1. Każdy pracownik kolei, który zauważył, że może dojść do wypadku, powinien użyć wszystkich możliwych i dostępnych środków, aby zapobiec wypadkowi, a gdy to jest niemożliwe, do zmniejszenia skutków wypadku (R1 § 87 ust.1).
2. W razie zaistnienia wypadku kolejowego,
każdy pracownik powinien w miarę potrzeby i możliwości:
- udzielić niezbędnej pomocy,
- zabezpieczyć miejsce wypadku,
- niezwłocznie zgłosić o wypadku właściwemu przełożonemu.
Jeżeli wypadek ma związek z ruchem pociągów i taboru, należy
o nim zgłosić najpierw dyżurnemu ruchu najbliższego
posterunku ruchu.
3. O zaistniałym wypadku należy niezwłocznie zawiadomić używając wszelkich dostępnych środków. Konieczność zawiadomienia [np. pogotowie ratunkowe, straż pożarna, pociąg (wagon) ratunkowy] zależy od rozmiarów i skutków wypadku. W pierwszej kolejności należy ratować ludzi oraz chronić środowisko przed skażeniami, a następnie usuwać skutki wypadku i przywracać ruch pociągów.
4. Niezwłocznie po zaistnieniu wypadku
kierownik jednostki organizacyjnej, na terenie której miał
miejsce wypadek lub osoba przez niego upoważniona, obowiązany
jest o tym powiadomić telefonicznie zwierzchnią komórkę
organizacyjną oraz w przypadkach przewidzianych w Instrukcji
R-18 właściwe terytorialnie: prokuraturę, jednostkę policji,
straż ochrony kolei oraz w razie potrzeby straż pożarną,
pogotowie ratunkowe, a w sytuacji zagrożenia środowiska -
terenowe organy ochrony środowiska, wg ustaleń władz
lokalnych.
Wyznaczeni pracownicy jednostek organizacyjnych niższego
szczebla przekazują dane o wypadkach do odpowiednich komórek w
jednostkach szczebla wyższego kolejno aż do właściwych
komórek DG PKP i Głównej Dyspozytury Infrastruktury Kolejowej
włącznie.
5. O wypadku na szlaku informację należy przekazać przy pomocy dostępnych środków łączności. Zgłoszenie należy przesłać do najbliższej stacji lub najbliższego posterunku ruchu. Jeżeli zgłoszenia tego nie otrzymał dyżurny ruchu dysponujący, lecz pracownik innego posterunku, to powinien on treść otrzymanego zgłoszenia przekazać niezwłocznie dyżurnemu ruchu jednej ze stacji sąsiadującej z miejscem wypadku.
6. Do zgłoszenia o wypadkach kolejowych
zobowiązani są przede wszystkim:
1) maszynista (kierownik pociągu) - o
wypadku na szlaku powodującym zatrzymanie pociągu na szlaku i
niemożność dalszej jazdy oraz o wypadkach z ludźmi, jeżeli
nie ma możliwości zabrania poszkodowanego do najbliższego
punktu medycznego. O innych wypadkach maszynista (kierownik
pociągu) powinien zgłosić dyżurnemu ruchu niezwłocznie po
przybyciu pociągu do stacji. W razie wypadku z dwoma pociągami
obaj maszyniści (kierownicy pociągów) zobowiązani są
uzgodnić, który z nich dokonuje zgłoszenia,
2) kierowca pojazdu pomocniczego - o
wypadku z pojazdem pomocniczym i wszelkich innych zauważonych
wypadkach,
3) pracownicy na posterunkach
położonych na szlaku - o wypadkach w rejonie posterunku lub w
jego pobliżu,
4) pracownicy na posterunkach
położonych na stacji - o wypadkach na stacji lub w jej
pobliżu,
5) pracownicy wykonujący roboty na
terenie stacji lub na szlaku i pracownicy bezpośrednio nimi
kierujący lub nadzorujący ich pracę (naczelnicy sekcji,
monterzy, toromistrzowie itp.) oraz pracownicy wykonujący
obchody - o wszelkich zauważonych wypadkach kolejowych na
terenie stacji lub na szlaku oraz o wypadkach w pobliżu stacji
lub szlaku,
6) kierownik właściwej jednostki
organizacyjnej lub kierujący robotami o wypadkach w warsztatach,
magazynach, składach, miejscach wykonywania robót budowlanych
itp.,
7) kompetentny przedstawiciel jednostki
organizacyjnej innej niż PKP kolei - według ustaleń pomiędzy
PKP i zarządem tej kolei.
7. W zgłoszeniu o wypadku należy podać miejsce, czas, określenie wypadku i jego skutki, potrzebne środki ratunkowe i zapobiegawcze. Brak możliwości natychmiastowego podania niektórych danych nie powinien opóźniać zgłoszenia.
