Sygnały na semaforach (Sr, S, Sz)
Rozróżnia się semafory kształtowe i świetlne
1. SEMAFOR KSZTAŁTOWY
1) Semafor kształtowy składa się ze słupa, na
którym są umieszczone ruchome ramiona koloru białego z
czerwoną obwódką oraz latarnie i przesłony z kolorowymi
szkłami.
Przez nastawienie jednego lub dwóch ramion semafora w
odpowiednie położenie lub też przez ukazanie się
odpowiedniego światła na semaforze wydaje się nakaz
zabraniający lub zezwalający na jazdę pociągu.
2) Na semaforach kształtowych używa się do dawania sygnałów
dziennych ramion, a do dawania sygnałów nocnych - świateł na
słupie semafora.
Zależnie od liczby ramion semafory mogą być jednoramienne i
dwuramienne.
3) Na semaforach kształtowych mogą być nastawiane
następujące sygnały:
Sygnał Sr1 "Stój"
| Dzienny Ramię semafora ustawione poziomo, na prawo od słupa semaforowego |
Nocny Czerwone światło na semaforze |
|
![]() |
Sygnał Sr2 "Wolna droga"
| Dzienny Ramię semafora wzniesione pod kątem 45 st. do poziomu, na prawo od słupa semaforowego |
Nocny Zielone światło na semaforze |
![]() |
![]() |
Sygnał Sr2 zezwala na jazdę z największą dozwoloną szybkością dla pociągu na danym odcinku linii.
Sygnał Sr3 "Wolna droga ze zmniejszoną szybkością"
| Dzienny Dwa ramiona semafora wzniesione pod kątem 45 st. do poziomu, na prawo od słupa semaforowego |
Nocny Dwa światła na semaforze w jednym pionie: dolne światło pomarańczowe a górne zielone |
![]() |
![]() |
Sygnał Sr3 zezwala na jazdę z szybkością nie większą niż 15 km/h, począwszy od semafora do końca okręgu zwrotnicowego osłanianego tym semaforem.
4) Do kontrolowania w nocy położenia ramion
semafora i świecenia się latarń stosuje się światła
wsteczne.
Gdy semafor pokazuje sygnał Sr1 "Stój", górna
latarnia pokazuje wstecz duże światło matowobiałe, a na
semaforze dwuramiennym - oprócz tego - dolna latarnia małe
swiatło matowobiałe.
Gdy semafor pokazuje sygnał Sr2, górna latarnia pokazuje wstecz
duże światło białe, a na semaforze dwuramiennym oprócz tego
- dolna latarnia małe śiatło matowobiałe.
Gdy semafor wskazuje sygnał Sr3 - obie latarnie pokazują wstecz
duże światła białe.
Wymienione światła wsteczne należy stosować na wszystkich
semaforach kształtowych, jeśli zachodzi tego potrzeba
2. SEMAFOR ŚWIETLNY
1) Semafor świetlny składa się z oprawy (głowicy) na
słupie lub podstawie (semafor karzełkowy), w której
umieszczono jedną lub więcej lamp z kolorowymi szkłami lub z
oprawy zawieszonej nad torem.
Na semaforach świetlnych stosuje się światło ciągłe koloru
czerwonego, zielonego, pomarańczowego oraz światło koloru
białego, które może być ciągłe lub migające.
Obraz sygnałowy może być podawany jednym lub dwoma światłami
jednocześnie.
Jeżeli obraz sygnałowy składa się z dwóch świateł, to
dolne światło jest zawsze pomarańczowe a górne zielone.
3) Na semaforach świetlnych mogą byś wyświetlane następujące sygnały:
| Sygnał
Sw1"Stój" Czerwone światło na semaforze |
| Sygnał Sw2
"Jazda z największą dozwoloną szybkością" Zielone światło na semaforze |
| Sygnał Sw3
"Jazda z szybkością nie przekraczającą 15 km/h" Dwa światła na semaforze w jednym pionie: dolne światło pomarańczowe, a górne zielone |
Jazda z szybkością nie przekraczającą 15 km/h obowiązuje od semafora do końca okręgu zwrotnicowego osłanianego tym semaforem.
4) Słupy semaforów świetlnych są malowane w poziome pasy
czerwono - białe.
W przypadku semaforów świetlnych karzełkowych, umieszczonych
na podstawie, maluje się tarczę tłową lub głowicę tego
semafora na przemian w poziome pasy białe i czerwone w ten
sposób, aby pas czerwony był pomiędzy białymi.
W razie zawieszenia komory sygnałowej nad torem należy
umieścić nad nią pas blachy pomalowany na przemian w poziome
pasy białe i czerwone tak, aby pas czerwony był pomiędzy
białymi.
