ROZDZIAŁ I
POSTANOWIENIA OGÓLNE
§1. ZAKRES
WYTYCZNYCH
- Wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania ruchem
kolejowym w przedsębiorstwie Polskie Koleje Państwowe
określają zasady oraz warunki jakie powinny być
spełnione przy budowie urządzeń sterowania ruchem
kolejowym (srk).
- Wytyczne określają także niezbędne wymagania dla
branż towarzyszących związanych z budową urządzeń
sterowania ruchem kolejowym.
- Wytyczne obowiązują przy budowie oraz przy remontach
urządzeń srk na liniach kolejowyeh normalnotorowych i
szerokotorowych przedsiębiorstwa PKP. Urządzenia
zainstalowane przed wejściem w życie wytycznych mogą
być nadal eksploatowane na warunkach, według których
zostały pobudowane.
- Na czas przebudowy urządzeń srk dopuszcza się
ograniczenie stosowania wytycznych w zakresie
wynikającym z miejscowych warunków
techniczno-ruchowych. Ograniczenia te winny być ujęte w
projekcie wykonawczym (technicznym) przebudowy
urządzeń.
- Wytyczne nie dotyczą budowy urządzeń srk na liniach,
na których ruch pociągów prowadzony jest na podsrawie
radiotelefonicznego zapowiadania.
- Odstępstwa od ustaleń zawartych w wytycznych są
dopuszczalne za zgodą Prezesa Zarządu - Dyrektora
Generalnego PKP lub - jeżeli wynika to z treści
postanowlen szczegółowych - właściwego miejscowo
naczelnego dyrektora okręgu kolei państwowych.
- Wykaz terminów występujących w wytycznych wraz z
objaśnieniami zawiera załącznik numer 1.
- Wykaz aktów prawnych, norm przepisów związanych z
wytycznymi zawiera załącznik nr 2.
§2. OGÓLNE
WYMAGANIA DLA URZĄDZEŃ SRK
- Urządzenia sterowania ruchem kolejowym (srk) służą do
zapewnienia bezpieczeństwa i sprawności ruchu
kolejowego przy załozeniu, że tabor oraz pozostałe
obiekty i urządzenia związane z ruchem kolejowym
spełniają również odpowiednie wymagania w zakresie
bezpieczeństwa ruchu.
- Bezpieczeństwo ruchu kolejowego w zakresie realizowanym
przez urządzenia srk uzyskuje się poprzez
- uzależnienie podania sygnału zezwalającego na jazdę
od nastawienia zwrotnic i innych urządzeń wchodzących
w drogę przebiegu oraz wykluczenia przebiegów
sprzecznych,
- uzależnienie czynności nastawczych między
współpracującymi posterunkami nastawczymi w obrębie
stacji,
- kontrolę niezajętości torów rozjazdów,
- uniemożliwienie przestawiania elementów drogi przebiegu
(zamknięcie i utwierdzenie przebiegu),
- uzależnienie pomiędzy współpracującymi posterunkami
zapowiadawczymi, odstępowymi lub bocznicowymi
- kontrolę prowadzenia pociągów z wykorzystaniem
urządzeń kontroli czujności maszynisty kontroli
prędkosci jazdy pociągu, kontroli hamowania oraz
przekazywania sygnałów i innych informacji do kabiny
maszynisty.
Zakres realizacji wyżej wymienionych wymagań zależy od
rodzaju i typu urządzeń srk
- Sprawność ruchu kolejowego w zakresie realizowanym
przez systemy i urządzenia srk uzyskuje się poprzez ich
dużą niezawodność oraz automatyzację czynności
nastawczych i procesów prowadzenia ruchu
- Systemy i urządzenia srk powinny:
- prawidłowo działać w całym okresie eksploatacji
- umożliwiać dogodne diagnozowanie i wykonywanie
zabiegów utrzymaniowych oraz remontu, przebudowy i
rozbudowy przy możliwie minimalnych nakładach
finansowych,
- zapewniać odporność na szkodliwe wpływy środowiska
(temperatura, wilgotność, zanieczyszczenie, wibracje,
zakłócenia elektromagnetyczne, przepięcia i
przetężenia w sieci zasilającej, wyładowania
atmosferyczne, korozja itp.)
