Rozdział III
Utrzymanie eksploatacyjne wagonów osobowych

§ 6
System utrzymania eksploatacyjnego wagonów osobowych

1. System utrzymania eksploatacyjnego wagonów osobowych polega na stałym wykonywaniu czynności organizacyjno-technicznych zapewniających bezpieczną eksploatację wagonów osobowych wg zasad i zakresów określonych w niniejszej instrukcji.

2. Podstawowymi elementami systemu eksploatacyjnego wagonów osobowych są:
1) stałe sprawdzanie stanu technicznego wagonów osobowych w pociągach kończących i rozpoczynających bieg,
2) kontrola przebiegów wagonów oraz
3) wykonywanie czynności przeglądowych i naprawczych zgodnie z cyklami przeglądowymi i naprawczymi, określonymi w niniejszej instrukcji.

3. Obowiązki rewidentów wagonów w zakresie diagnozowania i oceny stanu technicznego wagonów osobowych określone są w odrębnych przepisach.

4. System utrzymania eksploatacyjnego wagonów osobowych obejmuje:
1) przeglądy techniczne kontrolne:
a) oględziny techniczne - OT,
b) przeglądy międzypociągowe - PM,
c) przeglądy zerowe - PZ,
2) przeglądy techniczne okresowe:
a) przegląd okresowy - PO1,
b) przegląd okresowy rozszerzony - PO2,
c) przegląd roczny - PR,
3) naprawy okresowe:
a) rewizyjne - R,
b) główne - G,
10) naprawy pozaplanowe:
a) bieżące:
- bez wyłączenia ze składu pociągu - BB,
- z wyłączeniem ze składu pociągu - BW,
b) poawaryjne - A,
c) reklamacyjne - RK.

5. Graficzne przedstawienie struktury systemu utrzymania eksploatacyjnego wagonów osobowych przedstawione jest na rys. 1.

6. Strukturę cykli przeglądowych i naprawczych oraz przebiegi, okresy międzyprzeglądowe i międzynaprawcze wagonów osobowych zawiera załącznik nr 1 do instrukcji.

7. Prace z zakresu utrzymania eksploatacyjnego wagonów osobowych mogą być wykonywane wyłącznie przez wyspecjalizowane podmioty, zgodnie z postanowieniami § 17 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10.04.2000 r. w sprawie warunków technicznych eksploatacji pojazdów szynowych (Dz. U. Nr 36, poz. 415).

8. Warunki, jakie winien spełnić podmiot ubiegający się o wykonywanie prac przeglądowo-naprawczych, aby z punktu widzenia PKP mógł być uznany za podmiot wyspecjalizowany do wykonywania przeglądów oraz napraw wagonów osobowych, zostały określone w załączniku nr 5 do instrukcji Mw-1.

Rys. 1. Struktura systemu utrzymania eksploatacyjnego wagonów osobowych.

§ 7
Planowanie przeglądów i napraw okresowych

1. Planowaniu podlega wykonywanie przeglądów technicznych kontrolnych i napraw okresowych.

2. Planem przeglądów technicznych kontrolnych OT i PM jest harmonogram obrządzania składów pociągów pasażerskich na torach postojowych, sporządzany przez właściwy dla danej stacji zakład przewozów pasażerskich.

3. Plany przeglądów zerowych opracowywane są przez jednostkę macierzystą na podstawie planu napraw okresowych.

4. Planowania przeglądów technicznych okresowych wagonów osobowych dokonuje użytkownik na podstawie przewidywanych przebiegów wagonów z uwzględnieniem ustalonych okresów międzyprzeglądowych.

5. Planowania napraw okresowych wagonów osobowych dokonuje, uprawniona na podstawie regulaminu organizacyjnego, komórka (jednostka) organizacyjna właściciela wagonu. Tryb i zasady planowania napraw okresowych ustala właściciel wagonu z uwzględnieniem ustalonych w instrukcji przebiegów (okresów) i cykli międzynaprawczych.