8. Użytkownik bocznicy powinien natychmiast zgłosić dyżurnemu ruchu dysponującemu stacji obsługującej bocznicę każdy wypadek kolejowy na bocznicy, w którym uległ wykolejeniu lub uszkodzeniu tabor PKP (względnie tabor prywatny włączony do taboru PKP) lub uszkodzono urządzenia właściciela bocznicy, pozostające w związku z jazdą taboru oraz jeżeli o spowodowanie wypadku podejrzani są pracownicy PKP, albo też pracownicy PKP są ofiarami wypadku. Dochodzenie w sprawach wypadków na bocznicach prowadzi komisja miejscowa PKP z udziałem przedstawiciela właściciela bocznicy pod przewodnictwem naczelnika sekcji, którego zakład ma podpisaną umowę z właścicielem bocznicy.
9. Dyżurny ruchu dysponujący, który
otrzymał zgłoszenie o wypadku kolejowym powinien:
1) niezwłocznie o wypadku zgłosić
swojemu bezpośredniemu przełożonemu, właściwemu
dyspozytorowi, straży ochrony kolei oraz wezwać straż
pożarną w następujących przypadkach:
a) pożaru,
b) zawalenia lub zalania wodą obiektu
budowlanego,
c) wykolejenia cysterny z cieczą palną,
toksyczną lub inną substancją niebezpieczną,
d) wycieku cieczy palnej lub toksycznej z wagonu
cysterny, albo z innego pojemnika. Jednostka straży pożarnej
powinna wypowiedzieć się odnośnie konieczności wzywania
jednostki ratownictwa chemicznego,
e) uwięzienia ludzi w uszkodzonym taborze.
2) w razie wypadku z pociągiem lub
taborem, uszkodzenia budowli, urządzeń kolejowych, sieci
trakcyjnej zamknąć tor (szlak), na którym powstała przeszkoda
dla ruchu,
3) w razie wypadku, który pociągnął
za sobą ofiary w ludziach (zabici, ranni) wezwać pogotowie
ratunkowe,
4) stosownie do potrzeb i sytuacji
żądać od właściwego dyspozytora wezwania pociągu
ratunkowego, pomocy dla ambulansu pocztowego, powiadomienia
policji, dyspozytora zasilania elektroenergetycznego.
10. Właściwy dyspozytor zakładowy,
któremu zgłoszono wypadek powinien:
1) zawiadomić o wypadku
bezpośredniego przełożonego i przełożonego wyższego
szczebla, jeżeli takie zgłoszenie jest przewidziane w
wewnętrznym regulaminie zakładu.
Natychmiastowe zgłoszenie obowiązuje dla wypadków, w których
dochodzenie prowadzi komisja dyrekcyjna oraz wypadków, które
spowodowały przerwę w ruchu na odcinku, linii lub przerwę w
pracy stacji,
2) poinformować o każdym wypadku
pociągowym, manewrowym (wydarzeniu) dyspozytora wyższego
szczebla,
3) zgłosić niezwłocznie o wypadku
(telefonicznie) dyspozytorom innych właściwych jednostek
organizacyjnych, a dyspozytor, który otrzymał zgłoszenie o
wypadku powiadamia o nim bezpośredniego przełożonego oraz
zainteresowanych naczelników sekcji w zakładzie.
4) zgłosić o wypadku natychmiast
(telefonicznie) komendzie (komisariatowi) policji i prokuraturze
odpowiedniego szczebla (woj., rejonowej), a po godzinach
służbowych w sposób ustalony na podstawie porozumienia z w/w.
organami oraz odpowiedniej komendzie straży ochrony kolei,
jeżeli organa te są wymienione w odnośnym adresie instrukcji
R-18; a w przypadku zagrożenia dla środowiska (np. wyciek,
ulatnianie się materiałów niebezpiecznych) powiadomić
również organa ochrony środowiska i inspektora sanitarnego.
