Rozdział IX


§ 74

Postępowanie w razie otwarcia i zamknięcia posterunków ruchu

1. Rozróżnia się następujące przypadki otwarcia i zamknięcia posterunków ruchu:

  1. Otwarcie dla czynności technicznych posterunku ruchu nowo wybudowanego lub istniejącego, lecz stale zamkniętego dla czynności technicznych.
  2. Stałe zamknięcie czynnego posterunku ruchu.
  3. Zamykanie okresowe poszczególnego posterunku następczego.
  4. Zamykanie okresowe wszystkich posterunków następczych na wyznaczonym odcinku.
  5. Otwarcie i zamknięcie prowizorycznego posterunku odstępowego lub odgałęźnego.
  6. Otwarcie i zamknięcie posterunku pomocniczego.
  7. Czasowe zamknięcie i wyłączenie posterunku następczego z udziału w prowadzeniu ruchu.
  8. Czasowe wyłączenie z udziału w prowadzeniu ruchu nastawni wykonawczej.
  9. Czasowe wyłączenie stacji z udziału w prowadzeniu ruchu pociągów z przyczyn wydarzeń losowych

Przypadki: A i B

2. Otwarcie dla czynności technicznych posterunku ruchu, nowo wybudowanego lub istniejącego, lecz stale zamkniętego dla czynności technicznych, dokonuje się w celu powiększenia przelotności szlaku.

3. Stałe zamknięcie posterunku ruchu następuje wówczas, gdy ustała przyczyna, dla której posterunek ten został otwarty.

4. Otwarcia dla czynności technicznych posterunku ruchu, nowo wybudowanego lub istniejącego, lecz stale zamkniętego dla czynności technicznych, jak również stałego zamknięcia czynnego posterunku ruchu dokonuje właściwy zakład za zgodą Dyrekcji Infrastruktury Kolejowej, która wprowadza odpowiednią poprawkę w służbowym rozkładzie jazdy pociągów.

5. Semafory i tarcze ostrzegawcze posterunku ruchu stale zamkniętego unieważnia się w sposób przewidziany postanowieniami instrukcji sygnalizacji na PKP E1.

6. W razie pilnej konieczności czasowego otwarcia dla czynności technicznych (np. na czas przewozów jesiennych) posterunku ruchu stale zamkniętego, otwarcie to następuje na zarządzenie dyrektora właściwego zakładu.
Dyrekcja Infrastruktury Kolejowej ustala, które posterunki stałe zamknięte mogą być czasowo otwarte na doraźne zarządzenie dyrektora właściwego zakładu.
Szczegółowe postanowienia na wypadek otwarcia tych posterunków powinny znajdować się w regulaminach technicznych sąsiednich posterunków zapowiadawczych.

7. O otwarciu dla czynności technicznych posterunku ruchu nowo wybudowanego lub istniejącego, lecz stale zamkniętego dla czynności technicznych, jak również o stałym zamknięciu czynnego posterunku ruchu należy zawiadamiać drużyny pociągowe stosownie do postanowień § 75 ust. 4 pkt. 20 i 22.


Przypadek C

8. Zamykanie posterunku następczego okresowo następuje na zarządzenie zakładu infrastruktury kolejowej.

9. Posterunek następczy zamykany okresowo należy oznaczyć w służbowych rozkładach jazdy z podaniem terminu, w którym jest on czynny; drużyny pociągowe należy zawiadamiać stosownie do postanowień § 75 ust.4 pkt 20.Termin ten należy tak ustalić oraz ruch pociągów tak uregulować, aby w chwili zamykania, a następnie otwierania posterunku następczego na przyległych do niego szlakach nie znajdował się żaden pociąg.

10. Przed okresowym zamknięciem posterunku zapowiadawczego zwrotnice należy nastawić na przejazd po torach głównych zasadniczych na linii dwutorowej, a na linii jednotorowej po torze głównym zasadniczym lub po jednym z nich, jeżeli są dwa tory główne zasadnicze. W tym położeniu należy zwrotnice zamknąć za pomocą zamków kluczowych.
Dźwignie semaforów należy pozostawić w położeniu zasadniczym.
W czasie okresowego zamknięcia posterunku, semaforów i tarcz ostrzegawczych nie należy unieważniać ani nie należy oświetlać ich sygnałów, z wyjątkiem oświetlanych gazem propan.

