Rozdział VI

PROWADZENIE RUCHU POCIĄGÓW NA SZLAKU

§ 38

Ogólne zasady prowadzenia ruchu pociągów na szlaku

1. Na szlaku dwutorowym pociągi powinny kursować po torze prawym, patrząc w kierunku jazdy pociągu. Odstępstwa od tej zasady dopuszczalne są:
1) w razie zaniknięcia jednego z torów szlaku dwutorowego i wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze czynnym;
2) na szlakach dwutorowych, jeżeli urządzenia srk przystosowane są do ruchu zmiennokierunkowego;
3) w razie wprowadzenia ruchu dwukierunkowego po jednym torze szlaku dwutorowego przy obu torach czynnych;
4) w razie konieczności cofnięcia pociągu;
5) dla powrotu pociągu lub pojazdu pomocniczego, wyprawionego do określonego miejsca na szlaku i z powrotem;
6) dla powrotu lokomotywy popychającej pociąg na części szlaku (do kilometra);
7) dla pociągów i pojazdów pomocniczych, jadących po torze zamkniętym;
8) za zezwoleniem Dyrekcji Infrastruktury Kolejowej, jeżeli tego wymaga układ torowy.

2. Na szlakach wielotorowych kierunek ruchu po każdym torze, ustala Dyrekcja Infrastruktury Kolejowej.

3. Na szlaku wielotorowym pociąg może być przepuszczony po torze innym, niż wyznaczony dla tego pociągu, pod warunkiem, że kierunek jazdy po torze innym jest taki sam, jak po torze, po którym pociąg ten powinien jechać oraz pod warunkiem, że:
1) dyspozytor liniowy Ekspozytury Głównej Dyspozytury Infrastruktury Kolejowej wyraził na to zgodę;
2) drużyna pociągowa została o tym powiadomiona odpowiednim wskaźnikiem. rozkazem szczególnym lub ustnie albo za pomocą urządzeń łączności przez dyżurnego ruchu.

4. Pociągi tego samego kierunku jazdy powinny kursować po torze szlakowym w odstępach posterunków następczych, tzn. że na każdym torze danego szlaku względnie odstępie (jeżeli szlak jest podzielony na odstępy) może równocześnie znajdować się tylko jeden pociąg. Wyjątek od tej zasady dopuszczalny jest w przypadkach zatrzymania pociągu przed samoczynnym semaforem odstępowym i w razie jazdy na widoczność. Dyżurny ruchu posterunku zapowiadawczego ma prawo wyprawić lub przepuścić pociąg na tor szlakowy, gdy ustali, że ten tor względnie najbliższy odstęp na nim jest wolny i nie ma przeszkód dojazdy, a na tor szlakowy z ruchem dwukierunkowym - gdy ponadto nastąpiło wymagane porozumienie, wykluczające jazdę po tym torze pociągu przeciwnego kierunku.
Tor szlakowy względnie odstęp jest wolny wtedy, gdy wyprawiony uprzednio pociąg przejechał przyległy szlak lub odstęp z końcowym sygnałem i został osłonięty semaforem.

5. W zależności od rodzaju istniejących urządzeń sterowania ruchem (srk) ustalenie, że dla pociągu tor szlakowy względnie odstęp jest wolny, następuje na podstawie:
1) wskazań prawidłowo działającej blokady liniowej albo
2) porozumienia między dyżurnymi ruchu sąsiednich posterunków następczych względnie zapowiadawczych za pomocą urządzeń łączności, zwanego zapowiadaniem pociągów albo
3) obu sposobów wymienionych w pkt. 1 i 2.
Jeżeli wskutek uszkodzenia urządzeń blokady liniowej i urządzeń łączności nie można ustalić, że tor szlakowy względnie odstęp jest wolny, sposób postępowania wskazany jest w § 46.

6. Zanim dyżurny ruchu pozwoli na wyjazd lub przejazd pociągu, powinien przekonać się:
1) że od przedniego posterunku następczego otrzymał potwierdzenie przyjazdu poprzednio wyprawionego pociągu, tj.:
a) przy blokadzie samoczynnej - że na planie świetlnym powtarzacz odcinka izolowanego wskazuje, iż jest wolny co najmniej pierwszy odstęp blokady samoczynnej. Za odstęp nie uważa się odcinka toru znajdującego się między semaforem wyjazdowym a następnym semaforem, jeżeli odcinek ten jest krótszy od obowiązującej drogi hamowania,
b) przy prawidłowo działającej półsamoczynnej blokadzie liniowej z blokiem pozwolenia i izolowanym torem szlakowym (dwukierunkowej) -czy blok pozwolenia jest odblokowany i powtarzacz izolowanego toru szlakowego wskazuje, że tor jest wolny,
c) przy prawidłowo działającej blokadzie liniowej półsamoczynnej - że odblokował się blok początkowy; w razie potrzeby wysłania pociągu na podstawie sygnału zastępczego, rozkazu szczególnego doręczonego lub przekazanego przez urządzenia łączności, należy sprawdzić również odpowiedni zapis w dzienniku ruchu,
d) przy telefonicznym zapowiadaniu pociągów - że w dzienniku ruchu jest odpowiedni zapis;
2) że od przedniego posterunku zapowiadawczego otrzymał pozwolenie na wyprawienie pociągu na tor szlakowy z ruchem dwukierunkowym po tym torze, tj.:
a) przy prawidłowo działającej blokadzie liniowej jednotorowej dwukierunkowej - że odblokował się blok otrzymania pozwolenia lub włączony jest kierunek "wyjazd", a ponadto, że w dzienniku ruchu jest zapis o otrzymaniu telefonicznego pozwolenia na wyprawienie pociągu,
b) przy telefonicznym zapowiadaniu pociągów - że w dzienniku ruchu jest odpowiedni zapis;
3) że ostatni pociąg przeciwnego kierunku przyjechał z końcowym sygnałem po torze, po którym prowadzi się ruch jednotorowy dwukierunkowy;
4) że lokomotywa popychająca pociąg na części szlaku powróciła z toru szlakowego;
5) że powrócił pociąg wyprawiony do określonego miejsca na szlaku i z powrotem;
6) że otrzymano potwierdzenie przyjazdu całego pociągu na bocznicę szlakową;
7) że otrzymano potwierdzenie o zakończeniu manewrów z wyjazdem na tor szlakowy;
8) że zwrotnice odgałęziające na bocznice są nastawione i zamknięte dla jazdy pociągu po torze szlakowym, a klucze od nich znajdują się na przewidzianym miejscu;
9) że nie ma zgłoszenia o przeszkodzie do jazdy na szlaku;
10) że nie opóźni się pociągu mającego pierwszeństwo.

§ 39

Zasady zapowiadania pociągów

1. Telefoniczne zapowiadanie pociągów należy stosować:
1) na liniach bez blokady liniowej;
2) na liniach z blokadą liniową:
a) w przypadkach i w zakresie wymienionym w § 38 ust. 6. pkt. 2, lit. a,
b) półsamoczynną - w przypadkach wymienionych w § 43 ust. 16,
c) samoczynną - w przypadkach wymienionych w § 43 ust. 16, pkt. 1-5, 8 i 12-14 oraz w § 44 ust. 4. 8 i 9.

2. Radiotelefoniczne zapowiadanie pociągów należy stosować w oparciu o postanowienia załącznika nr 1 do "Instrukcji o użytkowaniu urządzeń radiołączności pociągowej na PKP S.A." R-12.

3. Do zapowiadania pociągów na szlakach granicznych mogą być stosowane telefoniczne aparaty Morse`a lub dalekopisowe albo aparaty telefoniczne.
Jeśli na szlaku granicznym nie ma blokady liniowej, wówczas zapowiadanie pociągów odbywa za pomocą albo dalekopisów albo aparatów telefonicznych z zapisem magnetofonowym, a w razie uszkodzenia magnetofonu - bez takiego zapisu.
Ruch pociągów na szlakach granicznych prowadzi się w sposób ustalony w umowach granicznych.

4. Na szlaku z ruchem jednotorowym dwukierunkowym zapowiadanie pociągów obejmuje:
1) żądanie pozwolenia na wyprawienie pociągu, według wzoru podanego w § 40 ust. 4 lub7;
2) danie pozwolenia na wyprawienie pociągu, według wzoru podanego w § 40 ust. 8 lub9;
3) oznajmienie odjazdu pociągu według wzoru podanego w § 41 ust. 2;
4) potwierdzenie przyjazdu lub przejazdu pociągu, według wzorów podanych w § 42 ust. 3 lub 4.

Na szlaku dwutorowym zapowiadanie pociągów obejmuje oznajmienie odjazdu i potwierdzenie przyjazdu pociągów.
W razie potrzeby zakład infrastruktury kolejowej może wprowadzić na szlaku dwutorowym obowiązek żądania i dania pozwolenia na wyprawienie pociągu.

5. Przy zapowiadaniu pociągów należy ściśle przestrzegać stosowania ustalonych wzorów telefonogramów zapowiadawczych.
W razie otrzymania telefonogramu niezgodnego z odpowiednim wzorem, należy żądać nadania go w sposób prawidłowy.

6. Przy zapowiadaniu pociągów podaje się ich numer lub nazwę bez dodatkowych oznaczeń, ustalonych w rozkładzie jazdy pociągów, jak rodzaj pociągu (pasażerski, towarowy) i charakter pociągu (tranzytowy, turystyczny, itp.) z wyjątkiem pojazdów trakcyjnych, jadących luzem, pociągów gospodarczych, roboczych, ratunkowych, próbnych i doświadczalnych, inspekcyjnych, PONSZ, itp., które mogą mieć określenie ich rodzaju.
Na liniach zelektryfikowanych bezpośrednio po numerze lub nazwie pociągu podaje się rodzaj trakcji nieelektrycznej (słownie "parowy", "motorowy") zaś na liniach z przewagą ruchu prowadzonego trakcją nieelektryczną- "elektryczny".
W telefonogramach o odjeździe, przyjeździe lub przejeździe powracającego ze szlaku popychacza, należy określić go "Popychacz od pociągu..........". Jeżeli dla powracającego popychacza wyznaczono osobny numer pociągu, to numer ten powinien poprzedzać wymienione określenie.
W przypadku kursowania dwu lub więcej lokomotyw luzem sprzęgniętych ze sobą, przy zapowiadaniu należy podać oprócz ich numeru pociągu, liczbę jadących razem lokomotyw.

7. Zapowiadanie pociągów powinni wykonywać dyżurni ruchu dysponujący, dyżurni ruchu pomocniczy, o ile im to przekazano.
Dyżurny ruchu wywołany na łączu zapowiadawczym zgłasza się podając nazwę swego posterunku i swoje nazwisko.
Następnie dyżurny ruchu wywołujący wymienia nazwę posterunku (posterunków), do którego nadaje telefonogram i podaje treść telefonogramu.
Dyżurny ruchu otrzymujący telefonogram powtarza jego treść, z wyjątkiem telefonogramu (części telefonogramu według wzorów nr: 2a, 2b, 3a, 3b) zawierającego żądanie pozwolenia na wyprawienie pociągu, którego nie powtarza się. Powtarzanie telefonogramu rozpoczyna się słowem "Powtarzam".
Jeżeli dyżurny ruchu powtarzający telefonogram bezpośrednio po tym nie podaje żadnego telefonogramu, informuje o tym słowem "Koniec".
Dyżurny ruchu, który podał telefonogram, sprawdza właściwe powtórzenie treści telefonogramu i jeżeli bezpośrednio po tym sprawdzeniu nie podaje żadnego telefonogramu, kończy rozmowę wypowiedzeniem słowa "Koniec".
Jeżeli bezpośrednio po otrzymaniu telefonogramu, zawierającego żądanie pozwolenia na wyprawienie pociągu, nie można podać telefonogramu zawierającego danie pozwolenia na wyprawienie pociągu, należy zawiadomić o tym słowem "Czekać", co oznacza, że podanie tego telefonogramu nastąpi później, po wywołaniu dyżurnego ruchu żądającego pozwolenia.
Postępowanie to i jego kolejność przedstawiają następujące przykłady:

Przykład 1

Przykład II

§ 40

Telefoniczne żądanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociągu.
Wstrzymanie wyprawienia pociągów

1. Na szlakach z ruchem jednotorowym dwukierunkowym posterunek zapowiadawczy wyprawiający pociąg żąda pozwolenia na wyprawienie pociągu, a posterunek zapowiadawczy przyjmujący pociąg daje pozwolenie na wyprawienie pociągu.
Telefonogramy zapowiadawcze z żądaniem i daniem pozwolenia na wyprawienie pociągu na szlak jednotorowy należy podawać do wiadomości wszystkim czynnym na tym szlaku obsługiwanym posterunkom odstępowym (bocznicowym). Jeżeli łączność nie jest przystosowana do tego celu, telefonogramy te należy podawać do wiadomości tylko sąsiednim posterunkom odstępowym (bocznicowym).

2. Telefonogram z żądaniem oraz daniem pozwolenia na wyprawienie pociągu wolno nadać, gdy zaistnieją warunki wymienione w § 38 ust. 6, pkt. 1 i 3-10.

3. Żądanie pozwolenia na wyprawienie (przepuszczenie) pociągu powinno być nadane zasadniczo nie wcześniej, niż 5 minut przed zamierzonym wyprawieniem pociągu. W zależności od warunków miejscowych czas ten może być odpowiednio zwiększony zarządzeniem zakładu infrastruktury kolejowej (zakładu przeładunkowego), co powinno być ujęte w regulaminach technicznych zainteresowanych posterunków ruchu.

4. Żądanie pozwolenia na wyprawienie pociągu dokonuje się telefonogramem według wzoru nr la:
"Czy droga dla pociągu........jest wolna".

5. Jeżeli w czasie prowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego na szlaku z posterunkiem odstępowym (bocznicowym) lub posterunkami odstępowymi (bocznicowymi), po przejeździe pociągu ma być wyprawiony pociąg przeciwnego kierunku, żądanie pozwolenia na wyprawienie pociągu dokonuje się telefonogramem według wzoru nr 2a:
"Pociąg........przyjechał o........czy droga dla pociągu........jest wolna".
Telefonogramem tym potwierdza się przyjazd ostatniego pociągu do posterunku żądającego pozwolenia, niezależnie od tego, że przyjazd tego pociągu potwierdza się również posterunkowi odstępowemu (bocznicowemu) i bez względu na to, ile czasu upłynęło od jego przyjazdu.

6. Jeżeli w czasie prowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego na szlaku z posterunkiem odstępowym (bocznicowym) lub posterunkami odstępowymi(bocznicowymi), dyżurny ruchu posterunku zapowiadawczego wyprawił pociąg i otrzymał od sąsiedniego posterunku odstępowego (bocznicowego) potwierdzenie przejazdu tego pociągu, a ma do wyprawienia następny pociąg w tym samym kierunku, wówczas żądanie pozwolenia na wyprawienie tego pociągu nadaje on według wzoru nr 3a:
"Pociąg........przejechał przez........o........czy droga dla pociągu........jest wolna".

7. Jeżeli w czasie prowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego na szlaku z posterunkiem odstępowym (bocznicowym) lub z posterunkami odstępowymi (bocznicowymi) dyżurny ruchu posterunku zapowiadawczego ma do wyprawienia dwa lub więcej kolejnych pociągów tego samego kierunku jazdy w odstępach posterunków następczych, w żądaniu pozwolenia podaje ilość pociągów i ich numery w kolejności zamierzonego wyprawiania, według wzoru nr 1b:
"Czy droga dla........pociągów numer........i numer........jest wolna",
w przypadku wymienionym w ust. 5 - według wzoru nr 2b:
"Pociąg........przyjechał o........czy droga dla........pociągów numer........i numer........jest wolna",
zaś w przypadku wymienionym w ust. 6 według wzoru nr 3b:
"Pociąg........przejechał przez........ o......... czy droga dla........pociągów numer........i numer.......jest wolna".

