Rozdział V
PRZESTRZEGANIE PORZĄDKU I ZASAD BHP


§37 §38

§ 37.
Przestrzeganie porządku

1. Pracownik posterunku powinien w zasięgu widoczności z jego posterunku:
1) nie dopuszczać, aby osoby nieuprawnione przebywały na terenie okręgu nastawczego oraz w pomieszczeniach posterunku,
2) nie dopuszczać do wykonywania jakichkolwiek robót w okręgu nastawczym bez pozwolenia zawiadowcy (naczelnika) stacji lub dyżurnego ruchu,
3) strzec przed kradzieżą i uszkodzeniem mienie kolejowe oraz mienie powierzone kolei do przewozu lub przechowania (również na terenie określonym przez zawiadowcę (naczelnika) stacji poza zasięgiem widoczności w czasie nie kolidującym z prowadzeniem ruchu i jego bezpieczeństwem),
4) zwracać uwagę, aby na przejściach, przejazdach, torach i międzytorzach w granicach okręgu nie było przedmiotów zbędnych,
5) pilnować, aby przy torach kolejowych nie składowano bez zgody zawiadowcy (naczelnika) stacji żadnych przedmiotów, a złożone lub składowane przedmioty odsunięte były na odległość zapewniającą bezpieczeństwo przejeżdżającego taboru i bezpieczeństwo pracowników zajętych czynnościami związanymi z manewrami i ruchem pociągów,
6) nie dopuszczać do odstawiania na postój maszyn drogowych, pojazdów pomocniczych i zajętych przez ludzi wagonów mieszkalnych na torach nie przeznaczonych do tego celu.

2. Ponadto należy zwracać uwagę, aby:
1) składowane materiały znajdowały się poza skrajnią budowli,
2) lokomotywy nie zalewały wodą zwrotnic i wykolejnic oraz torów w miejscach naboru wody, jak również nie zaoliwiały i nie zasypywały piaskiem i popiołem torów kolejowych, a szczególnie urządzeń znajdujących się w tych torach, a w przypadku nie stosowania się do tego zgłaszać dyżurnemu ruchu podając równocześnie numer lokomotywy,
3) ramię żurawia po naborze wody zostało ustawione równolegle do osi toru, unieruchomione w tym położeniu i zamknięte,
4) na urządzeniach nastawczych, blokowych, w szafach i innych pomieszczeniach nie było przedmiotów zbędnych w tych miejscach,
5) nie wchodzono na tory poza czynnymi przejazdami i przejściami, nie przejeżdżano oraz nie przepędzano zwierząt w czasie, gdy rogatki są zamknięte,
6) nie dokonywano samowolnego podnoszenia rogatek przez osoby niepowołane do tego,
7) miejsca przeznaczone do przechodzenia osób w czasie gołoledzi były posypane piaskiem lub innym środkiem zabezpieczającym od poślizgów.

3. O wszelkich nieprawidłowościach, których pracownik posterunku nastawczego nie może usunąć we własnym zakresie, należy niezwłocznie zgłosić dyżurnemu ruchu dysponującemu.


§ 38.
Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy

1. Pracownik posterunku powinien dbać o własne bezpieczeństwo podczas przebywania na terenie kolejowym, jak również przy wykonywaniu swych obowiązków służbowych.

2. Chodzenie po torach kolejowych jest niedozwolone, o ile tego nie wymagają czynności służbowe pracownika. W razie potrzeby przejścia przez tory należy przechodzić prostopadle do ich osi po uprzednim sprawdzeniu wzrokiem w obie strony czy nie ma przeszkód do przejścia.

3. Nie wolno przechodzić pod taborem oraz po zderzakach lub sprzęgach.

4. Przy przechodzeniu przez tory zastawione taborem należy korzystać z pomostów hamulcowych, przerw między stojącymi wagonami o ile odległość między nimi wynosi co najmniej 20 m lub obejść stojący tabor przechodząc tor w odległości 10 m od ostatniego wagonu lub lokomotywy.

5. Nie wolno przechodzić przez tory tuż przed nadjeżdżającym pociągiem lub taborem, jak również bezpośrednio za przejeżdżającym pociągiem lub taborem. Zabrania się wskakiwania i zeskakiwania z pociągu będącego w ruchu.

6. Jeżeli pracownik posterunku posiadający odpowiednie kwalifikacje zatrudniony jest okresowo do bezpośredniego wykonywania manewrów, to przy wykonywaniu manewrów obowiązują go w pełni postanowienia zawarte w "Instrukcji o technice pracy manewrowej" R-34.
Do wykonywania pracy manewrowej jak również do hamowania odprzęgów płozami nie wolno zatrudniać:
1) kobiet,
2) osób poniżej 18 lat (młodocianych),
3) pracowników nie posiadających I kategorii zdrowia.

7. Nie wolno przechodzić między torem kolejowym, po którym dokonywane są manewry, a rampami, magazynami itp. obiektami przylegającymi bezpośrednio do tego toru.

8. Nie wolno stać lub chodzić po materiałach zgromadzonych na międzytorzach do wymiany nawierzchni względnie budowy urządzeń oraz po materiałach i przedmiotach pozostałych po dokonanych robotach, jak i po kopcach śniegu, lodu, piasku, żwiru, kamieni itp.

