Rozdział XIV


§ 104

Powiadamianie dróżników przejazdowych o odjeździe pociągów i o innych okolicznościach

1. Na przejazdach, na których nie ma urządzeń sterowania ruchem uruchamianych samoczynnie przez pociąg oraz na przejściach, w razie potrzeby urządza się posterunek dróżnika przejazdowego, celem zapewnienia bezpieczeństwa ruchu na skrzyżowaniu drogi kołowej lub przejścia z torami kolejowymi na szlaku lub na posterunku ruchu.

2. Posterunek dróżnika przejazdu obsługiwanego na szlaku powinien być zaopatrzony w aparat telefoniczny włączony w łącze strażnicowe. Na zewnątrz pomieszczenia dróżnika przejazdowego należy zainstalować dodatkowy dzwonek głośno brzmiący.

3. O odjeździe (przejeździe) na szlak każdego pociągu posterunek zapowiadawczy powinien zawiadomić każdego dróżnika przejazdowego, znajdującego się na szlaku, na który wyprawia się pociąg.

4. O mającej nastąpić jeździe pociągu lub zamierzonych manewrach przez przejazdy znajdujące się w obrębie posterunku ruchu należy zawiadamiać pracowników obsługujących rogatki w sposób ustalony w regulaminie technicznym tego posterunku ruchu.

5. Sygnały dzwonkowe i znaki wywoławcze w telefonicznej łączności ruchowej ustalone są w dodatku III.

6. W razie stwierdzenia lub dowiedzenia się o powstaniu na szlaku wypadku kolejowego lub zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, osób lub mienia kolejowego dyżurny ruchu lub dróżnik przejazdowy powinien zawiadomić o tym wszystkie posterunki łączone do telefonicznego łącza strażnicowego. wzywając ich sygnałem dzwonkowym "Alarm" .
Na ten sygnał powinni zgłosić się natychmiast dyżurni ruchu sąsiednich posterunków zapowiadawczych i wszyscy dróżnicy przejazdowi.

7. Zawiadomienie dróżników przejazdowych o odjeździe pociągu powinien nadawać dyżurny ruchu.

8. Zawiadomienie o odjeździe pociągu należy nadawać w takim czasie, aby dróżnicy przejazdowi mogli zamknąć na czas rogatki. Zawiadomienie to należy wykonać bezpośrednio przed odjazdem pociągu, a jeżeli przejazd znajduje się blisko posterunku nadającego zawiadomienie, należy je wykonać co najmniej na 3 minuty przed dojazdem pociągu do tego przejazdu.
Sygnału dzwonkowego nie należy dawać przed otrzymaniem pozwolenia na wyprawienie pociągu, jeśli jest ono wymagane, ani przed stwierdzeniem zwolnienia toru szlakowego (odstępu) przez pociąg ostatnio wyprawiony po danym torze szlakowym. Nie dotyczy to przypadków wyprawienia pociągów w odstępie czasu.

9. Dróżnik przejazdowy powinien stale czuwać nad bezpieczeństwem ruchu i być gotowy do zamknięcia rogatki w razie zbliżania się pociągu lub pojazdu pomocniczego do przejazdu.
Rogatki powinny być zamknięte na 2 minuty przed dojechaniem czoła pociągu do przejazdu i pozostawać zamknięte dopóki koniec pociągu nie minie przejazdu.
Zakład infrastruktury kolejowej może dla poszczególnych przejazdów skrócić okres zamknięcia rogatek przed dojechaniem czoła pociągu do przejazdu:
1) jeżeli posterunek obsługi przejazdu zaopatrzony jest dodatkowo w urządzenia sygnalizujące zbliżanie się pociągu albo,
2) jeżeli warunki miejscowe na to zezwalają.