11. Sygnały na semaforach i tarczach ostrzegawczych ważne są tylko w tym czasie, w którym posterunek jest czynny; w pozostałym czasie są one nieważne.

12. Klucze od semaforów, zwrotnic, wykolejnic i od pomieszczeń posterunku należy przechowywać w sposób podany w regulaminie technicznym.

13. Zamknięcie okresowe posterunku następczego i otwarcie go następuje w czasie wyznaczonym w rozkładzie jazdy pociągów.

14. Przed otwarciem posterunku należy dokonać sprawdzenia stanu technicznego i działania urządzeń sterowania ruchem kolejowym oraz łączności.

15. Szczegółowe postanowienia o zamknięciu i otwarciu posterunku okresowo powinien zawierać regulamin techniczny.


Przypadek D

16. Zamykanie okresowo wszystkich posterunków następczych na wyznaczonym odcinku i równoczesne wstrzymanie ruchu pociągów w tym czasie na tym odcinku następuje na zarządzenie dyrekcji zainteresowanego zakładu po uprzednim uzgodnieniu z Dyrekcją Infrastruktury Kolejowej a odcinki te powinny być wskazane w zeszytach służbowego rozkładu jazdy.

17. Posterunki następcze, położone na tym odcinku, powinny być czynne zasadniczo w czasie wyznaczonym każdemu z nich w zarządzeniu dyrekcji zainteresowanego zakładu po uprzednim uzgodnieniu z Dyrekcją Infrastruktury Kolejowej. Otwarcie posterunku powinno nastąpić nie później, niż 10 minut przed czasem odjazdu z sąsiedniej stacji pierwszego pociągu po przerwie w ruchu. Zamknięcie posterunku powinno nastąpić nie wcześniej, niż po otrzymaniu potwierdzenia przyjazdu do następnej stacji ostatniego pociągu kursującego przed przerwą w ruchu.

18. W czasie zamknięcia posterunku ruchu na odcinku, zwrotnice i semafory powinny znajdować się w stanie, jak wskazano w ust. 10.

19. Dyżurny ruchu stacji, do której przyjechał ostatni pociąg przed zamknięciem posterunku ruchu, poleca dróżnikom przejazdowym, znajdującym się na szlaku, z którego przyjechał ten pociąg zamknąć ich posterunki.
W czasie zamknięcia posterunku i wstrzymania ruchu pociągów rogatki powinny pozostać otwarte i w tym położeniu powinny być zabezpieczone.

20. Przed przywróceniem ruchu dróżnicy przejazdowi powinni otwarcie swego posterunku zgłosić dyżurnemu ruchu obu sąsiednich stacji.

21. Przed otwarciem posterunków ruchu i posterunków dróżników przejazdowych pracownicy obejmujący dyżur powinni stwierdzić stan i działanie urządzeń łączności i sterowania ruchem.

22. W czasie zamknięcia posterunków i wstrzymania ruchu pociągów na odcinku, wolno uruchomić na tym odcinku tylko pociąg ratunkowy lub pług odśnieżny po porozumieniu się obu czynnych stacji krańcowych tego odcinka i innych posterunków następczych, gdyby zgodnie z regulaminem niektóre z nich jeszcze były czynne w tym czasie. Prędkość jazdy pociągu ratunkowego lub pługa odśnieżnego na takim odcinku nie powinna przekraczać 30 km/h, a przez przejazdy z rogatkami 20 km/h.

23. Szczegółowe postanowienia o zamknięciu i otwarciu okresowo wszystkich posterunków następczych na wyznaczonym odcinku powinien zawierać regulamin techniczny zainteresowanych posterunków następczych.