5) w razie potrzeby, na żądanie
dyżurnego ruchu lub kierownika jednostki organizacyjnej wezwać
pogotowie ratunkowe, pociąg ratunkowy, straż pożarną, pomoc
dla ambulansu pocztowego,
6) jeżeli wypadek nastąpił na torach
zelektryfikowanych, powiadomić dyspozytora zasilania
elektroenergetycznego, ustalając z nim zakres niezbędnych
wyłączeń napięcia w sieci trakcyjnej i możliwość
prowadzenia ruchu pociągów trakcją elektryczną oraz żądać
wysłania i dopilnować jak najszybszego wyprawienia pociągu lub
samochodu sieciowego,
7) w przypadku gdy wypadkowi uległ
tabor, zawiadomić dyspozytora zakładu taboru i dyspozytora
zakładu przewozów pasażerskich, gdy wypadkowi uległ tabor
osobowy, położonego najbliżej miejsca wypadku, który jest
zobowiązany do zorganizowania współudziału tego zakładu w
akcji ratunkowej,
8) w razie zaistnienia wypadku z
pojazdem PKS lub innego przewoźnika na przejeździe kolejowym,
powiadomić najbliższy oddział PKS, komórkę administracyjną
danego przewoźnika o ile istnieje taka możliwość oraz
Główną Dyspozyturę Infrastruktury Kolejowej, za
pośrednictwem właściwej Ekspozytury Głównej Dyspozytury
Infrastruktury Kolejowej,
9) jeżeli wypadek spowodował
zagrożenie dla środowiska naturalnego (np. toksyczne,
promieniotwórcze), należy wezwać na hasło "Ratunek"
- telefonicznie, telegraficznie lub innymi dostępnymi środkami
łączności - najbliżej położony zakład chemiczny, a w
przypadku zagrożenia promieniotwórczego, za pośrednictwem
Głównej Dyspozytury Infrastruktury Kolejowej wezwać Centralne
Laboratorium Ochrony Radiologicznej (CLOR) w Warszawie - do
natychmiastowego przysłania ekipy ratunkowej, podając:
a) miejsce wypadku,
b) nazwę substancji chemicznej (z listu
przewozowego),
c) rodzaj i wielkość opakowania,
d) rodzaj uszkodzenia,
e) ewentualne znajdowanie się w zasięgu awarii
innych materiałów niebezpiecznych i ich rodzaj,
f) bezpieczne i dogodne drogi dojazdowe dla ekip
ratownictwa chemicznego,
g) miejsce, w którym nastąpi spotkanie
przedstawiciela PKP z pilotem jednostki ratownictwa chemicznego,
h) nazwisko i stanowisko zgłaszającego i
przyjmującego meldunek.
10) powiadomić komisję szczebla
miejscowego, zakładowego lub dyrekcyjną oraz organizować
środek transportu dla dowiezienia komisji na miejsce wypadku.
11. Do niesienia pomocy przewoźnikom zobowiązane są jednostki straży pożarnej.
12. Właściwy dyspozytor, o każdym wypadku,
powinien zgłosić pilnie telefonicznie lub telegraficznie:
a) jednostce macierzystej PKP (administracji
innej kolei), której pracownicy są ofiarami wypadku i są
niezdolni do kontynuowania lub podjęcia pracy. Jeżeli w wypadku
uszkodzeniu uległ tabor trakcyjny lub osobowy i jest niezdatny
do ruchu, należy o tym zgłosić również dyżurnemu ruchu
dysponującemu stacji zwrotnej i dyspozytorowi zakładu taboru
położonego w pobliżu tej stacji,
b) najbliższemu urzędowi pocztowemu, jeżeli
pracownicy pocztowi pełniący służbę w wagonie kolejowym
(pocztowym) są ofiarami wypadku, albo zostały uszkodzone w
wypadku przesyłki pocztowe, względnie wagon pocztowy nie nadaje
się do ruchu,
c) najbliższemu urzędowi celnemu, jeżeli
pracownicy celni, wykonujący czynności służbowe na terenie
kolejowym są ofiarami wypadku, względnie zostały uszkodzone
zamknięcia celne lub towary podlegające ocleniu.
13. Dyspozytor Ekspozytury Dyspozytury
Głównej Infrastruktury Kolejowej, któremu zgłoszono wypadek
postępuje analogicznie jak dyspozytor zakładowy (ust. 10 pkt
1), a ponadto:
1) na żądanie właściwego
dyspozytora powiadamia Centralne Laboratorium Ochrony
Radiologicznej za pośrednictwem Głównej Dyspozytury
Infrastruktury Kolejowej,
2) powiadamia Główną Dyspozyturę
Infrastruktury Kolejowej o wypadkach i wydarzeniach,
3) powiadamia o wypadkach i
wydarzeniach ekspozyturę Głównego Inspektoratu Bezpieczeństwa
Ruchu.
14. Kierownicy jednostek organizacyjnych lub
osoby przez nie upoważnione zobowiązani są niezwłocznie
zawiadomić terenowo odpowiednią komendę (komisariat) policji,
jednostkę straży pożarnej oraz swoje jednostki nadrzędne o:
1) wypadkach powstałych w wyniku
celowego działania, jak również o usiłowaniu ich
spowodowania,
2) wypadkach, które spowodowały
ofiary w ludziach,
3) zaistniałych pożarach oraz o
usiłowaniach podpaleń.
§ 5
Postępowanie po zaistnieniu wypadku
1. W razie wypadku z pociągiem na szlaku lub
na stacji, do czasu przybycia właściwego naczelnika sekcji na
miejsce wypadku, kierownik pociągu lub w razie jego
nieobecności maszynista, a gdy zajdzie potrzeba, także inni
pracownicy kolejowi znajdujący się na miejscu wypadku powinni:
1) na szlaku lub na stacji - przekonać
się, czy na sąsiednich torach może odbywać się ruch
pociągów (manewry), a jeżeli nie, osłonić przeszkodę
sygnałem "Stój", dla zbliżających się pociągów
należy podawać sygnał "Alarm",
2) stwierdzić, czy są ofiary w
ludziach,
3) udzielić pierwszej pomocy rannym i
unieruchomionym w wagonach,
4) zapobiec powstaniu i szerzeniu się
pożaru,
5) zabezpieczyć ślady mogące mieć
znaczenie dla ustalenia przyczyny wypadku i nie dopuścić do ich
zatarcia,
6) zabezpieczyć mienie kolejowe,
ładunki i bagaże podróżnych.
