Sygnały na pociągu i na taborze (Pc, Tb)
1. SYGNAŁY NA POCIĄGU są następujące:
1) Sygnał PcW1 "Oznaczenie czoła pociągu"
| Dzienny Nie ma żadnego szczególnego sygnału |
Nocny Trzy latarnie z białym światłem na przodzie pociągu |
![]() ![]() |
![]() |
2. Sygnał Pc3 "Oznaczenie czoła pociągu z pługem odśnieżnym
| Dzienny Nie oświetlona latarnia z białym ukośnym krzyżem na czarnym tle, umieszczona w górnej części czoła lokomotywy, na wierzchołku tendra, gdy lokomotywa jedzie tendrem naprzód lub na wierzchołku pługa, gdy pług znajduje się przed lokomotywą |
Nocny Dwie latarnie z białym światłem na przodzie pociągu oraz trzecia oświetlona latarnia z ukośnym białym krzyżem, unieszczona jak przy sygnalizacji dziennej |
![]() |
![]() |
3. Sygnał PcW4 "Oznaczenie czoła pociągu jadącego wagonami naprzód"
| Dzienny Tarcza w górnej prawej części przy ścianie czołowej pierwszego wagonu w kierunku jazdy, widoczna z tyłu i z przodu pociągu. Tarcza jest prostokątna, podzielona na cztery trójkąty, z których górny i dolny są pomalowane na czerwono, oba zaś boczne na biało |
Nocny Latarnia rzucająca naprzód światło białe, a w tył czerwone, w górnej prawej części, przy ścianie czołowej pierwszego wagonu w kierunku jazdy, widoczna z przodu i z tyłu pociągu |
![]() |
![]() |
Dzienny i nocny
Białe światło na czołowej ścianie pierwszego
wagonu, z prawej strony w kierunku jazdy, przy wagonach osobowych
kursujących na hamulcach zespolonych i mających wbudowane w
ściany szczytowe elektryczne latarnie sygnałowe
![]() |
Sygnał Pc5 "Oznaczenie końca pociągu składającego się z pojazdów trakcyjnych jadących luzem"
| Dzienny Okrągła tarcza czerwona z białą obwódką na tylnej ścianie lokomotywy parowej |
Nocny Jedna latarnia rzucająca w tył światło czerwone na tylnej ścianie lokomotywy parowej |
![]() |
![]() |
| Dzienny i nocny Jedno światło czerwone na tylnej ścianie lokomotywy spalinowej lub wagonu spalinowego |
|
![]() |
|
5. Sygnał PcW7 "Oznaczenie końca pociągów pasażerskich, towarowych i mieszanych"
| Dzienny Tarcza w górnej prawej części, przy ścianie tylnej ostatniego wagonu w kierunku jazdy, widoczna z tyłu i z przodu pociągu. Tarcza jest prostokątna, podzielona na cztery trójkąty, z których górny i dolny są pomalowane na czerwono, zaś oba boczne na biało |
Nocny Latarnia rzucająca w tył światło czerwone a naprzód światło białe, w górnej prawej części, przy ścianie tylnej ostatniego wagonu w kierunku jazdy, widoczna z tyłu i z przodu pociągu |
![]() |
![]() |
Dzienny i nocny
Światło czerwone na tylnej ścianie ostatniego wagonu w prawej
części (w kierunku jazdy)
![]() |
Uwaga: Sygnał PcW7 dzienny i nocny odnosi się do wagonów osobowych kursujących na hamulcach zespolonych i mających wbudowane w ściany szczytowe elektryczne latarnie sygnałowe
2. Stosowanie sygnalów na pociągu
1) Do sygnałów na pociągu używa się latarń i tarcz. Tarcze są używane tylko w dzień, natomiast latarnie tylko w nocy lub zarówno w dzień, jak i w nocy, w zależności od rodzaju taboru i widzialności.
2) Sygnały na pociągu służą do oznaczania czoła i końca pociągu.
3) Na pociągu z popychaczem umieszcza się na tylnej ścianie ostatniego wagonu sygnał PcW7. Na lokomotywie popychającej w dzień nie ma żadnych szczególnych znaków. W nocy latarnia na tylnej ścianie lokomotywy popychającej świeci światłem czerwonym, na czole lokomotywy światłem białym. Przy jeździe powrotnej lokomotywy popychającej na szlaku, nie zmienia się sygnałów na czole ani na tylnej ścianie tej lokomotywy.
4) Jeżeli pociąg cofa się ze szlaku do stacji, to nie należy zmieniać sygnałów na czole końcu pociągu.
5) Jeżeli sygnały końcowe (Pc5 i PcW7) pociągu stojącego na posterunku zapowiadawczym mogłyby w nocy wprowadzić w błąd pociągi wyprzedzające ten pociąg, to należy na wyprzedzanym pociągu, od strony pociągu przejeżdżającego po sąsiednim torze zastąpić światło czerwone latarni światłem białym.