Przypadek E

24. Otwarcie prowizorycznego posterunku następczego może nastąpić w razie:
1) zamknięcia jednego toru szlaku dwutorowego, celem wykonania planowanych robót;
2) planowanych robót i potrzeby zamknięcia tylko części jednego toru szlaku dwutorowego oraz połączenia czynnej części tego toru z torem sąsiednim, celem prowadzenia ruchu dwutorowego na tej części szlaku;
3) dłuższej przeszkody w działaniu lub w zasilaniu samoczynnej blokady liniowej na szlaku jednotorowym lub na jednym albo na obydwu torach szlaku dwutorowego;
4) dłuższej przeszkody w zasilaniu sieci trakcyjnej na jednym torze szlaku dwutorowego i prowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze z czynną siecią trakcyjną;
5) innych okoliczności wymagających zwiększenia przelotności szlaku.

25. W przypadkach planowanych robót otwarcie prowizorycznego posterunku odstępowego (bocznicowego) (ust. 24 pkt. 1) lub prowizorycznego posterunku odgałęźnego (ust. 24 pkt. 2) zarządza zakład infrastruktury kolejowej.
Tymczasowy regulamin prowadzenia ruchu w czasie robót powinien zawierać szczegółowe wskazówki dotyczące otwarcia, pracy i zamknięcia prowizorycznego posterunku.
W przypadkach wskazanych w ust. 24 pkt. 3 i 4 otwarcie prowizorycznego posterunku odstępowego (bocznicowego) zarządza zakład infrastruktury kolejowej (zakład przeładunkowy), a szczegółowe postanowienia dotyczące otwarcia, pracy i zamknięcia prowizorycznego posterunku odstępowego (bocznicowego) powinien zawierać osobny regulamin, dołączony do regulaminu technicznego zainteresowanych posterunków następczych. Regulamin ten powinien uwzględniać wszystkie możliwe warianty prowadzenia ruchu w zależności od przeszkód, które mogą zaistnieć (prowadzenie ruchu pociągów po torze numer jeden lub po torze numer dwa albo po obu torach). W razie zaistnienia innych okoliczności, wymagających zwiększenia przelotności szlaku (ust. 24 pkt. 5) otwarcie prowizorycznego posterunku odstępowego (bocznicowego) następuje na zarządzenie zakładu infrastruktury kolejowej, zawierające szczegółowe wskazówki dotyczące otwarcia, pracy i zamknięcia tego posterunku.

26. Prowizoryczne posterunki odstępowe (bocznicowe) i odgałęźne mogą mieścić się w pomieszczeniach stałych lub przewoźnych.
Pomieszczenia te należy wyposażyć w łączność telefoniczną (wykorzystując łącza wypadkowe lub strażnicowe) potrzebne urządzenia i przyrządy sygnałowe potrzebne formularze (dzienniki, rozkazy szczególne itp.) przybory sygnałowe, niezbędny inwentarz i oświetlenie a w razie potrzeby i w skrzynie zależności lub w tablicę kluczową.

27. Na prowizorycznych posterunkach odstępowych (bocznicowych) i odgałęźnych powinny być stosowane zasadniczo semafory i tarcze ostrzegawcze świetlne, gdy miejscowe warunki techniczne na to pozwalają.
W wyjątkowych przypadkach, jeżeli miejscowe warunki techniczno-ruchowe na to zezwalają dopuszcza się stosowanie semaforów i tarcz ostrzegawczych kształtowych.
Na prowizorycznych posterunkach odgałęźnych, a w czasie wykonywania planowanych robót również na prowizorycznych posterunkach odstępowych (bocznicowych) mogą być stosowane tarcze zatrzymania (sygnał D 1) i przenośne tarcze ostrzegawcze (sygnał DO).

28. Prowizoryczne semafory lub tarcze D1 ustawia się:
1) na prowizorycznym posterunku odstępowym (bocznicowym) naprzeciw pomieszczenia dyżurnego ruchu po jednym urządzeniu sygnałowym dla każdego kierunku ruchu, dla którego czynny jest ten posterunek;
2) na prowizorycznym posterunku odgałęźnym po jednym urządzeniu sygnałowym dla każdego kierunku ruchu w odległości przewidzianej dla ustawienia semaforów wjazdowych na posterunku odgałęźnym.
Tarcze ostrzegawcze należy ustawiać przed semaforem w odległości drogi hamowania a w przypadku ustawienia tarcz D1 i DO w odległości drogi hamowania zwiększonej o 200 m.

