1. Obsadę pociągu stanowi drużyna
pociągowa, w skład której wchodzi drużyna trakcyjna i
drużyna konduktorska lub tylko drużyna trakcyjna. Drużyny
trakcyjne dodatkowych czynnych pojazdów trakcyjnych należą do
drużyny pociągowej.
Do niektórych pociągów pasażerskich może być przydzielony
osobny pracownik, którego zadaniem jest utrzymanie czystości w
pociągu lub nadzór nad stanem technicznym wagonów.
2. Drużyna trakcyjna pociągowego pojazdu
trakcyjnego może być jedno lub dwuosobowa. Obsługę
jednoosobową stanowi maszynista, a dwuosobową maszynista i
pomocnik maszynisty. W skład drużyny lokomotywy parowej,
której palenisko zasilane jest ręcznie może wchodzić
również palacz.
Jednoosobową obsługę trakcyjną stosuje się:
1) w pociągach kursujących z
prędkością nie przekraczającą 130 km/h i z pojazdami
trakcyjnynu wyposażonymi w urządzenia kontrolujące czujność
maszynisty oraz urządzenia radiołączności pociągowej, przy
czyni jeżeli urządzenia kontrolujące czujność maszynisty na
pojeździe trakcyjnym nie wymagają współpracy z urządzeniami
przytorowymi, jednoosobową obsługę można stosować także na
liniach nie wyposażonych w te urządzenia,
2) we wszystkich pociągach
kursujących na liniach i z pojazdami trakcyjnymni wyposażonymi
w urządzenia kontroli prowadzenia pociągu, nadzorujące
przynajmniej hamowania pociągu przy dojeździe do sygnału
nakazującego zatrzymanie lub zmniejszenie prędkości. oraz w
urządzenia radiołączności pociągowej,
3) przy jeździe luzem pojazdów
trakcyjnych nie wyposażonych w urządzenia wymienione w pkt, 1 i
2, przy czym prędkość tych jazd nie może przekraczać
prędkości 60 km/h,
4) W czasie pracy manewrowej na szlaku
pociągu roboczego,
5) w pociągach zdawczych i
bocznicowych pod warunkiem, że w kabinie maszynisty, poza
maszynistą znajduje się kierownik pociągu lub pracownik
znający instrukcję sygnalizacji i pouczony każdorazowo przez
maszynistę w zakresie umiejętności zatrzymania pociągu, którego
obowiązkiem jest obserwowanie drogi w czasie jazdy i
informowanie maszynisty.
Co najmniej dwie osoby wymagane są:
1) na lokomotywach prowadzących
pociągi w ruchu towarowym po liniach, na których miarodajne
pochylenie na obsługiwanym odcinku jest większe niż 15 promil
(tj. na długości 1000 m),
2) na lokomotywach elektrycznych nie
wyposażonych w dwa aktywne systemy zabezpieczeń, tj. czuwak
aktywny i system samoczynnego hamowania pociągu
3. W czasie jazdy drużyna trakcyjna powinna
znajdować się w wymaganym składzie na obsługiwanym pojeździe
trakcyjnym.
Podczas jazdy pociągu, na lokomotywie, na której powinna
znajdować się dwuosobowa obsada, może znajdować się sam
maszynista w czasie:
1) gdy pomocnik maszynisty:
a) obserwuje jazdę wagonu z zagrzanym czopem
osi zestawu kołowego podczas wjazdu pociągu na stację (§ 94
ust. 4),
b) wykonuje manewry, celem wyłączenia
uszkodzonego wagonu z pociągu (§ 84 ust. 9);
2) gdy pomocnik maszynisty
lokomotywy elektrycznej lub spalinowej:
a) znajduje się na czole cofanego pociągu lub
przed nim,
b) pozostaje na szlaku wraz z oderwaną lub
uszkodzoną częścią pociągu.
4. Wyznaczanie drużyn (obsad) konduktorskich do poszczególnych pociągów powinno być dostosowane przez przez zainteresowane zakłady do pracy wykonywanej przy pociągu i potrzeb techniczno-ruchowych.