2. Dyżurny ruchu, który spostrzegł wypadek
lub otrzymał alarmowe zgłoszenie o wypadku ma obowiązek:
1) użyć wszelkich dostępnych
środków ("Radio-alarm", sygnały) do natychmiastowego
wstrzymania ruchu pociągów (manewrów) celem niedopuszczenia do
powiększenia skutków wypadku (zderzenia, najechania, starcia),
2) zamknąć tory szlakowe (stacyjne) i
zarządzić dokonanie wymaganego przepisami osygnalizowania
miejsca wypadku.
Ruch pociągów (manewry) można wznowić po uzyskaniu
wiarygodnych informacji o ustaniu przeszkód do jazdy.
3. Naczelnik sekcji (każdy w swoim
zakresie), który spostrzegł wypadek lub otrzymał alarmowe
zgłoszenie o wypadku, powinien:
1) sprawdzić wykonanie przez
dyżurnego ruchu obowiązków wynikających z niniejszej
instrukcji, a zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa ruchu
pociągów,
2) sprawdzić i dopilnować wezwania i
skierowania właściwych jednostek ratowniczych na miejsce
wypadku oraz spowodować zorganizowanie łączności z miejscem
wypadku,
3) na miejscu wypadku upewnić się o
wykonaniu obowiązków przez kierownika pociągu (maszynistę)
lub osoby wymienione w ust. 1 niniejszego paragrafu, zwłaszcza w
zakresie zabezpieczenia miejsca wypadku i sąsiednich torów,
4) do czasu przybycia jednostek
ratowniczych i wyznaczenia kierownika koordynować akcję
ratowniczą organizując pomoc dla poszkodowanych w wypadku i
ustalając kolejność działania dla jak najszybszego wznowienia
ruchu,
5) zorganizować wyprawienie
podróżnych, przeładowanie bagażu, zabezpieczenie ładunków,
utrzymanie ciągłości ruchu oraz informowanie zainteresowanych
organów kolejowych o przebiegu akcji ratunkowej,
6) ustalić przewidywany czas trwania
przeszkody dla ruchu i zgłosić go dyżurnemu ruchu, celem
powiadomienia dyspozytora,
7) zbadać, czy pracownicy, którzy
mogli spowodować ten wypadek lub przyczynić się do jego
powstania, wykazują objawy spożycia alkoholu,
8) zabezpieczyć i zanotować dane
dotyczące śladów i okoliczności, które mogą mieć wpływ na
wyjaśnienie przyczyn wypadku.
Powinien również sprawdzić i opisać, wraz z przedstawicielem
zainteresowanej służby, w jakim położeniu i stanie
znajdowały się bezpośrednio po wypadku sygnalizatory
(wskazania sygnalizatorów), urządzenia sterowania ruchem (stan
plomb), tabor a zwłaszcza hamulce, rozjazdy, położenie
zwrotnic, tor oraz działanie łączności przewodowej i
radiołączności pociągowej lub manewrowej itd.
9) do czasu przybycia komisji
przeprowadzającej dochodzenie lub przedstawicieli organów
ścigania, zabezpieczyć ślady wypadku, stan urządzeń srk i
innych oraz dokumentację (dzienniki ruchu, książki
przebiegów, książki ostrzeżeń doraźnych, kontrolki zajęcia
torów wjazdowych, rozkazy szczególne, książki kontroli
urządzeń sterowania ruchem kolejowym, dziennik uszkodzeń
urządzeń łączności, dziennik oględzin rozjazdów, raporty z
jazdy wraz z załącznikami, taśmy szybkościomierza itp.).
Taśmę zdejmuje maszynista w obecności członka komisji
dokonując na niej następujących zapisów:
- zakresu prędkości urządzenia rejestrującego,
- daty i godziny zdjęcia taśmy,
- numeru pociągu,
- serii i numeru lokomotywy oraz macierzystego zakładu taboru,
- imienia i nazwiska maszynisty oraz miejsca zatrudnienia,
- imienia i nazwiska członka komisji.
Dokonane zapisy należy potwierdzić własnoręcznymi podpisami.
Należy również dokonać odpowiednich zapisów w książce
pokładowej pojazdu trakcyjnego.
10) w przypadkach wykolejenia się
pociągu, należy do czasu zbadania przez komisję, pozostawić
na miejscu wypadku nie tylko wykolejony tabor, lecz również
przynajmniej po jednym nie wykolejonym wagonie z każdej strony
wykolejonego taboru, gdyż przyczyna wykolejenia może zachodzić
nie tylko w wykolejonym taborze, ale również w jednym z
sąsiednich wagonów.