29. Na prowizorycznym posterunku odgałęźnym zwrotnice powinny być zamykane zamkami kluczowymi.

30. Prowizoryczny posterunek odstępowy (bocznicowy) bierze udział w regulowaniu następstwa pociągów, jadących po tym torze względnie po tych torach i w tym kierunku względnie w tych kierunkach, które przewidziano w regulaminie technicznym lub w tymczasowym regulaminie prowadzenia ruchu w czasie wykonywania robót, zależnie od potrzeb.
Prowizoryczny posterunek odgałęźny bierze udział w regulowaniu ruchu wszystkich pociągów na wszystkich przyległych szlakach.

31. Przejazd pociągu przez prowizoryczny posterunek odbywa się na sygnał zezwalający podany na semaforze odstępowym względnie wjazdowym lub na ręczny sygnał "Do mnie" (Rm1) podany przez dyżurnego ruchu po obróceniu tarczy Dl o 90 stopni.

32. Pociągi przejeżdżające przez rozjazd w kierunku zbocznym lub z kierunku zbocznego powinny zmniejszyć prędkość jazdy pociągu do 40 km/h.

33. Po przejeździe każdego pociągu należy bezzwłocznie z powrotem ustawić sygnał "Stój".

34. Drużyny wszystkich pociągów wyprawianych na szlak, na którym czynny jest prowizoryczny posterunek odstępowy (bocznicowy) lub odgałęźny, należy powiadomić rozkazem szczególnym (§ 75 ust.4 pkt.23).


Przypadek F

35. Postanowienia dotyczące otwarcia i zamknięcia posterunku pomocniczego zawiera § 49 ust. 14,15,17 i 21.

36. W przypadkach A, B, C, D, E, F otwarcia i zamknięcia posterunku następczego dokonuje dyżurny ruchu tego posterunku.
Otwarcia posterunku dokonuje się telefonogramem według wzoru nr 28:
"........otwarty(a) o........"
Zamknięcia posterunku dokonuje się telefonogramem według wzoru nr 29:
"........zamknięty(a) o........".

37. Telefonogramy o otwarciu i zamknięciu posterunku ruchu nadają:
1) dyżurny ruchu posterunku zapowiadawczego - do obu sąsiednich posterunków zapowiadawczych oraz do pośrednich posterunków następczych, a na odcinku zamkniętym okresowo w ciągu doby również do stale czynnych stacji krańcowych tego odcinka;
2) dyżurny ruchu posterunku odstępowego (bocznicowego) - do sąsiednich posterunków zapowiadawczych i do sąsiednich posterunków odstępowych (bocznicowych).

38. Przed nadaniem telefonogramu o otwarciu posterunku następczego dyżurny ruchu posterunku, który ma być otwarty, powinien poinformować się u adresatów tego telefonogramu o sytuacji ruchowej na sąsiednich szlakach i odstępach o wszelkich okolicznościach mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu (odchyleniach od rozkładu jazdy i od normalnego ruchu, o ostrzeżeniach, itp.).

39. Przed nadaniem telefonogramu o zamknięciu posterunku następczego dyżurny ruchu posterunku ruchu, który ma być zamknięty, powinien poinformować adresatów tego telefonogramu o sytuacji ruchowej na sąsiednich szlakach, odstępach i o wszelkich okolicznościach mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu.