5. Drużyna konduktorska pociągu pasażerskiego składa się z kierownika pociągu, potrzebnej liczby konduktorów i w razie potrzeby konduktora rozdawcy bagażu lub tylko z kierownika pociągu. Kierownik pociągu w czasie jazdy pociągu może znajdować się w dowolnym jego miejscu, jeżeli obowiązki kierownika pociągu tego wymagają i nie było wezwania maszynisty do jego kabiny.
6. Drużyna (obsada) konduktorska pociągu
towarowego na hamulcach zespolonych składa się:
1) w pociągach, które
wykonują pracę manewrową - z kierownika pociągu i potrzebnej
do manewrów liczby konduktorów; drużyna konduktorska znajduje
się w brankardzie lub na lokomotywie -jeżeli względy
techniczne (pkt. 3) nie wymagają obsady końca pociągu: w
pociągach zdawczych prowadzonych lokomotywami przydzielonymi do
wykonywania pracy manewrowej na wyznaczonych stacjach w rejonie
obsługi, funkcje drużyny konduktorskiej spełnia ustawiacz
posiadający kwalifikacje wymagane dla kierownika pociągu i
najwyżej dwóch manewrowych, znajdujący się w kabinie
maszynisty lokomotywy;
2) w pociągach, które nie
wykonują pracy manewrowej - z kierownika pociągu, a wyznaczone
przez przez zainteresowane zakłady pociągi nie mają obsady
konduktorskiej.
W pociągach o trakcji elektrycznej lub spalinowej kierownik
pociągu znajduje się na lokomotywie w kabinie maszynisty, z
której maszynista prowadzi pociąg, jeżeli względy techniczne
(pkt. 3) nie wymagają by znajdował się w końcu pociągu, a o
trakcji parowej - w brankardzie;
3) w pociągach, które nie
wykonują pracy manewrowej, lecz warunki techniczne stacji i
szlaków wymagają obsady konduktorskiej (zgłaszanie wjazdu
pociągu z końcowym sygnałem, większe wzniesienie toru
szlakowego, tj. wzniesienie miarodajne większe od 15 %o na
długości co najmniej 1000 m lub większe od 10 %o na długości
większej niż 5 km) - z konduktora lub kierownika pociągu. Te
stacje i szlaki powinny być wskazane w dodatku 1 do służbowego
rozkładu jazdy pociągów.
W przypadkach, gdy nie można zapewnić obsady pociągu
kursującego na linii o większym wzniesieniu konduktorem lub
kierownikiem pociągu, dopuszcza się możliwość jazdy pociągu
bez obsady drużyny konduktorskiej pod warunkiem, że:
a) zestawienie pociągu pod względem liczby
wagonów w jednej grupie, posiadającym tylko główny przewód
powietrzny lub hamulec wyłączony z działania będzie zgodne z
postanowieniami § 23 ust. 2 pkt. 5,
b) obsada lokomotywy pociągowej będzie
dwuosobowa,
c) maszynista posiada łączność radiową z
dyżurnym ruchu.
7. Drużyna konduktorska pociągu na hamulcach ręcznych składa się z kierownika pociągu i z potrzebnej do obsługi hamulców ręcznych liczby konduktorów.
8. Podczas przyjmowania pociągu na hamulcach ręcznych, kierownik pociągu przydziela do obsługi każdemu konduktorowi wagon ze sprawnie działającym hamulcem ręcznym tak, aby masa hamująca rzeczywista była rozmieszczona możliwie równomiernie. Do obsługi należy przydzielać wagony o ile możności ładowne o dużej masie brutto. Postanowienia te obowiązują również innych pracowników, wyznaczonych do obsługi hamulców ręcznych.
9. W razie uszkodzenia hamulca ręcznego, wyznaczonego do obsługi, należy o tym zgłosić kierownikowi pociągu, który wyznacza do obsługi inny wagon hamulcowy. Jeśli zgłoszenie to jest niemożliwe, konduktor obsługuje najbliższy odpowiedni wagon hamulcowy, a gdy będzie możliwość, zgłasza o tym kierownikowi pociągu.
10. Nie wolno obsadzać wagonów:
1) z materiałami i przedmiotami
wybuchowymi, jak również wagonów znajdujących się
bezpośrednio przed i za tymi wagonami;
2) z gazami trującymi;
3) z ładunkiem promieniotwórczym
(radioaktywnym);
4) z budkami hamulcowymi, których
podłoga znajduje się wyżej niż 1,5 m nad górną
powierzchnią główki szyny - o ile pociąg ma jechać na linii
z trakcją elektryczną.
