Rozdział 4
ANALIZA PRACY LOKOMOTYW MANEWROWYCH

§ 22
Elementy pracy manewrowej

Pracę manewrową na stacjach manewrowych i stacjach obsługi manewrowej kwalifikuje się według następujących elementów:
1) rozrząd i formowanie na układach torowych stacji:
a) rozrządzanie i zestawianie składów pociągów i grup wagonów towarowych przybyłych do stacji i wysłanych ze stacji,
b) wymiana grup wagonowych przy pociągach przechodzących z pracą na stacji,
c) zestawianie składów do obsługi punktów ładunkowych stacyjnych i liniowych (pociągami TKM),
d) rozrządzanie składów zabranych z punktów ładunkowych stacyjnych i liniowych,
e) przestawianie i przeciąganie składów wagonów towarowych,
f) wyłączanie z pociągów towarowych wagonów do naprawy, wyjaśnienia, poprawy ładunków, itp.,
g) porządkowanie wagonów na torach;
2) obsługa stacyjnych punktów ładunkowych:
a) przestawianie wagonów miejscowego przeznaczenia z toru przeznaczonego dla tych wagonów w rejon obsługi,
b) obsługa stacyjnych punktów ładunkowych - podstawianie i zabieranie wagonów,
c) odstawianie zabranych wagonów na wyznaczony tor stacyjny;
3) obsługa liniowych punktów ładunkowych (pociągami TKM):
a) przygotowanie pociągu TKM do drogi (od momentu dojazdu lokomotywy manewrowej do zestawionego pociągu do odjazdu ze stacji manewrowej),
b) przejazd pociągu TKM,
c) obsługa punktów ładunkowych na stacjach obsługiwanych i bocznicach szlakowych;
4) praca manewrowa dla jednostek organizacyjnych PKP CARGO S.A. polegająca na obsłudze punktów napraw bieżących, myjni wagonów towarowych, wag wagonowych, odmrażalni, punktów ładunkowych zakładów taboru itp.;
5) płatna praca dla partnerów handlowych (klientów) PKP CARGO S.A. (w tym spółek Grupy PKP) polegająca na realizacji zamówienia klienta związanego z obsługą bocznic i innych punktów ładunkowych na podstawie zawartej wcześniej umowy komercyjnej.

§ 23
Normowanie pracy lokomotyw manewrowych

1. Do zrealizowania nałożonej pracy manewrowej na każdej stacji manewrowej i stacji obsługi manewrowej zatrudnia się odpowiednią liczbę lokomotyw manewrowych. Liczbę lokomotyw i lokomotywogodzin dla podległych stacji manewrowych oraz rejonu obsługi ustala właściwa komórka organizacyjna zakładu na dany miesiąc na podstawie założonej wielkości pracy przewozowej i ładunkowej.

2. Dla każdej normowanej lokomotywy zatrudnionej na stacji manewrowej i stacji obsługi manewrowej właściwa komórka organizacyjna zakładu opracowuje szczegółowy plan pracy, uwzględniający zakres i wielkość pracy w poszczególnych dniach tygodnia. Po zmianie rozkładu jazdy pociągów oraz każdorazowo po wprowadzeniu zmian techniczno-organizacyjnych wpływających na pracę lokomotyw manewrowych należy opracować nowe plany pracy lokomotyw.

3. Podstawą do opracowania planu pracy lokomotyw manewrowych jest dzień tygodnia, w którym zatrudnia się lokomotywę na maksymalną ilość godzin; jest to tzw. norma "na dzień roboczy". Plan pracy lokomotywy manewrowej "na dzień roboczy" powinien zawierać chronologiczny zapis pracy manewrowej w dobie, uwzględniający czas trwania operacji technologicznej, opis tej operacji, numer pociągu obrabianego, nazwę bocznicy obsługiwanej, pracę w pociągu TKM, wyposażenie i inne czynności przewidziane dla tej lokomotywy, według poniższego przykładu.
0.00 - 0.45 - rozrząd poc. nr ...
0.45 - 1.25 - zestawianie poc. TKM nr ...
1.25 - 1.40 - jazda z poc. TKM do stacji A
1.40 - 2.25 - obsługa bocznic 1, 2, 3 ... na stacji A
2.25 - 2.50 - zestawianie poc. nr ... na stacji A (wyprawianego z pominięciem SM)
2.50 - 3.10 - zestawianie poc. TKM nr ... do stacji manewrowej
3.10 - 3.40 - jazda z poc. TKM do stacji manewrowej, itd.
Plany pracy lokomotyw manewrowych "na dzień roboczy" należy traktować jako bazę wyjściową do opracowania planów pracy lokomotyw manewrowych w dniach ograniczeń pracy przewozowej.

