Rozdział 3
Postępowanie przy przyjęciu do przewozu towarów niebezpiecznych

§ 15.
Czynności poprzedzające zawarcie umowy przewozu

1. Klient, który zamierza nadać do przewozu towary niebezpieczne składa "Zamówienie na wagony", w którym w rubryce "rodzaj rzeczy" wpisuje nazwę towaru zgodną z RID, natomiast w rubryce "uwagi" wpisuje numer identyfikacyjny materiału (numer ONZ). Nadawca wagonów nie należących do kolei i wynajętych przekazuje powyższe dane w telefonogramie, informującym o planowanym nadaniu tych wagonów.

2. Przy nadaniu gazów z klasy 2 z punktu 3, zakład przewozów towarowych uzgadnia z nadawcą dopuszczalny termin przewozu, z uwagi na gwarantowany przez nadawcę termin funkcjonowania zaworu bezpieczeństwa (zgodnie z Im. 226IAI RID).

3. Numer identyfikacyjny zagrożenia i towaru niebezpiecznego musi być wpisany w rubryce "uwagi" w następujących dokumentach:
1) wykazie zdawczym (R25, R26),
2) zawiadomieniu o wagonach gotowych do zabrania (R27, R28),
3) poleceniu nr... (odstawienie, włączenie wagonów - R10),
4) wykazie wagonów w składzie pociągu (R7),
5) wykazie wagonów doczepionych i odczepionych (R9),
6) rozkazie pisemnym "O" (R307).

4. Stacja nadania planując pracę manewrową i odwóz towarów niebezpiecznych, ustala swoje potrzeby w zakresie zapewnienia odpowiedniej liczby wagonów ochronnych.

5. Pełna informacja o towarze niebezpiecznym zawarta jest w liście przewozowym i w wykazie wagonów nadanych za listem przewozowym (numer identyfikacyjny zagrożenia, numer identyfikacyjny materiału, nazwa towaru, klasa i punkt wg RID).

6. Nadawca ma obowiązek ustalenia masy napełnienia gazu załadowanego do nie oczyszczonych cystern, aby wyeliminować przypadki nie uwzględniania pozostałości ostatniego ładunku.
W tym celu należy:
1) zważyć - przed rozpoczęciem czynności ładunkowych - próżną, nie oczyszczoną cysternę przewidzianą pod załadunek gazu,
2) zważyć cysternę po dokonanym załadunku,
W liście przewozowym podaje się, jako masę towaru, sumę z napełnienia i masy pozostałości, która odpowiada masie całkowitej napełnionej cysterny, po odjęciu jej masy własnej.
Wzmiankę "masa napełnienia ........ kg" wpisuje się do listu przewozowego, w komunikacji krajowej w rubryce 21, a w komunikacji międzynarodowej CIM w rubryce 13 (zgodnie z Im. 226131 RID).

§ 16
Zasady wypełniania listu przewozowego

1.  List przewozowy powinien być wypełniony zgodnie z postanowieniami rozdziału C ("Dane w liście przewozowym") lub rozdziału F ("Próżne opakowania") każdej klasy Regulaminu RID, oprócz klasy 7.

2. Wagony ładowne.
Określenie towaru w liście przewozowym powinno zawierać numer identyfikacyjny zagrożenia oraz być zgodne z jednym z numerów identyfikacyjnych i nazw podkreślonych w każdej klasie Regulaminu RID. Określenie to powinno być uzupełnione przez podanie klasy, punktu, w razie potrzeby grupy a), b) lub c) wyszczególnienia materiału oraz skrótu "RID" np.: 80 /1830 kwas siarkowy, 8 punkt 1b) RID. W odpowiednim polu listu przewozowego należy nakreślić znak "X".

3. Wagony i opakowania próżne.
Określenie w liście przewozowym powinno być zgodne z jedną z nazw podkreślonych w ostatnim punkcie wyszczególnienia materiałów każdej klasy Regulaminu RID. Nazwę należy uzupełnić wzmianką "ostatni ładunek" wraz z numerem identyfikacyjnym zagrożenia, numerem identyfikacyjnym materiału, nazwą, punktem i w razie potrzeby grupą a), b) lub c) wykazu materiałów np.:
próżna cysterna, 8 punkt 91 RID ostatni ładunek: 80 /1830 kwas siarkowy, punkt 1b).
W odpowiednim polu listu przewozowego należy nakreślić znak "X".