8. Danie pozwolenia na wyprawienie pociągu dokonuje się telefonogramem według wzoru nr 4a:
"Dla pociągu........droga jest wolna".
Jeżeli żądano pozwolenia na wyprawienie kilku kolejnych pociągów w odstępach posterunków następczych, to w pozwoleniu na wyprawienie należy podać ilość pociągów i ich numery. w kolejności zawartej w żądaniu pozwolenia według wzoru nr 4b:
"Dla........pociągów numer........i numer........droga jest wolna".

9. Jeżeli zachodzi przeszkoda do przyjęcia pociągu lub pociągów albo tylko niektórych z nich lub w żądanej kolejności, należy odmówić dania pozwolenia na wyprawienie pociągu(ów) według wzoru nr 5a:
"Stój pociąg........"
albo według wzoru nr 5b:
"Stój........pociągi(ów) numer........i numer........"
oprócz tego należy podać krótko przyczynę odmowy przyjęcia. Po usunięciu przyczyny odmowy przyjęcia pociągu(ów) pozwolenie na wyprawienie pociągu(ów) daje się telefonogramem według wzoru nr 6a:
"Teraz dla pociągu........droga jest wolna",
albo według wzoru nr 6b:
"Teraz dla........pociągów numer........i numer........droga jest wolna".
Telefonogramu według wzoru nr 6b nie nadaje się w przypadkach odmowy dania pozwolenia na wyprawienie pociągów z tego powodu, że nie można przyjąć żądanej ilości pociągów lub w żądanej kolejności. Wówczas, po wstępnym uzgodnieniu zmienionej ilości pociągów lub ich kolejności należy nadać nowy telefonogram z żądaniem pozwolenia na wyprawienie pociągów (wzór nr 1b).

10. Jeżeli pociąg ma zatrzymać się na szlaku - z wyjątkiem rozkładowego zatrzymania pociągu na przystankach osobowych, wyłącznie dla wsiadania i wysiadania podróżnych - wówczas w telefonogramach zawierających żądanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociągu należy po numerze pociągu dodać słowa:
"z postojem na kilometrze........minut"

11. Jeżeli pociąg ma zatrzymać się na szlaku i wrócić na stację wyprawienia, wówczas w telefonogramach zawierających żądanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociągu należy po numerze pociągu dodać słowa:
"do kilometra........z postojem minut........i z powrotem".

12. Jeżeli w pociągu znajdują się przesyłki z przekroczoną skrajnią, wyjątkowo ciężkie lub niebezpieczne, wówczas w telefonogramach zawierających żądanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociągu należy po numerze pociągu dodać słowa "z przekroczoną skrajnią", "z przesyłką wyjątkowo ciężką" lub "z przesyłką niebezpieczną".

13. Oprócz uzupełnień telefonogramów zapowiadawczych w sposób ustalony w ust.10, 11 i 12 obowiązują również uzupełnienia przewidziane w § 48 ust. 4, § 49 ust. 6 pkt. 1, lit. a, pkt. 2 lit. a, ust. 20 pkt. 1 i ust. 24, § 70 ust. 2 i 3, § 82, ust. 15, § 101 ust. 10, § 103 ust. 4.

14. Jeżeli po daniu pozwolenia na wyprawienie pociągu(ów) zajdzie potrzeba zatrzymania pociągu(ów), posterunek zapowiadawczy, który dał pozwolenie, żąda zatrzymania pociągu(ów) telefonogramem według wzoru nr 7a:
"Zatrzymać pociąg........"
lub według wzoru nr 7b:
"Zatrzymać........pociągi(ów) numer........i numer........."
Po otrzymaniu telefonogramu według wzoru nr 7a lub 7b, należy pociąg(i) zatrzymać i powiadomić o tym zainteresowane posterunki ruchu telefonogramem według wzoru nr 8a:
"Pociąg........jest zatrzymany",
lub według wzoru nr 8b:
"........pociągi(ów) numer........i numer........są zatrzymane".
Telefonogram zawiadamiający o zatrzymaniu pociągu(ów) nadaje się również wtedy, gdy zatrzymanie pociągu nastąpiło bez otrzymania żądania zatrzymania pociągu(ów), na który(e) otrzymano pozwolenie na wyprawienie. Nadanie zawiadomienia o zatrzymaniu pociągu(ów) telefonogramem wzór 8a lub nr 8b unieważnia otrzymane pozwolenie na wyprawienie tego pociągu (pociągów), wskutek czego wyprawienie jakiegokolwiek pociągu na ten tor szlakowy wymaga nadania żądania i otrzymania nowego pozwolenia na wyprawienie.

15. Na szlaku z jednotorową dwukierunkową blokadą liniową telefoniczne żądanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociągu poprzedza obsługę urządzeń blokady liniowej.

16. Jeżeli do posterunku odgałęźnego przylega dwa lub więcej szlaków jednotorowych, dyżurny ruchu tego posterunku pozwolenie na wyprawienie pociągu może dać tylnemu posterunkowi zapowiadawczemu dopiero po telefonicznym uzgodnieniu tego pozwolenia z dyżurnym ruchu przedniego posterunku zapowiadawczego, przyległego do szlaku jednotorowego.
Uzgadnianie to powinno odbywać się w następującej formie:
Pytanie: "Czy zgoda na danie pozwolenia dla pociągu........"
Odpowiedź: "Tak zgoda na danie pozwolenia dla pociągu........"
lub "Nie zgadzam się na danie pozwolenia dla pociągu........"
Uzgodnienie nie jest daniem pozwolenia na wyprawienie pociągu.

17. Jeżeli z jakichkolwiek powodów stacja nie może przyjmować pociągów ze szlaku dwutorowego, powinna zawiadomić o tym tylną stację telefonogramem według wzoru nr 9:
"Nie wyprawiać pociągów od........aż do odwołania".
Po ustaniu przyczyny nadania tego telefonogramu, wstrzymanie wyprawienia pociągów należy natychmiast odwołać telefonogramem według wzoru nr 10:
"Wstrzymanie wyprawienia pociągów odwołuję o........"
jeżeli stacja z powodu zajęcia torów nie może przyjąć ze szlaku dwutorowego pociągu(ów), który(e) ma(mają) być wyprzedzony(e) przez oczekiwany pociąg . wyższego stopnia pierwszeństwa, powinna zawiadomić o tym tylną stację telefonogramem według wzoru nr 11:
"Nie wyprawiać pociągu........do czasu przejazdu pociągu........"
lub według wzoru nr 12:
"Nie wyprawiać żadnego pociągu do czasu przejazdu pociągu........"
Telefonogramy wzór nr 11 i nr 12 nie wymagają odwołania po przejeździe pociągu wyższego stopnia pierwszeństwa, wskazanego w tym telefonogramie.

§41

Telefoniczne oznajmienie odjazdu pociągu

1. Oznajmienie odjazdu (przejazdu) pociągu każdy posterunek następczy podaje najbliższemu przedniemu posterunkowi następczemu. W razie potrzeby można przewidzieć regulaminem technicznym, aby oznajmienie odjazdu pociągów podawane było również drugiemu z kolei posterunkowi następczemu w kierunku jazdy tych pociągów.

2. Oznajmienie odjazdu (przejazdu) pociągu podaje się telefonogramem według wzoru nr 13:
"Pociąg........odjechał o........."

3. Oznajmienie odjazdu (przejazdu) pociągu, daje się niezwłocznie po odjeździe (przejeździe) pociągu. Na szlakach (odstępach) krótkich oznajmienie odjazdu pociągu należy dawać odpowiednio wcześnie do 5 minut, co powinno być określone w regulaminie technicznym. Wówczas w telefonogramie wzór nr 13 słowo "odjechał" zastępuje się słowem "odjedzie", a czas odjazdu podaje się przypuszczalny.

4. Posterunek odstępowy (bocznicowy) może nadać oznajmienie odjazdu pociągu telefonogramem według wzoru nr 15, z wyjątkiem przypadków wyprawienia pociągu do określonego kilometra na szlaku i powrotu pociągu na stację wyprawienia oraz wyprawienia pociągu z popychaczem do kilometra i powrotu popychacza ze szlaku na stację wyprawienia, w których to przypadkach oznajmienie odjazdu pociągu posterunek odstępowy (bocznicowy) powinien nadać telefonogramem według wzoru nr 13.

5. Telefonogram zawierający oznajmienie odjazdu pociągu "do kilometra........z postojem minut........i z powrotem"i pociągu "z popychaczem do kilometra........"posterunek zapowiadawczy, wyprawiający ten pociąg, powinien nadać do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego i do pośrednich posterunków następczych.

6. Jeżeli obsada konduktorska pociągu towarowego różni się od podanej w służbowym rozkładzie jazdy (§ 11 ust. 7), w telefonogramach zapowiadawczych, zawierających oznajmienie odjazdu pociągu, należy po numerze pociągu, stosownie do potrzeby, dodać słowa: "bez obsady konduktorskiej", "z kierownikiem z przodu", "z kierownikiem w końcu".
Uzupełnienia telefonogramów zapowiadawczych, przewidziane w § 40 ust. 10, 11 i 12. mają zastosowanie również w telefonogramach zawierających oznajmienie odjazdu pociągu. Poza tym obowiązują uzupełnienia przewidziane w § 48 ust. 4, § 49 ust. 6 pkt. 1 lit. b i pkt. 2 lit. b, ust. 20 pkt. 2 i ust. 24, § 70 ust. 2 i 3,§ 82 ust. 15, § 101 ust. 10, § 103 ust. 4.

7. Gdy zbliża się pociąg, dla którego nie otrzymano wymaganego oznajmienia odjazdu, należy niezwłocznie zażądać tego oznajmienia.

§ 42

Telefoniczne potwierdzenie przyjazdu pociągu

1. Przyjazd (przejazd) pociągu każdy posterunek następczy potwierdza najbliższemu tylnemu posterunkowi następczemu, a na szlakach z ruchem jednotorowym dwukierunkowym, podzielonym na odstępy, również posterunek zapowiadawczy potwierdza przyjazd pociągu tylnemu posterunkowi zapowiadawczemu.

2. Potwierdzenie przyjazdu pociągu jest stwierdzeniem, że ostatni odstęp lub tor szlakowy, z którego przyjechał pociąg, jest wolny. Wyjątek stanowią potwierdzenie przyjazdu powracającej ze szlaku lokomotywy popychającej pociąg do kilometra, jak również potwierdzenie przyjazdu pociągu, za którym wyprawiony został następny pociąg w odstępie czasu, które to potwierdzenia, oznaczają tylko przyjazd tej lokomotywy lub tego pociągu, nie oznaczają natomiast, że tor szlakowy jest wolny.

3. Potwierdzenie przyjazdu pociągu należy dawać telefonogramem według wzoru nr 14:
"Pociąg........przyjechał o........"

4. Jeżeli pociąg przejechał przez posterunek odstępowy (bocznicowy) i istnieje możliwość równoczesnego nadania telefonogramu do tylnego i przedniego posterunku następczego, wówczas zamiast osobnych telefonogramów według wzorów nr 13 i nr 14 nadaje się telefonogram według wzoru nr 15:
"Pociąg........przejechał o........"
co dla tylnego posterunku następczego jest potwierdzeniem przyjazdu pociągu, a dla przedniego posterunku następczego jest oznajmieniem odjazdu pociągu.

5. Z potwierdzeniem przyjazdu (przejazdu) pociągu może być połączone żądanie pozwolenia na wyprawienie pociągu przy użyciu telefonogramów wzór nr 2a, 2b, 3a, 3b, stosownie do postanowień § 40 ust. 5, 6, 7.

6. Przyjazd (przejazd) każdego pociągu należy potwierdzić niezwłocznie gdy spełnione zostaną następujące warunki:
1) pociąg przyjechał (przejechał) i minął sygnałowe miejsce końca pociągu;
2) na pociągu znajduje się sygnał końcowy, albo w inny sposób stwierdzono, że pociąg przyjechał w całości;
3) na semaforze wjazdowym lub odstępowym sygnał zezwalający, zmieniony został na sygnał "Stój" lub wygasło światło sygnału zastępczego na semaforze wjazdowym;
4) wygasło światło sygnału zastępczego, gdy pociąg przyjęto z toru z kierunku przeciwnego do zasadniczego na ten sygnał, podany uprzednio na sygnalizatorze sygnału zastępczego (umieszczonego na osobnej podstawie) odnoszącego się do tego toru.

7. Jeżeli wskutek nieprawidłowego działania urządzeń nie można nastawić na semaforze sygnału "Stój" lub wygasić światło sygnału zastępczego, potwierdzenie przyjazdu pociągu wolno dać dopiero po zastosowaniu się do postanowień § 63 ust. 8 lub gdy jest wolny odstęp do następnego semafora i za nim odcinek toru do sygnałowego miejsca końca pociągu.

8. Gdy po upływie 5 minut po rozkładowym czasie jazdy nie otrzymano potwierdzenia przyjazdu pociągu, należy dowiedzieć się o przyczynie braku tego potwierdzenia.
Po otrzymaniu powiadomienia, że pociąg jeszcze nie przyjechał lub z innych powodów nie można potwierdzić jego przyjazdu, należy zastosować pomocnicze zaniknięcia i tabliczki ostrzegawcze zgodnie z postanowieniami § 66.

9. Przyjazd pociągu z popychaczem dojeżdżającym wraz z popychanym pociągiem lub za nim do sąsiedniej stacji wolno potwierdzić dopiero po wjeździe pociągu i popychacza.

10. Przyjazd pociągu wyprawionego z popychaczem popychającym pociąg tylko na części szlaku (do kilometra), a następnie powracającym do stacji wyprawienia, wolno potwierdzić po przyjeździe tego pociągu, dopiero wtedy, gdy otrzymano od sąsiedniego posterunku zapowiadawczego potwierdzenie przyjazdu popychacza po jego powrocie ze szlaku.
Telefonogram zawierający potwierdzenie przyjazdu popychacza po jego powrocie na posterunek zapowiadawczy, posterunek ten powinien nadać do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego i do pośrednich posterunków następczych.

11. Jeżeli na szlak z posterunkiem odstępowym (bocznicowym) wyprawiono pociąg do określonego kilometra na szlaku, z postojem i z powrotem, a jazda pociągu sięga poza posterunek odstępowy (bocznicowy), posterunek ten po przyjeździe pociągu nie powinien potwierdzić przyjazdu pociągu. Po powrocie pociągu ze szlaku na posterunek zapowiadawczy, który go wyprawił, posterunek ten powinien nadać do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego i do pośrednich posterunków następczych telefonogram zawierający potwierdzenie przyjazdu tego pociągu.

12. Obowiązują uzupełnienia telefonogramów zapowiadawczych, przewidziane w § 49 ust. 6 pkt. 1 lit b i pkt. 2 lit. b, ust. 20 pkt. 2, § 53 ust.10 pkt.7 litera a, § 69 ust. 4, § 70 ust. 2 i 4, § 82 ust. 15.

§ 43

Prowadzenie ruchu pociągów na szlakach z półsamoczynną blokadą liniową

1. Na szlakach dwutorowych z półsamoczynną blokadą liniową ruch pociągów prowadzi się na podstawie obsługi urządzeń blokady liniowej, tj. bloku początkowego i bloku końcowego.

2. Na szlaku dwutorowym obowiązuje ponadto podawanie telefonicznej informacji o numerze pociągu. Informację tę podaje dyżurny ruchu lub inny upoważniony pracownik, wskazany w regulaminie technicznym.
Informację tę podaje się w następującej formie:
"Pociąg........odjechał"
przy czym, w razie potrzeby, po numerze pociągu dodaje się słowa: "z postojem na km........minut........", "z popychaczem sprzęgniętym", "z przekroczoną skrajnią", "z przesyłką wyjątkowo ciężką", "z towarem niebezpiecznym" i jeżeli obsada konduktorska pociągu towarowego różni się od podanej w służbowym rozkładzie jazdy - "bez obsady konduktorskiej", "z kierownikiem z przodu", "z kierownikiem w końcu". W razie potrzeby podaje się również bliższe określenie pociągu, stosownie do postanowień § 39 ust. 5.
Telefoniczną informację podaje się przed zablokowaniem bloku początkowego. a na szlakach (odstępach) krótkich podaje się odpowiednio wcześniej do 5 minut przed spodziewanym odjazdem pociągu, co powinno być określone w regulaminie technicznym.
Telefoniczną informację podaje się najbliższemu przedniemu posterunkowi następczemu, a w razie potrzeby również następnemu z kolei posterunkowi następczemu, co należy przewidzieć w regulaminie technicznym.
Informacja o numerze pociągu może być podawana za pomocą specjalnego urządzenia według osobnych wskazówek.