11. Przy pociągach bez obsady konduktorskiej czynności drużyny konduktorskiej -w zakresie ustalonym w § 84 ust. 4 - spełnia drużyna trakcyjna, a gdy w pociągu jest kilka czynnych lokomotyw, drużyna pierwszej lokomotywy.
12. W pociągu próbnym, gospodarczym i roboczym czynności kierownika pociągu i konduktora mogą być powierzone posiadającym wymagane kwalifikacje pracownikom tej jednostki, która ten pociąg użytkuje.
13. Kierownik pociągu kieruje pracą przydzielonej mu drużyny konduktorskiej i nadzoruje jej pracę. W razie potrzeby może on wyznaczyć do pełnienia czynności przy pociągu pracowników drużyn konduktorskich jadących do pracy lub z pracy.
14. Do zarządzeń kierownika pociągu w sprawach ruchowych oraz zachowania wymaganego porządku powinni stosować się pracownicy drużyny lokomotywowej, personel obsługi wagonów restauracyjnych i sypialnych, jak również inni pracownicy zatrudnieni w pociągu lub przy pracy wykonywanej przez pociąg roboczy.
15. Od wagonów przydzielonych do obsługi, konduktor może się oddalić za zgodą kierownika pociągu, a samorzutnie - celem zapobieżenia wypadkowi.
16. Drużyna pociągowa, znajdująca się na stacji, obowiązana jest wykonywać polecenia naczelnika sekcji i dyżurnego ruchu, wydane jej bezpośrednio lub za pośrednictwem innych pracowników stacyjnych.
17. Kierownik pociągu powinien zgłosić dyżurnemu ruchu gotowość do przyjęcia i fakt przekazania pociągu.
18. W czasie postoju pociągu czynna
lokomotywa parowa powinna być obsługiwana co najmniej przez
jednego pracownika drużyny parowozowej.
W razie potrzeby zejścia maszynisty z czynnej lokomotywy
elektrycznej lub spalinowej należy ją zabezpieczyć przed
niezamierzonym uruchomieniem.
19. Jeżeli kierownik pociągu stanie się
niezdolny do dalszego pełnienia obowiązków, czynności jego
obejmuje uprawniony konduktor, a jeśli takiego nie ma
-maszynista.
Na stacji postoju należy o tym zgłosić dyżurnemu ruchu.
20. Gdy maszynista lokomotywy z dwuosobową obsadą stanie się w czasie jazdy niezdolny do dalszego pełnienia czynności, pomocnik maszynisty zatrzymuje pociąg i jeśli jest uprawniony do kierowania lokomotywą może dojechać pociągiem do następnej stacji. Gdy wymagana jest dwuosobowa obsada na lokomotywie tej w miarę możliwości powinien znajdować się jeszcze pracownik drużyny konduktorskiej. Jeżeli pomocnik maszynisty nie ma egzaminu na maszynistę lub jeżeli lokomotywa posiada jednoosobową obsadę, a maszynista stanie się w czasie jazdy niezdolny do dalszego pełnienia czynności, należy zatrzymać pociąg i wezwać na lokomotywę kierownika pociągu. Dalsza jazda może się odbywać tylko wówczas, gdy maszynista uzna, że przy obecności kierownika pociągu w kabinie może dalej prowadzić pociąg.
21. Jeżeli pomocnik maszynisty lokomotywy stanie się niezdolny do dalszego pełnienia czynności, maszynista powinien - o ile jest to możliwe - dojechać do następnej stacji i zażądać potrzebnej pomocy.
22. Jeżeli obsada konduktorska pociągu nie odpowiada wskazówkom zawartym w rozkładzie jazdy (§ 11 ust. 7), dyżurny ruchu stacji początkowej powinien zawiadomić o tym maszynistę i dyspozytora ruchu, który powinien zawiadomić zainteresowanych dyżurnych ruchu i dyspozytora sąsiedniego odcinka (zakładu).
23. Każdy pociąg powinien być zaopatrzony w przybory sygnałowe do osygnalizowania czoła i końca pociągu, które należy oświetlić we właściwym czasie i jak najczęściej sprawdzać, a w razie potrzeby poprawiać ich działanie.