11) w przypadku, gdy wskutek
niezatrzymania pociągu przed sygnałem "Stój", a w
razie jazdy po torze niewłaściwym, gdy nie ma semafora
wjazdowego dla tego toru - na wysokości semafora wjazdowego lub
w miejscu, gdzie pociąg miał się zatrzymać, nastąpiło
zderzenie, starcie lub najechanie pociągu, należy ustalić stan
hamulców tego pociągu lub jego części, sporządzając
odpowiedni protokół (załącznik 1), odnotować stan liczników
(SZ i innych), wskazania na sygnalizatorach istotne dla ustalenia
przyczyny wypadku, położenie zwrotnic w drodze przebiegu, na
gruncie i urządzeń nastawczych na nastawni.
Jeżeli maszynista stwierdzi, że hamowanie pociągu jest
niewłaściwe to należy dopilnować sprawdzenia stanu hamulców:
a) przy pociągach pasażerskich:
- należy dokonać ustalenia stanu hamulców pociągu; ustalenie
to powinien przeprowadzić kierownik pociągu przy współudziale
konduktorów i drużyny trakcyjnej. Dane o wyniku ustaleń
kierownik pociągu wpisuje w raporcie z jazdy, a w pociągach
złożonych z elektrycznych jednostek trakcyjnych z jednoosobową
obsadą drużyny konduktorskiej w książce pokładowej pojazdu z
napędem, a niezależnie od tego doręcza je na piśmie
dyżurnemu ruchu stacji, na której nastąpiło pominięcie
sygnału "Stój" lub miejsca, gdzie pociąg miał się
zatrzymać. Jeżeli niezatrzymanie się pociągu nastąpiło na
posterunku odgałęźnym, bocznicowym, odstępowym lub osłonnym
- kierownik pociągu wręcza wyżej wymienione dane dyżurnemu
ruchu najbliższej stacji.
b) przy pociągach towarowych:
- maszynista obowiązany jest wpisać w książce pokładowej
pojazdów z napędem oświadczenie o niesprawności działania
hamulców oraz wskazać, czy pociąg może być doprowadzony do
najbliższej stacji, na której będzie zatrzymany dla ustalenia
stanu hamulców (wg załącznika nr 1). O stacji (miejscu), do
którego należy doprowadzić pociąg dla ustalenia stanu
hamulców, decyduje każdorazowo za pośrednictwem dyżurnego
ruchu, właściwy dyspozytor w zależności od treści zapisu
maszynisty w książce pokładowej pojazdów z napędem,
- po stwierdzeniu przez maszynistę, że pociąg nie może być
prowadzony dalej, należy zorganizować ustalenie stanu hamulców
na miejscu, dowożąc odpowiednich pracowników z najbliższej
stacji.
W przypadkach podanych wyżej, ustalający stan hamulców
powinien sporządzić protokół wg załącznika 1. Za
sporządzenie protokółu odpowiedzialny jest naczelnik
właściwej sekcji lub dyżurny ruchu stacji, na której
przeprowadzono badanie; w przypadku przeprowadzenia badań na
szlaku, wyżej wymieniony protokół sporządza naczelnik
właściwej sekcji wskazanej przez właściwego dyspozytora.
Prowadzącemu dochodzenie naczelnik właściwej sekcji powinien
złożyć sprawozdanie z wykonanych i wdrożonych czynności oraz
przekazać komisji dochodzeniowej zebrane materiały dotyczące
wypadku.
4. Właściwy dyspozytor, który otrzymał zgłoszenie o wypadku, powinien dopilnować sprawnego wyprawiania, stosownie do potrzeby, odpowiedniej ilości i rodzaju pociągów ratunkowych i pomocy lekarskiej oraz wagonu pogotowia pożarowego, a następnie podjęcia ruchu pociągów z przesiadaniem lub drogą okrężną. Jeżeli stacja stałego postoju pociągu, względnie wagonu ratunkowego, jest zbyt oddalona od miejsca wypadku lub istnieje przeszkoda w prowadzeniu ruchu od strony tej stacji, albo pociąg, względnie wagon ratunkowy wysłano już do innego wypadku, dyspozytor powinien zażądać wysłania pociągu, względnie wagonu ratunkowego z innej najbliższej stacji postoju tego pociągu lub wagonu ratunkowego, chociażby ta stacja znajdowała się w obrębie innego zakładu. Użycie pociągu ratunkowego, pogotowia sieciowego, żurawia itp. powinno być kwitowane przez zwierzchnika, który zarządza torem lub terenem, na którym zaistniał wypadek, a na liniach jednotorowych - według dyspozycji z-cy dyrektora ds. eksploatacji w zakładzie infrastruktury. W uregulowaniu ruchu pociągów z sąsiednimi zakładami bierze udział dyspozytor zakładu infrastruktury. Przez cały czas akcji ratunkowej dyspozytor powinien być w ciągłym kontakcie z kierującym akcją ratunkową, aż do czasu usunięcia przeszkody i wznowienia ruchu pociągów.