4. Rubryki listów przewozowych przeznaczone dla zapisów o ładunku niebezpiecznym:

W komunikacji międzynarodowej zapis w języku polskim należy uzupełnić:
1) o zapis w języku niemieckim lub francuskim - list CIM,
2) o zapis w języku rosyjskim - list SMGS.
Przykłady wypełnienia listu przewozowego na przewóz przesyłek towarów niebezpiecznych zawarte są w Załączniku nr 6.

§ 17.
Czynności kontrolne

1. Przed podstawieniem na punkt ładunkowy wagonu krytego i odkrytego pod załadunek towarów niebezpiecznych należy sprawdzić, czy dany wagon jest właściwego rodzaju, należycie oczyszczony (w razie potrzeby wymyty i odkażony), a wnętrze nie zawiera wystających elementów.

2. Czynności kontrolne przed przyjęciem przesyłki do przewozu polegają na sprawdzeniu:

A. W odniesieniu do wagonów - cystern i kontenerów - cystern:

1) czytelności następujących danych na tabliczce znamionowej (DodatekXiXI RID, pkt.1.6.1):
a) pojemności zbiornika w m3,
b) daty (miesiąc i rok) pierwszego i ostatniego badania okresowego,
2) danych zawartych na obu stronach zbiornika lub na tablicy wagonowej (Dodatek X i XI RID pkt. 1.6.2):
a) nazwy właściciela (użytkownika),
b) pojemności zbiornika w litrach,
c) masy własnej,
d) granicy obciążenia stosownie do właściwości wagonu i kategorii linii kolejowych, po których będzie on kursował,
e) nazwy towaru dopuszczonego do przewozu,
f) daty następnego badania okresowego (miesiąc i rok),
3) obecności właściwej tablicy identyfikacyjnej (Dodatek VIII RID),
4) obecności nalepek ostrzegawczych właściwych dla załadowanego towaru (Dodatek VIII i IX RID),
5) zabezpieczenia zaworów nalewowo - spustowych zaślepkami w pozycji jednoznacznie zamkniętej,
6) plomb na zaworach nalewowo - spustowych (założenie plomb na próżnych,nie oczyszczonych cysternach jest konieczne wyłącznie, po przewozie materiałów szczególnie niebezpiecznych i promieniotwórczych, w komunikacji krajowej),
7) zamknięcia włazów cystern kompletem śrub,
8) stanu szczelności zbiornika i osprzętu (stwierdzony na podstawie braku objawów wycieku, ulatniania lub wysypywania substancji), kompletności linek uziemiających,
9)  oznakowania pasem koloru pomarańczowego (o szerokości 30 cm) zbiorników do przewozu gazów z klasy 2, pkt. 2 i 3, RID (zgodnie z pkt.2.6.5 Dodatku XI RID).

B. W odniesieniu do wagonów krytych:

1) obecności właściwej tablicy identyfikacyjnej i nalepek ostrzegawczych,
2) zamknięcia drzwi, luków okiennych i klap zsypowych,
3) plomb na wszystkich otworach,
4)   w przypadku przewozu materiałów wybuchowych klasy 1 - wyposażenia w blachy odiskieme.

C. W odniesieniu do wagonów odkrytych:

1) obecności właściwej tablicy identyfikacyjnej i nalepek ostrzegawczych,
2) przykrycia ładunku oponami wagonowymi.

3. Wagony - cysterny i kontenery - cysterny (ciśnieniowe) z gazami klasy 2, muszą być przed przyjęciem do przewozu zważone na stacji kolejowej (w tym po przeładunku na stacjach granicznych). W przypadku braku wagi na stacji nadania, ładunek należy przyjąć do przewozu i skierować do ważenia na najbliższej stacji wyposażonej w wagę wagonową i znajdującej się na drodze przewozu.
Po stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnej granicy obciążenia przesyłkę należy postawić do dyspozycji nadawcy.

4. W przypadku stwierdzenia w przesyłce z towarem niebezpiecznym, w komunikacji międzynarodowej, jakiejkolwiek niezgodności z postanowieniami RID, stacja graniczna lub stacja przeznaczenia zobowiązana jest do sporządzenia "Meldunku RID" (wedtug wzoru Załącznika nr 7), który należy przestać PKP CARGO SA.

5. Przy przyjęciu przesyłek z towarami niebezpiecznymi z obcych zarządów kolei powyższe czynności kontrolne dokonuje stacja graniczna.