3. Na szlakach jednotorowych z półsamoczynną blokadą liniową ruch pociągów prowadzi się na podstawie obsługi bloku początkowego i końcowego oraz bloków pozwolenia, a ponadto telefonicznego żądania i dania pozwolenia na wyprawienie pociągu.
Niezależnie od stanu bloków pozwolenia należy dla każdego pociągu telefonicznie żądać pozwolenia na wyprawienie pociągu (wzór nr 1a) i jeżeli istnieją wymagane warunki i nie ma przeszkód, należy telefonicznie dać pozwolenie na wyprawienie pociągu (wzór nr 4a), a następnie zablokować blok pozwolenia, jeżeli jest odblokowany.

4. Zablokowanie bloku początkowego i odblokowanie się na przednim posterunku następczym współpracującego bloku końcowego oznacza danie i otrzymanie oznajmienia odjazdu (przejazdu) pociągu.

5. Zablokowanie bloku końcowego i odblokowanie się na tylnym posterunku następczym współpracującego bloku początkowego oznacza danie i otrzymanie potwierdzenia przyjazdu (przejazdu) pociągu.

6. Postanowienia dotyczące warunków telefonicznego żądania i dania pozwolenia na wyprawienie pociągu (§ 40 ust. 2) oraz telefonicznego potwierdzenia przyjazdu pociągu (§ 42 ust. 6) mają zastosowanie również przy prowadzeniu ruchu za pomocą półsamoczynnej blokady liniowej.

7. Jeżeli blok liniowy znajduje się na nastawni wykonawczej, a na nastawni dysponującej wyjątkowo nie ma powtarzacza tego bloku lub powtarzacz ten jest uszkodzony, to o każdej zmianie stanu bloku liniowego nastawniczy powinien niezwłocznie zgłosić dyżurnemu ruchu.

8. Gdy po nastawieniu na semaforze wyjazdowym sygnału zezwalającego na jazdę na szlak jednotorowy zajdzie potrzeba odwołania wyjazdu pociągu i wyprawienia na ten szlak pociągu przeciwnego kierunku przez sąsiedni posterunek zapowiadawczy, należy na semaforze wyjazdowym nastawić sygnał "Stój" i wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów.

9. Jeżeli po nastawieniu na semaforze wyjazdowym sygnału zezwalającego na jazdę nastąpi zmiana tego sygnału na sygnał "Stój" lub pociąg nie zostanie wyprawiony - należy na semaforze tym nastawić sygnał "Stój", a pierwszy pociąg tego samego kierunku jazdy na ten szlak (odstęp) należy wyprawić na sygnał zastępczy lub rozkaz szczególny (doręczony lub przekazany za pomocą urządzeń łączności). Po wyjeździe pociągu urządzenia blokady liniowej należy obsłużyć bez wprowadzenia telefonicznego zapowiadania pociągów.

10. Gdy zbliża się pociąg lub należy oczekiwać pociągu, dla którego nie odblokował się blok końcowy, należy od tylnego posterunku następczego zażądać wyjaśnienia przyczyny niezablokowania bloku początkowego i stosownie do otrzymanej informacji nastawić na semaforze wjazdowym względnie odstępowym Sygnał zezwalający, o ile nie ma przeszkody do jazdy pociągu.

11. Jeżeli po wyprawieniu pociągu blok początkowy nie odblokował się mimo, ze według rozkładowego czasu jazdy pociągu powinno to już nastąpić, należy niezwłocznie dowiedzieć się o przyczynie nieobsłużenia bloku liniowego przez przedni posterunek następczy.
Po stwierdzeniu, że pociąg nie zwolnił toru szlakowego względnie odstępu, należy zastosować zamknięcia pomocnicze i tabliczki ostrzegawcze, zgodnie postanowieniami § 66.

12. Gdy nie można zablokować bloku końcowego mimo, że spełnione zostały wszystkie wymagane warunki, potwierdzenie przyjazdu (przejazdu) pociągu powinno być dane telefonicznie po ustaleniu, że pociąg z końcowym sygnałem przyjechał (przejechał), a semafor wskazuje sygnał "Stój".

13. Jeżeli blok początkowy odblokuje się przed upływem skróconego czasu jazdy pociągu do sąsiedniego posterunku następczego, należy upewnić się telefonicznie o przyjeździe pociągu do tego posterunku. Gdyby okazało się, że blok początkowy odblokował się przed zablokowaniem bloku końcowego lub przed przyjazdem pociągu do sąsiedniego posterunku następczego, należy wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów i zastosować zamknięcia pomocnicze, a urządzenie blokady obsługiwać dodatkowo.

14. Jeżeli odblokował się blok końcowy, a nie otrzymano telefonicznej informacji o numerze pociągu, należy wyjaśnić przyczynę odblokowania się tego bloku. Jeżeli okaże się, że na sąsiednim posterunku następczym bloku początkowego nie zablokowano, należy wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów i zastosować zaniknięcia pomocnicze.

15. Dla jazdy pociągu do określonego kilometra na szlaku z postojem i z powrotem, nie obsługuje się urządzeń blokady liniowej, lecz stosuje się telefoniczne zapowiadanie pociągów.
Przed wyprawieniem pociągu do kilometra na szlak z postojem i z powrotem, stacja wyprawiająca taki pociąg powinna mieć blok pozwolenia w stanie odblokowanym, o ile blok taki istnieje. Po wyprawieniu pociągu do kilometra na szlaku i z powrotem należy zastosować zamknięcie pomocnicze i tabliczki ostrzegawcze zgodnie z postanowieniami § 66.

16. Na szlaku z blokadą liniową należy stosować telefoniczne zapowiadanie pociągów, po jednym lub po obu torach szlakowych, albo dla jednego z kierunków jazdy po danym torze przy blokadzie dwukierunkowej w następujących przypadkach:
1) w razie zaniknięcia jednego z torów szlaku dwutorowego i wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze czynnym - gdy blokada liniowa nie jest przystosowana do prowadzenia takiego ruchu;
2) w razie wyprawienia pociągu po torze zamkniętym;
3) w razie wyprawienia pociągu po torze lewym szlaku dwutorowego (w kierunku przeciwnym do zasadniczego), gdy oba tory są czynne, a blokada liniowa nie jest przystosowana do prowadzenia dwukierunkowego ruchu po każdym torze;
4) w razie wyprawienia pociągu do określonego kilometra na szlaku (na bocznicę) i z powrotem;
5) w razie wyprawienia pociągu z postojem na kilometrze celem obsługi bocznicy, jak również w razie wyprawienia pociągu na bocznicę lub z bocznicy, przy której jest posterunek pomocniczy lub bocznicowy;
6) w razie wyprawienia pociągu z lokomotywą popychającą pociąg do kilometra na szlaku i z powrotem na stację wyprawienia albo z lokomotywą popychającą pociąg do sąsiedniej stacji, gdy lokomotywa ta nie jest sprzęgnięta z pociągiem;
7) w razie wyprawienia pociągu w odstępie czasu;
8) w razie wyprawienia pojazdu pomocniczego - zapowiadać należy tylko pojazd pomocniczy;
9) gdy na semaforze wyjazdowym, odstępowym lub wjazdowym na posterunku odgałęźnym bez semafora wyjazdowego, nie można nastawić sygnału zezwalającego, lub gdy blokada liniowa działa nieprawidłowo za wyjątkiem ust.9
10) gdy urządzenia blokady liniowej nie mogą być obsługiwane lub nie wolno ich obsługiwać;
11) w razie użycia do jazdy pociągu wyjątkowo drogi przebiegu, dla której nie jest przewidziane nastawienie sygnału zezwalającego na semaforze, albo dla której nie ma semafora;
12) gdy wskutek prowadzonych robót uprawniony pracownik wpisze do książki kontroli urządzeń sterowania ruchem potrzebę wprowadzenia telefonicznego zapowiadania;
13) gdy brak jest plomb lub zamknięć na odpowiednich urządzeniach lub pomieszczeniach wskazanych w instrukcji o zasadach utrzymania urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
14) gdy nie można nastawić sygnału "Stój" na semaforze;
15) w razie nieprawidłowego działania sprzęgła ramienia semafora wyjazdowego oraz w razie niewyświetlenia się sygnału zezwalającego na świetlnym semaforze wyjazdowym po przełożeniu jego dźwigni lub po obsłużeniu odnośnego przycisku tego semafora;
16) w razie czasowego wyłączenia posterunku ruchu, nastawni wykonawczej z udziału w prowadzeniu ruchu.

17. W przypadkach wymienionych w ust. 16 w punktach 9-16 i w §44 ust. 4 telefoniczne zapowiadanie pociągów wprowadza się telefonogramem według wzoru Nr 16:
"O [godz.min] wprowadzam telefoniczne zapowiadanie pociągów po torze numer........od........do........z powodu........"
Jeżeli telefoniczne zapowiadanie wprowadza się dla jednego z kierunków jazdy po danym torze (ust. 1 6), telefonogram ten i telefonogram według wzoru nr 17 (ust. 24), po wyrazach "po torze numer........"należy uzupełnić wyrazami "dla kierunku........".

18. W czasie, w którym obowiązuje telefoniczne zapowiadanie pociągów, podstawą do prowadzenia ruchu pociągów jest telefoniczne zapowiadanie pociągów, a urządzenia blokady liniowej należy obsługiwać pomocniczo jeżeli jest to możliwe.
Telefonogramy zapowiadawcze należy nadawać przed obsłużeniem blokady liniowej. Urządzeń blokady liniowej nie należy obsługiwać, gdy istnieje zakaz obsługi.

19. Jeżeli blok liniowy obsługuje nastawniczy, to w czasie telefonicznego zapowiadania pociągów nastawniczy może zablokować blok końcowy tylko na każdorazowe polecenie dyżurnego ruchu. W tym przypadku nastawniczy zgłasza dyżurnemu ruchu o wjeździe pociągu według postanowień § 62 ust. 7.
Po otrzymaniu tego zgłoszenia dyżurny ruchu potwierdza telefonicznie przyjazd pociągu, a następnie daje nastawniczemu polecenie zablokowania bloku końcowego. Polecenie to powinno brzmieć "Zablokować blok końcowy..............."

20. Zapowiadanie telefoniczne wprowadza dyżurny ruchu tego posterunku następczego, na którym zaistniała przyczyna wymagająca wprowadzenia takiego zapowiadania. Jeżeli przyczyna ta zaistniała na posterunku odstępowym (bocznicowym), na którym blok początkowy i końcowy obsługiwane są wspólnym klawiszem, zapowiadanie telefoniczne należy wprowadzić na dwóch przyległych odstępach.

21. Jeżeli powstała potrzeba telefonicznego zapowiadania pociągów, należy telefonicznie potwierdzić przyjazd ostatniego pociągu, który był wyprawiony przed rozpoczęciem telefonicznego zapowiadania pociągów - z wyjątkiem przypadków wskazanych w ust. 16 pkt.: 4. 5, 6, 7 i 8.

22. W czasie obowiązywania telefonicznego zapowiadania pociągów należy stosować środki pomocnicze według postanowień § 66.

23. Jeżeli ustała potrzeba telefonicznego zapowiadania pociągów, należy zaprzestać telefonicznego zapowiadania pociągów dopiero wtedy, gdy:
1) na szlaku jednotorowym z ruchem dwukierunkowym - przejedzie po jednym pociągu w każdym kierunku przy prawidłowo działającej blokadzie;
2) na szlaku dwutorowym:
a) przy ruchu dwutorowym jednokierunkowym po każdym torze - po torze, na którym obowiązywało czasowe telefoniczne zapowiadanie, przejedzie pociąg w kierunku ustalonym dla tego toru, przy prawidłowo działającej blokadzie,
b) przy czasowym ruchu jednotorowym dwukierunkowym - po przywróceniu ruchu dwutorowego jednokierunkowego po każdym torze przejedzie przy prawidłowo działającej blokadzie po jednym pociągu w kierunku ustalonym dla każdego z tych torów,
c) przy czasowym ruchu dwukierunkowym po torze szlaku dwutorowego, przy czynnych obu torach, bez urządzeń srk przystosowanych do prowadzenia takiego ruchu - po przejeździe wszystkich pociągów z kierunku przeciwnego do zasadniczego, przejedzie po tym torze, przy prawidłowym działaniu blokady pociąg w kierunku ustalonym dla tego toru.

24. Po ustaniu przyczyny wprowadzenia telefonicznego zapowiadania pociągów dyżurny ruchu, który je wprowadził, odwołuje je telefonogramem według wzorunr17:
"Odwołuję telefoniczne zapowiadanie pociągów po torze numer........od........do........"
Telefonogram ten nadaje się, gdy spełnione zostały warunki wymienione w ust.23.

25. W razie prowadzenia robót, nieprawidłowego działania lub wyłączenia z działania urządzeń blokady liniowej, odnoszących się tylko do jednego toru szlakowego lub kierunku przy blokadzie dwukierunkowej, ruch pociągów na innych torach lub kierunkach tego szlaku należy prowadzić za pomocą urządzeń blokady liniowej, jako podstawy prowadzenia ruchu.

26. W czasie przerwy łączności telefonicznej przy prawidłowym stanie i działaniu blokady liniowej, podstawą prowadzenia ruchu jest blokada liniowa. W takich warunkach, dla ustalenia numerów kursujących pociągów, należy posługiwać się rozkładem jazdy, obserwacją pociągów, a w przypadkach, gdy to jest niezbędne - zatrzymywać je w celu zasięgnięcia informacji od drużyny pociągowej.

27. O uszkodzeniu, nieprawidłowym działaniu lub nieprzepisowym stanie urządzeń blokady liniowej należy zawiadomić uprawnionego pracownika.

28. Szczegółowe postanowienia o obsłudze urządzeń srk, o sposobie postępowania w razie przeszkód w działaniu tych urządzeń oraz podczas prowadzenia w nich robót, zawierają instrukcje obsługi poszczególnych rodzajów urządzeń oraz instrukcja o zasadach utrzymania tych urządzeń.

§ 44

Prowadzenie ruchu pociągów na szlakach z samoczynną blokadą liniową

1. Na szlakach z samoczynną blokadą liniową semafory odstępowe są nieobsługiwane, a sygnały ukazują się na nich samoczynnie. Sygnały te są zależne od stanu ruchowego, jaki jest na odstępie, znajdującym się za tym semaforem i od sygnału, jaki wskazuje następny semafor.
Jeżeli na posterunku zapowiadawczym są urządzenia do przełączania semaforów odnoszących się do torów głównych zasadniczych na działanie samoczynne dla przejazdu pociągów, to dyżurny ruchu może przełączyć je na samoczynność dla pociągów przejeżdżających po tych torach, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie roboty torowe, przechodzenie podróżnych przez tory lub inne względy bezpieczeństwa.
Nastawienie urządzeń na samoczynność semaforów nie zwalnia dyżurnego ruchu od śledzenia i regulowania ruchu pociągów.
Samoczynność semaforów wolno wyłączyć wówczas, gdy na żadnym odcinku drogi przebiegu, sygnalizowanej semaforami przełączonymi na samoczynność, nie znajduje się żaden pociąg i gdy co najmniej dwa odcinki zbliżania na planie świetlnym nie wykazują zajętości.
W razie grożącego niebezpieczeństwa, sygnał zezwalający na semaforze należy natychmiast zmienić na sygnał "Stój".