Zarząd kd ustali, na których posterunkach zapowiadawczych i na których torach danego posterunku zapowiadawczego powinno być stosowane to postanowienie.
6) Sygnał PcW4 używa się do oznaczania czoła pociągu jadącego wagonami naprzód. Na pierwszym wagonie, patrząc w kierunku jazdy pociągu, powinien jechać pracownik kolejowy z przyborami sygnałowymi.
7) Do osygnalizowania ciężkiego pojazdu pomocnićzego używa się sygnałów Pc1 i Pc5.
3. Sygnały na taborze są następujące:
1) Sygnał Tb1 "Oznaczenie przodu i tyłu lokomotywy manewrowej
Dzienny
![]() |
Nocny
Z przodu i z tyłu po jednej latarni z białym światłem od strony stanowiska maszynisty
![]() |
2) Sygnał Tb2 "Oznaczenie wagonów pocztowych z funkcjonariuszami, wagonów specjalnego przeznaczenia oraz wagonów z podróżnymi na stacji, jeżeli wagony te nie są złączone z pociągiem"
| Dzienny Po jednej niebieskiej chorągiewce umieszczonej na każdej ścianie szczytowej wagonu |
Dzienny i Nocny Po jednym lub po dwa niebieskie światła na każdej ścanie szczytowej wagonu; Dopuszcza się takie wykonanie latarń, by niebieskie światło było widoczne także z boku wagonu, lub umieszczenie na bocznej ścianie dodatkowych świateł niebieskich |
![]() |
![]() |
Sygnał Tb2 na oznaczenie wagonów specjalnego przeznaczenia
można stosować tylko na jednej ścianie szczytowej wagonu,
jeżeli najechanie na wagon zagraża tylko z jednej strony.
Sygnał Tb2 zakłada i zdejmuje personel wagonu, a w braku
personelu pracownik stacyjny, jeżeli inne przepisy nie stanowią
inaczej.
3) Sygnał Tb3 "Oznaczenie wagonów pocztowych w pociągach w czasie postoju, podczas załadowywania i wyładowywania poczty"
| Dzienny Niebieska chorągiewka lub latarka z niebieskim światłem, świecąca na trzy strony, umieszczone na otwartych drzwiach wagonu |
Nocny Latarka z niebieskim światłem świecącym na trzy strony, umieszczona na otwartych drzwiach wagonu |
![]() |
![]() |
Dzienny i nocny
Elektryczne latarnie sygnałowe z niebieskim światłem wbudowane w boczne ściany wagonu
Na wagonach pocztowych sygnał Tb3 zakładają i zdejmują funkcjonariusze pocztowi.
Sygnał Tb4 "Oznaczenie lekkiego pojazdu pomocniczego"
| Dzienny | Nocny |
| Nie ma żadnego szczególnego znaku | Od przodu i od tyłu światło czerwone |
Jeżeli wózek roboczy jest załadowany lub tak ciężki, że
szybkie usunięcie go z toru byłoby trudne, to na linii
jednotorowej taki wózek powinien byc poprzedzany przez
pracownika kolejowego, mającego przy sobie chorągiewkę,
latarkę i trąbkę dla zatrzymania w porę pociągu, jadącego w
stronę wózka po tym samym torze, w odległości drogi
hamowania, przewidzianej dla tej linii.
Drugi pracownik kolejowy z takimi samymi przyborami sygnałowymi
i w tym samym celu powinien iść za wózkiem w wymienionej
odległości. Na linii dwutorowej wózek powinien być osłaniany
od strony, zktórej normalnie kursują pociągi po tym torze,
przez pracownika kolejowego mające te same przybory sygnałowe i
w tej samej odległości, co na linii jednotorowej.
4. Oznaczenie pociągów (wagonów) skażonych.
Pociągi skażone środkami promieniotwórczymi, chemicznymi i biologicznymi oznacza się w sposób nastepujący:
Sygnał PcSp "Skażenie promieniotwórcze pociągu"
Trójkątne chorągiewki koloru zielonego zawieszone z obu stron ściany szczytowej wagonu, na czole i na końcu pociągu

Sygnał PcSb "Skażenie biologiczne pociągu"
Trójkątne chorągiewki koloru brązowego zawieszone z obu stron ściany szczytowej wagonu, na czole i na końcu pociągu

Sygnał PcSch "Skażenie chemiczne pociągu"
Trójkątne chorągiewki koloru żółtego zawieszone z obu stron ściany szczytowej wagonu, na czole i na końcu pociągu

UWAGA: w podobny sposób oznacza się również skażone wagony.