Rozdział IV
WYKORZYSTYWANIE RADIOŁĄCZNOŚCI POCIĄGOWEJ

§ 13.
Zakres i zasady wykorzystywania radiołączności pociągowej

1. W zakresie porozumienia nawiązywanego za pomocą łączności radiotelefonicznej, rozróżnia się przekazywanie:
1) zezwoleń i poleceń,
2) informacji.

2. Do grupy zezwoleń i poleceń, jakie mogą być przekazywane przez dyżurnego ruchu - po spełnieniu wymogów postanowień Instrukcji ruchu R-1 -należą zezwolenia i polecenia na:
1) przejechanie obok semafora wyjazdowego, wjazdowego, drogowskazowego lub obsługiwanego semafora odstępowego albo tarczy zaporowej, wskazujących sygnał "Stój", sygnał wątpliwy, białe światło, bądź nieoświetlonych,
2) wjazd pociągu z toru szlakowego niewłaściwego, przy którym nie ma semafora wjazdowego lub innego urządzenia sygnałowego, albo gdy nie można na nich podać odpowiedniego sygnału,
3) wjazd pociągu z zamkniętego toru szlakowego, przy którym nie ma semafora wjazdowego,
4) ostrożną jazdę z jednoczesnym zmniejszeniem prędkości jazdy z powodu wjazdu pociągu na tor częściowo zajęty lub wyjątkowo na tor żeberkowy, albo na tor na którym istnieje ograniczenie niższe niż wynika to ze wskazań semafora,
5) jazdę poza wyznaczony kilometr i powrót do posterunku zapowiadawczego, jeżeli pisemnie pozwolono tylko na jazdę do określonego miejsca na zamkniętym torze szlakowym,
6) dalszą jazdę zatrzymanego pociągu, gdy pociąg przejechał obok obsługiwanego semafora wskazującego sygnał "Stój", a koniec pociągu nie minął sygnałowego miejsca końca pociągu lub minął sygnałowe miejsce końca pociągu lecz nie minął przebiegowego miejsca pociągu,
7) jazdę w przypadku, gdy pojazd trakcyjny z jednoosobową obsługą znajduje się poza semaforem wskazującym sygnał zezwalający, którego maszynista nie widzi,
8) przejazd pociągu obok sygnału "Stój" D-1,
9) zatrzymania pociągu na szlaku w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa ruchu,
10) przejazd przez manewrujący niepilotowany pojazd trakcyjny obok sygnału:
a) "Stój"(S-l) w przypadku uszkodzenia i niemożności podania sygnału "Jazda manewrowa dozwolona" (Ms-2) na semaforze oznaczonym białą tabliczką z czarną literą "m",
b) "Stój" (Z-1, Zs-1) w przypadku uszkodzenia i niemożności podania na tarczy zaporowej sygnału "Jazda dozwolona" (Z-2, Zs-2),
c) "Jazda manewrowa zabroniona" (M-1, Ms-1) w przypadku uszkodzenia i niemożności podania na tarczy manewrowej sygnału "Jazda manewrowa dozwolona" (M-2, Ms-2).

3. Do grupy informacji, jakie mogą być przekazywane lub wymieniane przez drużynę pociągową lub innych pracowników z dyżurnym ruchu i odwrotnie należą zawiadomienia o:
1) zaistnieniu wypadku lub stwierdzeniu przeszkód albo innych okoliczności zagrażających bezpieczeństwu ruchu,
2) uzgodnieniu postępowania w przypadku uszkodzenia hamulca zespolonego w czasie jazdy pociągu, rozerwania pociągu, cofania pociągu na szlaku, przejechania obsługiwanego semafora wskazującego sygnał "Stój" lub poza miejsce wyznaczonego zatrzymania pociągu na szlaku,
3) jeździe pociągu na szlaku wielotorowym w tym samym kierunku po innym torze niż wyznaczony,
4) przyczynie zatrzymania pociągu na posterunku zapowiadawczym lub przed semaforem wjazdowym i przewidywany czas postoju,
5) zamierzonym wyprawieniem pociągu towarowego przed rozkładowym czasem.