2. W czasie, gdy urządzenia nie są nastawione na samoczynność semaforów, pociągi należy wyprawiać ze stacji wówczas, gdy zasadniczo co najmniej dwa odcinki oddalania na planie świetlnym nie wykazują zajętości i nie ma przeszkód do jazdy. Jeżeli jednak prędkość jazdy ostatniego wyprawionego pociągu jest równa lub większa niż prędkość następnego pociągu, który ma być wyprawiony, to pociąg ten można wyprawić ze stacji, gdzie co najmniej pierwszy odcinek oddalenia na planie świetlnym nie wykazuje zajętości, urządzenia zezwalają na podanie odpowiedniego sygnału i nie ma przeszkód do jazdy.
Odcinka toru, znajdującego się pomiędzy semaforem wyjazdowym a pierwszym semaforem blokady samoczynnej, nie uważa się za odstęp, jeżeli długość tego odcinka jest mniejsza od obowiązującej drogi hamowania.

3. Po wyprawieniu każdego pociągu obowiązuje podawanie do sąsiedniego obsługiwanego posterunku zapowiadawczego telefonicznej informacji o numerze wyprawianego pociągu i dodatkowych informacji według postanowień § 43 ust 2.
Zamiast telefonicznego powiadamiania o numerach pociągów może być zastosowana samoczynna awizacja numerów pociągów za pomocą odpowiednich urządzeń.

4. W razie nie działania lub nieprawidłowego działania urządzeń srk, należy postępować w następujący sposób:
1) gdy na semaforze wyjazdowym nie można podać sygnału zezwalającego, pociąg należy wyprawić za pomocą sygnału zastępczego "Sz", albo rozkazu szczególnego (doręczonego lub przekazanego za pomocą urządzeń łączności), przy czym należy przestrzegać następujących postanowień:
a) jeżeli pierwszy odcinek oddalania na planie świetlnym działa należycie -pociąg należy wyprawić, gdy odcinek ten nie wykazuje zajętości,
b) jeżeli pierwszy odcinek oddalania na planie świetlnym stale wykazuje zajętość, lecz drugi odcinek działa należycie pierwszy pociąg wolno wyprawić po zażądaniu i otrzymaniu potwierdzenia przejazdu do następnego posterunku zapowiadawczego ostatniego wyprawionego pociągu, następne zaś pociągi wolno wyprawiać w odstępach 10-minutowych albo na podstawie wprowadzonego telefonicznego zapowiadania, w odstępach posterunków następczych, w zależności od ustalenia tego w regulaminie technicznym,
c) jeżeli dwa odcinki oddalania stale wykazują zajętość - należy wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów jadących po torze objętym uszkodzeniem; pierwszy pociąg wolno wyprawić po otrzymaniu potwierdzenia przyjazdu do następnego posterunku zapowiadawczego ostatniego wyprawionego pociągu, następne zaś pociągi należy wyprawiać w odstępach posterunków następczych;
2) gdy trzy lub więcej samoczynnych semaforów odstępowych dla jednego kierunku jazdy działa nienależycie, wskazując stale czerwone światło lub są nie-oświetlone - należy postępować w sposób ustalony w pkt. 1 lit. c.
W razie potrzeby, ze względu na przelotność szlaku, można postępowanie takie (pkt. 1 lit. c) przewidzieć w regulaminie technicznym również wówczas, gdy nieprawidłowości te zachodzą na mniejszej liczbie samoczynnych semaforów odstępowych;
3) gdy pociąg wyprawiony jest w odstępie posterunków następczych, maszynistę i kierownika pociągu znajdującego się w przodzie pociągu należy zawiadomić rozkazem szczególnym:
a) o jeździe pociągu w odstępie posterunków następczych,
b) o nieważności sygnałów na samoczynnych semaforach odstępowych,
c) o potrzebie ostrożnej jazdy od ostatniego samoczynnego semafora odstępowego (ze wskaźnikiem W 18),
d) w razie otwarcia prowizorycznego posterunku odstępowego o jego otwarciu.

5. Jeżeli maszynista pociągu wyprawionego ze stacji za pomocą sygnału zastępczego "Sz" albo rozkazu szczególnego (doręczonego lub przekazanego za pomocą urządzeń łączności) nie został zawiadomiony pisemnie o jeździe pociągu w odstępie posterunków następczych, powinien jechać ostrożnie według postanowień § 80 ust. 14.

6. W razie stwierdzenia lub otrzymania zawiadomienia, że blokada działa nieprawidłowo, należy niezwłocznie wnieść odpowiedni zapis do książki kontroli urządzeń sterowania ruchem, zawiadomić o tym uprawnionego pracownika i zainteresowanych pracowników biorących udział w prowadzeniu ruchu pociągów oraz zastosować odpowiednie środki pomocnicze (§ 66).
W przypadku przywrócenia zasilania blokady samoczynnej bez udziału uprawnionego pracownika do odwołania telefonicznego zapowiadania pociągów zapis tego pracownika nie jest wymagany.
Usunięcie nieprawidłowego działania samoczynnej blokady liniowej, jeżeli naprawa odbywa się na szlaku, może być zgłoszone przez uprawnionego pracownika za pomocą urządzeń łączności; monter usuwający usterkę dyktuje dyżurnemu ruchu treść wpisu dokonanego w książce E1758 znajdującej się w szafie (kontenerze) sbl, a dyżurny ruchu podyktowaną treść wpisuje do książki E1758 znajdującej się na nastawni.

7. Na szlaku z blokadą samoczynną nie wolno wyprawiać pociągu z lokomotywą popychającą pociąg do kilometra i powracającą ze szlaku na stację wyprawienia.

8. Pociąg roboczy, który po wykonaniu pracy na szlaku ma dojechać do następnej stacji, wyprawia się na sygnał zezwalający na semaforze wyjazdowym. Następny pociąg na ten tor szlakowy może być wyprawiony dopiero po ukończeniu pracy pociągu roboczego i po otrzymaniu od sąsiedniego posterunku zapowiadawczego telefonicznego potwierdzenia przyjazdu tego pociągu.

9. Jeżeli pociąg ma być wyprawiony na część szlaku (do kilometra) lub na bocznicę, przy której nie ma urządzonego posterunku ruchu, a następnie ma powrócić do stacji wyprawienia, to pociąg taki należy wyprawiać po zamkniętym torze na podstawie telefonicznego zapowiadania.
Wyjazd tego pociągu na zamknięty tor szlakowy następuje na rozkaz szczególny.
Po powrocie pociągu ze szlaku należy obsłużyć przycisk chwilowego wyłączenia zasilania blokady, w celu doprowadzenia do stanu zasadniczego wskazań sygnałowych na samoczynnych semaforach odstępowych, jeżeli przycisk taki jest i jeżeli na żadnym z torów szlakowych, do których odnosi się ten przycisk, nie ma żadnego pociągu.

10. W razie przerwy łączności telefonicznej przy prawidłowym działaniu samoczynnej blokady liniowej, blokada ta jest nadal podstawą prowadzenia ruchu.

11. W razie nieprawidłowego działania samoczynnej blokady liniowej i równocześnie przerwy łączności, ruch pociągów należy prowadzić według postanowień §46.

§ 45

Jazda na widoczność

1. Jazda na widoczność oznacza, że:
1) nie obowiązuje zasada, że na jednym szlaku względnie odstępie (jeżeli szlak jest podzielony na odstępy) równocześnie może znajdować się tylko jeden pociąg;
2) bezpieczeństwo ruchu pociągów na szlaku zależy wyłącznie od obserwacji toru szlakowego oraz od odpowiedniego regulowania prędkości jazdy pociągów i zatrzymania ich w porę przed przeszkodą.

2. Jazdę na widoczność stosuje się w następujących przypadkach:
1) jeżeli samoczynny semafor odstępowy nie wskazuje sygnału zezwalającego na jazdę - wówczas pociąg, po zatrzymaniu się i ruszeniu (z wyjątkiem ciężkich pociągów towarowych, gdy na semaforze jest wskaźnik W 22), mijając ten semafor, wjeżdża na odstęp, który należy uważać za zajęty przez poprzedni pociąg;
2) w razie całkowitej przerwy łączności - jeżeli pod określonymi warunkami wyprawia się pociąg na szlak względnie odstęp, o którym nie wiadomo, czy został zwolniony przez poprzedni pociąg;
3) w razie wyprawienia pociągów w odstępie czasu - wówczas pociąg jedzie na szlak, który jest zajęty przez poprzedni pociąg.

3. W przypadkach wymagających jazdy na widoczność maszynista powinien regulować prędkość jazdy pociągu, zależnie od odległości widzenia i pochylenia toru w ten sposób, aby mógł w każdej chwili zatrzymać pociąg w razie nagłego zauważenia przeszkody do jazdy.
W przypadkach wskazanych w ustępie 2 pkt. 1 prędkość jazdy na widoczność nie powinna przekraczać 20 km/h.

4. W czasie jazdy na widoczność należy liczyć się z tym, że za pociągiem może jechać na widoczność następny pociąg i dlatego należy dołożyć wszelkich starań, aby nie zatrzymywać pociągów na szlaku i przed semaforami wjazdowymi.

5. Należy zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe osygnalizowanie czoła i końca pociągu.

§ 46

Prowadzenie ruchu pociągów w czasie całkowitej przerwy łączności

1. Jeżeli nie ma urządzeń blokady liniowej lub blokada ta działa nieprawidłowo i w ciągu co najmniej 5 minut na jakimkolwiek łączu nie można porozumieć się z właściwym dyżurnym ruchu, bezpośrednio lub za pośrednictwem innego dyżurnego ruchu lub dyspozytora właściwego zakładu, należy uważać, że nastąpiła całkowita przerwa łączności. Nie uważa się, że nastąpiła całkowita przerwa łączności, jeżeli porozumienie z właściwym dyżurnym ruchu można uzyskać za pomocą radiotelefonu, wówczas ruch pociągów prowadzi się na podstawie radiotelefonicznego zapowiadania pociągów (załącznik 1 do Instrukcji R-12).

2. O całkowitej przerwie łączności dyżurny ruchu zawiadamia nastawniczych (zwrotniczych) oraz naczelnika właściwej sekcji.

3. Podczas całkowitej przerwy łączności nie biorą udziału w prowadzeniu ruchu posterunki odstępowe i posterunki bocznicowe.
Jeżeli zakład infrastruktury kolejowej uzna za wskazane, ze względu na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ruchu, aby również pewne posterunki odgałęźne nie brały udziału w prowadzeniu ruchu (np. w przypadku wymienionym w § 3 ust. 10, pkt. 3), powinna zarządzić wniesienie odpowiednich postanowień do regulaminów technicznych zainteresowanych posterunków ruchu.
Dyżurni ruchu posterunków wyłączonych z ruchu obserwują przejeżdżające pociągi i notują czas ich przejazdu, nawet jeżeli nie znają numeru pociągu. Ilekroć w dalszym ciągu tego paragrafu będzie mowa o posterunku zapowiadawczym, należy rozumieć, że chodzi o posterunek zapowiadawczy nie wyłączony z udziału w prowadzeniu ruchu.

4. W czasie całkowitej przerwy łączności:
1) semafory posterunków biorących udział w prowadzeniu ruchu obsługuje się, o ile ich obsługa jest możliwa i nie jest zabroniona;
2) sygnały na semaforach posterunków wyłączonych z udziału w regulowaniu ruchu są nieważne;
3) przez posterunek wyłączony z udziału w prowadzeniu ruchu, a posiadający zwrotnicę, pociąg może przejechać po otrzymaniu ręcznego sygnału "Do mnie", który oznacza, że droga przebiegu jest prawidłowo nastawiona i zabezpieczona.

5. Podczas całkowitej przerwy w łączności nie mogą być wyprawiane pociągi:
1) nie dojeżdżające do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego nie wyłączonego z udziału w prowadzeniu ruchu;
2) z popychaczem do określonego miejsca na szlaku i z powrotem;
3) na bocznice i z bocznic odgałęziających się od szlaku, na którym powstała przerwa w łączności;
4) w odstępie czasu;
5) których wyprawienie wyrnaga uprzedniego zamknięcia toru, z wyjątkiem pociągu ratunkowego;
6) z ładunkiem niebezpiecznym oraz z przekroczoną skrajnią;
7) z jednoosobową obsadą pojazdów trakcyjnych bez drużyny konduktorskiej.

6. Drużyny pociągów wyprawianych w czasie całkowitej przerwy łączności należy o tej przerwie i o związanych z nią okolicznościach zawiadomić pisemnie rozkazem szczególnym "P" (załącznik nr 6), stosownie do postanowień § 75 ust. 6.
W razie potrzeby należy wydać również rozkaz szczególny "O", "S" lub "N".
Drużyny pociągowe, zawiadomione o całkowitej przerwie łączności, powinny zachować szczególną ostrożność (jazda na widoczność) oraz zatrzymywać pociąg na każdym objętym przerwą posterunku zapowiadawczym, nie wyłączonym z udziału w prowadzeniu ruchu i podawać dyżurnemu ruchu numer swojego pociągu.

7. Jeżeli przed przerwą łączności wyprawiono z postojem na kilometrze pociąg obsługujący bocznicę, który nie wraca na stację obsługującą, a klucz od bocznicy kierownik pociągu oddaje na przedniej stacji, to stacja ta powinna bezzwłocznie zawiadomić pisemnie stację wyprawienia tego pociągu po przyjeździe pociągu i o otrzymaniu klucza od bocznicy.
Do czasu otrzymania tego zawiadomienia należy każdemu pociągowi wyprawianemu na tor szlakowy wydać rozkaz szczególny z poleceniem zatrzymania się przed zwrotnicą odgałęziającą na bocznicę i sprawdzenia jej prawidłowego nastawienia i zamknięcia.
Z tego powodu jako czas potrzebny na przyjazd pociągu do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego należy przyjmować rozkładowy czas jazdy (z postojami) zwiększony o 5 minut dla pociągu pasażerskiego, a o 10 minut dla pociągu towarowego.

8. Jeżeli na szlaku z posterunkami odstępowymi (bocznicowymi) całkowita przerwa łączności nastąpi po odjeździe pociągu ze stacji, wówczas jeżeli posterunek odstępowy (bocznicowy) nie otrzymał potwierdzenia przyjazdu poprzedniego pociągu, powinien zbliżający się pociąg zatrzymać, a następnie po upływie czasu potrzebnego na dojazd poprzedniego pociągu do najbliższego posterunku następczego, z doliczeniem 2 minut, wydać drużynie pociągowej rozkaz szczególny "S", zezwalający na przejechanie obok semafora odstępowego, wskazującego sygnał "Stój" i zawiadomić ją tym rozkazem o całkowitej przerwie łączności
i o nieotrzymaniu potwierdzenia przyjazdu poprzedniego pociągu oraz polecić jazdę na widoczność, podawanie sygnału "Baczność" przed przejazdami i zatrzymanie pociągu na następnym posterunku następczym.

9. Jeżeli nie ma blokady liniowej lub działa ona nieprawidłowo, a przerwa łączności nastąpiła tylko pomiędzy posterunkiem zapowiadawczym a sąsiednim posterunkiem odstępowym (bocznicowym), to ruch pociągów należy prowadzić bez udziału tego posterunku na podstawie telefonicznego porozumienia posterunku zapowiadawczego z następnym posterunkiem następczym.
Wyprawiane pociągi należy zawiadomić rozkazem szczególnym "P" o przerwie łączności z danym posterunkiem odstępowym, o wyłączeniu tego posterunku z udziału w prowadzeniu ruchu oraz o nieważności sygnału na semaforze odstępowym tego posterunku, itp., stosownie do postanowień § 75 ust. 6.

10. Pierwszemu pociągowi wyprawionemu w czasie przerwy łączności dyżurny ruchu powinien pisemnie polecić powiadomienie ustne posterunków wyłączonych z udziału w prowadzeniu ruchu i dróżników przejazdowych o przerwie łączności. Z tego powodu jako czas potrzebny na przyjazd pociągu do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego należy przyjmować rozkładowy czas jazdy (z postojami), zwiększony o 10 minut.
W czasie przerwy łączności maszyniści powinni podawać sygnał "Baczność" przed każdym przejazdem położonym na szlaku (odstępie), objętym przerwą oraz pilnie obserwować przejazd.
W razie złej widoczności przejazdu ze stanowiska maszynisty, prędkość jazdy przed przejazdem należy zmniejszyć do 20 km/h. W razie zauważenia przeszkody do jazdy należy zatrzymać pociąg przed przeszkodą.

