Rozdział 1
Sygnały na semaforach i tarczach ostrzegawczych

§ 130.

1. Wzory sygnałów i wskaźników stosowanych na liniach kolejowych wąskotorowych określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

2. Semafory ustawia się bezpośrednio obok toru z prawej strony, patrząc w kierunku jazdy.

3. Semafory wjazdowe, które wskazują, czy wjazd na posterunek jest zabroniony, czy też dozwolony, ustawia się przed obsadzonymi posterunkami zapowiadawczymi. Jeżeli nie ma potrzeby stosowania semafora, zamiast niego ustawia się tarczę ostrzegawczą Ow.

4. Semafory osłonne, które wskazują, czy wjazd na posterunek jest zabroniony, czy też dozwolony, ustawia się przed posterunkami osłonnymi. Jeżeli nie ma potrzeby stosowania semafora, zamiast niego ustawia się wskaźnik WW 1.

5. Semafory wyjazdowe wskazują, czy wyjazd ze stacji z toru lub grupy torów, do których się odnoszą, jest zabroniony, czy też dozwolony. Semafory wyjazdowe stosuje się na posterunkach zapowiadawczych w razie potrzeby.

6. Semafory powinny wskazywać w położeniu zasadniczym sygnał Sr 1 lub Sw 1 "Stój". Wyjątek stanowią semafory osłonne, które w pewnych okresach nie są obsługiwane i które w tych okresach wskazują sygnał zezwalający na jazdę.

7. Pociąg zatrzymany przed semaforem wskazującym sygnał Sr 1 lub Sw 1 "Stój" albo sygnał wątpliwy może jechać dalej, gdy podany sygnał zmieni się na sygnał zezwalający na jazdę lub na polecenie dyżurnego ruchu przekazane drogą łączności głosowej lub na piśmie.

8. Jeżeli semafor wskazuje sygnał Sr 3 lub Sw 3 "Wolna droga ze zmniejszoną prędkością", to prędkość pociągu należy zmniejszyć do wartości określonej w regulaminie technicznym kolei wąskotorowej.

9. Semafory unieważnione lub nieczynne oznacza się poprzez umocowanie skośnego krzyża na semaforach ramiennych na poziomo ustawionym ramieniu semafora, a na semaforach świetlnych - pod oprawą semafora.

§ 131.

1. Semafor kształtowy składa się ze słupa, na którym są umieszczone ruchome ramiona oraz latarnie i przesłony z kolorowymi szkłami. Do podawania sygnałów dziennych używa się ramion, natomiast do podawania sygnałów nocnych - świateł na słupie semafora.

2. Na semaforach kształtowych nadawane są następujące sygnały:
1) sygnał Sr 1 "Stój" (rys. 1):
a) dzienny: ramię semafora, zaś na semaforach dwuramiennych - górne ramię semafora ustawione poziomo na prawo od słupa semaforowego, patrząc w kierunku jazdy,
b) nocny: czerwone światło na semaforze zwrócone w stronę pociągu;

Rys. 1.
Sygnał Sr 1

2) sygnał Sr 2 "Wolna droga" (rys. 2):
a) dzienny: ramię semafora, zaś na semaforach dwuramiennych - górne ramię semafora uniesione pod kątem 45° względem poziomu na prawo od słupa semaforowego, patrząc w kierunku jazdy,
b) nocny: zielone światło na semaforze, zwrócone w stronę pociągu;

Rys. 2.
Sygnał Sr 2

3) sygnał Sr 3 "Wolna droga ze zmniejszoną prędkością" (rys. 3):
a) dzienny: dwa ramiona semafora uniesione pod kątem 45° względem poziomu na prawo od słupa semaforowego, patrząc w kierunku jazdy,
c) nocny: zielone światło górnej latarni i pomarańczowe światło dolnej latarni, zwrócone w stronę pociągu.

Rys. 3.
Sygnał Sr 3

§ 132.

1. Semafor świetlny składa się z oprawy na słupie, na której są umieszczone w pionie dwie albo trzy lampy z kolorowymi szkłami. Sygnały podawane na semaforach świetlnych są jednakowe w dzień i w nocy.

2. Na semaforach świetlnych nadawane są następujące sygnały:
1) sygnał Sw 1 "Stój" (rys. 4) dzienny i nocny: czerwone światło na semaforze, zwrócone w stronę pociągu;

Rys. 4.
Sygnał Sw 1

2) sygnał Sw 2 "Wolna droga"(rys. 5) dzienny i nocny: zielone światło na semaforze, zwrócone w stronę pociągu;

Rys. 5.
Sygnał Sw 2

3) sygnał Sw 3 "Wolna droga ze zmniejszoną prędkością" (rys. 6) dzienny i nocny: dwa światła w pionie, górne zielone i dolne pomarańczowe, zwrócone w stronę pociągu.

Rys. 6.
Sygnał Sw 3

§ 133

1. Tarcze ostrzegawcze wykonuje się w postaci nieruchomej tarczy nieoświetlonej ustawionej po prawej stronie toru, patrząc w kierunku jazdy. Powierzchnia tarczy może być wykonana z materiałów odblaskowych.

2. Na tarczach ostrzegawczych podawane są następujące sygnały:
1) sygnał On "W odległości drogi hamowania pociągów znajduje się semafor" (rys. 7) dzienny i nocny: okrągła tarcza pomarańczowa z czarnym pierścieniem i białą obwódką;

Rys. 7.
Sygnał On

tarcza ostrzegawcza On nakazuje regulować prędkość pociągu tak, aby była zapewniona możliwość zatrzymania pociągu przed semaforem, gdyby wskazywał on sygnał Sr 1 lub Sw 1 "Stój";
2) sygnał Ow "W odległości drogi hamowania pociągów znajduje się zwrotnica wjazdowa" (rys. 8) dzienny i nocny: prostokątna biała tarcza z czarnym obramowaniem i dwoma czarnymi kątami, jeden nad drugim, stykającymi się wierzchołkami;

Rys. 8.
Sygnał Ow

tarcza ostrzegawcza Ow nakazuje regulować prędkość pociągu tak, aby była zapewniona możliwość zatrzymania pociągu przed zwrotnicą wjazdową, jeżeli będzie dawany sygnał ręczny Rw 1 "Stój", lub gdy maszynista zauważy, że tor, na który pociąg ma wjechać, jest zajęty. Przed posterunkami nieobsadzonymi, na których zgodnie z rozkładem jazdy nie odbywa się krzyżowanie lub spotkanie pociągów, i przed odgałęzieniami z dobrymi warunkami widoczności i profilu podejścia zezwala się nie ustawiać tarcz ostrzegawczych Ow, ograniczając się do sygnalizacji na zwrotnicach. W przypadku gdy nie stosuje się sygnałów na zwrotnicach lub zwrotnice nie są wyposażone w zamki zwrotnicowe, istnieje bezwzględny obowiązek stosowania tarczy Ow.