4. Treść polecenia lub zezwolenia przekazanego radiotelefonem powinna w pełni odpowiadać treści odnośnego rozkazu pisemnego i powinna być przez odbiorcę powtórzona. Jednocześnie może być przekazywane tylko jedno polecenie lub zezwolenie.

5. Wydanie przez dyżurnego ruchu poleceń i zezwoleń na jazdę pociągu, jak również otrzymanie ich przez maszynistę pojazdu trakcyjnego, powinno być odnotowane w sposób przewidziany przy przekazywaniu rozkazów pisemnych za pomocą urządzeń łączności.

6. Przekazywanie przez dyżurnego ruchu radiotelefonicznego polecenia lub zezwolenia maszyniście pojazdu trakcyjnego na jazdę pociągu może nastąpić dopiero wtedy, gdy spełnione są wszystkie wymagane warunki i nie ma przeszkód dojazdy pociągu.Polecenie na przejechanie obok semafora lub tarczy D-1 wskazujących sygnał "Stój" może być wydane po uprzednim upewnieniu się, że pociąg zatrzymał się, z wyjątkiem przypadków wymienionych w ust. 7.

7. Zezwolenia, polecenia i informacje przekazywane za pomocą rozkazów pisemnych "O", "S" i "N", mogą być z wyprzedzeniem przekazywane radiotelefonem maszyniście podczas jazdy (bez konieczności zatrzymywania) pociągu pasażerskiego obsługiwanego dwuosobową drużyną trakcyjną jeżeli pojazd trakcyjny jest zaopatrzony w bloki rozkazów pisemnych "O", "S" i "N" a na posterunku lub pojeździe są urządzenia rejestrujące rozmowy. Pociągi te muszą być odpowiednio oznaczone w służbowym rozkładzie jazdy.
Maszynista może odmówić przyjęcia rozkazu pisemnego podczas jazdy i zatrzymać pociąg jeżeli uzna, że brak jest dostatecznego czasu na jego przyjęcie i zastosowanie się do jego treści.

8. W przypadku prowadzenia pociągu podwójną trakcją lub, gdy pociąg jest popychany albo zestawiony z dwóch pociągów z lokomotywą w środku, dyżurny ruchu porozumiewa się za pomocą radiotelefonu z maszynistą pojazdu trakcyjnego prowadzącego pociąg tj. z maszynistą pierwszej lokomotywy.

9. Nie dopuszcza się przekazywania radiotelefonem zezwoleń, poleceń i zawiadomień w przypadkach, w których postanowienia Instrukcji ruchu R-1 wymagają przekazywania ich za pomocą doręczonych rozkazów pisemnych,

10. W czasie całkowitej przerwy w łączności telefonicznej, przy prawidłowym stanie i działaniu blokady liniowej, dyżurny ruchu może przekazać radiotelefonem dyżurnemu ruchu sąsiedniego posterunku następczego informacje o numerze pociągu oraz informacje dodatkowe o pociągu.

11. W czasie całkowitej przerwy w łączności przewodowej, urządzenia łączności radiotelefonicznej mogą być wykorzystywane do zapowiadania pociągów wg wytycznych stanowiących załącznik Nr l do instrukcji przy ścisłym przestrzeganiu postanowień Instrukcji ruchu R-1 dotyczących zasad zapowiadania pociągów.

§ 14.
Wymiana informacji pomiędzy maszynistą pojazdu trakcyjnego i dyżurnym ruchu

1. O każdym nieprzewidzianym zatrzymaniu pociągu na szlaku, wskazywaniu przez samoczynny semafor odstępowy sygnału "Stój" lub sygnału wątpliwego, nie działaniu torowego urządzenia SHP i o innych spostrzeżeniach mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu, maszynista powinien zawiadomić dyżurnego ruchu tylnego posterunku ruchu, a jeżeli jest to niemożliwe - dyżurnego ruchu przedniego posterunku ruchu.