11. W czasie całkowitej przerwy łączności dyżurni ruchu sąsiednich posterunków zapowiadawczych porozumiewają się pisemnie w sprawie ruchu pociągów, przesyłając odpowiednio wypełnione "Zawiadomienie" (załącznik nr 7).
Zawiadomienie to dyżurny ruchu wypełnia osobiście w dwu egzemplarzach przez kalkę, z których jeden egzemplarz otrzymuje kierownik pociągu za pokwitowaniem na pierwopisie i doręcza go dyżurnemu ruchu sąsiedniego posterunku zapowiadawczego za pokwitowaniem w raporcie zjazdy, a w przypadku nie prowadzenia raportu z jazdy - w wykazie pracy pojazdów i drużyn trakcyjnych.
Jeżeli kierownik pociągu znajduje się w końcu pociągu lub pociąg nie posiada obsady konduktorskiej, wówczas zawiadomienie to przesyła się za pośrednictwem maszynisty.

12. Ponadto w czasie przerwy łączności obowiązują następujące postanowienia:

A. Na szlakach jednotorowych:

1) w czasie całkowitej przerwy łączności ruch pociągów odbywa się na podstawie pisemnego porozumienia za pomocą "Zawiadomień" (załącznik nr 7);
2) nawiązanie tego porozumienia dokonuje się w następujący sposób:
a) posterunek zapowiadawczy, który przed całkowitą przerwą łączności otrzymał telefoniczne pozwolenie na wyprawianie pociągu, powinien pociąg ten wyprawić i posłać nim "Zawiadomienie"; gdyby pociąg ten nie mógł odjechać, należy zamiast niego wysłać inny pociąg tego samego kierunku jazdy i posłać nim "Zawiadomienie", a gdyby innego pociągu nie było, należy posterunek, który dał pozwolenie, zawiadomić o zatrzymaniu pociągu; gdy nie ma innego pociągu, w "Zawiadomieniu" należy w dz. 4 wpisać treść telefonogramu zapowiadawczego nr 8a względnie 8b oraz wypełnić odpowiednio inne ustępy "Zawiadomienia" i przesłać je środkiem komunikacji szynowej, drogowej lub pieszym; wysłanie zawiadomienia o zatrzymaniu pociągu unieważnia otrzymane pozwolenie,
b) jeżeli nie otrzymano, ani nie dano pozwolenia na wyprawienie pociągu, można bez porozumienia, lecz po upewnieniu się, że szlak jest wolny, wysłać pierwszy pociąg kierunku nieparzystego, jako kierunku uprzywilejowanego i posłać nim "Zawiadomienie",
c) jeżeli nie ma pociągu uprzywilejowanego (nieparzystego) lub pociąg ten jest tak opóźniony, że pociągi kierunku parzystego doznałyby zbyt dużego opóźnienia, posterunek zapowiadawczy, który wyprawia pociąg kierunku nieparzystego, powinien "zawiadomienie" przesłać środkiem komunikacji szynowej, drogowej lub pieszym;
3) dla pociągu nieparzystego, wyprawionego dla nawiązania porozumienia, szlak uważa się za wolny w następujących okolicznościach:
a) jeżeli przed nastąpieniem przerwy łączności nie dano sąsiedniemu posterunkowi zapowiadawczemu pozwolenia na wyprawienie pociągu kierunku parzystego,
b) jeżeli przed przerwą łączności wyprawiono pociąg nieparzysty do sąsiedniej stacji po upływie normalnego czasu jazdy, przewidzianego w rozkładzie jazdy na przyjazd tego pociągu do sąsiedniej stacji, zwiększonego o 2 minuty, nie wcześniej jednak niż po upływie 10 minut w porze dziennej, a 15 minut gdy jest ciemno, od czasu odjazdu ostatniego wyprawionego pociągu,
c) jeżeli przed przerwą łączności wyprawiono pociąg nieparzysty na bocznicę, przy której jest posterunek ruchu - po upływie czasu, przewidzianego na przyjazd tego pociągu na bocznicę - zwiększonego o 20 minut,
d) jeżeli powrócił pociąg wyprawiony przed przerwą łączności w kierunku nieparzystym do określonego kilometra na szlaku (lub na bocznicę, przy której nie ma posterunku ruchu) i z powrotem,
e) jeżeli przed przerwą łączności wyprawiono pociąg nieparzysty z popychaczem powracającym ze szlaku - po powrocie popychacza i po upływie czasu przewidzianego na przyjazd tego pociągu do sąsiedniej stacji, zwiększonego o 2 minuty, nie wcześniej niż po upływie 10 minut w porze dziennej, a 15 minut gdy jest ciemno, od czasu odjazdu ostatniego wyprawionego pociągu,
f) jeżeli przed przerwą łączności dano pozwolenie na wyprawienie pociągu nieparzystego z bocznicy, przy której jest posterunek ruchu -po upływie czasu przewidzianego na przyjazd tego pociągu do sąsiedniej stacji, zwiększonego o 20 minut; jeżeli nie otrzymano oznajmienia odjazdu tego pociągu, czas przewidziany na przyjazd pociągu do sąsiedniej stacji, powiększony o 20 minut, powinien być ponadto zwiększony o ustalony czas najwcześniejszego żądania pozwolenia na wyprawienie pociągu,
g) jeżeli z sąsiedniego posterunku zapowiadawczego lub z posterunku ruchu przy bocznicy przyjechał parzysty pociąg, na którego wyprawienie dano pozwolenie przed przerwą łączności,
h) jeżeli przed przerwą łączności dano pozwolenie na wyprawienie pociągu parzystego na bocznicę, przy której jest posterunek ruchu - po upływie czasu przewidzianego na przyjazd tego pociągu na bocznicę, zwiększonego o 20 minut; jeżeli nie otrzymano oznajmienia odjazdu pociągu, czas przewidziany na przyjazd pociągu na bocznicę, powiększony o 20 minut, powinien być ponadto zwiększony o ustalony czas najwcześniejszego żądania pozwolenia na wyprawienie pociągu,
i) jeżeli przed przerwą łączności dano pozwolenie na wyprawienie pociągu parzystego do określonego kilometra na szlaku lub na bocznicę, przy której nie ma posterunku ruchu i z powrotem do stacji wyprawienia - po upływie czasu przewidzianego na powrót pociągu, zwiększonego o 20 minut; jeżeli nie otrzymano oznajmienia odjazdu tego pociągu, czas przewidziany na powrót pociągu, powiększony o 20 minut, powinien być ponadto powiększony o ustalony czas najwcześniejszego żądania pozwolenia na wyprawienie pociągu,
j) jeżeli przed przerwą łączności dano pozwolenie na wyprawienie pociągu parzystego z popychaczem powracającym ze szlaku do sąsiedniej stacji- po przyjeździe tego pociągu i po upływie czasu przewidzianego na powrót popychacza do sąsiedniej stacji, zwiększonego o 10 minut, a jeżeli nie otrzymano oznajmienia odjazdu tego pociągu, czas przewidziany na powrót popychacza, powiększony o 5 minut, powinien być ponadto powiększony o ustalony czas najwcześniejszego żądania pozwolenia na wyprawienie pociągu;
4) dyżurny ruchu, uwzględniając rozkład jazdy oraz sytuację ruchową tak własnej, jak i sąsiedniej stacji, wskazuje w zawiadomieniu, czy za pociągiem, który przesyła zawiadomienie, wyśle jeszcze jeden pociąg w tym samym kierunku, czy też daje pozwolenie na wyprawienie pociągu przeciwnego kierunku jazdy. Jeżeli numer pociągu przeciwnego kierunku jazdy nie jest znany, zamiast numeru należy wpisać wyraz "parzystego" względnie " "nieparzystego";
5) w razie konieczności wyprawienia jeszcze następnego pociągu tego samego kierunku jazdy, należy w zawiadomieniu wręczonym poprzedniemu pociągowi, podać przewidziany czas odjazdu pociągu następnego. Czas ten oblicza się dodając 2 minuty do czasu potrzebnego na przyjazd poprzedniego pociągu do następnego posterunku zapowiadawczego, jednak czas ten nie może być wcześniejszy, niż po upływie 10 minut w porze dziennej, a 15 minut gdy jest ciemno, od czasu odjazdu ostatniego wyprawionego pociągu; ponadto należy uwzględnić przypadki wskazane w ust. 7 i 10.
W zawiadomieniu należy również potwierdzić przyjazd pociągów kierunku przeciwnego;
6) od chwili wysłania pierwszego pisemnego zawiadomienia aż do przywrócenia łączności, ruch pociągów powinien odbywać się wyłącznie na podstawie zawiadomień pisemnych, przesyłanych pociągami;
7) gdyby dyżurny ruchu nie otrzymał pisemnego "Zawiadomienia" od obsługi pociągu, który przyjechał z posterunku zapowiadawczego, objętego całkowitą przerwą łączności, to posterunek zapowiadawczy, który nie otrzymał tego "Zawiadomienia", powinien przerwane porozumienie pisemne nawiązać przez posłańca przy użyciu środków komunikacji drogowej lub pieszo z wyłączeniem komunikacji szynowej.

B. Na szlakach dwutorowych:

8) podczas całkowitej przerwy łączności na szlaku dwutorowym można wyprawić następny pociąg bez otrzymania potwierdzenia przyjazdu pociągu poprzedniego, po upływie czasu potrzebnego na dojazd tego pociągu do następnego posterunku zapowiadawczego z doliczeniem 2 minut, nie wcześniej jednak, niż po upływie 10 minut w porze dziennej, a 15 minut gdy jest ciemno, od czasu ostatniego wyprawionego pociągu; ponadto należy uwzględnić przypadki wskazane w ust. 7 i 10;
9) jeżeli szlak objęty całkowitą przerwą łączności ograniczony jest posterunkiem odgałęźnym, od którego odgałęzia się szlak jednotorowy, po wyprawieniu ze stacji pociągu z przeznaczeniem na szlak jednotorowy, następny pociąg do posterunku odgałęźnego może być wyprawiony przez tę stację dopiero po otrzymaniu z posterunku odgałęźnego potwierdzenia przejazdu pociągu poprzednio wyprawionego na szlak odgałęziony;
10) jeżeli przed przerwą łączności wyprawiono pociąg na bocznicę lub z bocznicy, przy której jest posterunek ruchu, lecz nie otrzymano potwierdzenia przyjazdu tego pociągu, następny pociąg do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego może być wyprawiony po upływie czasu przewidzianego na przyjazd pociągu na bocznicę lub z bocznicy do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego, zwiększonego o 20 minut;
11) wyprawionymi pociągami należy przesyłać sąsiedniemu posterunkowi zapowiadawczemu "Zawiadomienie", zawierające potwierdzenie przyjazdu pociągów przeciwnego kierunku jazdy oraz informacje o sytuacji ruchowej.

§ 47

Stosowanie szczególnych sposobów prowadzenia ruchu pociągów

1. Na szlaku jednotorowym, linii znaczenia miejscowego, bez urządzeń blokady liniowej, na którym jedna lokomotywa obsługuje wszystkie pociągi, za zgodą zakładu infrastruktury kolejowej ruch pociągów może odbywać się bez zapowiadania, zgodnie z postanowieniami regulaminu technicznego.
Regulamin prowadzenia takiego ruchu należy opracować zgodnie z instrukcją o sporządzeniu regulaminów technicznych.
W razie potrzeby zakład infrastruktury kolejowej wydaje dodatkowe wytyczne opracowania wymienionego regulaminu.

2. W przypadkach odpowiadających postanowieniom ust. 1. ruch pociągów bez zapowiadania może być prowadzony między posterunkiem zapowiadawczym, a końcowym punktem linii bez posterunku zapowiadawczego, pod warunkiem, że między tym posterunkiem a punktem końcowym oraz w punkcie końcowym nie będzie znajdował się żaden inny pociąg.

3. Na odcinku jednotorowym z małym ruchem pociągów i nie wyposażonym w urządzenia zdalnego sterowania, ruch pociągów może być prowadzony przez dyżurnego ruchu odcinkowego na podstawie porozumienia z maszynistami kursujących pociągów.
Postanowienia dotyczące takiego sposobu prowadzenia ruchu na odcinku należy podać w osobnym regulaminie.
Na prowadzenie takiego ruchu wymagana jest zgoda Dyrekcji Infrastruktury Kolejowej.

§ 48

Prowadzenie ruchu pociągów w odstępie czasu

1. Gdy zajdzie konieczność niezwłocznego powiększenia zdolności przelotowej szlaku, na którym nie ma posterunków odstępowych (bocznicowych), zakład infrastruktury kolejowej może w zależności od miejscowych warunków zarządzić wyprawienie pociągów towarowych w odstępie czasu nie mniejszym niż 10 minut w porze dziennej lub 15 minut gdy jest ciemno, pod warunkiem, że wydane zostały szczegółowe postanowienia dotyczące prowadzenia takiego ruchu lub postanowienia takie znajdują się w regulaminach technicznych zainteresowanych posterunków ruchu.
Nie należy zarządzać prowadzenia ruchu pociągów w odstępie czasu:
- gdy szlak posiada niekorzystny profil (pochylenia powyżej l0%o) lub ograniczoną widzialność albo splot lub skrzyżowanie torów w jednym poziomie;
- po torze w kierunku przeciwnym do zasadniczego szlaku dwutorowego.

2. Pociąg towarowy z czynną lokomotywą na przodzie może być wyprawiony w odstępie czasu stosownie do postanowień ust. 1, gdy:
1) warunki atmosferyczne nie zmniejszają wymaganej widoczności sygnałów;
2) łączność zapowiadawcza działa prawidłowo;
3) rozkładowa prędkość jazdy pociągu poprzedzającego nie jest mniejsza niż prędkość jazdy pociągu jadącego za nim;
4) pociąg poprzedzający nie ma przewidzianego postoju na szlaku;
5) drużyna lokomotywowa nie zgłosiła o niemożności dotrzymania rozkładowego czasu jazdy;
6) poprzedzający pociąg nie jest pociągiem pasażerskim lub mieszanym;
7) drużyna pociągu poprzedzającego oraz drużyna pociągu wyprawionego w odstępie czasu zostały powiadomione rozkazem szczególnym o prowadzeniu ruchu w odstępie czasu i o jeździe na widoczność;
8) w pociągu poprzedzającym ani w pociągu, który ma być wyprawiony w odstępie czasu, nie są przewożone przesyłki zaliczone do towarów niebezpiecznych;
9) długość pociągu poprzedzającego nie przekracza długości dozwolonej dla danego odcinka.

3. W czasie prowadzenia ruchu pociągów w odstępie czasu, zarówno na torze szlaku dwutorowego, jak i na szlaku jednotorowym, zapowiadanie pociągów odbywa się w sposób ustalony dla szlaków jednotorowych z ruchem dwukierunkowym.

4. W telefonogramach zapowiadawczych, zawierających żądanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociągu oraz oznajmienie odjazdu pociągu. a dotyczących pociągu wyprawianego w odstępie czasu za pociągiem poprzednim, po numerze pociągu dodaje się słowa "w odstępie czasu".

5. Drużynę pociągu jadącego bezpośrednio przed pierwszym pociągiem, który będzie wyprawiony w odstępie czasu, należy zawiadomić rozkazem szczególnym o pociągu następującym w odstępie czasu.
Drużyny pociągów wyprawianych w odstępie czasu należy zawiadomić rozkazem szczególnym o prowadzeniu ruchu w odstępie czasu i jeździe na widoczność, podając równocześnie każdemu pociągowi numer pociągu poprzedzającego i numer pociągu następującego za nim.

6. Pociągi jadące w odstępie czasu należy wyprawiać na rozkaz szczególny "S". Semafory wjazdowe obsługuje się normalnie.

7. W czasie prowadzenia ruchu w odstępie czasu należy unikać zatrzymania pociągu na szlaku, jak również przed semaforem wjazdowym nawet wtedy, gdyby to wywołało potrzebę późniejszego przestawienia pociągu na inny tor.