10. Zawiadomienia dróżników przejazdowych o odjeździe pociągu dokonuje się za pomocą aparatu telefonicznego lub centralki telefonicznej w następujący sposób:
1) na odcinkach jednotorowych, jak również przy prowadzeniu ruchu jednotorowego dwukierunkowego na odcinkach dwutorowych:
a) we właściwym czasie dyżurny ruchu nadaje odpowiedni sygnał dzwonkowy o odjeździe pociągu,
b) po tym sygnale dróżnicy przejazdowi bezzwłocznie zgłaszają się do telefonu, wymieniając numer swego posterunku, co oznacza potwierdzenie otrzymania sygnału dzwonkowego o odjeździe pociągu, równocześnie dyżurny ruchu rejestruje te zgłoszenia ukośną kreską w odpowiedniej rubryce dziennika ruchu,
c) po zgłoszeniu się dróżników przejazdowych dyżurny ruchu wymienia numer wyprawianego pociągu.
Dróżnika przejazdowego, który nie zgłosił się na sygnał dzwonkowy o odjeździe pociągu, dyżurny ruchu wywołuje oddzielnie i zawiadamia go o odjeździe pociągu, podając przy tym numer wyprawianego pociągu.
Gdyby nadawanie lub odbieranie informacji o wielocyfrowych numerach pociągów było utrudnione, zakład infrastruktury kolejowej może zarządzić na pewnych odcinkach, by informacja ta, zamiast całego numeru pociągu, zawierała tylko dwie ostatnie cyfry tego numeru;
2) na odcinkach dwu i więcej torowych:
a) jeżeli od odjazdu ostatniego pociągu upłynął czas nie większy niż 60 minut, dyżurny ruchu zawiadamia dróżników przejazdowych o odjeździe pociągu tylko przez nadanie sygnału dzwonkowego o odjeździe pociągu; wówczas czas nadania tego sygnału dyżurny ruchu notuje w rubryce 10 dziennika ruchu,
b) jeżeli w ruchu pociągów była pauza większa niż 60 minut, o odjeździe pierwszego pociągu po tej pauzie należy dróżników przejazdowych zawiadomić w sposób wskazany w pkt. 1 z tą różnicą, że po nadaniu sygnału dzwonkowego należy wywołać wszystkich dróżników przejazdowych znakiem ustalonym w dodatku III ust. 7.
3) w uzasadnionych przypadkach dyrektor właściwego zakładu może zarządzić na niektórych odcinkach dwu i więcej torowych zawiadamianie dróżników przejazdowych o odjeździe pociągu według zasad jakie obowiązują na odcinkach jednotorowych, co powinno być ściśle określone w regulaminie technicznym i regulaminie obsługi przejazdu

11. Jeżeli są specjalne urządzenia łączności strażnicowej do zawiadamiania dróżników przejazdowych o odjeździe pociągu, wówczas zawiadomienie to w formie sygnału dzwonkowego o odjeździe pociągu nadaje się za pomocą tego urządzenia. Czas nadania tego sygnału dyżurny ruchu notuje w rubryce 10 dziennika ruchu.
Otrzymanie sygnału dzwonkowego dróżnicy przejazdowi potwierdzają za pomocą osobnego urządzenia.
Jeżeli dyżurny ruchu nie otrzymał potwierdzenia za pomocą urządzenia, powinien uzyskać je telefonicznie.
Nieotrzymanie potwierdzenia za pomocą urządzenia dyżurny ruchu powinien zanotować w rubr. 9 dziennika ruchu (w skrócie: "dr. 14").
W razie nieprawidłowego działania specjalnych urządzeń łączności strażnicowej, przeznaczonych do zawiadamiania dróżników przejazdowych o odjeździe pociągów - o odjeździe pociągów należy zawiadamiać dróżników przejazdowych w sposób ustalony w ust. 10.
Czas rozpoczęcia i zakończenia postępowania według postanowień ust. 10 należy zanotować w dzienniku ruchu.

12. Jeżeli pociąg nie odjedzie w ciągu 10 minut od chwili zawiadomienia dróżników przejazdowych o odjeździe pociągu, należy telefonicznie zawiadomić ich o odwołaniu odjazdu pociągu. Odwołanie odjazdu pociągu dyżurny ruchu zaznacza w rubryce 10 dziennika ruchu, wpisując czas odwołania i wyraz "odwołany".

13. Dróżnicy przejazdowi nie notują otrzymania zawiadomienia o odjeździe pociągu (sygnałów dzwonkowych o odjeździe pociągu, numeru pociągu) ani odwołania odjazdu pociągu.
Zaklad Infrastruktury Kolejowej może zarządzić aby zawiadomienie telefoniczne o odjeździe pociągu w przypadkach wskazanych w ust. 10 pkt. lc, 2b oraz 3 dróżnicy przejazdowi notowali w dzienniku pracy wypełniając rubryki zgodnie z ich przeznaczeniem.

14. W razie potrzeby zakład infrastruktury kolejowej może zarządzić dla poszczególnych szlaków, aby dróżnicy przejazdowi, niezależnie od innych zawiadomień, informowali się wzajemnie telefonicznie o przejeździe pociągu.