- zapewniac ochronę przeciwporażeniową i
przeciwpożarową.
- uwzględnić zabezpieczenie przed dostępem osób
postronnych.
- uwzględniać normy i standardy krajowe i międzynarodowe
pod względem konstrukcji i zastosowanych rozwiązań
technicznych
- Systemy i urządzenia srk powinny być konstruowane w
taki sposób, aby:
- pojedyncze uszkodzenie systemu lub urządzenia nie
prowadziło do zagrożenia bezpieczeństwa ruchu,
- uszkodzenie było wykrywane, w zależności od rodzaju i
typu urządzeń, natychmiast lub w cyklu samokontroli, a
najpóźniej w następnym cyklu pracy i w miarę
możliwości sygnalizowane.
Szczegółowe wymagania w zakresie bezpieczeństwa
systemów i urządzeń srk określają zasady ustalone
przez Naczelnego Dyrektora Automatyki i Telekomunikacji.
- Wymagania podane w ust. 2 i 5 stosuje się dla urządzeń
w rejonach manewrowych w ograniczonym zakresie, zależnie
od potrzeb techniczno-ruchowych oraz rodzaju i typu
zastosowanych urzadzeń srk.
- Systemy i urządzenia srk. które mogą być budowane w
przedsiębiorstwie PKP dopuszcza do stosowania Naczelny
Dyrektor Automatyki i Telekomunikacji w oparciu o
odpowiednie dokumenty potwierdzające spełnienie
wymagań techniczno-ruchowych oraz bezpieczeństwa.
§3. RODZAJE
URZĄDZEN SRK I WARUNKI ICH STOSOWANIA
- Urządzenia srk pod względem spełnianych funkcji
dzielą się na
- stacyjne (na posterunkach ruchu),
- liniowe
- kontroli prowadzenia pociągów,
- zdalnego sterowania
- zabezpieczenia ruchu na przejazdach kolejowych,
- sterowania rozrządem.
- Ze względu na sposób realizacji zależności oraz
funkcji nastawczych wyróznia się następujące rodzaje
urządzeń stacyjnych
- mechaniczne
- kluczowe,
- scentralizowane.
- elektryczne
- suwakowe
- przekaźnikowe
- komputerowe
- Urządzenia mechaniczne kluczowe można stosować przy
prędkościach pociągów nie przekraczających 120 km/h
jako
- stałe - na liniach znaczenia miejscowego oraz na
bocznicach stacyjnych i szlakowych
- tymczasowe - na pozostałych liniach oraz w czasie
przebudowy lub remontu innych rodzajów urządzeń srk
- Urządzenia mechaniczne scentralizowane można stosować
przy prędkościach pociągów nie przekraczających 140
km/h.
W urządzenia mechaniczne scentralizowane nie należy
wyposażać nowych obiektów.
- Urządzenia suwakowe mogą być eksploatowane na
istniejących obiektach według obowiązujących
dotychczas warunków techniczno - ruchowych, do czasu ich
wymiany, przy prędkościach pociągów nie
przekraczających 120 km/h
- Urządzenia przekaźnikowe i komputerowe można stosować
na dowolnych posterunkach ruchu niezależnie od
prędkości kursujących pociągów.
Dodatkowe wymagania dla stosowania ich przy
prędkościach powyżej 160 km/h określa Naczelny
Dyrektor Automatyki i Telekomunikacji.
- W przekaźnikowych urządzeniach srk zaleca się
stosowanie komputerowych pulpitów nastawczych.
- Urządzenia liniowe srk ze względu na sposób działania
dzielą się na:
- samoczynną blokadę liniową
- półsamoczynną blokadę liniową
Blokadę liniową należy stosować na liniach
magistralnych i pierwszorzędnych oraz na szlakach
przyległych do tych linii, a także na pozostałych
liniach, jeżeli prędkość kursujących pociągów
przekracza 60 km/h.
