzeń umożliwiających zwolnienie odstępu
blokowego powinno następować samoczynnie po zjechaniu ostatniej
osi pociągu z urządzenia oddziaływania przeznaczonego do tego
celu
5 Półsamoczynna blokada liniowa dwukierunkowa w stanie
zasadniczym moze być włączona dla jednego z kierunków ruchu
lub pozostawać w stanie neutralnym. w którym żaden z
kierunków ruchu nie jest włączony.
Włączenie blokady dla jednego kierunku powinno uniemożliwiać
podanie sygnału zezwalającego na semaforach wyjazdowych dla
kierunku przeciwnego.
6. Zmiana lub włączenie kierunku w półsamoczynnej blokadzie liniowej, a także jej przejście do stanu neutralnego powinno być możliwe, jeżeli na żadnym semaforze stojącym na początku odstępu (odstępów) nie jest i nie był podany sygnał zezwalający na jazdę na ten odstęp po zwolnieniu go przez ostatni pociąg i stwierdzeniu przez personel obydwu posterunków ruchu, że szlak jest niezałęty.
7. Zmiana kierunku blokady liniowej półsamoczynnej dwukierunkowej na nastawni wykonawczej powinna być możliwa po uzyskaniu polecenia od dyżurnego ruchu przekazanego za pomocą urządzeń. Dopuszcza się możliwość zmiany kierunku blokady na nastawni wykonawczej bezpośrednio przez dyżurnego ruchu.
8. Stan urządzeń blokady powinien być sygnalizowany personelowi obsługi urządzeń, przy czym na nastawni dysponującej powinny być powtarzacze informujące o stanie blokady z nastawni wykonawczej.
9. Dla zapewnienia współpracy urządzeń blokady pomiędzy posterunkami ruchu może być stosowana oddzielna linia kablowa lub wydzielone łącze telekomunikacyjne. W przypadku zastosowania wydzielonego łącza w kablu teletechnicznym należy łącze to doprowadzić do nastawni w taki sposób, aby dostęp do niego był możliwy tylko dla upoważnionego personelu utrzymania urządzeń srk i łaczności.
10. Półsamoczynną blokadę liniową należy wyposażać dodatkowo w urządzenia umożliwiąjące jej działanie, w przypadku wystąpienia przeszkód w pracy urządzeń stacyjnych. Użycie tych urządzeń powinno być rejestrowane.
11. W uzasadnionych przypadkach, na szlakach nie wymagających
dzielenia na odstępy blokowe, mozna stosować półsamoczynną
dwukierunkową blokadę liniową z urządzeniami do układowej
kontroli niezajętości torów.
Przy takiej blokadzie podanie sygnału zezwalającego na
semaforze (semaforach) ustawionym na począłku odstępu jest
zależne od ustalenia kierunku ruchu oraz od stanu niezajętości
odstępu.
Dla takiej blokady nie obowiązują warunki podane w ust 4 punkt
2.
§ 51. SAMOCZYNNA BLOKADA LINIOWA
1 Samoczynna blokada liniowa (sbl) przeznaczona jest do
zabezpieczenia ruchu pociągów na szlaku i stosowana jest wtedy.
gdy występują warunki określone w § 3 ust. 9.
W szczególme uzasadnionych przypadkach blokadę liniową
samoczynną można stosować w obrębie stacji
2. Na szlaku wyposażonym w samoczynną blokadę liniową tor
pomiędzy:
1) dwoma kolejnymi semaforami odstępowymi dla tego samego
kierunku jazdy po danym torze.
2) semaforami wyjazdowymi (semaforem wyjazdowym grupowym) a
semaforem odstępowym na szlaku,
3) ostatnim semaforem odstępowym i semaforem wjazdowym
stanowi odstęp blokowy.
3. Samoczynna blokada liniowa pod względem liczby wskazań
sygnałowych (stawności) może być:
1) dwustawna,
2) trzystawna,
3) czterostawna.
4. W samoczynnej blokadzie liniowej dwustawnej odstęp nie może być krótszy niż podwójna długość drogi hamowania ustalona dla danej linii, a światło zielone ciągłe oznacza, że co najmniej jeden odstęp blokowy za semaforem, patrząc w kierunku jazdy pociągu. nie jest zajęty. Semafory odstępowe tej blokady powinny być poprzedzone tarczami ostrzegawczymi zgodnie z zasadą podaną w § 18 ust 2.
5. W samoczynnej blokadzie liniowej trzystawnej odstęp nie może być krótszy od przyjętej dla danej linii drogi hamowania, a światło zielone ciągłe oznacza, że co najmniej dwa odstępy blokowe za semaforem, patrząc w kierunku jazdy pociągu, nie są zajęte.
6. W samoczynnej blokadzie liniowej czterostawnej odstęp nie może być krótszy od połowy drogi hamowania przyjętej dla danej linii, a światło zielone ciągłe oznacza, że co najmniej trzy odstępy blokowe za semaforem, patrząc w kierunku jazdy pociągu, nie są zajęte.