8. O zarządzeniu i odwołaniu prowadzenia ruchu pociągów w odstępie czasu dyspozytor właściwego zakładu zawiadamia zainteresowanych dyżurnych ruchu, którzy następnie zawiadamiają o tym nastawniczych (zwrotniczych) i dróżników przejazdowych.

§ 49

Prowadzenie ruchu pociągów do obsługi bocznic i ładowni

1. Obsługa bocznic i ładowni, odgałęziających się od torów szlakowych, odbywa się pociągami bocznicowymi lub zdawczymi przez wyznaczone stacje obstugujące.

2. Postanowienia niniejszej instrukcji, dotyczące bocznic, odnoszą się również do ładowni, a postanowienia dotyczące pociągów bocznicowych odnoszą się również do innych pociągów obsługujących bocznicę, bądź jadących na bocznicę lub z bocznicy.

3. Sposób obsługi bocznicy zależny jest od tego, czy przy odgałęzieniu bocznicy nie ma posterunku ruchu, przeznaczonego do obsługi bocznicy, czy też jest posterunek pomocniczy albo posterunek bocznicowy.

A. Przy bocznicy nie ma posterunku ruchu

4. Bocznica wówczas ma połączenia z jednym tylko torem szlakowym.

5. Pociąg bocznicowy po obsłudze bocznicy albo wraca na stację obsługująca, po tym samym torze, po którym przyjechał na bocznicę, albo jedzie do następnej stacji.

6. Pociąg bocznicowy, który po obsłudze bocznicy:
1) ma jechać do następnej stacji - zapowiada się telefonicznie i dodatkowo obsługuje się blokadę liniową, jeżeli jest.
W telefonogramach zapowiadawczych po numerze pociągu dodaje się słowa:
a) w żądaniu i daniu pozwolenia na wyprawienie pociągu (przy ruchu jednotorowym dwukierunkowym) - "z obsługą bocznicy (ładowni)........"
b) w oznajmieniu odjazdu i w potwierdzeniu przyjazdu pociągu - "z kluczem(ami) od bocznicy (ładowni)........" jeżeli klucz nie jest utwierdzony w urządzeniach srk bocznicy;
2) ma powrócić na stację obsługującą - zapowiada się telefonicznie, a blokady liniowej, jeżeli jest, nie obsługuje się.
W telefonogramach zapowiadawczych po numerze pociągu dodaje się słowa:
a) w żądaniu i daniu pozwolenia na wyprawienie pociągu (przy ruchu jednotorowym dwukierunkowym) - "na bocznicę i z powrotem",
b) w oznajmieniu odjazdu i w potwierdzeniu przyjazdu pociągu - jak w pkt. 1, lit. b.

W przypadkach wymienionych w pkt. 1 i 2, gdy pociąg obsługuje dwie lub więcej bocznic, słowo "bocznicy" zastępuje się słowem "bocznic".

7. Jeżeli na szlaku są posterunki odstępowe, wszystkie telefonogramy dotyczące zapowiadania pociągu bocznicowego należy podawać do wiadomości dyżurnych ruchu tych posterunków.

8. Na szlakach jednotorowych z ruchem dwukierunkowym, ograniczonych z jednej strony posterunkiem odgałęźnym, zapowiadanie pociągów bocznicowych, w razie potrzeby, powinno odbywać się nie tylko z udziałem posterunku odgałęźnego, ale również obu sąsiednich stacji, między którymi znajduje się bocznica.

9. Na szlaku jednotorowym z blokadą liniową, przed wyprawieniem pociągu bocznicowego z posterunku zapowiadawczego, blok pozwolenia na stacji wyprawiającej pociąg powinien być w stanie odblokowanym.

10. Jeżeli klucz od wykolejnicy lub zwrotnicy ochronnej, znajdującej się w torze odgałęziającym bocznicę - zwany kluczem od bocznicy - nie jest utwierdzony w urządzeniu srk przy bocznicy, kierownik pociągu bocznicowego otrzymuje ten klucz na stacji obsługującej bocznicę. Dopóki klucz od bocznicy nie zostanie zwrócony na stacji obsługującej lub na stacji sąsiedniej, albo nie zostanie utwierdzony w urządzeniach srk przy bocznicy, nie wolno potwierdzać przyjazdu pociągu bocznicowego i tor szlakowy należy uważać za zajęty. Klucz od bocznicy, oddany na następnej stacji, należy przesłać stacji obsługującej przez kierownika wyznaczonego pociągu. Odbiór klucza kwituje kierownik pociągu w książce ustalonej regulaminem obsługi bocznicy (w dzienniku ruchu, dzienniku analiz, itp.), a dyżurny ruchu w raporcie z jazdy.
Kierownik pociągu odpowiedzialny jest za to, aby po obsłudze bocznicy zwrotnice i wykolejnice zostały ustawione w położenie zasadnicze i zamknięte i aby nie pozostawiono żadnego wagonu na torze szlakowym.
Jeżeli szlak podzielony jest na odstępy i jeżeli po obsłudze bocznicy pociąg bocznicowy jedzie do następnej stacji, to po utwierdzeniu klucza od bocznicy w urządzeniach srk przy bocznicy i po zaistnieniu wymaganych warunków pociąg w tym samym kierunku może być wyprawiony, jeżeli odstęp jest wolny.

11. Na posterunkach ruchu, na których dla danego szlaku nie ma blokady liniowej:
1) dla jazdy pociągu bocznicowego po jednotorowym szlaku i po torze w kierunku zasadniczym szlaku dwutorowego obsługuje się semafory;
2) dla powrotu pociągu bocznicowego jadącego po torze lewym szlaku dwutorowego (w kierunku przeciwnym do zasadniczego):
a) przejazd przez posterunek odstępowy odbywa się na ręczny sygnał "Do mnie",
b) wjazd na posterunek odgałęźny odbywa się na rozkaz szczególny doręczony lub przekazany za pomocą urządzeń łączności,
c) wjazd na stację odbywa się:
-na sygnał zezwalający na semaforze, jeżeli jest semafor wjazdowy, odnoszący się do toru lewego (z kierunku przeciwnego do zasadniczego),
-na sygnał zastępczy na tym semaforze lub na oddzielnym urządzeniu odnoszącym się do tego toru,
-na rozkaz szczególny, doręczony lub przekazany za pomocą urządzeń łączności.

12. Na posterunkach ruchu, na których dla danego szlaku jest blokada liniowa:
1) jeżeli pociąg po obsłudze bocznicy jedzie do następnej stacji - obsługuje się semafory i blokadę liniową; blok końcowy, wolno zablokować dopiero po zwrocie przez kierownika pociągu klucza od bocznicy;
2) jeżeli pociąg bocznicowy nie dojeżdża do następnego posterunku zapowiadawczego. semaforów oraz blokady liniowej nie obsługuje się jeżeli urządzenia srk na to nie pozwalają; wówczas wyjazd pociągu odbywa się na sygnał zastępczy lub na rozkaz szczególny (doręczony lub przekazany za pomocą urządzeń łączności), a dalsza jazda na bocznicę i z powrotem odbywa się według postanowień ust. 11 pkt. 2 lit. a, b, c.
Jeżeli jednak urządzenia srk przystosowano do tego, aby pociąg powracający ze szlaku nie oddziaływał na urządzenia blokady liniowej, wówczas wjazd pociągu bocznicowego, powracającego ze szlaku jednotorowego, może odbywać się na sygnał zezwalający na semaforze.

13. Jeżeli wyjątkowo za zgodą zakładu infrastruktury kolejowej pociąg bocznicowy do obsługi bocznicy ma jechać po torze lewym (w kierunku przeciwnym do zasadniczego) szlaku dwutorowego to pociąg ten wyprawia się po zamknięciu tego toru (§ 70).

B. Przy bocznicy jest posterunek pomocniczy

14. Posterunek pomocniczy ustała się przy odgałęzieniu bocznicy połączonej jednym torem szlakowym, gdzie zachodzi potrzeba zwolnienia tego toru szlakowego po wjeździe pociągu na bocznicę.
Posterunek pomocniczy bierze udział w prowadzeniu ruchu tytko pociągu bocznicowego i otwiera się go tylko na ten czas.

15. Dyżurny ruchu posterunku pomocniczego, otwiera go:
1) przed wyprawieniem ze stacji pociągu na bocznicę;
2) przed wyprawieniem pociągu z bocznicy;
3) przed wykonaniem manewrów z wyjazdem z bocznicy na tor szlakowy.

W razie potrzeby właściwy zakład może ustalić, aby posterunek pomocniczy otwierany był po przyjeździe pociągu bocznicowego do miejsca odgałęzienia bocznicy, którą ma ten pociąg obsłużyć.
Posterunek pomocniczy może być otwarty, gdy w jego kierunku nie został wyprawiony pociąg, ani nie dano pozwolenia na wyprawienie pociągu po torze, od którego odgałęzia się bocznica, z wyjątkiem pociągu bocznicowego.
W sprawie możliwości i czasu otwarcia posterunku pomocniczego dyżurny ruchu tego posterunku powinien porozumieć się telefonicznie z obu sąsiednimi posterunkami zapowiadawczymi i stacją obsługującą.
Jeżeli nie ma przeszkód do otwarcia posterunku pomocniczego, dyżurny ruchu tego posterunku nadaje do obu sąsiednich posterunków zapowiadawczych i do stacji obsługującej telefonogram według wzoru nr 28 (§ 74 ust. 36).

16. Obowiązuje telefoniczne zapowiadanie pociągów bocznicowych (jak przy ruchu jednotorowym dwukierunkowym).
Zapowiadanie pociągu wyprawionego na bocznicę powinno odbywać się w następujący sposób:
1) posterunek zapowiadawczy. wyprawiający pociąg na bocznicę, powinien od sąsiedniego posterunku zapowiadawczego i od posterunku pomocniczego żądać pozwolenia na wyprawienie pociągu bocznicowego; jeżeli posterunek pomocniczy ma być otwarty dopiero po przyjeździe pociągu bocznicowego do posterunku pomocniczego, pozwolenie na wyprawienie pociągu na bocznicę żąda się tylko od sąsiedniego posterunku zapowiadawczego;
2) pozwolenie to daje najpierw sąsiedni posterunek zapowiadawczy, a następnie dopiero posterunek pomocniczy (o ile jest już otwarty);
3) oznajmienie odjazdu pociągu na bocznicę posterunek zapowiadawczy, wyprawiający pociąg, nadaje do posterunku pomocniczego i do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego; gdy posterunek pomocniczy ma być otwarty dopiero po przyjeździe pociągu bocznicowego do miejsca odgałęzienia bocznicy, wówczas oznajmienie odjazdu pociągu na bocznicę podaje się tylko sąsiedniemu posterunkowi zapowiadawczemu;
4) potwierdzenie przyjazdu pociągu na bocznicę nadaje dyżurny ruchu posterunku pomocniczego do obu sąsiednich posterunków zapowiadawczych, po wjeździe tego pociągu na bocznicę i po nastawieniu i zamknięciu zwrotnic dla przejazdu pociągów po tym torze szlakowym.

17. Posterunek pomocniczy zamyka dyżurny ruchu tego posterunku:
1) po wjeździe pociągu na bocznicę;
2) po wyjeździe pociągu z bocznicy i po otrzymaniu potwierdzenia przyjazdu tego pociągu do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego;
3) po ukończeniu manewrów z wyjazdem z bocznicy na tor szlakowy i po wjeździe manewrującego taboru na bocznicę - i w każdym z tych przypadków, po nastawieniu i zaniknięciu zwrotnicy odgałęziającej na przejazd pociągów po torze szlakowym oraz zwrotnicy ochronnej lub wykolejnicy w położeniu zasadniczym.
Wówczas dyżurny ruchu posterunku pomocniczego nadaje do obu sąsiednich posterunków zapowiadawczych telefonogram według wzoru nr 29.
Właściwy zakład może ustalić, aby zaniknięcie posterunku pomocniczego następowało przed przyjazdem pociągu bocznicowego do posterunku zapowiadawczego. Wówczas potwierdzenie przyjazdu pociągu bocznicowego daje się tylko sąsiedniemu posterunkowi zapowiadawczemu.

18. Gdy zachodzi potrzeba wykonania manewrów z wyjazdem z bocznicy na tor szlakowy, dyżurny ruchu posterunku pomocniczego, po otwarciu tego posterunku, nadaje do obu sąsiednich posterunków zapowiadawczych telefonogram według wzoru nr 18:
"Czy droga dla manewrów z.........na tor szlakowy numer........na minut........jest wolna".
Jeżeli przeszkód nie ma, oba sąsiednie posterunki zapowiadawcze odpowiadają telefonogramem według wzoru nr 19:
"Dla manewrów z........na tor szlakowy numer........na minut........droga jest wolna" .
Po otrzymaniu tego telefonogramu od obu sąsiednich posterunków zapowiadawczych, dyżurny ruchu posterunku pomocniczego zarządza wykonanie manewrów, a po ich ukończeniu, zwolnieniu toru szlakowego, nastawieniu i zamknięciu zwrotnic dla przejazdu pociągów po torze szlakowym, nadaje telefonogram według wzoru nr 20:
"Manewry z........na tor szlakowy numer........są ukończone i tor ten jest wolny",
a następnie zamyka posterunek pomocniczy.
W wymienionych telefonogramach podawanie numeru toru jest zbędne, gdy bocznica odgałęzia się od jednotorowego szlaku.

19. Zapowiadanie pociągu wyprawianego z bocznicy powinno odbywać się w następujący sposób po otwarciu posterunku:
1) posterunek pomocniczy powinien od obu sąsiednich posterunków zapowiadawczych żądać pozwolenia na wyprawienie pociągu z bocznicy;
2) pozwolenie to daje najpierw posterunek zapowiadawczy przedni w stosunku " do kierunku jazdy pociągu, nadaje telefonogram do posterunku pomocniczego i do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego, a następnie posterunek tylny;
3) oznajmienie odjazdu pociągu z bocznicy posterunek pomocniczy daje, obu sąsiednim posterunkom zapowiadawczym;
4) potwierdzenie przyjazdu pociągu bocznicowego posterunek zapowiadawczy, do którego pociąg ten przyjechał, daje posterunkowi pomocniczemu i sąsiedniemu posterunkowi zapowiadawczemu.

20. W telefonogramach zapowiadawczych po numerze pociągu dodaje się słowa:
1) w żądaniu i daniu pozwolenia na wyprawienie pociągu - "na bocznicę........" lub "z bocznicy........do........"
2) w oznajmieniu odjazdu i w potwierdzeniu przyjazdu pociągu "z kluczem(ami) od bocznicy........" jeżeli klucz nie jest utwierdzony w urządzeniu srk przy bocznicy.

21. Jeżeli na szlaku są posterunki odstępowe, wszystkie telefonogramy dotyczące otwarcia i zamknięcia posterunku pomocniczego, zapowiadania pociągu bocznicowego i wykonania manewrów z wyjazdem na tor główny szlakowy, należy podawać do wiadomości dyżurnych ruchu tych posterunków.

22. Blokady liniowej nie obsługuje się, lecz na szlaku jednotorowym z blokadą liniową, przed wyprawieniem pociągu bocznicowego z posterunku zapowiadawczego, blok pozwolenia na stacji wyprawiającej pociąg powinien być w stanie odblokowanym.

23. Odnośnie obsługi urządzeń srk dla wyjazdu pociągu bocznicowego na bocznice, przejazdu przez posterunki odstępowe i odgałęźne i powrotu pociągu z bocznicy obowiązują postanowienia ust. 11, 12, 13.
Wjazd i wyjazd pociągu bocznicowego na i z posterunku pomocniczego odbywa się na sygnał "Do mnie" Rm 1.