15. W razie nienależytego działania łączności, sygnalizacji lub urządzeń na przejeździe dróżnik przejazdowy powinien natychmiast zgłosić o tym dyżurnym ruchu obu sąsiednich posterunków zapowiadawczych.

16. Przed objęciem dyżuru dyżurni ruchu powinni upewnić się, czy na wszystkich posterunkach dróżnicy przejazdowi są obecni oraz czy działa należycie łączność, sygnalizacja i urządzenia na przejeździe.
Sprawdzenia tego należy dokonać co najmniej cztery razy w ciągu doby, o ile jest to możliwe, w równomiernych odstępach czasu, jeżeli zawiadomienie dróżników przejazdowych o odjeździe pociągów wykonuje się za pomocą aparatu telefonicznego (centralki telefonicznej) tylko sygnałami dzwonkowymi (ust. 10 pkt. 2).
Wynik sprawdzenia należy zanotować w dzienniku telefonicznym (w przypadku pozytywnym w skrócie "post. Nr i Nr w porządku").
O nieprawidłowym działaniu urządzeń łączności, sygnalizacji lub innych urządzeń srk należy bezzwłocznie zawiadomić sekcję automatyki i sekcję telekomunikacji.

17. Jeżeli dróżnika przejazdowego nie można zawiadomić o odjeździe pociągu (nawet za pośrednictwem sąsiedniego posterunku zapowiadawczego) lub jeżeli dyżurny ruchu nie otrzymał potwierdzenia wskazanego w ust. 10 pkt. I lub w ust. 11, powinien uprzedzić drużynę pociągową rozkazem szczególnym o niezawiadomieniu dróżnika przejazdowego o mającym nastąpić odjeździe pociągu oraz o potrzebie zmniejszenia prędkości jazdy przed przejazdem do 20 km/h (dotyczy czoła pociągu).
Maszynista powinien przed tym przejazdem dawać sygnał "Baczność", zmniejszyć prędkość jazdy przed przejazdem do 20 km/h i bacznie obserwować przejazd.
W razie zauważenia przeszkody do jazdy należy zatrzymać pociąg przed przeszkodą. Jeżeli rogatka jest zamknięta i nie ma przeszkody do jazdy, zwolnienie prędkości jazdy jest zbędne.
Ograniczenie prędkości jazdy przed przejazdem do 20 km/h może być odwołane w oparciu o zgłoszenie uprawnionego pracownika przekazane dyżurnemu ruchu piseminie lub w formie telefonogramu o zabezpieczeniu przed otwarciem zapór w położeniu zamkniętym.

18. Dróżnik przejazdowy, który nie otrzymał zawiadomienia o odjeździe zbliżającego się pociągu, powinien zaniknąć rogatki, po przejeździe pociągu starać się wyjaśnić przyczynę niepowiadomienia go, a w razie niemożności porozumienia się z dyżurnym ruchu, powinien przyjąć, że nastąpiła przerwa łączności i w czasie tej przerwy trzymać rogatki zamknięte, a pojazdy drogowe przepuszczać po upewnieniu się, że nie zbliża się pociąg.

19. Strzeżenie przejazdów i przejść powinno być stosowane jako środek tymczasowy w razie:
1) uszkodzenia rogatek;
2) uszkodzenia lub nie działania samoczynnej sygnalizacji świetlnej z półrogatkami i bez półrogatek;
3) na dwutorowym szlaku lub wprowadzenia ruchu jednotorowego zmiany normalnego kierunku ruchu pociągów po łącznicy lub po innym torze szlakowym, jeżeli:
a) urządzenia samoczynnej sygnalizacji świetlnej przystosowane są tylko dla jazdy jednokierunkowej po każdym torze;
b) przejazdy bez rogatek i bez sygnalizacji świetlnej lub przejścia bez obsługiwanego urządzenia zabezpieczającego nie odpowiadają wymaganym warunkom widoczności dla jazdy po torze, który nie był przeznaczony dla danego kierunku jazdy;
4) konieczności zmiany sposobu zabezpieczenia na skutek zmienionych warunków ruchu dla warunków miejscowych;
5) przejściowego wzmożenia lub utrudnienia ruchu drogowego lub kolejowego albo pogorszenia warunków widzialności.