Przypadek G

40. Czasowe zamknięcie i wyłączenie z udziału w prowadzeniu ruchu posterunku następczego dokonuje właściwy zakład po uzyskaniu zgody Dyrekcji Infrastruktury Kolejowej w przypadku, gdy posterunek ten nie może brać udziału w prowadzeniu ruchu.
W razie potrzeby mogą być zamknięte i wyłączone z udziału w prowadzeniu ruchu również dwa lub więcej kolejne posterunki następcze.
W przypadku potrzeby czasowego zamknięcia i wyłączenia z udziału w prowadzeniu ruchu stacji węzłowej lub posterunku odgałęźnego, Dyrekcja Infrastruktury Kolejowej ustala kierunek, na którym ma być prowadzony ruch.
Jeżeli zamknięciu i wyłączeniu z udziału w prowadzeniu ruchu podlega posterunek zapowiadawczy, a pomiędzy tym posterunkiem i sąsiednim czynnym posterunkiem zapowiadawczym znajduje się posterunek odstępowy (bocznicowy), to posterunek ten należy również wyłączyć z udziału w prowadzeniu ruchu.

41. Zamknięcie i wyłączenie posterunku z udziału w prowadzeniu ruchu powinno być poprzedzone wykonaniem odpowiednich pod względem techniczno-organizacyjnym prac przygotowawczych, umożliwiających bezpieczne prowadzenie ruchu tylko po torach głównych zasadniczych bez udziału tego posterunku. Zakres i sposób wykonania tych prac powinny być określone w poleceniu.

42. Przed zamknięciem i wyłączeniem posterunku, zwrotnice rozjazdów leżących w torach głównych zasadniczych należy ustawić w położeniu umożliwiającym przejazd pociągów po tych torach jako przedłużenie jazdy po torach szlakowych i w tym położeniu zabezpieczyć przy pomocy zamków zwrotnicowych lub spon iglicowych, a zwrotnice rozjazdów leżących w torach głównych dodatkowych sąsiadujących z torami głównymi zasadniczymi - jeżeli jest to możliwe w położeniu ochronnym uniemożliwiającym wyjazd z tych torów w tory główne zasadnicze i w tym położeniu odpowiednio zabezpieczyć.

43. Semafory zamykanego posterunku, w zależności od możliwości technicznych, mogą:
1)
być wyciemnione (w przypadku sygnalizacji świetlnej);
2) wskazywać sygnał "Stój";
3) być unieważnione w sposób przewidziany przepisami sygnalizacji.
Sygnały na semaforach w czasie trwania zamknięcia posterunku i wyłączenia go z udziału w prowadzeniu ruchu są nieważne.

44. Urządzenia zewnętrzne i wewnętrzne na posterunkach nastawczych należy zabezpieczyć przed niedozwolonym ich obsługiwaniem i wykorzystaniem w czasie trwania zamknięcia i wyłączenia posterunku.

45. Po wykonaniu prac przygotowawczych i zabezpieczających należy dokonać sprawdzenia prawidłowości ich przeprowadzenia, a gotowość do wyłączenia posterunku z udziału w prowadzeniu ruchu i jego zamknięcia - odnotować w odnośnej dokumentacji techniczno-ruchowej lub w oddzielnym protokóle.

46. Zamknięcie posterunku może nastąpić, gdy szlaki przyległe do tego posterunku są wolne.

47. Zamknięcia i wyłączenia posterunku z udziału w prowadzeniu ruchu dokonuje uprawniony pracownik właściwego zakładu posiadający wymagane kwalifikacje i egzaminy (dyżurny ruchu, naczelnik sekcji eksploatacji lub inny), nadając do sąsiednich czynnych posterunków zapowiadawczych telefonogram według wzoru nr 29, stosując się do postanowień ust. 39.
W telefonogramie należy podać kilometraż przejazdów kolejowych, które nie będą zawiadamiane o jeździe pociągu.

48. Po zamknięciu i wyłączeniu z udziału w prowadzeniu ruchu posterunku, ruch pociągów należy prowadzić na podstawie telefonicznego zapowiadania pomiędzy sąsiednimi czynnymi posterunkami zapowiadawczymi, przy zachowaniu postanowień § 38-42; do zapowiadania pociągów należy uprzednio odpowiednio przystosować łączność telefoniczną.