9. Jeżeli tabor znajduje się na torze, na którym zawieszona jest sieć trakcyjna, nie wolno wchodzić ani przebywać na dachach wagonów, zbiornikach cystern, kontenerach i pojazdach, a także na przewożonych na wagonach otwartych ładunkach, jeżeli wysokość ładunku jest większa od l m licząc od podłogi wagonu.

10. Zabrania się dotykania przewodów wysokiego napięcia (trakcyjnych) tak bezpośrednio jak i pośrednio, jak również zbliżania na odległość mniejszą niż 1,5 m jakiejkolwiek części ciała, strumienia wody, narzędzi i wszelkiego rodzaju przedmiotów nie przystosowanych do posługiwania się nimi przy elektrycznych urządzeniach wysokiego napięcia.

11. Nie wolno wchodzić na konstrukcje wsporcze (słupy), na których zawieszone są przewody trakcyjne sieci jezdnej.

12. W przypadku zerwania przewodów linii wysokiego napięcia lub uszkodzenia urządzeń sieci trakcyjnej, miejsca takie należy osłonić sygnałami zgodnie z Instrukcją sygnalizacji E-1 i niezwłocznie powiadomić o tym dyżurnego ruchu.
Ze względu na niebezpieczeństwo porażenia prądem nie wolno dotykać szyn i zerwanych przewodów, zbliżać się do nich na odległość mniejszą niż 10 m oraz dopuszczać osoby postronne w pobliże miejsca niebezpiecznego.

13. Przy przestawianiu zwrotnicy (wykolejnicy) nieześrodkowanej, pracownik powinien być zwrócony przodem lub bokiem do toru, w którym znajduje się przestawiana zwrotnica (wykolejnica) i ustawić się w bezpiecznej odległości od toru.

14. Przy przekładaniu dźwigni zwrotnicy ześrodkowanej należy stać do niej bokiem trzymając ją pewnie i zwracać uwagę, aby w przypadku zerwania pędni dźwignia nie została wyrwana z ręki i nie uderzyła obsługującego.

15. Przy podnoszeniu ciężarów naprężnych oraz po ich podniesieniu i podparciu lub zawieszeniu nie wolno wchodzić lub przechodzić pod nimi.

16. Dla zabezpieczenia przy czyszczeniu zwrotnic od niespodziewanego przełożenia zwrotnicy zdalnie nastawianej, należy każdorazowo zabezpieczyć iglicę odlegającą klinem zwrotnicowym. W tym celu stojąc po stronie odsuniętej iglicy, wkłada się z góry klin zwrotnicowy w ostrzu iglicy, a następnie przesuwa w stronę osady iglic tak, by swoimi czołowymi krawędziami dolegał ściśle do iglicy i opornicy. Uchwyt klina zwrotnicowego powinien spoczywać na górnej powierzchni iglicy odsuniętej.
Zabrania się zakładania klina od strony opornicy i opierania uchwytu klina na opornicy. Wyjmowanie klina należy dokonywać w odwrotnej kolejności. W czasie znajdowania się klina miedzy iglicą, a opornicą można dopuścić jazdę taboru pod warunkiem prawidłowego założenia klina.

17. W czasie pracy na rozjeździe należy zwracać baczną uwagę na ruch taboru po torze, w którym leży rozjazd jak również na ruch taboru po torach sąsiednich.

18. W przypadku zbliżania się taboru należy w odpowiednim czasie zejść z toru w miejsce bezpieczne.

19. Nie należy chodzić po główkach szyn, ani też stawiać nogi pomiędzy iglicą i opornicą.

20. Przy pracy na torze należy nosić przepisową roboczą odzież ochronną i sprzęt ochrony osobistej.

21. Przy dźwiganiu, przenoszeniu przedmiotów obowiązuj ą normy zawarte w odrębnych przepisach.

22. Wszystkie nastawnie wyposażone w ześrodkowane urządzenia srk powinny być wyposażone w kliny zwrotnicowe w niezbędnej ilości w zależności od typu i ilości rozjazdów.
Ustalona ilość klinów zwrotnicowych powinna być wpisana do spisu narzędzi znajdujących się na każdej nastawni.

23. Pracownik posterunku powinien zwracać uwagę na bezpieczeństwo innych pracowników kolejowych i osób postronnych znajdujących się w zasięgu jego widoczności oraz ostrzegać je o grożącym niebezpieczeństwie.

24. Celem zwiększenia bezpieczeństwa osobistego pracowników zatrudnionych przy konserwacji, oczyszczaniu, oględzinach i naprawie zwrotnic oraz urządzeń srk, pracownik posterunku powinien zwracać uwagę, aby zatrudnieni w nadzorowanym rejonie pracownicy byli ubrani w pomarańczowe kamizelki ostrzegawcze oraz w czasie pracy przy zwrotnicach ześrodkowanych stosowali kliny zwrotnicowe. W czasie oczyszczania rozjazdów przez konserwatora, na właściwej dźwigni zwrotnicowej należy zawiesić tabliczkę z napisem:
"Uwaga konserwator na rozjazdach".

25. O zbliżaniu się pociągu do miejsca wykonywania robót pracownik posterunku nastawczego powinien powiadamiać zatrudnionych na torach pracowników ustalonym sygnałem podawanym głosem, trąbką, syreną, gwizdawką, urządzeniami nagłaśniającymi itp.