Jeżeli uszkodzenie lub nie działanie samoczynnej sygnalizacji świetlnej na przejeździe z półtogatkami lub bez półrogatek dyżurny ruchu stwierdził za pomocą urządzenia zdalnej kontroli (powtarzacza) - jeżeli jest - lub dowiedział się w inny sposób o uszkodzeniu lub nie działaniu urządzeń ssp, powinien natychmiast zawiadomić o tym dyżurnego ruchu posterunku zapowiadawczego na sąsiedniej stacji wyprawiającej pociągi na ten szlak jak również uprawnionego pracownika.
Do czasu usunięcia uszkodzenia urządzenia sterowania ruchem na przejeździe (przejściu) lub do czasu rozpoczęcia strzeżenia tego przejazdu (przejścia) przez wyznaczonego uprawnionego pracownika (pracowników) należy rozkazem pisemnym powiadamiać drużyny pociągowe o tym i o potrzebie zmniejszenia prędkości jazdy czoła pociągu przez przejazd (przejścia) do 20 km/h oraz przejazd należy niezwłocznie oznakować znakiem zakazu "Stop" (B-20) wraz z umieszczoną pod nim tabliczką z napisem "rogatka uszkodzona" lub "sygnalizacja uszkodzona" zgodnie z postanowieniami regulaminu obsługi przejazdu. Wówczas maszynista powinien postępować w sposób ustalony w ust. 17.
Pracownik wyznaczony do tymczasowego strzeżenia przejazdu z uszkodzonymi urządzeniami zabezpieczającymi przejazd powinien z obu stron przejazdu po prawej stronie drogi ustawić odpowiedni drogowy znak zakazu.

19a. Jeżeli przed przejazdem ustawiona jest tarcza ostrzegawcza przejazdowa "Top" poprzedzona wskaźnikiem "W11p", powiadomienie przez dyżurnego ruchu maszynisty rozkazem szczególnym o usterce urządzeń przejazdowych (rogatkowych, dodatkowych, przekazu informacji itp.) i o potrzebie zmniejszenia z tych powodów prędkości jazdy przed przejazdem do 20 km/h nie jest wymagane.

20. Maszynista, który podczas zbliżania się pociągu do przejazdu zauważył niezamknięcie rogatki lub półrogatki i brak pracownika strzegącego przejazd, o czym nie był zawiadomiony rozkazem szczególnym, powinien dawać sygnał "Baczność" i zmniejszyć prędkość jazdy, o ile jest to możliwe, do 20 km/h. zaś w razie zauważenia przeszkody dojazdy zatrzymać pociąg przed przeszkodą. Maszynista powinien zawiadomić dyżurnego ruchu najbliższej stacji o niezamknięciu rogatki lub półrogatki i równoczesnym braku dróżnika na przejeździe.
Tak samo maszynista powinien postąpić w przypadku, gdy tarcza ostrzegawcza przejazdowa wskazuje sygnał Osp 1, wątpliwy lub jest ciemna.

21. Dyżurni ruchu powinni zawiadomić telefonicznie dróżników przejazdowych:
1) o wypadku na szlaku;
2) o zamknięciu i o otwarciu toru szlakowego;
3) o wprowadzeniu na szlaku dwutorowym ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze czynnym i o przywróceniu ruchu dwutorowego;
4) o wprowadzeniu na torze szlaku dwutorowego ruchu dwukierunkowego (bez zaniknięcia toru sąsiedniego) i o przywróceniu ruchu jednokierunkowego;
5) o wprowadzeniu i odwołaniu prowadzenia ruchu pociągów w odstępie czasu;
6) o wyprawieniu pociągu po torze zamkniętym;
7) o cofaniu pociągu;
8) o wyprawieniu pociągu do kilometra i z powrotem, albo do kilometra lub z kilometra;
9) o wyprawieniu pociągu z popychaczem niezłączonym z pociągiem i o jeździe popychacza z powrotem z kilometra lub do sąsiedniej stacji;
10) o wyprawieniu pociągu roboczego, ratunkowego lub pogotowia z pracą na szlaku lub pociągu z czynnym pługiem odśnieżnym;
11) o wyprawieniu pojazdu pomocniczego;
12) o jeździe manewrowej na szlak, w sposób obowiązujący na odcinkach linii jednotorowych;
13) o innych okolicznościach, wymagających zwrócenia uwagi dróżnikom przejazdowym (wyprawienie pociągu z ładunkiem o przekroczonej skrajni pociągu pasażerskiego przed czasem rozkładowym większym niż 3 minuty, nazwę towaru i ilość wagonów z towarem niebezpiecznym itp.).
14) o zamknięciu lub otwarciu posterunku następczego (§ 74).
Powiadomienia te (czas, numer pociągu i skrót treści) notują tak dyżurni ruchu, jak i dróżnicy przejazdowi.
Dyżurny ruchu może w wierszu zawierającym odpowiedni zapis w dzienniku ruchu zanotować powiadomienie dróżników przejazdowych o treści tego zapisu, wpisując w rubr. 10 czas zawiadomienia.