C. Przy bocznicy jest posterunek bocznicowy

24. Posterunek bocznicowy osłania semaforami miejsce połączenia bocznicy z torami szlakowymi.
Posterunek bocznicowy jest posterunkiem zapowiadawczym dla pociągu bocznicowego, natomiast dla innych pociągów jest posterunkiem odstępowym.
Ruch pociągów bocznicowych odbywa się na podstawie telefonicznego zapowiadania, jak przy ruchu jednotorowym dwukierunkowym, a blokadę liniową jeżeli jest, obsługuje się dodatkowo. W żądaniu i daniu pozwolenia na wyprawienie pociągu na bocznice lub z bocznicy i w oznajmieniu odjazdu takiego pociągu należy po numerze pociągu dodać słowa:
"Na bocznicę........" względnie "z bocznicy........do........"

25. Drogi przebiegu nastawia się według tablicy zależności. Jeżeli zwrotnice są nieześrodkowane, klucze zwrotnicowe przechowywane są na posterunku bocznicowym.

26. Jeżeli zachodzi potrzeba wykonania manewrów z wyjazdem na tor szlakowy, należy postępować w sposób wskazany w ust. 18, lecz bez otwierania i zamykania posterunku.

W przypadkach: A, B i C

27. W czasie zajęcia toru szlakowego przez pociąg bocznicowy lub manewrujący tabor, należy zastosować zamknięcia pomocnicze i tabliczki ostrzegawcze, w przypadkach A i B na obu sąsiednich posterunkach zapowiadawczych, a w przypadku C należy zastosować je na tylnym posterunku zapowiadawczym.

28. W razie zagubienia klucza od bocznicy, do czasu zmiany zamka lub rejestru klucza, należy drużynom pociągowym wydawać rozkaz szczególny, nakazujący zatrzymanie się przed tą zwrotnicą i sprawdzenie jej nastawienia i zaniknięcia.

29. Szczegółowe postanowienia w sprawie obsługi bocznicy należy umieścić w regulaminie obsługi bocznicy, który oprócz dyżurnych ruchu i nastawniczych (zwrotniczych) powinny znać drużyny pociągowe obsługujące bocznicę.

§ 50

Prowadzenie ruchu pojazdów trakcyjnych luzem

1. Pojazd trakcyjny może być wyprawiony luzem, gdy przesłanie go pociągiem jest niemożliwe lub niecelowe.

2. Ruch pojazdów trakcyjnych luzem, wyprawianych na szlak, powinien się odbywać na zasadach ustalonych dla pociągów.

3. Pojazdy trakcyjne luzem powinny kursować według rozkładu jazdy lub bez rozkładu jazdy z największą dozwoloną prędkością z zachowaniem postanowień § 79ust. 1.

4. Pojazd trakcyjny luzem może być wyprawiony bez szczegółowego rozkładu jazdy:
1) w porozumieniu z Główną Dyspozyturą Infrastruktury Kolejowej na zasadach pociągu ratunkowego dla ściągnięcia pociągu lub części pociągu, dla udzielenia pomocy, dla nawiązania łączności w czasie przerwy łączności, itp.;
2) na polecenie Głównej Dyspozytury Infrastruktury Kolejowej w przypadkach wyjątkowych, uzasadnionych pilną potrzebą eksploatacyjną.

5. O kursowaniu pojazdu trakcyjnego luzem bez rozkładu jazdy, wyprawionego z powodu pilnej potrzeby eksploatacyjnej, dyspozytor liniowy powinien zawiadomić telefonicznie (selektorem) w granicach obszaru działania dyżurnych ruchu wszystkich posterunków zapowiadawczych, znajdujących się na drodze jazdy tego pojazdu trakcyjnego, podając im numer pociągu, serię i numer pojazdu trakcyjnego, czas odjazdu ze stacji początkowej, stację przeznaczenia, najwyższą dozwoloną prędkość jazdy. O kursowaniu tego pojazdu trakcyjnego dyspozytor liniowy powinien zawiadomić również dyspozytora liniowego sąsiedniego odcinka, jeżeli pojazd ten ma jechać na ten odcinek linii.

6. O kursowaniu pojazdu trakcyjnego luzem dyżurni ruchu powiadamiają nastawniczych (zwrotniczych) oraz zainteresowane posterunki ruchu na szlaku.

7. W telefonogramach zapowiadawczych oraz w informacjach o pociągach, będących pojazdami trakcyjnymi luzem, po numerze pociągu dodaje się wyraz "Luzem".

8. Dyżurny ruchu stacji wyprawiającej pojazd trakcyjny luzem obowiązany jest . podać maszyniście: numer pociągu, czas odjazdu, stację przeznaczenia i największą dozwoloną prędkość.

9. Pojazdy trakcyjne luzem należy zasadniczo przepuszczać bez postoju na stacjach pośrednich.

10. Na liniach nie objętych nadzorem u dyspozytora liniowego decyzję w żakresie uruchamiania pojazdów trakcyjnych luzem podejmuje dyspozytor właściwego Zakładu Infrastruktury Kolejowej.

§ 51

Prowadzenie ruchu pociągów gospodarczych i roboczych

1. Pociągi gospodarcze i robocze powinny kursować zasadniczo według rozkładu opracowanego na podstawie zgłoszonych planów pracy tych pociągów. W przypadkach pilnych zgłoszeń doraźnych, pociągi gospodarcze i robocze mogą być wyprawiane bez rozkładu jazdy na podstawie porozumienia posterunków następczych.
Jeżeli pociąg gospodarczy zdąża do usunięcia przerwy w ruchu pociągów, należy wyznaczyć mu stopień pierwszeństwa, przewidziany dla pociągu ratunkowego.

2. Pociągi robocze określa się wyrazem "roboczy" lub bliższym określeniem, jak np. "sieciowy" oraz poczynając od 1 względnie 2-kolejnym w ciągu doby numerem nieparzystym lub parzystym, zależnie od kierunku, w którym dany pociąg roboczy zostanie wyprawiony pierwszy raz na dany szlak (szlaki).
Pociąg ten nie zmienia swego numeru:
a) w razie późniejszej jazdy w kierunku przeciwnym, ani
b) jeżeli pracuje nadal po północy;
wówczas jego numeru nie wolno nadać żadnemu innemu pociągowi roboczemu, który po północy ma być wyprawiony na ten sam szlak.

3. Dla jazdy pociągu roboczego należy zamknąć tor szlakowy (§ 68 ust. 1 pkt. 8). Nie dotyczy to pociągów (taboru specjalnego), które służą do konserwacji sieci trakcyjnej pod napięciem.

4. Pociąg roboczy, zatrzymujący się na szlaku, nie powinien znajdować się na szlaku dłużej, niż to przewidziano w rozkładzie jazdy tego pociągu lub rozkazie szczególnym. Pociąg roboczy pracujący na szlaku powinien przyjechać na wskazaną stację nie później, niż 5 minut przed wyprawieniem pociągu na tor szlakowy, na którym pracował pociąg roboczy.

5. W pociągu roboczym powinien znajdować się prócz kierownika pociągu również pracownik wyznaczony do dozoru i kierowania pracą, załadunkiem lub wyładunkiem. Obowiązki kierownika pociągu roboczego może pełnić pracownik jednostki korzystającej z pociągu roboczego, posiadający odpowiednie kwalifikacje i jest objęty pouczeniami okresowymi.
Kwalifikacje kierownika pociągu powinny być potwierdzone zaświadczeniem dyrektora zakładu zainteresowanej jednostki. Zaświadczenie takie jest ważne przez okres czterech lat od daty wystawienia.
Robotnicy w pociągach roboczych mogą pełnić obowiązki konduktorów, jeżeli posiadają odpowiednie kwalifikacje.
Kierownik pociągu roboczego zarządza ruchem tego pociągu na szlaku, odpowiada za bezpieczeństwo ruchu oraz wydaje polecenia ruchowe pracownikom pociągu roboczego.

6. Przy wyprawianiu pociągu roboczego, który dla wykonania przewidzianej pracy na szlaku ma być rozczepiony na spadku większym niż 2,5 %o lokomotywa powinna być umieszczona od strony spadku, na przodzie lub w końcu pociągu, aby mogła zapobiec zbiegnięciu odczepionych wagonów.
W razie rozczepienia pociągu roboczego na szlaku, każda grupa odczepionych wagonów powinna być zabezpieczona od zbiegnięcia przez zahamowanie hamulców wagonowych lub przez podłożenie płozów hamulcowych i powinna być pod dozorem pracownika pełniącego obowiązki kierownika pociągu lub konduktora. Wyposażenie pociągu w płozy hamulcowe powinno być zaznaczone w raporcie z jazdy.

7. Rozładowywanie wagonów podczas jazdy pociągu jest zabronione. Wyjątek stanowi rozładunek podsypki, wysiewek, długich szyn, kabla i śniegu. Przy rozładunku wymienionych ładunków prędkość jazdy pociągu roboczego powinna być zmniejszona według wskazówek kierownika robót. Na szlakach dwutorowych otwieranie drzwi wagonowych od strony sąsiedniego toru jest wzbronione. Przy załadowaniu wagonów należy zwracać uwagę na prawidłowe załadowanie i możliwie równomierne rozłożenie ładunków, w celu uniknięcia nierównomiernego obciążenia resorów.

8. W czasie robót należy zwracać uwagę, aby narzędzia i ładunki nie znajdowały się w skrajni sąsiedniego toru. W czasie przejazdu pociągów po sąsiednim torze, dźwig nie powinien wchodzić w skrajnię tego toru.

9. W czasie jazdy i postoju na szlaku pociągu roboczego należy pilnie obserwować tor szlakowy, a w razie zauważenia niebezpieczeństwa należy zastosować odpowiednie środki zaradcze.

10. Po zakończeniu pracy na szlaku kierownik robót obowiązany jest sprawdzić osobiście, czy na torze lub obok toru nie ma przeszkód do jazdy pociągu oraz czy nie pozostawiono taboru, płóz, klinów, sprzętu lub materiałów stanowiących przeszkodę dojazdy pociągów na tym szlaku. Przed dalszą jazdą lub przed powrotem pociągu roboczego należy dokonać próby hamulca. W razie ukończenia robót na szlaku wcześniej niż to było przewidziane, pociąg roboczy może wrócić na stację przed czasem, jadąc ostrożnie, zwłaszcza przy zbliżaniu się do stacji.

11. Jeżeli na ten sam szlak ma być wyprawionych kilka pociągów roboczych, można je połączyć i wyprawiać razem, nadając każdemu z nich osobny kolejny numer nieparzysty lub parzysty, zależnie od kierunku, w którym ten zespół zostanie wyprawiony pierwszy raz na dany szlak. Zespół ten należy określać:
"Połączone pociągi robocze numer........" (np. l, 3, itp.).
Odłączenie poszczególnych pociągów roboczych na jednym i tym samym szlaku, a następnie połączenie ich odbywa się według wskazówek kierownika robót.
Połączone pociągi robocze ze szlaku do stacji powinny przyjechać zasadniczo w takim składzie, w jakim wyjechały ze stacji na szlak. Po przyjeździe połączonych pociągów roboczych dyżurny ruchu powinien upewnić się, czy przyjechały wszystkie pociągi robocze, które były wyprawione zespołowo.
Każdy z pociągów roboczych powinien mieć swego kierownika pociągu, a kierownikiem połączonych pociągów roboczych jest kierownik pierwszego pociągu roboczego.

12. W czasie zajęcia szlaku przez pociąg roboczy należy stosować zamknięcia pomocnicze i tabliczki ostrzegawcze według postanowień § 66.

§ 52

Prowadzenie ruchu pociągów ratunkowych

1. Dyspozytor Ekspozytury lub Dyspozytury Liniowej Głównej Dyspozyty Infrastruktury Kolejowej po otrzymaniu zgłoszenia od dyżurnego ruchu (innego pracownika PKP S.A.) lub od dyspozytora właściwego zakładu o wypadku lub wydarzeniu, którego skutki wymagają wysłania pociągu ratunkowego w zależności od zaistniałej sytuacji poleca:
1) kierownikowi specjalnego pociągu ratunkowego wyjazd do miejsca wypadku,
2) dyspozytorowi Zakładu Napraw Infrastruktury przygotowanie pociągu ratunkowego do wyprawienia i wyjazd do miejsca wypadku. Dyspozytor zakładu napraw infrastruktury wyprawienie pociągu ratunkowego powinien uzgodnić z właściwym dyspozytorem zakładu infrastruktury kolejowej.
O kursowaniu pociągu ratunkowego dyspozytor zakładu infrastruktury kolejowej powinien zawiadomić telefonicznie (selektorem) w granicach swego odcinka (zakładu) dyżurnych ruchu wszystkich posterunków zapowiadawczych, znajdujących się na drodze jazdy pociągu ratunkowego, podając im największą prędkość jazdy i - w razie potrzeby - stopień pierwszeństwa tego pociągu. O kursowaniu pociągu ratunkowego dyspozytor zakładu infrastruktury kolejowej powinien zawiadomić również dyspozytora sąsiedniego odcinka (zakładu), jeżeli pociąg ratunkowy ma jechać na ten odcinek (zakład).

2. Pociągi ratunkowe określa się wyrazem "ratunkowy" oraz:
1) dla jazdy od stacji macierzystej lub innej do stacji, na której zdarzył się wypadek lub do stacji przyległej do szlaku (szlaków), gdzie zdarzył się wypadek- poczynając od 11 względnie 12, kolejnym w ciągu doby numerem nieparzystym lub parzystym, zależnie od kierunku jazdy;
2) dla jazdy od stacji przyległej do szlaku (szlaków), gdzie zdarzył się wypadek- poczynając od 1 względnie 2, kolejnym w ciągu doby numerem nieparzystym lub parzystym, zależnie od kierunku, w którym dany pociąg ratunkowy zostanie wyprawiony pierwszy raz na dany szlak.
Pociąg ten nie zmienia swego numeru:
a) w razie późniejszej jazdy w kierunku przeciwnym, ani
b) jeżeli pracuje nadal po północy;

wówczas jego numeru nie wolno nadać żadnemu innemu pociągowi ratunkowemu, który po północy ma być wyprawiony na ten sam szlak.

3. Łączny czas trwania czynności: zebrania zalogi, podstawienia specjalnego pociągu ratunkowego lub pociągu ratunkowego na punkt kontrolny, zgłoszenia do wyprawienia na miejsce wypadku, nie powinien być dłuższy niż:
1) 20 minut dla specjalnych pociągów ratunkowych oraz pojazdów drogowo szynowych (ze stałą załogą) o każdej porze doby,
2) 60 minut dla pogoiowi technicznych bez stałej załogi w dniu roboczym, jeżeli wezwanie nastąpiło w normalnych godzinach pracy, tj. 7.00 - 15.00;
3)120 minut jeżeli wezwanie nastąpiło w dni robocze po, godzinach pracy lub w dni wolne.

4. Jazda pociągu ratunkowego do stacji, na której zdarzył się wypadek lub do stacji przyległej do szlaku, na którym zdarzył się wypadek, odbywa się zasadniczo bez rozkładu jazdy, na podstawie porozumienia właściwych posterunków następczych. O największej dozwolonej prędkości jazdy pociągu ratunkowego na poszczególnych odcinkach należy powiadomić drużynę pociągową rozkazem szczególnym. Prędkość ta nie powinna być większa, niż dopuszczalna prędkość jazdy, wskazana na taborze wchodzącym w skład pociągu ratunkowego, z uwzględnieniem postanowień § 79.

5. Jazda pociągu ratunkowego od stacji przyległej do szlaku, na którym zdarzył się wypadek, do miejsca wypadku oraz powrót tego pociągu na tę stację odbywa się po torze zamkniętym.

6. Powrót składu pociągu ratunkowego do stacji macierzystej odbywa się zasadniczo według rozkładu jazdy.

7. Szczegółowe zasady postępowania z pociągami ratunkowymi zawarte są w "Instrukcji o pogotowiach technicznych PKP S.A., specjalnych pociągach ratunkowych i pociągach ratunkowych oraz postępowaniu podczas usuwania skutków wypadków kolejowych" D-21.

§ 53

Prowadzenie dziennika ruchu

1. Dziennik ruchu należy prowadzić na obsługiwanych posterunkach następczych, z wyjątkiem tych posterunków, na których działa prawidłowo urządzenie rejestrujące ruch pociągów.