§ 8
Kwalifikowanie i kierowanie wagonów osobowych do napraw pozaplanowych

1. Kwalifikowanie i kierowanie wagonu do odpowiedniego rodzaju naprawy bieżącej przeprowadza rewident taboru na podstawie oceny zakresu uszkodzeń, dokonanej w trakcie oględzin technicznych wagonu, wystawiając zawiadomienie o wyłączeniu z przewozów wagonów uszkodzonych - druk Mw 579.

2. W zależności od stwierdzonego zakresu uszkodzeń, wagon może być naprawiony na torach postojowych bez wyłączenia ze składu pociągu lub skierowany do zakładu naprawiającego.

3. Naprawy bieżące wagonu osobowego bez wyłączenia ze składu pociągu wykonują pracownicy zespołów rewizji technicznej użytkownika.

4. Naprawy bieżące wagonu osobowego wyłączonego ze składu pociągu wykonują pracownicy zakładu posiadającego świadectwo zgodności wydane zgodnie z zasadami podanymi w załączniku nr 5 do instrukcji.

5. Kwalifikowania wagonu osobowego do naprawy poawaryjnej dokonuje komisja w składzie wyznaczonym przez właściciela wagonu osobowego w drodze decyzji.

6. Komisja sporządza protokół oceny stanu technicznego wagonu osobowego kwalifikowanego do naprawy poawaryjnej.

7. Protokół oceny stanu technicznego wagonu osobowego kwalifikowanego do naprawy poawaryjnej należy przekazać właścicielowi wagonu celem podjęcia ostatecznej decyzji.

8. Zasady kwalifikowania wagonu osobowego do naprawy reklamacyjnej ustala właściciel wagonu w oparciu o postanowienia umowy naprawczej bądź umowy zakupu.

9. Oprócz prac wykonanych podczas napraw pozaplanowych należy każdorazowo sprawdzić stan techniczny wagonu, a w szczególności:
1) stan układu biegowego,
2) działanie hamulca,
oraz oczyścić i nasmarować sprzęgi śrubowe i części trące.

§ 9
Kwalifikowanie i kierowanie wagonu osobowego do przeglądu okresowego i naprawy okresowej

1. Wagon osobowy, który osiągnął w eksploatacji wyznaczony przebieg lub okres międzyprzeglądowy albo międzynaprawczy należy skierować do przeglądu okresowego lub naprawy okresowej.

2. Odpowiedzialność za przestrzeganie obowiązujących cykli przeglądowych i naprawczych wagonów osobowych ponosi kierownik jednostki użytkującej wagon (użytkownik).

3. Wyboru niekolejowych wykonawców przeglądów i napraw okresowych dokonuje się zgodnie z procedurą przetargową określoną w ustawie o zamówieniach publicznych z dnia 10 czerwca 1994 r. (tekst ujednolicony - Dz. U. Nr 119 z 1998 r. poz. 773 ze zmianami: Dz. U. Nr 45 z 1999 r. poz. 437 i Dz. U. Nr 12 z 2000 r. poz. 136).

4. Ustalenia ust. 2 dotyczą jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe oraz podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy.

5. Wagon osobowy kierowany do przeglądu okresowego lub naprawy okresowej powinien być:
1) w stanie kompletnym i zapewniającym bezpieczny transport do miejsca wykonania przeglądu lub naprawy,
2) oczyszczony zgodnie z instrukcją o czyszczeniu wagonów osobowych,
3) zbiorniki fekalii w wagonie wyposażonym w zamknięty układ WC winny być opróżnione.

5. Przed skierowaniem do przeglądu lub naprawy okresowej wagon osobowy należy poddać komisyjnym oględzinom. Oględzin wagonu osobowego kierowanego do przeglądu okresowego lub naprawy okresowej dokonuje komisja złożona z wyznaczonych pracowników jednostki macierzystej (lub użytkownika).