24. Pociągi robocze prowadzone lokomotywami manewrowymi należy wyposażyć w dwie płozy hamulcowe, ocechowane symbolem jednostki użytkującej pociąg roboczy.
25. Kierownik pociągu i konduktor powinni posiadać wyposażenie określone w Instrukcji H - 21.
26. Każdy pojazd trakcyjny (prowadzący pociąg lub jadący luzem) jadący na linii nie wyposażonej w urządzenia radiołączności pociągowej powinien posiadać sprawny przenośny aparat telefoniczny. Pojazdy trakcyjne prowadzące pociągi przewożące towary niebezpieczne powinny być wyposażone dodatkowo w sprzęt i urządzenia stosownie do wymogów określonych w "Wytycznych postępowania przy przewozie koleją towarów niebezpiecznych". Zaopatrzenie pociągów w środki sanitarne i przeciwpożarowe powinno być zgodne z dotyczącymi przepisami.
1. Maszynista powinien znać warunki miejscowe szlaków, stacji i innych posterunków ruchu, na których kieruje lokomotywą.
2. Maszynista nie znający warunków miejscowych szlaków, stacji i innych posterunków ruchu na drodze jazdy pociągu, któremu nie przydzielono maszynisty znającego te warunki powinien jechać ostrożnie z prędkością nie przekraczającą 40 km/h.
3. Jeżeli maszynista otrzyma polecenie jazdy na szlaku, którego warunków miejscowych nie zna, powinien o tym powiadomić pracownika, który wydał mu polecenie jazdy, a następnie zastosować się do dalszych jego poleceń. Dyżurny ruchu, wydający polecenie jazdy na odcinku, którego warunków miejscowych maszynista nie zna, powinien przed wyprawieniem takiego pociągu zawiadomić maszynistę rozkazem szczególnym o okolicznościach mających wpływ na bezpieczeństwo jazdy pociągu, których znajomość jest konieczna do prowadzenia pociągu na tym odcinku (ostrzeżenie stale i doraźne, odcinki z blokadą samoczynną, miejsca prowadzenia robót, itp.).
4. Znajomość warunków miejscowych na szlakach i stacjach obowiązuje również pracowników drużyny konduktorskiej.
5. Jeżeli kierownik pociągu otrzyma polecenie jazdy na szlaku, którego warunków miejscowych nie zna, powinien o tym powiadomić pracownika, który wydał mu takie polecenie a następnie zastosować się do jego dalszych poleceń.
6. Kierownik pociągu nie znający warunków
miejscowych na szlakach i stacjach w wyjątkowych przypadkach
może obsługiwać pociąg kursujący na tych szlakach i
stacjach, o ile zapozna się dokładnie z dotyczącymi danymi,
zawartymi w służbowym rozkładzie jazdy i w dodatkach do niego.
O nieznajomości warunków miejscowych przez kierownika pociągu
należy ustnie powiadomić maszynistę tego pociągu.
7. Jeśli konduktor nie zna warunków miejscowych na odcinku kursowania pociągu, powinien o tym zgłosić kierownikowi pociągu, który obowiązany jest poinformować go o tych warunkach.
1. Zestawienie składu pociągu na stacji początkowej powinno być ukończone w czasie umożliwiającym przyjęcie składu i dokumentów przewozowych, zbadanie go pod względem technicznym oraz dokonanie próby hamulców bez opóźnienia pociągu. Czas ten powinien być ustalony i podany do wiadomości zainteresowanym pracownikom.
2. Skład pociągu przepisowo zestawiony, sprzęgnięty i wyposażony, należy w ustalonym czasie ustawić na torze odjazdowym.
3. Każdy skład pociągowy na stacji
początkowej powinien być poddany oględzinom technicznym,
polegającym na sprawdzeniu stanu taboru, stanu hamulców,
prawidłowości zestawienia pod względem technicznym,
sprzęgnięcia taboru oraz prawidłowości załadowania wagonów
i umocowania ładunku, jak również braku przeszkód pod kołami
wagonów.
Dotyczy to również wagonów włączonych do pociągu na
stacjach pośrednich na drodze jazdy pociągu.