5. Drużyny pociągowe, drużyny manewrowe, dyżurni ruchu, właściwi naczelnicy sekcji, dyspozytorzy i inni pracownicy na stanowiskach związanych z ruchem pociągów powinni ponadto przestrzegać postanowień dotyczących postępowania w razie wypadku lub zauważenia przeszkody, mogącej zagrażać bezpieczeństwu ruchu pociągów (gwałtownej ulewy, zasp itp.), zawartych w instrukcjach R-1, R-12, H-21.
6. Przedstawiciele zainteresowanych jednostek organizacyjnych powinni w jak najkrótszym czasie przybyć na miejsce wypadku i współdziałać w akcji ratunkowej i ustalaniu przyczyn wypadków. Do czasu przybycia na miejsce wypadku komisji właściwego szczebla, ustalenia okoliczności wypadku dokonuje naczelnik sekcji eksploatacji, który przekazuje zabrane materiały komisji (§ 5 ust.3 ).
7. Drogę przebiegu można rozwiązać po
szczegółowym opisaniu stanu urządzeń srk (w tym położenie
dźwigni, stan plomb, bloków, zawórek, liczników, zastawek
itp.) przez zespół złożony z przedstawicieli zainteresowanych
jednostek organizacyjnych. Przed przybyciem komisji powypadkowej,
lub bez zgody jej przewodniczącego nie wolno rozwiązywać drogi
przebiegu, gdy zachodzi podejrzenie, że przyczyną wypadku może
być:
- pominięcie semafora wskazującego sygnał "Stój",
- wyprawienie pociągu na zajęty tor szlakowy,
- przyjęcie pociągu na zajęty tor stacyjny,
- wadliwe działanie urządzeń srk.
8. W razie wypadku nie wynikającego z ruchu pociągu lub taboru kierownik właściwej jednostki organizacyjnej powinien udać się natychmiast na miejsce wypadku, zorganizować w razie potrzeby odpowiednią pomoc, zabezpieczyć ślady, mogące przyczynić się do ustalenia przyczyn wypadku, ustalić przebieg, rozmiary, skutki i przyczynę wypadku.
9. W razie znalezienia zwłok ludzkich na
torze należy stwierdzić i zanotować wszelkie szczegóły w
położeniu części zwłok, garderoby, śladów krwi, stóp itp.
a następnie zwłoki usunąć z szyn i ułożyć je możliwie w
tej samej pozycji, w bezpiecznej odległości od toru.
W miarę możności należy okredować lub oznaczyć w inny
sposób miejsce, z którego usunięto zwłoki. Zwłoki należy
nakryć, a następnie zgłosić o wypadku dyżurnemu ruchu
najbliższego posterunku zapowiadawczego, który zażąda od
naczelnika sekcji eksploatacji zabezpieczenia i dozorowania
zwłok do czasu przybycia organów śledczych i zabrania zwłok.
Do czasu przybycia przedstawicieli policji lub prokuratury
należy zachować wszelkie ślady znajdujące się w pobliżu
(odciski stóp itp.).
Kiedy istnieje uzasadnione podejrzenie i kiedy są wyraźne
oznaki, że zostało dokonane zabójstwo (np. znalezienie na
torze zwłok związanych), należy niezwłocznie zawiadomić o
tym właściwy organ śledczy, nie dokonując na miejscu
znalezienia zwłok żadnych zmian bez zgody organu śledczego. Do
czasu przybycia funkcjonariuszy organu śledczego należy
zabezpieczyć wszelkie ślady znajdujące się na miejscu wypadku
i w jego otoczeniu.
W ten sam sposób należy postąpić, jeżeli na torach bocznych
i na bocznicach kolejowych zaistniał wypadek śmiertelny podczas
pracy na terenie kolejowym, a brak jest świadków, którzy
mogliby stwierdzić przebieg i przyczynę wypadku.
W przypadku zabicia człowieka przez pociąg, pociąg należy
zatrzymać i zgłosić o wypadku dyżurnemu ruchu najbliższego
posterunku zapowiadawczego. Dyżurny ruchu obowiązany jest
niezwłocznie zawiadomić o wypadku najbliższą jednostkę
organów ścigania i ustalić z nią, czy pierwsze czynności
śledcze będą prowadzone na miejscu wypadku, czy też na
najbliższej stacji. Dalszy tok postępowania uzależnia się od
decyzji organów ścigania.
§ 6
Telegraficzne zawiadomienie o wypadku
1. Naczelnik sekcji eksploatacji lub kierownik jednostki właściwej dla miejsca i kategorii wypadku, obowiązany jest zawiadomić o wypadku telegraficznie ustalonych adresatów.
2. Szczegółowy wykaz adresatów otrzymujących zawiadomienie o wypadku zawiera Instrukcja R-18.
3. Zawiadomienie telegraficzne powinno być
nadane pilnie, tuż po ustaleniu przyczyny wypadku i nie
później, niż w 8 godzin po wypadku.