7. Maksymalna długość odstępu blokowego nie może być większa od podwójnej długości drogi hamowania ustalonej dla danej linii.
8. Samoczynna blokada liniowa może być:
1)jednokierunkowa - przeznaczona do prowadzenia ruchu po torze w
jednym kierunku,
2) dwukierunkowa - przeznaczona do prowadzenia ruchu po torze w
obu kierunkach.
9. Samoczynna blokada liniowa dwukierunkowa w stanie
zasadniczym może być włączona dla jednego kierunku ruchu lub
pozostawać w stanie neutralnym, w którym żaden z kierunków
ruchu nie jest załączony
Włączenie blokady dla jednego kierunku powinno uniemożliwiać
podanie sygnału zezwałającego na semaforach wyjazdowych dla
kierunku przeciwnego.
10. Semafory odstępowe nie załączonego kierunku ruchu mogą być wygaszone lub wskazywać sygnał "STÓJ", przy czym ostatni semafor odstępowy tego kierunku powinien wskazywac sygnał uzależniony od wskazań semafora wjazdowego oraz stanu niezajętości odstępu osłanianego przez semafor.
11. Semafory załączonego kierunku powinny wskazywać sygnały zgodnie z sytuacją ruchową na odstępach, zaś sygnał na ostatnim semaforze odstępowym powinien być dodatkowo uzależniony od wskazań semafora wjazdowego.
12. Samoczynna blokada liniowa powinna spełniać
następujące warunki:
1) sygnał zezwalający na semaforze (semaforach) ustawionym na
początku odstępu blokowego może być podany tylko wtedy,
jeżeli ten odstęp nie jest zajęty i pod warunkiem, że
następny odstęp jest osłonięty sygnałem "STOJ" lub
nie jest zajęty.
2) osłonięcie odstępu blokowego sygnałem "STÓJ"
powinno nastąpić po zajęciu pierwszą osią pociągu tego
odstępu i powinno trwać do czasu opuszczenia odstępu przez
pociąg,
3) brak obrazu sygnałowego na semaforze odstępowym luh
wjazdowym (semafor ciemny) powinien powodować wyświetlenie
sygnału STOJ" na semaforze osłaniającym odstęp
poprzedni,
4) sygnał zezwalający na ostatnim semaforze samoczynni blokady
liniowej spełniającym funkcje tarczy ostrzegawczej może
ukazać się wówczas, gdy wjeżdżający pociąg wjedzie poza
miejsce niebezpieczne za semaforem wjazdowym, na semaforze
wjazdowym wyświetli się sygnał "STÓJ" i odstęp
chroniony tym semaforem samoczynnym nie będzie zajety.
5) urządzenia satnoczynnej blokady liniowej powinny umożliwiać
zmianę kierunku o ile:
a) wszystkie odstępy blokowe danego toru szlakowego nie są
zajęte
b) nie jest nastawiony ani nie odbywa się żaden przebieg
wyjazdowy na dany tor szlakowy
6) dopuszcza się stosowanie urządzeń awaryjnej zmiany kierunku
o ile posterunki przyległe do szlaku posiadają sygnalizację
zbliżania i oddalania obejmującą wszystkie odstępy blokowe.
Urządzenia awaryjnej zmiany kierunku powinny zapewniać:
a) wyłączenia sygnału zezwalającego na semaforach w wyniku
użycia urządzeń awaryjnej zmiany kierunku.
b) możliwość zmiany kierunku bez względu na wykazywanie
zajętości odstępu (odstępów) blokowego.
c) rejestrację czynności awaryjnej zmiany kierunku
7) zmiana kierunku samoczynnej blokady liniowej dwukierunkowej z
nastawni wykonawczej powinna być możliwa po uzyskaniu od
dyżurnego ruchu pozwoloenia przekazanego za pomocą urządzeń.
Dopuszcza się możliwość tej zmiany bezpśrednio przez
dyżurnego ruchu z nastawni dysponującej.
13. Stan urządzeń blokady powinien być sygnalizowany w nastawni przylegającej do szlaku, przy czym, jeżeli jest to nastawnia wykonawcza to informacje te powinny być również przekazywane do nastawni dysponującej.
14. Na każdym z posterunków przylegających do szlaku
należy indywidualnie sygnalizować. stan niezajętości co
najmniej 3 kolejnych odcinków zbliżania i oddalania
W przypadku, gdy na szlaku występuje więcej niż 3 odcinki
zbliżania (oddalania) dopuszcza się stosowanie zbiorczej
informacji o stanie ich niezajętości, jednak z zachowaniem
warunku, o którym mowa wyżej w niniejszym ustępie.
Jeżeli liczba ww. odcinków jest mniejsza niz 3 to na obu
posterunkach należy indywidualnie sygnalizować stan
niezajętosci wszystkich odcinków zbliżania (oddalania) i
dodatkowo zapewnić informację o podaniu sygnału zezwalającego
na wjazd lub wyjazd na sąsiednim posterunku ruchu.