4. Do planu pracy lokomotyw manewrowych należy przyjąć czasy w oparciu o czasy jednostkowe (§ 14) lub chronometraż czynności (§ 15).

5. W przypadku doraźnych potrzeb eksploatacyjnych zakład we własnym zakresie może dokonywać zmiany miejsca i czasu pracy lokomotyw manewrowych, w ramach ustalonej normy w porozumieniu z właściwym zakładem taboru.

6. W normowaniu należy uwzględnić również pracę manewrową wykonywaną lokomotywami pociągowymi, lecz tylko w przypadku gdy w planach pracy pojazdów trakcyjnych jest przewidziana praca manewrowa trwająca ponad 30 minut. Lokomotywy te mogą być użyte do wyłączania i włączania wagonów z i do pociągów przez nie prowadzonych tylko na stacjach gdzie nie ma normowanej lokomotywy manewrowej.

7. Przy ustalaniu norm zatrudnienia lokomotyw na stacjach manewrowych i stacjach obsługi manewrowej należy uwzględnić czas niezbędny na wyposażenie pojazdów trakcyjnych zgodnie z odrębną instrukcją. Czas jazdy lokomotywy manewrowej na i z wyposażenia obciąża zakład taboru i nie wlicza się do normy lokomotywogodzin stacji manewrowej.

8. Jeżeli nasilenie pracy manewrowej jest duże i wymaga pracy pojazdu bez przerwy w ciągu 24 godzin, to na czas niezbędnej przerwy (wyposażenia lokomotywy) należy normować drugi pojazd trakcyjny, którego pracę potwierdza się niezależnie od pracy stałego pojazdu trakcyjnego.

9. Za prawidłowe wykorzystanie lokomotyw przydzielonych do pracy na stacjach manewrowych i stacjach obsługi manewrowej odpowiedzialny jest dyrektor zakładu.

10. Każdorazowe zwiększenie normy lokomotyw manewrowych (lokomotywogodzin) wymaga złożenia szczegółowego, pisemnego uzasadnienia dyrektora zakładu i zgody komórki organizacyjnej centrali właściwej do planowania i organizacji procesu przewozowego.

11. W przypadku zatrudnienia jednej lokomotywy na rzecz różnych spółek Grupy PKP w sposób odbiegający od zasad podanych w niniejszym paragrafie, zainteresowane zakłady spółek powołują komisję, która protokolarnie ustala normę lokomotywogodzin obciążającą poszczególne spółki oraz sposób użytkowania i rozliczenia czasu pracy lokomotywy.

§ 24
Miesięczna norma zatrudnienia lokomotyw manewrowych

1. Na podstawie planów pracy lokomotyw manewrowych właściwa komórka organizacyjna zakładu ustala dobową i miesięczną normę zatrudnienia lokomotyw i lokomotywogodzin pracy manewrowej (wzór nr 10 zał.1 oraz na CD-ROM). Ustalone normy należy przesłać do komórki organizacyjnej centrali właściwej do planowania i organizacji procesu przewozowego w terminie do dnia 25 każdego miesiąca na miesiąc następny. Normy te stanowią podstawę do składania w zakładzie taboru zapotrzebowania na zatrudnienie lokomotyw.

2. Dobową normę ustala się dla wszystkich stacji manewrowych, dla każdej lokomotywy manewrowej, na każdy dzień tygodnia ogółem i w rozbiciu na poszczególne rodzaje pracy. Dobowa norma lokomotywogodzin na każdy dzień tygodnia stanowi sumę norm poszczególnych rodzajów pracy lokomotywy w tym dniu.