2. Maszynista pojazdu trakcyjnego podczas zbliżania się pociągu do tarczy ostrzegawczej lub do ostatniego semafora odstępowego blokady samoczynnej informujących, że semafor wjazdowy wskazuje sygnał "Stój", zobowiązany jest jako pierwszy nawiązać łączność z dyżurnym ruchu, powtórzyć wskazania semafora i zapytać o dyspozycje dla niego.
Rozmowy powinny być prowadzone wg przykładów :
Maszynista pojazdu trakcyjnego:
"Kozuby, tu pociąg 54780 - semafor jest na stój, czy są dyspozycje - odbiór".
Dyżurny ruchu:
"Tu Kozuby, dla pociągu 54780 semafor jest na stój, postój około 5 minut, odbiór"
lub
"Tu Kozuby, dla pociągu 54780 semafor jest na stój, postój około 5 minut, odbiór"
lub
"Tu Kozuby, pociąg 54780, wjazd na stację odbędzie się na sygnał zastępczy, odbiór",
Maszynista pojazdu trakcyjnego:
"Tu pociąg 54780, zrozumiałem, bez odbioru".

3. Maszynista pociągu zatrzymanego przed sygnałem "Stój" na obsługiwanym semaforze, podaje sygnał "Baczność" jeżeli z posterunku ruchu nie podano ręcznego lub słuchowego sygnału "Stój".
Gdy po podaniu sygnału "Baczność" nie podano z posterunku ręcznego lub słuchowego sygnału "Stój", maszynista obowiązany jest nawiązać łączność z dyżurnym ruchu obsługującym semafor - dla wyjaśnienia przyczyny zatrzymania. Gdy nawiązanie tej łączności jest niemożliwe, maszynista obowiązany jest nawiązać łączność z dyżurnym ruchu tylnego posterunku następczego i wyjaśnić przyczynę zatrzymania, a jeżeli i to okaże się nieskuteczne - zastosować się do odnośnych
postanowień Instrukcji ruchu R-1 w zależności od składu drużyny pociągowej.

4. Jeżeli nie nawiązano łączności, o której mowa w ust. 3, a dyżurny ruchu stwierdzi, że pociąg minął semafor wskazujący sygnał "Stój" -obowiązany jest do natychmiastowego zatrzymania pociągu w sposób alarmowy (§ 12) albo przy użyciu innych dostępnych środków.

5. Maszynista pojazdu trakcyjnego znajdującego się na szlaku może zgłosić dyżurnemu ruchu w zasięgu którego znajduje się, aby niektóre informacje były przekazywane do wiadomości dyspozytora trakcji.

6. Przy przejeździe pociągu z jednej linii na drugą i po przełączeniu przez maszynistę urządzeń na odpowiedni numer kanału częstotliwości przydzielony dla tej linii (§ 4 ust. 4), maszynista obowiązany jest nawiązać łączność radiową z dyżurnym ruchu celem upewnienia się o prawidłowym działaniu urządzeń łączności.

§ 15.
Wymiana informacji pomiędzy dyżurnym ruchu i maszynistą pojazdu trakcyjnego

1. Dyżurny ruchu powinien niezwłocznie nawiązać łączność z maszynistą pojazdu trakcyjnego w przypadku, gdy w wyniku obserwacji przejeżdżającego pociągu stwierdzi niewłaściwości (np. grzanie osi, przesunięcie ładunku, brak sygnałów końcowych itp.) lub dla przekazania informacji, poleceń i zezwoleń, o których mowa w § 13.