6. Wzór protokołu komisyjnych oględzin wagonu osobowego jest określony w załączniku nr 4 do instrukcji.

7. Wraz z wagonem osobowym kierowanym do przeglądu okresowego lub naprawy okresowej należy wysłać następujące dokumenty:
1) kartę utrzymania wagonu wraz z kompletem kart podzespołów,
2) dokumentację rejestracyjną zbiorników sprężonego powietrza,
3) zamówienie na przegląd lub naprawę z określeniem jego rodzaju,
4) protokół komisyjnych oględzin wagonu osobowego,
5) zamówienie na modernizację, o ile jest przewidziana dla danego wagonu osobowego.
Powyższe postanowienia stosuje się odpowiednio do wózków szerokotorowych komunikacji przestawczej i wózków wyposażonych w przesuwną oś typu SUW-2000.

7. Wzór karty utrzymania wagonu osobowego oraz wzory kart podzespołów, o których mowa w ust. 6 pkt 6.1 określone są w załączniku nr 4 do instrukcji.

8. Zasady wyłączania wagonów z pociągów oraz kierowania ich do przeglądów i napraw, jak i zwracania do użytkowników po przeglądach i naprawach, określone są w odrębnych instrukcjach służbowych.

§ 10
Przekazywanie wagonu osobowego do przeglądu okresowego lub naprawy

1. Przekazanie wagonu osobowego do przeglądu okresowego lub naprawy okresowej odbywa się na ustalonym punkcie zdawczo-odbiorczym na terenie zakładu wykonującego przegląd okresowy lub naprawę.

2. Przyjęcie wagonu osobowego do przeglądu okresowego lub naprawy okresowej przez przedstawiciela wykonawcy winno być potwierdzone protokołem zdawczo-odbiorczym. Wzory protokołów zdawczo-odbiorczych zawiera załącznik nr 4 do instrukcji.

3. Protokół zdawczo-odbiorczy podpisują:
1) przedstawiciel wykonawcy przeglądu okresowego lub naprawy,
2) przedstawiciel właściciela wagonu osobowego,
3) komisarz odbiorczy (do naprawy okresowej).
Podczas przekazywania wagonu osobowego do naprawiającego, nie będącego kolejową jednostką organizacyjną - właściciela wagonu kolejowego reprezentuje komisarz odbiorczy.

§ 11
Postępowanie podczas wykonywania przeglądu okresowego lub naprawy okresowej wagonu osobowego.

1. Przeglądy okresowe i naprawy okresowe wagonów osobowych winny być wykonywane zgodnie z ustaleniami niniejszej instrukcji i na podstawie dokumentacji procesu technologicznego napraw okresowych wagonów osobowych, sporządzonej zgodnie z § 13 ust. 5 instrukcji.

2. Wszystkie rodzaje przeglądów i napraw wagonów osobowych mogą być wykonywane wyłącznie przez wyspecjalizowane podmioty, na zasadach określonych w załączniku nr 5 do instrukcji, zgodnie z wymaganiami § 17 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, z dnia 10.04.2000 r. w sprawie warunków technicznych eksploatacji pojazdów szynowych (Dz. U. Nr 36, poz. 415).

3. W trakcie wykonywania napraw wagonów osobowych interesy właściciela wagonu reprezentują komisarze odbiorczy.

4. Komisarze odbiorczy mają prawo do kontroli wszystkich operacji procesu naprawczego. Szczegółowe prawa i obowiązki komisarzy odbiorczych regulują odrębne przepisy.

5. Przeglądy okresowe obejmują:
1) stały zakres przeglądu okresowego - obejmujący wykonanie czynności wynikających z zestawienia zawartego w załączniku nr 2 do instrukcji - odpowiednio dla każdego rodzaju przeglądu,
2) prace dodatkowe - wykraczające poza zakres ujęty w załączniku nr 2 do instrukcji .

6. Naprawy okresowe wagonów osobowych obejmują:
1) stały zakres naprawy - wynikający z zakresu prac wymienionych w załączniku nr 3 do instrukcji,
2) prace dodatkowe - o zakresie wykraczającym poza zbiorcze zestawienie zawartew załączniku nr 3 do instrukcji.