- Samoczynną blokadę liniową stosuje się w celu:
- uzyskania wymaganej przelotnośco szlaku lub linii,
- zapewnienia współpracy z systemami nadrzędnymi (zdalne
sterowanie, nadzór nad prowadzeniem ruchu pociągów
itp.)
- spełnienia innych potrzeb techniczno-ruchowych
Samoczynną blokadę liniową należy stosować z zasady
jako dwukierunkową.
- Jeżeli nie występuje żaden z przypadków wymienionych
w ust.9, to należy stosować półsamoczynną blokadę
liniową jedno- lub dwukierunkową, w zależności od
potrzeb techniczno-ruchowych.
- Urządzenia kontroli prowadzenia pociągów dzielą się
na:
- punktowego oddziaływania
- odcinkowego oddziaływania
- ciągłego oddziaływania
Rodzaj stosowanych urządzeń wynika z ustalonego dla
danej linii standardu wyposażenia technicznego.
- Urządzenia zdalnego sterowania stanowią system
nadrzędny dla stacyjnych i liniowych urządzeń srk.
Zdalne sterowanie urządzeniami srk stosuje się w celu
usprawnienia i automatyzacji prowadzenia ruchu pociągów
oraz zmniejszenia kosztów eksploatacji.
Zdalne sterowanie można stosować:
- na liniach kolejowych - dla sterowania
urządzeniami srk na posterunkach ruchu na odcinku linii
lub obszarze sieci kolejowej
- na stacjach - dla sterowania
urządzeniami srk w odległych okręgach nastawczych i
przyległych do stacji innych posterunkach ruchu
- Wyposażenie przejazdów i przejść kolejowych w
poziomie szyn w urządzenia zabezpieczenia ruchu zależy
od kategorii przejazdu lub przejścia i powinno
uwzględniać:
- ilość torów w miejscu skrzyżowania
- kategorię drogi
- natężenie ruchu kolejowego i drogowego
- prędkość maksymalną kursujących pojazdów szynowych
- warunki widoczności przejazdu
Stosowane na przejazdach i przejściach kolejowych
urządzenia zabezpieczenia ruchu mogą być obsługiwane
przez pracownika lub działać samoczynnie.
- Urządzenia sterowania rozrządem służą do:
- nastawiania zwrotnic w strefie podziałowej górki
- sterowania hamulcami odstępowymi i docelowymi
- informacji i zarządzania.
Hamulce torowe mogą być sterowane automatycznie,
półautomatycznie lub bezpośrednio przez personel
obsługi.
Zwrotnice w strefie podziałowej mogą być nastawiane
automatycznie lub indywidualnie.
Wybór rodzaju urządzeń i zakres automatyzacji zależą
od wielkości pracy rozrządowej.
- Wybór rodzaju i typu urządzeń srk zależy od:
- kategorii linii kolejowej i maksymalnej prędkości
pociągów na tej linii lub ustanowionych dta niej
standardów wyposażenia technicznego.
- natężenia i rodzaju ruchu kolejowego (ruch pociągów,
ruch manewrowy).
- miejsca zainstalowania (na szlaku, na posterunku ruchu),
- wielkości i rodzaju posterunku ruchu,
- rodzaju trakcji,
- czynników ekonomicznych.
- Kategorie oraz standardy wyposażenia technicznego linii
kolejowych ustanawia Prezes Zarządu - Dyrektor Generalny
PKP.
- Budowane na szlakach i posterunkach ruchu urządzenia srk
muszą uwzględniać możliwość współpracy wzajemnej
oraz z systemami nadrzędnymi.
- Przy wyposażaniu obiektów kolejowych w urządzenia srk
należy dążyć do ujednolicenia rodzaju urządzeń na
całej linii lub na jej odcinkach.
Powrót do strony WTB-E10