15. Niezależnie od przekazywania informacji o o stanie niezajętości zbliżania (oddalania), o których mowa w ust.14. na posterunkach przylegających do szlaku może być także przekazywana zbiorcza informacja o stanie niezajętości całego szlaku i sygnałów zezwalających na semaforach odstępowych włączonego kierunku jazdy.
16. Przy budowie urządzeń samoczynnej blokady liniowej rozmieszczenie semaforów odstępowych powinno zapewniać wymaganą przelotność szlaku przy założeniu, że jazda pociągów będzie odbywać się w odległości co najmniej trzech odstępów przy blokadzie trzystawnej i czterech odstępów przy blokadzie czterostawnej.
17. Na linii dwutorowej przy samoczynnej blokadzie liniowej
dwukierunkowej rozstawienie semaforów należy ustalać dla
kierunku właściwego.
Lokalizację semaforów kierunku niewłaściwego podporządkowuje
się lokalizacji semaforów kierunku właściwego.
Należy dążyć, aby na linii dwutorowej semafory odstępowe
odnoszące się do obu torów były zlokalizowane w jak
najmniejszej odległości od siebie.
18. Odległości, o których mowa w ust. 16. mogą być
mniejsze, jeżeli na linii przeważa nich podmiejski, na szlaku
występują długie wzniesienia lub semafory umieszczone są na
odstępie przylegającym do stacji, na której przewidywany jest
rozkładowy postój pociągu.
W wymienionych przypadkach czas świecenia zielonego światła na
semaforze, do którego zbliża się, czoło pociągu, nie
powinien być krótszy niż 10 sekund
19. Liczba odstępów blokowych na szlaku nie powinna być większa niż wynika to z zakładanego czasu następstwa pomiędzy kolejnymi pociągami.
20. Dla umożliwienia powiązania urządzeń samoczynnej
blokady liniowej z urządzeniami stacyjnymi można stosować
grupowe semafory wyjazdowe na szlak.
Semaforów tych nie zaleca się stosować przy blokadzie liniowej
czterostawnej.
21. Przy stosowaniu semafora grupowego wyjazdowego na szlak
obowiązują następujące zasady:
1) grupowy semafor wyjazdowy w stanie zasadniczym wskazuje
sygnał ,STÓJ",
2) grupowy semafor wyjazdowy jest uzależniony od urządzeń
samoczynnej blokady liniowej,
3) semafory wyjazdowe z torów stacyjnych są uzależnione
kolejnością nastawiania od semafora grupowego wyjazdowego na
szlak.
22. Urządzenia na małych i średnich stacjach leżących na szlakach wyposażonych w samoczynną blokanię liniową mogą być przystosowane do przełączenia semaforów stacyjnych na samoczynne działanie.
23. Samoczynność semaforów stacyjnych polega na uzależnieniu ich wskazań sygnałowych od urządzeń stacyjnych, a także od stanu odstępów blokowych samoczynnej blokady liniowej.
24. Samoczynne działanie semaforów stacyjnych może dotyczyć tylko semaforów ustawionych przy torach głównych zasadniczych i tylko dla przebiegów. których droga stanowi przedłużenie torów szlakowych (jazda "na wprost").
25. Włączenie semaforów stacyjnych na samoczynne działanie odbywa się przez personel obsługi urządzeń po uprzednim nastawieniu drogi przebiegu.
26. Wyłączenie semaforów stacyjnych z samoczynnego
działania może być dokonane przez personel obsługi w dowolnym
czasie z tym, że działanie urządzeń stacyjnych zależy od
sytuacji ruchowej na kolejnych przyległych do stacji odstępach
- stanowiących odcinki zbliżania, to jest:
1) jeżeli co najmniej 1 odcinek zbliżania dwustawnej, 2 odcinki
zbliżania trzystawnej lub 3 odcinki zbliżania czterostawnej
samoczynnej blokady liniowej są niezajęte to wyłączenie
samoczynności nie może spowodować ustawienia semaforów
stacyjnych na sygnał "Stój" i uchylenia zwolnienia
utwierdzonych przebiegów,
2) jeżeli chociaż jeden z odcinków zbliżania, o których mowa
w pkt. 1 jest zajęty to wyłączenie samoczynności nie może
spowodować zmian w urządzeniach stacyjnych do czasu wjazdu
pierwszego pociągu na stację.
Odstępstwo od tych zasad wymaga zgody naczelnego dyrektora
okręgu kolei państwowych.
Włączenie semaforów stacyjnych na samoczynne działanie w
okręgu nastawni wykonawczej może być dokonane po uprzednim
otrzymaniu zlecenia z nastawni dysponującej.
28. Włączenie semaforów na samoczynne działanie powinno być sygnalizowane personelowi obsługi urządzeń, przy czym jeżeli jest to nastawnia wykonawcza to informacje te powinny być również przekazywane do nastawni dysponującej.
29. Dla samoczynnej blokady liniowej dwustawnej nie mają zastosowania postanowienia zawarte w ust. 7 i 18.