2. Dyżurny ruchu zobowiązany jest zgłosić się na każde wywołanie skierowane do niego.

3. Jeżeli treść informacji przeznaczonej dla drużyny pociągowej jest tego rodzaju, że drużyna powinna dowiedzieć się o niej przed wyjazdem na szlak lub wjazdem na stację, której dana informacja dotyczy, dyżurny ruchu, o ile sam nie może nawiązać łączności z maszynista lub dyżurnym ruchu, przekazuje treść informacji dyspozytorowi zakładu który powinien zobowiązać dyżurnego ruchu innej stacji, w pobliżu której znajduje się aktualnie pociąg, do przekazania informacji do pociągu. W treści informacji należy określić dokładnie, jakiego szlaku (kilometra) lub stacji dotyczy dana informacja.

4. W przypadku, gdy dyżurny ruchu odbierze informację, której treść dotyczy zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub gdy zostało nadane wezwanie o pomoc (lekarską, policji, Służby Ochrony Kolei lub techniczną powinien on natychmiast przedsięwziąć wszelkie kroki, stosownie do obowiązujących przepisów, zmierzające do wezwania żądanej pomocy i zagwarantowania bezpieczeństwa ruchu oraz powiadomić o tym dyspozytora zakładu

5. Jeżeli odebrana z pociągu informacja ma być przekazana do wiadomości dyspozytorowi trakcji, dyżurny ruchu przekazuje ją dyspozytorowi ruchu.

6. W przypadku otrzymania informacji, o których mowa w § 14 ust. l dyżurny ruchu - o ile istnieje taka potrzeba - powinien je przekazać maszynistom pociągów jadących na danym szlaku za pociągiem, od którego otrzymał informację, jak również pociągów jadących po sąsiednim torze, udzielając przy tym niezbędnych wskazówek dotyczących koniecznego postępowania. Maszynistom pociągów wyprawianych na taki szlak -jeżeli nie ma przeciwwskazań do wyprawienia - informacje te należy przekazać przez radiotelefon lub rozkazem pisemnym jeżeli postanowienia instrukcji R-1 tego wymagają.

§ 16.
Wymiana informacji pomiędzy maszynistami pojazdów trakcyjnych będących na szlaku

l. Maszyniści pojazdów trakcyjnych zobowiązani są do wzajemnego przekazywania między sobą informacji w następujących przypadkach:
1) zauważenia na torze okoliczności zagrażających bezpieczeństwu ruchu pociągów,
2) stwierdzenia, że mijany pociąg jedzie po torze, na którym zauważono stojący przed nim pociąg (nie dotyczy szlaków wyposażonych w samoczynną blokadę liniową),
3) stwierdzenia usterek w wagonach znajdujących się w pociągu,
4) stwierdzenia pożaru w pociągu,
5) stwierdzenia braku końcowych sygnałów lub nieprawidłowego ich stanu,
6) zauważenia usterek w sieci trakcyjnej.

2. Nawiązywanie łączności między maszynistami pojazdów trakcyjnych należy przeprowadzać w sposób opisany w § 10. Jeśli numer pociągu jest nieznany, należy używać określenia "parzysty" lub "nieparzysty" z ewentualnym dodatkowym określeniem bliżej precyzującym pociąg.

3. W przypadku grożącego niebezpieczeństwa, maszynista powinien nadać sygnał "ALARM" w sposób automatyczny lub słownie - stosownie do posiadanego wyposażenia.

§ 17.
Wymiana informacji pomiędzy pracownikami znajdującymi się na szlaku, a maszynistami pojazdów trakcyjnych i dyżurnymi ruchu

1. Przekazywanie informacji ze szlaku do pociągu lub stacji może być dokonywane przez pracowników wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 4.

2. Wszystkie informacje dotyczące bezpieczeństwa ruchu powinny być przekazywane w systemie alarmowym do wiadomości maszynistów pojazdów trakcyjnych jadących na szlaku oraz dyżurnych ruchu stacji przylegających do tego szlaku.

3. Ujawnione usterki dotyczące jednego pociągu np. brak sygnałów końcowych, hamowanie pociągu itp. powinny być przekazywane do wiadomości maszynisty pojazdu trakcyjnego danego pociągu oraz dyżurnych ruchu stacji przyległych do danego szlaku za pomocą normalnego wywołania.