3. STOSOWANIE SEMAFORÓW
1) Semafory wjazdowe powinny być ustawiane przed wszystkimi posterunkami zapowiadawczymi na liniach, na których dozwolona jest szybkość pociągów ponad 30 km/h. Semafory wjazdowe przed skrzyżowaniem linii na szlaku w poziomie szyn, przed splotami torów i przed mostami obrotowymi muszą być ustawiane bez względu na szybkość.
2) Na istniejących liniach o dobrych warunkach widzialności (co najmniej 400m) i profilu podłużnego podejścia (pochylenie do 5%o), na których dozwolona jest szybkość pociągów ponad 30 km/h, lecz nie przekraczająca 40 km/h zezwala się nie stawiać semaforów przed posterunkami zapowiadawczymi, lecz zastąpić je tarczami ostrzegawczymi Ow. Postanowienie to nie dotyczy linii przebudowywanych.
3) Przed posterunkami zapowiadawczymi na liniach, na których dozwolona jest szybkość pociągów nie przekraczająca 30 km/h oraz przed posterunkami ruchu i odgałęzieniami nie obsadzonymi przez dyżurnych ruchu, zamiast semaforów wjazdowych ustawia się tarcze ostrzegawcze Ow.
4) Semafory wyjazdowe stosuje się w razie potrzeby na posterunkach zapowiadawczych.
5) Semafory drogowskazowe stosuje się w razie potrzeby na posterunkach zapowiadawczych, w celu bliższego określenia drogi przebiegu pociągu, jeżeli nie wystarczają do tego semafory wjazdowe i wyjazdowe.
6) Semafory są ustawiane bezpośrednio obok torów z prawej
strony, patrząc w kierunku jazdy, lub nad osiami torów, do
których się odnoszą.
Za zezwoleniem dyrektora okp można ustawić semafor po lewej
stronie toru, patrząc w kierunku jazdy.
Na szlaku dwutorowym dla jazdy pociągu po torze niewłaściwym
semafory są ustawiane bezpośrednio obok torów z lewej strony,
patrząc w kierunku jazdy, bez stosowania wskaźnika W15 lub nad
osiami torów, do których się odnoszą; wówczas nie jest
wymagane zezwolenie dyrektora okp.
7) Pociąg zatrzymany przed semaforem wskazującym sygnał Sr1
lub Sw1 "Stój" bądź sygnał wątpliwy (niepewny),
przed semaforem świetlnym nieoświetlonym lub wskazującym
białe światło może jechać dalej, gdy sygnał Sr1 lub Sw1
"Stój" zmieni się na sygnał zezwalający na jazdę.
Jeżeli nie nastąpi zmiana sygnału Sr1 lub Sw1
"Stój" na sygnał zezwalający na jazdę, to pociąg
może jechać dalej na sygnał zastępczy lub wówczas, gdy
pracownik kolejowy do tego wyznaczony wręczy kierownikowi
pociągu (a przy pociągach towarowych z jednoosobową obsadą
konduktorską lub bez obsady oraz przy lokomotywach jadących
luzem - maszyniście) rozkaz szczególny do dalszej jazdy.
Pociąg zatrzymany przed semaforem kształtowym w porze ciemnej
nieoświetlonym lub wskazującym białe światło bądż sygnał
nocny wątpliwy (niepewny) może jechać dalej wówczas, gdy
kierownik pociągu i maszynista (a przy pociągach towarowych z
jednoosobową obsadą konduktorską lub bez obsady oraz przy
lokomotywach jadących luzem - drużyna lokomotywowa) stwierdzą,
że semafor ten wskazuje dzienny sygnał zezwalający na jazdę.
8) Pociąg zatrzymany wskutek braku semafora kształtowego lub świetlnego na miejscu, na którym poprzednio się znajdował, jak również pociąg zatrzymany przed sygnałem D1 (tarcza zatrzymania) ustawionym w miejscu brakującego semafora, może jechać dalej, gdy pracownik kolejowy do tego wyznaczony wręczy kierownikowi (a przy pociągach towarowych z jednoosobową obsadą konduktorską lub bez obsady oraz przy lokomotywach jadących luzem - maszyniście) rozkaz do dalszej jazdy.
9) Sygnał Sr1 lub S1 na semaforze jest ważny zarówno dla pociągów, jak i dla manewrów i oznacza zakaz przejechania obok semafora wskazującego taki sygnał.
Manewrujący tabor może minąć sygnał "Stój" (Sr1, S1) na semaforze nie oznaczonym białą tabliczką z czarną literą "m":
a) gdy zostanie podany sygnał "Jazda
dozwolona" (Z2, Zs2) na tarczy zaporowej lub sygnał
" Jazda manewrowa dozwolona" (M2,
Ms2) na tarczy manewrowej;
b) jeżeli nie ma tarczy zaporowej lub manewrowej - gdy pracownik
obsługujący dany semafor da za pomocą sygnału "Do mnie" (Rm1) lub "Ode mnie" (Rm2) pozwolenie na
minięcie sygnału"Stój" (Sr1, S1)
Sygnał zezwalający na semaforze oznacza zakaz manewrowania na drodze przebiegu pociągu.