Treść i adres zawiadomienia powinny być uzgodnione z
przewodniczącym komisji i przekazane właściwemu dyspozytorowi.
Przy wyborze adresu należy stosować ten adres, który
najbardziej odpowiada kategorii danego wypadku.
O wypadkach należy nadawać jeden telegram adresowy, np. jeżeli
wskutek zderzenia się dwóch pociągów spowodowanego
wyprawieniem pociągu na zajęty tor szlakowy, nastąpiło
wykolejenie i ofiary w ludziach, to należy nadać telegram adres
nr 101, a o skutkach zderzenia, a więc o wykolejeniu i ofiarach
w ludziach, należy podać w tekście telegramu; jeżeli zaś
wskutek wykolejenia pociągu spowodowanego uszkodzeniem wagonu,
nastąpił pożar w pociągu i ofiary w ludziach, to należy
nadać telegram adres nr 122, a o skutkach wykolejenia, a więc o
pożarze i ofiarach w ludziach, należy informować w tekście
telegramu.
Jeżeli w adresie liczbowym nie jest przewidziany urząd
(instytucja), który powinien być powiadomiony o wypadku, to
nadawca telegramu dopisuje słownie nazwę tego urzędu po
numerze adresu.
4. Treść telegraficznego zawiadomienia
powinna zawierać:
1) miejsce wypadku - nazwę: zakładu
infrastruktury, odcinka, stacji i innego posterunku ruchu,
względnie szlaku, ze wskazaniem sąsiednich posterunków
zapowiadawczych i kilometra,
2) datę i godzinę powstania wypadku,
3) zwięzły opis - istotne informacje
potrzebne do opisu danej kategorii wypadku,
4) przyczynę wypadku - jeżeli jeszcze
jej nie stwierdzono, należy podać przyczynę przypuszczalną, o
ile przypuszczenie posiada podstawy,
5) skutki wypadku - ilość zabitych,
ilość rannych oraz ilość osób nie wykazujących
zewnętrznych obrażeń ciała, lecz zgłaszających w tym
względzie skargi, z podziałem na podróżnych, pracowników
kolejowych i osoby postronne (odnośnie pracowników kolejowych
podać jednostkę organizacyjną w której jest zatrudniony),
ilość lokomotyw i wagonów wykolejonych, zniszczonych i
uszkodzonych, przypuszczalny czas trwania przerwy w ruchu i
numery torów wyłączonych z ruchu,
6) przebieg akcji ratunkowej - kiedy i
skąd wzywano pociąg ratunkowy, straż pożarną, pogotowie
ratunkowe (chemiczne) lub ekipę CLOR, względnie kto udzielił
pomocy lekarskiej i dokąd skierowano osoby, które ucierpiały
wskutek wypadku, czy podjęto ruch z przesiadaniem, względnie
drogą okrężną itp.
5. W zawiadomieniach o wypadkach z pojazdami drogowymi należy wymienić numer rejestracyjny pojazdu, nazwisko, imię i adres kierowcy oraz instytucję, w której jest zatrudniony.
6. Jeżeli wypadek nastąpił z winy pracowników jednostek organizacyjnych PKP (lub jednostek organizacyjnych spoza PKP), lub jeżeli pracownicy jednostek organizacyjnych PKP (lub jednostek organizacyjnych spoza PKP), w czasie pracy wskutek wypadku ponieśli śmierć lub stali się niezdolni do pracy, należy o tym zawiadomić macierzysty zakład pracy, uzupełniając odpowiednio adres telegraficznego zawiadomienia.
Przykład (do ust.4):
Adres sto dwadzieścia dwa
Zakład Infrastruktury Siedlce, Odcinek Warszawa Rembertów -
Siedlce km 71,990 szlaku Mrozy - Kotuń dnia 30 lipca o godz. 15
min 10 pociąg osobowy nr 11217 relacji Warszawa Wschodnia -
Siedlce, prowadzony lokomotywą EU07 nr 301 CM Warszawa,
wykoleił się wskutek urwania się czopa osi wagonu bagażowego.
Zabity jeden podróżny, ciężko ranny kierownik pociągu z PZ
Warszawa. Lekko rannych 3 podróżnych. Wykolejona lokomotywa i 3
wagony, uszkodzone 4 wagony w tym 2 ciężko, uszkodzona
nawierzchnia w torze nr jeden na długości 220 metrów. Przerwa
w ruchu trwa 4 godziny. Z Warszawy Pragi i Siedlec żądano
pogotowia ratunkowego o godz. 15 min. 25. Ciężko rannego
przewieziono do szpitala w Siedlcach, a lekko ranni odjechali do
Warszawy pociągiem nr 8834. Zwłoki zabezpieczono. Wprowadzono
ruch podróżnych z przesiadaniem.