4. Oględziny techniczne dokonywane są również na innych stacjach, wyznaczonych przez zainteresowane dyrekcje.
5. Oględzin technicznych dokonują rewidenci
taboru, a na stacjach i bocznicach szlakowych bez posterunków
rewizji taboru - maszynista pojazdu trakcyjnego i pracownicy
drużyny konduktorskiej lub manewrowej (§ 84 ust. 7).
Jeżeli pracownikowi drużyny konduktorskiej lub manewrowej
nasuwają się wątpliwości co do stanu technicznego
przyjmowanego wagonu, powinien zażądać zbadania wagonu przez
rewidenta, a na stacji bez rewidentów - przez maszynistę,
który powinien zadecydować czy wagon może jechać w tym
pociągu.
6. Oględziny techniczne powinny być wykonywane zawczasu, zgodnie z ustalonym porządkiem pracy na stacji lub na bocznicy, a stwierdzone usterki należy usuwać możliwie bez wyłączania wagonów ze składu pociągu.
7. Przy przyjmowaniu pociągu drużyna konduktorska lub manewrowa zwraca uwagę na prawidłowość zestawienia składu, sprzęgnięcia i załadowania wagonów, umocowania ładunku na wagonach otwartych, zamknięcia drzwi i okien, zaplombowania, okartkowania, czy wagony nie mają widocznych uszkodzeń, które mogłyby zagrozić bezpieczeństwu ruchu, czy części ruchome są w komplecie i zabezpieczone przed zagubieniem lub przesunięciem, czy w próżnych wagonach platformach z przesuwnym mostem nośnym lub z rozsuwanymi burtami urządzenia te zostały zesunięte na właściwe miejsce, itp.
8. Przy pociągach pasażerskich drużyna konduktorska zwraca również uwagę na właściwe przygotowanie składu, jak zaopatrzenie w wodę, ogrzanie, oświetlenie, wyczyszczenie, itp.
9. Kierownik pociągu przydziela konduktorom wagony do obsługi, sprawdzenia i obserwacji.
10. Kierownik pociągu obowiązany jest
dopilnować przepisowego osygnalizowania pociągu.
Osygnalizowanie pojazdu trakcyjnego należy do obowiązków
drużyny trakcyjnej.
Lokomotywy i wagony spalinowe powinny być wyposażone w dwie
kompletne latarnie elektryczne i dwie tarcze odblaskowe
sygnałów końca pociągu lub cztery kompletne latarnie
elektryczne. Pobieranie latarń lub tarcz odblaskowych z
lokomotywy, osygnalizowanie końca pociągu, zdejmowanie latarń
lub tarcz odblaskowych sygnałów końca pociągu i dostarczenie
ich na lokomotywę należy do obowiązków:
1) drużyny konduktorskiej - przy
wszystkich pociągach pasażerskich oraz przy pociągach
towarowych z 2-osobową lub większa obsadą konduktorską;
2) drużyny trakcyjnej (pomocnika
maszynisty) - przy pociągach towarowych z jednoosobową obsadą
konduktorską lub bez takiej obsady.
3) pracownika wyznaczonego regulaminem
technicznym stacji - przy pociągach z jednoosobową obsadą
trakcyjną bez drużyny konduktorskiej
Sygnał nocny na pociągu należy stosować przed zapadnięciem
zmroku oraz w porze dziennej w warunkach ograniczonej
widoczności (np. mgla, ciągłe opady atmosferyczne itp.) zaś
sygnał dzienny po całkowitym rozwidnieniu się.
Tarcze odblaskowe dla osygnalizowania końca pociągów mogą
być stosowane w ciągu całej doby tylko dla pociągów
towarowych na wcześniej przystosowanych i wyznaczonych przez
Dyrekcję Infrastruktury Kolejowej liniach.
11. Przed odjazdem pociągu ze stacji
początkowej kierownik pociągu powiadamia maszynistę o masie i
długości pociągu, wymaganej i rzeczywistej masie hamującej
pociągu, a w razie potrzeby również o innych okolicznościach.
Dane te należy podać maszyniście również wtedy, gdy
nastąpiła zmiana w składzie pociągu lub zmiana maszynisty.