10) Jeżeli drużyna pociągowa otrzymała zawiadomienie
(rozkaz szczególny) z poprzedniego posterunku zapowiadawczego,
że semafor jest uszkodzony (semafora nie można nastawić na
sygnał zezwalający, bądź semafor wskazuje sygnał wątpliwy
lub białe światło), semafor świetlny jest nieoświetlony,
bądź jednego z semaforów nie ma na swoim miejscu, to pociąg
może przejechać bez zatrzymania obok tych semaforów, chociaż
wskazują one sygnał Sr1 lub Sw1 ,Stój", lub też miejsca,
w których brak semafora, pod warunkiem, że obok odpowiedniego
semafora, lub też w miejscu. w którym brak semafora, dany
będzie sygnal "Do mnie" (Rm1).
Jeżeli sygnał "Do mnie" (Rm1) nie będzie podany,
pociąg należy zatrzymać przed semaforem lub w miejscu, w
którym brak semafora- nawet gdyby semafor wskazywał sygnał
zezwalający na jazdę Dalsza jazda może nastąpić po podaniu
sygnału "Do mnie" (Rm1).
Jezeli drużyna pociągowa otrzymała zawiadomienie (rozkaz szczególny), że dla danego pociągu niektóre semafory nie będą ważne (na posterunku zapowiadawczym, osłonnym czasowo zamkniętym) podanie sygnału "Do mnie" (Rm1) nie jest wymagane
11) Jeżeli przy semaforze wskazującym sygnał Sr1 lub Sw1 "Stój" lub w miejscu, w którym brak jest semafora, dawany jest sygnał "Do mnie" (Rm1), a drużyna pociągowa nie została powiadomiona rozkazem szczególnym przez poprzedni posterunek zapowiadawczy, że sygnał na tym semaforze jest nieważny lub że semafora nie ma - pociąg należy zatrzymać przed tym semaforem lub miejscem, w którym brak jest semafora Dalsza jazda może nastąpić przy zachowaniu postanowień pkt 7 lub 8.
12) Semafory kształtowe nie oddane do użytku lub
unieważnione oznacza się przez umocowanie ukośnego krzyża na
poziomo ustawionym ramieniu semafora albo przez zwieszenie i
przymocowanie ramion do slupa.
Semafory świetlne nie oddane do użytku lub unieważnione
oznacza się przez umieszczenie ukośnego krzyża pod oprawą
semafora
Semaforów nie oddanych do użytku lub unieważnionych nie
oświetla się.
![]() |
1) Sygnał zastępczy "Sz" oznacza: "Można przejechać obok semafora wskazującego sygnał Sr1 lub Sw1 "Stój" bądź sygnał wątpliwy, bądź też semafora nieoświetlonego lub tarczy zaporowej wskazującej sygnał "Stój", sygnał wątpliwy bądź nieoświetlonej, albo wjechać na posterunek zapowiadawczy z toru niewłaściwego, bez pisemnego rozkazu"
Dzienny i nocny
Jedno światło matowobiałe migające na semaforze lub słupie semafora wskazującego sygnał Sr1 lub Sw1 "Stój", bądź sygnał wątpliwy, bądź też nieoświetlonego, albo umieszczone na osobnej podstawie lub na tarczy zaporowej wskazującej sygnał "Stój" bądź sygnał wątpliwy bądź też nieoświetlonej
![]() |
![]() |
||
2) Sygnał zastępczy "Sz" stosuje się w razie niemożności podania sygnału zezwalającego na jazdę, ukazania się sygnału wątpliwego lub gdy semafor bądź tarcza zaporowa są nieoświetlone.
3) Sygnał zastępczy "Sz" zezwala na przejechanie obok semafora wskazującego sygnał Sr1 lub Sw1 "Stój", bądź też semafora wskazującego sygnał wątpliwy lub semafora nieoświetlonego albo obok tarczy zaporowej wskazującej sygnał "Stój", bądż też sygnał wątpliwy albo tarczy zaporowej nieoświetlonej, bez wręczenia rozkazu szczególnego
4) Sygnał zastępczy "Sz" ustawia się również na osobnej podstawie przed posterunkiem zapowiadawczym leżącym na linii dwutorowej, na zasadach ustawiania semaforów wjazdowych. Tym sygnałem daje się zezwolenie na wjazd na posterunek zapowiadawczy z toru niewłaściwego.
5) Jazda na sygnał zastępczy może odbywać się z szybkością nie większą niż 15 km/h i nie wymaga zatrzymania się przed nim. Maszynista jednak powinien tak regulować szybkość jazdy, ażeby mógł w każdej chwili zatrzymać pociąg w razie nagłego zauważenia przeszkody.