22. Jeżeli dróżników przejazdowych nie można zawiadomić:
1) o zmianie normalnego kierunku jazdy po torze szlakowym;
2) o jeździe pociągu w odstępie czasu;
3) o jeździe pociągu po torze zamkniętym,
należy o tym uprzedzić rozkazem szczególnym drużyny pociągów wyprawianych w czasie trwania wymienionych okoliczności.
Jeżeli o odjeździe pojazdu pomocniczego nie można zawiadomić dróżników przejazdowych, należy o tym uprzedzić pisemnie kierowcę pojazdu pomocniczego.

23. Wyprawienie pociągu lub pojazdu pomocniczego wykonującego pracę w rejonie oddziaływania urządzenia samoczynnej sygnalizacji na przejezdzie, dozwolone jest pod warunkiem, że wprowadzono tymczasowe strzeżenie tego przejazdu przez uprawnionego pracownika sekcji użytkującej pociąg roboczy lub pojazd pomocniczy. Strzeżenia przejazdu w tym przypadku wolno zaprzestać po ukończeniu prac i przejeździe pierwszego pociągu bez pracy w tym rejonie.

24. Gdy regulamin tymczasowy prowadzenia ruchu w czasie wykonywania robót przewiduje założenie telefonu w miejscu robót i powiadamianie kierownika robót o odjeździe pociągów, dyżurni ruchu obu sąsiednich posterunków zapowiadawczych powinni zawiadomienia te wykonywać w sposób ustalony w ust. 10 pkt. 1.
W razie niemożności wykonania tego zawiadomienia dyżurny ruchu powinien postąpić w sposób ustalony w ust. 17.

25. Zaklad infrastruktury kolejowej może zarządzić, aby na określonym przejeździe (przejściu) rogatka była w położeniu zasadniczym zamknięta w ciągu całej doby lub w porze nocnej i otwierana tylko dla przepuszczenia użytkownika drogi.
Na przejazdach, na których wg zarządzenia rogatki są w zasadniczym położeniu zamknięte w ciągu całej doby lub w porze nocnej, obsługujący przejazd przed otwarciem rogatek powinien stwierdzić czy do przejazdu nie zbliża się pociąg.
Otwieranie rogatek następuje tylko na żądanie użytkowników przejeżdżających lub przechodniów dopiero po upewnieniu się obslugującego przejazd u dyżurnych ruchu obu sąsiednich posterunków zapowadawczych, że do spodziewanego przejazdu pociągów pozostaje tyle czasu, że rogatki będą mogły być zamknięte na 2 minuty przed przejazdem pociągu.

26. Zamykanie okresowe w ciągu każdej doby wszystkich posterunków dróżników przejazdowych na danym szlaku, wskutek zamknięcia ruchu pociągów w tym czasie, odbywa się w sposób wskazany w § 74 Przypadek D.

27. Dla każdego obsługiwanego przejazdu, należy opracować regulamin obsługi przejazdu, który powinien zawierać szczegółowe postanowienia dotyczące sposobu zawiadamiania dróżników przejazdowych o jeździe pociągu, sposobu potwierdzania otrzymania tego zawiadomienia, jeżeli potwierdzenie to jest wymagane, informowania się wzajemnego dróżników o zbliżaniu się pociągu, wykresy pełnienia dyżurów dróżników, podziału pracy w razie wieloosobowej obsady posterunku, czasu zamykania rogatki, pozostawiania rogatki zasadniczo w położeniu zamkniętym, okresowego zamykania posterunku dróżnika, okresowego zamykania wszystkich posterunków dróżników przejazdowych na szlaku z równoczesnym zamknięciem ruchu pociągów itp.
Regulamin ten powinien znajdować się na posterunku dróżnika przejazdowego i sąsiednich posterunkach zapowiadawczych.

Powrót do strony głównej R-1