2. W dzienniku ruchu dla posterunku zapowiadawczego (zał. nr 1a) każda strona przeznaczona jest dla jednego szlaku względnie odstępu. Jeżeli dziennik ten przeznaczony jest dla jednego tylko szlaku (odstępu), należy zapisać wpierw całą stronicę lewą, a następnie pisać na stronicy prawej.
W razie prowadzenia ruchu dwukierunkowego po obu lub po jednym torze szlaku dwutorowego, przy czynnych obu torach szlakowych, należy:
1) dla szlaków wyposażonych w blokadę liniową przystosowaną do prowadzenia ruchu dwukierunkowego po każdym torze szlaku dwutorowego, prowadzić dziennik ruchu jak przy ruchu jednokierunkowym, z adnotacją w rubryce 9o jeździe pociągu po torze w kierunku przeciwnym do zasadniczego w przypadku jego wyprawienia po torze, którym dyżurny ruchu posterunku zapowiadawczego nie zarządza (ust. 10 pkt. 7a);
2) dla szlaków wyposażonych w blokadę liniową nie przystosowaną do prowadzenia ruchu dwukierunkowego, po każdym torze szlaku dwutorowego, przeznaczyć dla każdego toru tego szlaku osobną stronę dziennika ruchu, a w razie potrzeby osobny dziennik dla jednego z torów tego szlaku.

Ilość dzienników ruchu i przeznaczenie każdego z nich dla poszczególnych szlaków należy dla każdego posterunku zapowiadawczego, a w razie potrzeby i dla posterunku odstępowego (bocznicowego), ustalić w regulaminie technicznym.

3. Dzienniki ruchu powinny znajdować się w miejscu najdogodniejszym dla dyżurnego ruchu, przy czym, w miarę możliwości, lewą stronę dziennika ruchu należy przeznaczyć dla szlaku (odstępu) znajdującego się z lewej strony biurka dyżurnego ruchu, a stronę prawą dziennika - dla szlaku (odstępu) znajdującego się z prawej strony.

4. Dzienniki ruchu prowadzi dyżurny ruchu.

5. Dziennik ruchu należy prowadzić bieżąco. Telefonogramy należy zapisywać niezwłocznie po ich odebraniu i bezpośrednio przed ich nadaniem. Zawiadomienia dróżników przejazdowych o jeździe pociągów należy notować bezpośrednio po nadaniu tego zawiadomienia.

6. Czasu żądania pozwolenia na wyprawienie pociągu nie notuje się w dzienniku ruchu.

7. Telefonogramy zapowiadawcze, dla których przewidziane są osobne rubryki, należy w dziennikach ruchu dla posterunków zapowiadawczych zapisywać w następujący sposób:
1) w rubryce 1 i 2 - numery pociągów, zajmując oddzielny poziomy wiersz dla każdego pociągu i dla każdego pojazdu pomocniczego, a dla powrotu ze szlaku pociągu, popychacza lub pojazdu pomocniczego należy zająć następny poziomy wiersz, przy czym oba wiersze należy z lewej strony zakreślić klamrą; rubryki: 1 względnie 2 należy wypełnić po nadaniu względnie odebraniu telefonogramu zawierającego:
- na szlaku dwutorowym - oznajmienie odjazdu pociągu lub informację numerze pociągu,
- na szlaku jednotorowym - żądanie pozwolenia na wyprawienie pociągu;
jeżeli żądano pozwolenia na wyprawienie pociągu, lecz nie dano tego pozwolenia i następnie żądano pozwolenia na wyprawienie innego pociągu, należy przekreślić na krzyż numer pociągu, dla klórego żądanie pozwolenia stało się nieaktualne, a pozostałe rubryki tego wiersza należy zakreskować, natomiast numer pociągu zanotować w rubr. 1 względnie 2 w następnym wolnym wierszu poziomym;
2) pociągi, które będą przyjęte, a następnie wyprawione, należy na obu stronicach wpisywać w tym samym poziomym wierszu, jeżeli jednak pociąg jest wyprzedzony przez inny pociąg, kończy lub rozpoczyna bieg, wyprawienie pociągu notuje się w innym dzienniku ruchu, niż przyjęcie tego pociągu, odpowiedni poziomy wiersz w przeciwległej stronicy należy zakreskować; na stacjach węzłowych i rozrządowych, w razie potrzeby można w regulaminie technicznym postanowić, że zapisy dotyczące tego samego pociągu na każdej z obu stronic mogą być dokonywane w różnych poziomych wierszach;
3) w rubryce 3 - notuje się numer toru stacyjnego, na który przyjmuje się lub z którego wyprawia się pociąg;
4) w rubryce 4 - notuje się czas nadania względnie czas odebrania telefonogramu zawierającego danie pozwolenia na wyprawienie pociągu; jeżeli czas ten różni się co najmniej o dwie minuty od czasu blokowania bloku pozwolenia, to czas ten należy zanotować w formie ułamka, podając w liczniku czas nadania względnie odebrania telefonogramu, a w mianowniku czas blokowania;
5) w rubryce 5 - notuje się czas podany w telefonogramie zawierającym oznajmienie odjazdu pociągu, a w rubryce 6 - czas podany w telefonogramie zawierającym potwierdzenie przyjazdu pociągu; jeżeli czasy te różnią się co najmniej o dwie minuty od czasu nadania względnie odebrania telefonogramu, to czasy te należy zanotować w formie ułamka, podając w liczniku czas wskazany w telefonogramie, a w mianowniku rzeczywisty czas nadania względnie odebrania telefonogramu;
jeżeli podstawą do prowadzenia ruchu jest:
a) obsługa urządzeń półsamoczynnej blokady liniowej - wówczas w rubrykach 5 i 6 notuje się czas blokowania odpowiednich bloków liniowych; jeżeli czas blokowania bloku liniowego różni się co najmniej o jedną minutę od rzeczywistego czasu przyjazdu względnie odjazdu pociągu, wówczas czasy te należy zanotować w formie ułamka, podając w liczniku czas blokowania, a w mianowniku czas rzeczywisty,
b) półsamoczynna blokada liniowa z blokiem pozwolenia i izolowanym torem szlakowym (dwukierunkowym) lub samoczynna blokada liniowa -wówczas w rubryce 5 notuje się czas odjazdu pociągu wyprawionego z własnego posterunku zapowiadawczego, a w rubryce 6, czas przyjazdu pociągu przyjętego na własny posterunek zapowiadawczy;
5a) w rubryce 7 i 8 dyżurny ruchu przyjmujący dyżur umieszcza swój podpis do rubryk 4 i 6 przy pociągu, dla którego dyżurny ruchu przekazujący dyżur otrzymał pozwolenie na wyprawienie pociągu oraz przy pociągu, który w chwili objęcia dyżuru znajduje się na szlaku
6) w rubryce 9 notuje się:
a) uzupełnienie treści telefonogramów zapowiadawczych zanotowanych w rubrykach 4-6 ("z postojem na km........ min........","do km.......z postojem min........i z powrotem", "do........z pop. sprzęg.", "z pop niesprzęg.", "z pop. do km........po torze w kierunku przeciwnym do zasadniczego.", "na bocznicę........" "z bocznicy........do........po zamkniętym torze nr........","z kluczem(ami) od bocznic(y)........", "w odstępie czasu", "z przekroczoną skrajnią", "z wyj. ciężką", "z niebezpieczną", "bez zderzaka" itp, a ponadto odnośnie pojazdów pomocniczych, jak również pociągów wyprawianych po zamkniętym torze: "do stacji........z postojem na km........","do km........i z powrotem" , "do km........"," z km........do........)",
b) uzupełnienie informacji o numerze pociągu ("z postojem na km........min........."z pop. sprzęg", "z przekroczoną skrajnią", "z wyj. ciężką", "z niebezpieczną", "bez zderzaka", "na bocznicę z bocznicy do ,itp)",
c) wyraz "Stój" i czas nadania względnie odebrania telefonogramu zapowiadawczego według wzoru nr 5a lub 5b,
d) wyraz "Teraz" w razie nadania względnie odebrania telefonogramu zapowiadawczego według wzoru nr 6a lub 6b i po zapisaniu tego telefonogramu w rubryce 4,
e) wyraz "Zatrzymać" oraz czas nadania względnie odebrania telefonogramu według wzoru nr 7a lub 7b
f) wyraz "Zatrzymany" oraz czas nadania względnie odebrania telefonogramu według wzoru nr 8a lub 8b
g) wyrazy "przyjechał do........o........"odnośnie telefonicznego potwierdzenia przyjazdu ostatniego pociągu, wyprawionego przed rozpoczęciem telefonicznego zapowiadania pociągów (§ 43 ust. 21. § 44 ust. 4),
h) numery zawiadomień pisemnych, wysyłanych i odbieranych w czasie przerwy łączności,
i) inne okoliczności, mające znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu;
j) zmieniony numer licznika użytego sygnału zastępczego, zmieniony stan licznika przełącznika blokady liniowej dwukierunkowej, zmieniony stan licznika użytego przycisku chwilowego wyłącznika zasilania blokady liniowej (o ile jest licznik, przycisk chwilowego wyłącznika zasilania blokady liniowej),
7) w rubryce 10 notuje się zawiadomienie dróżników przejazdowych O jeździe pociągu; zawiadomienie to notuje się zgodnie z postanowieniami §104 ust. 10 pkt.1,2 i 3. ust.11 i ust.12.

8. Jeżeli dyżurny ruchu żąda pozwolenia na wyprawienie kilku pociągów bezpośrednio po sobie następujących, to przed nadaniem tego telefonogramu wpisuje on w rubr. 1 względnie 2 numer każdego z tych pociągów w oddzielnym wierszu poziomym, zachowuje kolejność zamierzonego wyprawienia tych pociągów.
W ten sam sposób wypełnia rubrykę 1 względnie 2 dyżurny ruchu dający pozwolenie na wyprawienie tych pociągów, któremu podano do wiadomości to pozwolenie.
Przy wszystkich tych pociągach wpisuje się ten sam czas dania pozwolenia na ich wyprawienie.
Pozostałe rubryki wypełnia się w czasie aktualnym dla każdego pociągu.
W razie odmowy przyjęcia żądanej ilości pociągów lub w żądanej kolejności, a następnie żądania pozwolenia na wyprawienie uzgodnionej wstępnie innej ilości pociągów lub innej kolejności, należy numery pociągów podanych w poprzednim żądaniu przekreślić na krzyż, a pozostałe rubryki zakreskować, zaś ostatnie żądanie pozwolenia na wyprawienie pociągu zanotować, wpisując numery pociągów w następnych wolnych wierszach w rubryce 1 względnie 2.

9. W czasie prowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego na szlaku z posterunkiem odstępowym (bocznicowym) względnie z posterunkami odstępowymi, należy stosować również następujące postanowienia:
1) gdy po przyjeździe pociągu do posterunku zapowiadawczego posterunek ten zażądał pozwolenia na wyprawienie pociągu przeciwnego kierunku, telefonogramem według wzoru nr 2a lub 2b, wówczas posterunek ten powinien w poziomym wierszu dotyczącym pociągu, dla którego żądano pozwolenia w rubr. 9 zanotować numer pociągu, który przyjechał, skrót nazwy swego posterunku i czas przyjazdu pociągu; natomiast posterunek dający zgodę powinien w wolnym wierszu, bezpośrednio pod wierszem zajętym dla ostatniego wyprawionego pociągu, wpisać w rubr. 6 otrzymane potwierdzenie przyjazdu tego pociągu do sąsiedniego posterunku zapowiadawczego, w rubr. 9 zanotować "do" i skrót nazwy posterunku zapowiadawczego, do którego ten pociąg przyjechał, a rubryki 4 i 5 zakreskować;
2) gdy po przejeździe pociągu przez najbliższy posterunek odstępowy żądano pozwolenia na wyprawienie następnego pociągu w tym samym kierunku, wówczas posterunek zapowiadawczy, dający pozwolenie na wyprawienie pociągu, powinien podany w telefonogramie według wzoru nr 3a lub 3b numer pociągu i jego czas przejazdu przez najbliższy posterunek odstępowy oraz skrót nazwy tego posterunku wpisać w rubryce 9, w wierszu dotyczącym pociągu, dla którego żądano pozwolenia na wyprawienie.

10. W rubrykach: 4, 5. 6 i 9 czas podaje się tylko w minutach, z wyjątkiem pierwszego zapisu w danej godzinie i pierwszego zapisu na każdej stronicy, który powinien zawierać godzinę i minuty.

11. Telefonogramy zapowiadawcze według wzorów 9-12 i 16-30 wraz z nazwiskiem nadającego należy zapisywać przez całą szerokość stronicy.
Pod tym zapisem nadający notuje:
"odebrał........o godz........min........."
a jeżeli telefonogram taki nadano do kilku posterunków następczych, nadający notuje wszystkich, którzy telefonogram ten odebrali. Odbierający pod tym telefonogramem notuje czas odebrania telefonogramu.
Każdy telefonogram, wpisany przez całą szerokość stronicy wraz w odnoszącym się do niego zapisem o odebraniu telefonogramu, należy oddzielić grubą linią poziomą od innych zapisów.

12. Również przez całą szerokość odpowiedniej stronicy zapisuje się inne telefonogramy i okoliczności mające wpływ na sposób prowadzenia ruchu (całkowita przerwa łączności, wprowadzenie ruchu pociągów w odstępie czasu, przywrócenie normalnego stanu itp.).

13. Przyjęcie i przekazanie dyżuru przez dyżurnego ruchu oraz początek doby należy notować:
- przez obie stronice dziennika ruchu przeznaczonego dla dwóch szlaków (odstępów) lub
- przez szerokość stronicy dziennika ruchu przeznaczonego dla jednego szlaku (odstępu).

14. Otrzymane w czasie przerwy łączności zawiadomienia pisemne jak również zawiadomienia pisemne będące podstawą otwarcia toru szlakowego (§ 68 ust. 7), dyżurny ruchu wkleja na odpowiedniej stronicy dziennika ruchu.

15. Dziennik ruchu dla posterunków odstępowych (bocznicowych) (zał. nr 1b) prowadzi się analogicznie jak dziennik ruchu dla posterunków zapowiadawczych z tym, że:
1) porozumienie w sprawie ruchu pociągów na obu przyległych odstępach rejestruje się na jednej stronicy dziennika ruchu dla posterunków odstępowych (bocznicowych);
2) dziennik ten zawiera osobną rubrykę (7) dla zapisywania telefonogramów nadanych według wzoru nr 15 oraz dla równoczesnego blokowania bloku końcowego i bloku początkowego wspólnym klawiszem, natomiast nie zawiera rubryk: 3, 7. 8 i 10 dziennika ruchu dla posterunków zapowiadawczych.

16. Jeżeli wyprawiony został pociąg z popychaczem do kilometra, dyżurny ruchu na posterunku odstępowym (bocznicowym) może wpisać w rubryce 6 potwierdzenie przyjazdu pociągu i nadać je dopiero po otrzymaniu potwierdzenia przyjazdu popychacza na posterunek zapowiadawczy. który go wyprawił. Potwierdzenie przyjazdu popychacza na posterunek zapowiadawczy dyżurny ruchu na posterunku odstępowym (bocznicowym) powinien zapisać w rubryce 9 i 10, w pierwszym wolnym wierszu, a oba wiersze tj. wiersz dotyczący pociągu z popychaczem do kilometra i wiersz dotyczący popychacza, należy z lewej strony zakreślić klamrą.

17. Jeżeli wyprawiony został pociąg (pojazd pomocniczy) do kilometra na szlaku, skąd ma powrócić na stację wyprawienia, dyżurny ruchu na posterunku odstępowym (bocznicowym) nie powinien potwierdzić jego przyjazdu, lecz powinien zakreskować rubryki 6,7 i 9 a po powrocie pociągu na posterunek zapowiadawczy, który go wyprawił, otrzymane potwierdzenie przyjazdu tego pociągu powinien zanotować w sposób wskazany dla popychacza, który powrócił ze szlaku.

18. Dziennik ruchu przed wydaniem do użytku powinien być sprawdzony, przesznurowany, opieczętowany oraz podpisany przez naczelnika właściwej sekcji.

Powrót do strony głównej R-1