49. Prędkość jazdy pociągów w obrębie zamkniętych i wyłączonych z udziału w prowadzeniu ruchu posterunków następczych należy ograniczyć do 40 km/h, a przed przejazdami kolejowymi, których nie można zawiadomić o jeździe pociągu do 20 km/h (dotyczy czoła pociągu).

50. W odstępstwie od postanowień § 75 ust. 22 sąsiednie czynne posterunki zapowiadawcze powinny zawiadamiać rozkazem szczególnym "S" drużyny pociągów wyprawianych na szlak z zamkniętym i wyłączonym z udziału w prowadzeniu ruchu posterunkiem o:
1)
zamknięciu i wyłączeniu z udziału w prowadzeniu ruchu posterunku(ów) następczego(ych);
2) unieważnieniu sygnałów na semaforach zamkniętych i wyłączonych z udziału w prowadzeniu ruchu posterunków następczych;
3) unieważnieniu sygnałów i semaforów samoczynnej blokady liniowej;
4) ograniczeniach prędkości wskazanych w ust. 49.

51. Po ustaniu przyczyny, która powodowała, że posterunek nie mógł brać udziału w prowadzeniu ruchu, przywróceniu urządzeń łączności zapowiadawczej i strażnicowej do stanu wyjściowego i sprawdzeniu jej działania - otwarcia czasowo zamkniętego posterunku następczego dokonuje dyżurny ruchu, nadając do sąsiednich czynnych posterunków zapowiadawczych telefonogram według wzoru nr 28, stosując się do postanowień ust. 38.

52. Po otwarciu posterunku następczego należy usunąć zastosowane dodatkowe zamknięcia zwrotnic, unieważnienie sygnalizatorów oraz sprawdzić działanie urządzeń srk, odnotowując ten fakt w odnośnej dokumentacji techniczno-ruchowej.

53. Na posterunkach czasowo zamkniętych i wyłączonych z udziału w prowadzeniu ruchu obowiązuje dokonywanie oględzin rozjazdów przez wyznaczonych na ten okres pracowników.


Przypadek H

54. Czasowe wyłączenie z udziału w prowadzeniu ruchu nastawni wykonawczej może być dokonane w razie zaistnienia takiej konieczności na polecenie właściwego zakładu.

55. Przed wyłączeniem nastawni wykonawczej z udziału w prowadzeniu ruchu, zwrotnice rozjazdów obsługiwanych z tej nastawni, należy ustawić i zabezpieczyć zgodnie z postanowieniami ust. 42.

56. Po ułożeniu i zabezpieczeniu drogi przebiegu (ust. 55), pomieszczenie nastawni należy zamknąć, a klucz przechowywać u dyżurnego ruchu. Ruch pociągów na przyległym szlaku prowadzić na podstawie telefonicznego zapowiadania.

57. Zezwolenie za pomocą rozkazu szczególnego "S" na przejazd obok semaforów wjazdowych i wyjazdowych w okręgu wyłączonej z udziału w prowadzeniu ruchu nastawni wykonawczej udziela dyżurny ruchu tego posterunku następczego.

58. Po ustaniu przyczyny, która spowodowała wyłączenie posterunku nastawczego z udziału w prowadzeniu ruchu i przywróceniu urządzeń do stanu wyjściowego, ruch pociągów należy prowadzić z udziałem tego posterunku.


Przypadek I

59. Wyłączenie stacji (posterunku ruchu, nastawni) z udziahi w prowadzeniu ruchu pociągów z przyczyn losowych (katastrofa budowlana, klęska żywiołowa, pożar obiektu nastawni itp.)

60. Zasady:
1) zabezpieczenia urządzeń zewnętrznych (zwrotnic, wykolejnic,semaforów),
2) prowadzenia ruchu pociągów między sąsiednimi posterunkami zapowiadawczymi,
3) jazd pociągu ( z określeniem prędkości przejazdu) w obrębie nieczynnej stacji (posterunku),- w zależności od przyjętych rozwiązań techniczno - eksploatacyjnych w dostosowaniu do warunków miejscowych określa komisja z danego terenu na szczeblu dyrektorów zainteresowanych zakładów

Powrót do strony głównej R-1