7. Prace dodatkowe, których konieczność wykonania ujawniła się w trakcie naprawy okresowej, wymagają potwierdzenia przez komisarza odbiorczego.

8. W przypadku stwierdzenia podczas wykonywania naprawy znacznego stopnia zużycia lub uszkodzenia wagonu, uniemożliwiającego prawidłowe wykonanie naprawy lub uzasadniającego jej nieopłacalność - właściciel wagonu uruchamia procedurę skreślenia wagonu z ewidencji zgodnie z ustaleniami odrębnych przepisów.

§ 12
Odbiór wagonu osobowego po przeglądzie okresowym i naprawie

1. Odbiór wagonu po przeglądzie okresowym lub naprawie okresowej odbywa się na podstawie obowiązujących warunków technicznych odbioru po naprawie (WTO).

2. Odbioru wagonów osobowych po wykonanych przeglądach okresowych PO1 i PO2 dokonują uprawnieni pracownicy użytkownika.

3. Odbioru wagonów osobowych po wykonanych naprawach okresowych, poawaryjnych (jeżeli ich zakres obejmował wymianę wózka (-ów) lub naprawę układu biegowego o zakresie mającym wpływ na bezpieczeństwo eksploatacji wagonu) oraz przeglądach rocznych PR, dokonują komisarze odbiorczy.

4. Po każdej naprawie okresowej, przeglądzie rocznym oraz naprawie poawaryjnej wagonu osobowego (jeżeli jej zakres obejmował wymianę wózka (-ów) lub naprawę układu biegowego o zakresie mającym wpływ na bezpieczeństwo eksploatacji wagonu), wagon osobowy powinien odbyć próbną jazdę na odległość nie mniejszą niż 100 km licząc przebieg w obu kierunkach,przy czym na stacji zwrotnej należy przewidzieć postój około 1 godziny w celu przeprowadzenia oględzin wagonu.

5. Prędkość jazdy w czasie próby powinna być nie mniejsza, niż prędkość do jakiej wagon jest dostosowany (prędkość opisana na ostoi wagonu). Minimalny odcinek jazdy z prędkością maksymalną winien wynosić co najmniej 40 km (2 x 20 km w każdym kierunku).

6. Dla wagonów osobowych dostosowanych do prędkości większej od 160 km/h, próbna jazda powinna się odbyć z maksymalną prędkością, możliwą do uzyskania na torach PKP, jednak nie mniejszą niż 160 km/h.

7. W próbnych jazdach biorą udział przedstawiciele zakładu naprawiającego wagon i komisarz odbiorczy. Właściciel wagonu ma prawo uzupełnić skład komisji o swojego przedstawiciela. Niedopuszczalny jest udział pasażerów w próbnych jazdach.

8. W czasie próbnej jazdy należy sprawdzić spokojność biegu wagonu oraz prawidłowość działania podstawowych zespołów ze szczególnym zwróceniem uwagi na: części biegowe, zderzaki, urządzenia cięgłowe, hamulec, urządzenia zasilające wagon w energię elektryczną, ogrzewanie, przewietrzanie, klimatyzację i oświetlenie. Z jazdy próbnej należy każdorazowo sporządzić protokół, który stanowi część składową dokumentacji naprawczej. Wzór protokołu jest określony w załączniku nr 4 do instrukcji.

9. Próbną jazdę należy powtórzyć w przypadku stwierdzenia przez komisarza odbiorczego w czasie próbnej jazdy negatywnego wyniku sprawdzenia i oceny co najmniej jednego z poniższych parametrów:
1) spokojności biegu wagonu,
2) pracy części biegowych,
3) współpracy zderzaków i urządzeń cięgłowych,
4) działania hamulca.

10. Próbne jazdy należy wykonywać zgodnie z regulaminem jazd próbnych, uzgodnionym przez Centralne Biuro Konstrukcyjne PKP, Dyrekcję Infrastruktury Kolejowej i zatwierdzonym przez Wydział Odbiorów Technicznych Dyrekcji Kolejowych Przewozów Towarowych CARGO.