Nr ......................(skrót telegraficzny kierownika
jednostki zawiadamiającej o wypadku).
7. Jeżeli po nadaniu zawiadomienia ujawniono nowe okoliczności, które powodują zasadniczą zmianę określenia i kategorii lub przyczyny wypadku albo innych ważnych wiadomości, które nadawano w zawiadomieniu lub stanowią one wymaganą informację, której w pierwotnym zawiadomieniu nie podano - należy pilnie nadać dodatkowe zawiadomienie prostując lub uzupełniając zawiadomienia pierwotne.
8. Osobnymi telegramami należy pilnie
zawiadomić rodziny (opiekunów) osób zabitych lub rannych w
wypadku kolejowym, jeżeli powiadomienia tego po uzgodnieniu nie
przejmuje policja. Nazwiska i adresy poszkodowanych i tych,
którzy mają być zawiadomieni, należy ustalić w porozumieniu
z policją.
Zawiadomienie to wykonuje właściwy zakład. O śmierci
poniesionej w wyniku wypadku kolejowego lub zranieniu należy
zawiadomić w następującej formie:
"Z żalem zawiadamiamy, że podczas wypadku
kolejowego w dniu .........na stacji (pomiędzy
stacjami).................utracił(a) życie
Pan(i)............syn/córka.............zwłoki znajdują się w
..............................................
Podpis
"Podczas wypadku kolejowego w dniu.........na stacji (pomiędzy stacjami)........ został(a) ciężko (lekko) ranny(a) Pan(i)...............syn/córka..............i znajduje się w szpitalu..............w ........................ul.....................nr........ lub udał się do ...................
Podpis
Rodziny (opiekunów osób lekko rannych należy zawiadomić o
stanie poszkodowanego, jeżeli są to osoby niepełnoletnie lub
jeżeli poszkodowane osoby pełnoletnie życzą sobie tego.
Rodziny (opiekunów) osób poszkodowanych w wypadku,
zamieszkujący w miejscowości, w której zdarzył się wypadek
lub w jego pobliżu dyspozytor pilnie zawiadamia przez
posłańca.
Jeżeli wypadek kolejowy spowodował ofiary w ludziach, a
poszkodowani zostali skierowani do szpitala - dyspozytor
Ekspozytury Dyspozytury Głównej Infrastruktury Kolejowej po
uzyskaniu informacji od kierującego akcją ratunkową ( zgodnie
z instrukcją D21) podaje do wiadomości publicznej, za
pośrednictwem środków masowego przekazu, numery telefonów,
pod którymi można uzyskać informację o stanie zdrowia
poszkodowanych.
9. Kierownik właściwej jednostki innej kolei użytku publicznego powiadamia pisemnie o wypadku właściwy terenowo zakład infrastruktury kolejowej (zał. Nr 2) dołączając do zawiadomienia niezbędne materiały i protokół ustaleń.
§ 7
Zatajenie wypadku lub fałszywe jego zakwalifikowanie
1. Zatajenie lub usiłowanie zatajenia wypadku jest zabronione. Winnych zatajenia wypadku lub usiłowania zatarcia śladów należy pociągnąć do odpowiedzialności (do odpowiedzialności pociąga zwierzchnik winnego zatarcia śladów wypadku).
2. Nadanie niewłaściwego telegramu wg adresu liczbowego, treści niezgodnej ze stanem faktycznym, nie powiadomienie o wypadku jednostki nadrzędnej przez komórki do tego wyznaczone, powinno być przedmiotem dochodzenia.
3. W przypadku ujawnienia wypadku zatajonego, właściwe jednostki organizacyjne zobowiązane są niezwłocznie do podania informacji w tym zakresie jednostce nadrzędnej w celu dokonania uzupełnienia w statystyce wypadków.
1. Jeżeli z powodu wypadku zachodzi potrzeba ochrony mienia kolejowego, podróżnych lub przewożonych przesyłek, utrzymania porządku, otrzymania pomocy przy zabezpieczeniu śladów wypadku, użycia psów itp. należy żądać telefonicznie, telegraficznie lub pisemnie przez posłańca pomocy od najbliższej placówki lub komendy rejonowej straży ochrony kolei, a w razie potrzeby także od policji.
2. Czynności związane z przeprowadzeniem dochodzeń i podjęciem normalnego ruchu kolejowego nie powinny doznać opóźnienia z powodu nieobecności organów śledczych na miejscu wypadku. Wyjątek mogą tu jedynie stanowić wypadki kategorii 100,128,140,143, niektóre czynności wymienione w §5 ust. 8 oraz takie przypadki, gdy organa śledcze żądają, aby czynności związane z dochodzeniem były wykonywane przy udziale tych organów.
3. O ile nie zachodzą szczególne okoliczności (uzasadnione charakterem zdarzenia) oględziny lokomotyw bądź wagonów i wysłuchania świadków spośród obsługi i pasażerów pociągu wykonać należy po przyjeździe pociągu do stacji docelowej.