3. Normę na dzień, w którym występują ograniczenia pracy manewrowej (dzień świąteczny lub inny) można traktować zamiennie jako normę na sobotę lub niedzielę, jeżeli pokrywa się w liczbie normowanych lokomotywogodzin lub indywidualnie ustalić normę na ten dzień.

4. Miesięczna norma zakładu jest sumą norm dobowych ze wszystkich stacji manewrowych z poszczególnych dni tygodnia (iloczyn liczby poniedziałków w miesiącu i normy dobowej poniedziałkowej plus iloczyn liczby wtorków w miesiącu i normy dobowej wtorkowej itp.).

5. Jeżeli na stacji manewrowej zachodzi konieczność stałego zatrudniania lokomotywy zamawianej przez inną spółkę Grupy PKP (np. przewozy regionalne), należy odpowiednio doliczyć normę godzin tej pracy.

6. W normie należy uwzględnić pracę manewrową wykonywaną przez lokomotywy pociągowe (§ 23 ust.6).

§ 25
Rejestracja i rozliczanie pracy manewrowej

1. W celu analizy i oceny wielkości wykonanej pracy manewrowej należy prowadzić jej rejestrację. Rejestracja pracy manewrowej dotyczy rzeczywistego czasu zatrudnienia lokomotyw manewrowych na stacji manewrowej i stacjach obsługi manewrowej w poszczególnych elementach tej pracy (§ 22).
Do rejestracji czasu pracy manewrowej należy stosować "Raport z wykonania pracy manewrowej" R-172 (wzór nr 4 zał.1).

2. Wydawane bloczki raportów R-172 należy objąć ścisłą ewidencją, zakładając do tego celu kontrolkę. Wydanie bloczka z zapasów może nastąpić po uprzednim zaewidencjonowaniu go w kontrolce i wpisaniu rejonu manewrowego, na który został wydany oraz kolejnego numeru bloczka wydanego dla tego rejonu (na pierwszej stronie okładki bloczka), przesznurowaniu, ponumerowaniu kartek i podpisaniu go przez naczelnika sekcji.
1) Przyjmuje się roczną numerację bloczków. Na pierwszy miesiąc nowego roku należy przydzielić nowe bloczki raportów R-172, natomiast stare bloczki przekazać pracownikowi prowadzącemu książkę R-403.
2) Numer na raporcie R-172 składa się z numeru rejonu manewrowego (liczba rzymska), kolejnego numeru bloczka wydanego dla danego rejonu manewrowego i kolejnego numeru wydawanego raportu w bloczku (przykład: I - 2/12, II - 3/32, itd.).
3) Pracownik po otrzymaniu bloczka sprawdza kolejność numeracji kartek, wpisuje datę rozpoczęcia nowego bloczka, a przy zdawaniu zapisanego datę jego zakończenia (zapis na okładce).
4) Po zakończeniu miesiąca oryginały raportów R-172 oraz bloczki należy skompletować dla każdego rejonu manewrowego oddzielnie i przechowywać zgodnie z zasadami przechowywania dokumentacji technologicznej (§ 6 ust.8).

3. Raporty R-172 należy wypełniać w dwóch egzemplarzach (przez kalkę). Oryginał, po zakończeniu doby sprawozdawczej przekazywany jest pracownikowi prowadzącemu książkę R-403, kopia pozostaje w bloczku.

4. W przypadku wykonywania odpłatnej pracy dla partnerów handlowych (klientów) PKP CARGO S.A. według osobnej umowy, należy niezależnie od wpisu w raporcie podstawowym wystawić dodatkowo raport za czas tej pracy (przez kalkę) dla zainteresowanych, celem potwierdzenia, zaliczenia pracy manewrowej i finansowego obciążenia za wykonanie usługi komercyjnej. Do pracy tej nie należy zaliczać czasu na podstawienie i zabranie wagonów na tory zdawczo-odbiorcze.

5. Raporty R-172 należy wydawać w granicach doby kalendarzowej. Jeśli praca manewrowa trwała na przełomie dwóch dób, wówczas należy wydać oddzielnie raporty za pracę przed północą i po północy. W przypadku zmiany lokomotywy lub drużyny trakcyjnej należy wydać oddzielny raport R-172.