11. Zaleca się - w miarę możliwości - wykonywanie próbnych jazd w porze dziennej.

12. Wózki szerokotorowe komunikacji przestawczej 1 520 mm po naprawie okresowej lub poawaryjnej, obejmującej naprawę układu biegowego o zakresie wpływającym na bezpieczeństwo eksploatacji wagonu, winny odbyć próbną jazdę po zamontowaniu pod przeznaczonym dla nich wagonem osobowym na torze szerokim 1 520 mm z udziałem komisarza odbiorczego. Wózki wyposażone w osie przesuwne typu SUW-2000 - na torze normalnym 1 435 mm i torze szerokim 1 520 mm.

13. Po zakończeniu przeglądu okresowego PO1 i PO2 odbiór techniczny wagonu osobowego kończy się podpisaniem przez uprawnionego pracownika użytkownika protokołu odbioru wagonu osobowego a po zakończeniu naprawy okresowej lub przeglądu rocznego PR - przez komisarza odbiorczego. Protokół taki winien być wcześniej podpisany przez przedstawiciela naprawiającego.

14. Załącznikiem do protokołu odbioru wagonu po wykonaniu przeglądu okresowego jest wypełniona "Podstawowa karta pomiarowa wagonu osobowego". Wzór karty jest określony w załączniku nr 4 do instrukcji.

15. Karty pomiarowe, będące załącznikami do protokołu odbioru wagonu po naprawie okresowej, określone są w WTO.

16. Odbiory komisaryczne wagonów osobowych realizowane są na podstawie Zarządzenia Nr 85 Zarządu PKP z dnia 6 czerwca 2000 r. w sprawie organizacji i realizacji odbiorów komisarycznych wyrobów i podzespołów w jednostkach organizacyjnych przedsiębiorstwa PKP, ustanowionego Uchwałą Nr 170 Zarządu PKP z dnia 6 czerwca 2000 r.

17. Za datę ukończenia naprawy (oraz przeglądu rocznego) uważa się datę podpisania przez komisarza odbiorczego protokołu odbioru wagonu osobowego, zaś za datę ukończenia przeglądu okresowego - datę podpisania protokołu odbioru po przeglądzie okresowym przez uprawnionego pracownika użytkownika.

18. Komisarz odbiorczy zgłasza niezwłocznie pisemnie (faksem, telegraficznie) jednostce macierzystej ukończenie naprawy okresowej wagonu osobowego.

19. Wagon osobowy po powrocie z naprawy okresowej do jednostki macierzystej należy poddać, przed przekazaniem do ruchu, przeglądowi zerowemu (PZ).

20. O wykonaniu naprawy bieżącej wagonu osobowego z wyłączeniem ze składu pociągu, naprawiający informuje użytkownika w formie wzajemnie uzgodnionej.

21. Włączenie wagonu osobowego do ruchu po wykonaniu:
1) naprawy bieżącej z wyłączeniem ze składu pociągu (w tym reklamacyjnej),
2) przeglądu okresowego,
3) naprawy okresowej,
4) naprawy poawaryjnej,
następuje po wystawieniu przez uprawnionego pracownika "Zawiadomienia o naprawieniu wagonów nadających się do ponownego włączenia do przewozów" - druk Mw 581.

22. Wykonanie przeglądu okresowego i naprawy okresowej podlega ewidencjonowaniu w systemie EWAG według wytycznych zawartych w "Procedurach użytkownika aplikacji EWIDENCJA WAGONÓW - WAGONY OSOBOWE".

23. Warunki gwarancji i rękojmi określa się w umowach cywilno-prawnych na naprawy wagonów osobowych, zawartych z zakładami naprawiającymi.

24. Warunki gwarancji dla wagonu osobowego, którego przeglądy okresowe i naprawy wykonywane są w jednostkach organizacyjnych, podlegających Dyrekcji Kolejowych Przewozów Towarowych CARGO, określają zainteresowane zakłady w dwustronnych porozumieniach, zawartych na podstawie Porozumień Ramowych.