12. W przypadkach wskazanych w § 33 powinna być dokonana odpowiednia próba hamulca zespolonego i doręczona maszyniście karta próby hamulca,
13. Przed wyprawieniem pociągu ze stacji początkowej dyżurny ruchu powinien upewnić się, że skład pociągu jest zestawiony i wyposażony zgodnie z obowiązującymi przepisami, rzeczywista masa hamująca nie jest mniejsza od wymaganej i dokonana została wymagana próba hamulców oraz, że pociąg został należycie osygnalizowany, a ponadto, że pociąg pasażerski w porze zimowej jest należycie ogrzany i w porze ciemnej jest należycie oświetlony.
14. Gotowość pociągu do odjazdu zgłasza
dyżurnemu ruchu kierownik pociągu, a dla pociągów bez obsady
konduktorskiej drużyna trakcyjna.
Przed wyprawieniem pociągu z jednoosobową obsadą konduktorską
w końcu pociągu, dyżurny ruchu powinien w miarę możliwości
upewnić się czy obsada ta znajduje się na swym miejscu.
1. Raport z jazdy należy prowadzić według zasad ustalonych w instrukcji pracy drużyn konduktorskich H-21.
2. Raport z jazdy powinien być dokładnym i zgodnym z rzeczywistością obrazem jazdy i pracy pociągu na całej drodze jego kursowania.
3. Raport z jazdy prowadzi kierownik
pociągu.
W pociągu bez obsady kierownika pociągu (ust. l) maszynista
obowiązany jest rejestrować w wykazie pracy pojazdów i drużyn
trakcyjnych opóźnienia pociągu i inne nieprawidłowości
podczas jazdy, które byłyby przedmiotem wpisu do raportu
zjazdy, a także załączyć do tego wykazu otrzymane karty
próby hamulca, pisemne polecenia, zezwolenia i informacje
otrzymane od dyżurnych ruchu i inne nie podlegające przekazaniu
stacji.
4. Raport z jazdy wraz z załącznikami należy przekazywać zgodnie z postanowieniami instrukcji pracy drużyn konduktorskich H-21.
5. Zmiana kierownika pociągu lub maszynisty nie powoduje zmiany raportu z jazdy.
6. Dla pociągu składającego się z pojazdu
trakcyjnego i wagonów należy sporządzić "wykaz wagonów
w składzie pociągu" według zasad ustalonych w osobnych
instrukcjach.
Wykaz ten jest dokumentem stwierdzającym wysłanie i przybycie
wagonów. Na wagony włączone do pociągu lub wyłączone z
pociągu należy sporządzić "wykaz wagonów doczepionych /
odczepionych".
7. Wykaz wagonów w składzie pociągu jest podstawą do obliczenia długości składu w metrach, masy ogólnej składu i rzeczywistej masy hamującej.
8. Dla obliczenia długości składu pociągu, wpisuje się do "Wykazu wagonów w składzie pociągu" całkowitą długość wagonu (ze zderzakami) w metrach z dokładnością do jednego miejsca po przecinku. Na końcu tego wykazu należy podliczyć długość poszczególnych wagonów, a sumę zaokrąglić wzwyż do liczby całkowitej i podać w postaci zapisu "długość składu......... m".
9. Jeżeli długość składu ustalona zostanie na podstawie znaków znajdujących się przy torze, można w wykazie wagonów nie podawać długości poszczególnych pojazdów, lecz w końcu wykazu wpisać jedynie całkowitą długość składu.
10. Wykaz wagonów w składzie pociągu sporządza kierownik pociągu lub wyznaczony regulaminem technicznym uprawniony pracownik. Wykaz wagonów doczepionych sporządza uprawniony pracownik, a wykaz wagonów odczepionych kierownik pociągu. Przy pociągach bez drużyny konduktorskiej wykaz wagonów odczepionych sporządza również uprawniony pracownik.
11. W pociągach na hamulcach ręcznych - w wykazie wagonów, przy wagonach wyposażonych w budkę hamulcową i prawidłowo działający hamulec ręczny, należy wpisać dużą literę R na prawym marginesie wykazu, a rzeczywistą masę hamującą każdego wagonu z czynnym hamulcem ręcznym - w rubryce "uwagi" wykazu wagonów.
12. Gdy w drodze zajdzie potrzeba wyłączenia z działania urządzeń hamulca wagonu, należy w wykazie wagonów przekreślić liczbę oznaczającą rzeczywistą masę hamującą tego wagonu.