6. Kierujący manewrami lub inny, wyznaczony regulaminem organizacyjnym sekcji pracownik ma obowiązek prowadzić raport R-172 dla każdej lokomotywy manewrowej, w którym zapisuje czasy trwania poszczególnych czynności w minutach. Dla ujednolicenia rejestracji pracy manewrowej w raporcie ustala się następujące symbole poszczególnych elementów pracy manewrowej:

Prowadzący raport R-172 przy odpowiednim symbolu pracy w kolumnie "wyszczególnienie" wpisuje następujące informacje:
- nr pociągu i liczbę wagonów przy pociągach rozrządzanych i formowanych (przy symbolach R, F),
- nr pociągu i liczbę wagonów odczepionych i doczepionych (-/+) przy pociągu z wymianą grup (przy symbolu WG),
- nazwę stacji manewrowej i obsługiwanej (przy symbolu TKM),
- nazwę bocznicy obsługiwanej i liczbę wagonów podstawionych i zabranych (-/+) (przy symbolach OL, OS, C).

7. Przed zakończeniem pracy kierujący manewrami lub inny wyznaczony regulaminem organizacyjnym sekcji pracownik przedstawia bloczek z wypełnionymi raportami R-172 dyżurnemu ruchu manewrowemu lub innemu wyznaczonemu regulaminem organizacyjnym sekcji pracownikowi, który sprawdza zgodność zapisów z "Kartą pracy drużyny trakcyjnej i pojazdów" Mt-514 oraz potwierdza czytelnym podpisem (i pieczęcią) zapis czasu pracy lokomotywy manewrowej na stacji w Mt-514, w miejscu przewidzianym dla dyżurnego ruchu.
Gdy pojazd trakcyjny zamówiony do pracy manewrowej nie był do pracy użyty i nie został odwołany co najmniej na 3 godziny przed ustalonym czasem jego wydania na punkt kontrolny, wówczas należy potwierdzić "pogotowie" na łączny czas trzech godzin. Gdy przerwa w pracy dla potrzeb technicznych będzie trwała dłużej od ustalonej normy, wówczas czasu tego przekroczenia nie zalicza się do czasu pracy obciążającej zamawiający zakład PKP CARGO S.A.

8. Na stacji manewrowej do rozliczania pracy manewrowej wykonanej w jej rejonie ciążenia prowadzi się "Książkę kontroli wykorzystania lokomotyw w pracy manewrowej" R-403 (wzór nr 5 zał.1). Dopuszcza się stosowanie pomocniczych książek R-403 na stacjach obsługi manewrowej.

9. Po zakończeniu doby pracownik prowadzący książkę R-403 przeprowadza bilans zużycia lokomotywogodzin pracy manewrowej i wpisuje go do książki R-403 zgodnie z rubrykami, korzystając z raportów R-172, "Rejestru wagonów towarowych przybyłych na stacje i wysłanych ze stacji" R-39, "Wykazów zdawczych na wagony zdane" R-25 (lub "Wykaz zdawczy węglarek przekazanych kopalni" R-86) oraz "Zawiadomień o wagonach gotowych do zabrania" R-27.

10. Liczbę zużytych lokomotywogodzin pracy manewrowej za dobę należy wykazywać w książce R-403 w godzinach i minutach, dbając jednak aby podliczona wielkość pracy lokomotywy zamknęła się w całości czasu jej zatrudnienia w dobie. Po zakończeniu miesiąca wszystkie kolumny książki R-403 należy podsumować. Kolumny dotyczące lokomotywogodzin zaokrąglić do pełnych godzin.

11. Przerwy w pracy manewrowej trwające do 60 minut należy zaliczać do ciągłości pracy w elemencie, w którym wystąpiły. Przerwy w pracy manewrowej trwające powyżej 60 minut, pod warunkiem zgłoszenia tego faktu drużynie trakcyjnej i pozostania lokomotywy na torach stacyjnych, należy zaliczać jako "pogotowie".

12. Prowadzący książkę R-403 jest zobowiązany do bieżącego śledzenia wskaźników efektywności pracy manewrowej i zgłaszania zwierzchnikowi wniosków i uwag dotyczących nieprawidłowości w pracy manewrowej, bądź konieczności weryfikacji normy lokomotyw i lokomotywogodzin.