3.Rozdział II
Podstawowe pojęcia


§4 §5

§ 4
Rodzaje wagonów osobowych

1. Wagon osobowy - pojazd szynowy bez napędu, przystosowany do kursowania w składzie
pociągu na ogólnych zasadach, przeznaczony do przewozu osób i rzeczy. W zależności
od przeznaczenia rozróżnia się:
1) wagony do przewozu podróżnych - do których należą wagony:
a) z miejscami do siedzenia - przedziałowe i bezprzedziałowe 1 klasy, 2 klasy oraz business class,
b) sypialne,
c) z miejscami do leżenia (kuszetki),
2) wagony restauracyjne i barowe,
3) wagony bagażowe,
4) wagony bagażowo-osobowe,
5) wagony pocztowe,
6) wagony specjalnego przeznaczenia, obejmujące wagony:
a) salonowe,
b) służbowe,
c) socjalne,
d) pomiarowe,
e) doświadczalne,
f) inne.


§ 5
Podstawowe pojęcia i terminologia przyjęta w instrukcji

1.System utrzymania eksploatacyjnego wagonów osobowych - przedsięwzięcia organizacyjne i techniczne mające na celu zapewnienie bezpiecznego i ekonomicznego użytkowania wagonów osobowych.

2. Utrzymanie eksploatacyjne, zwane dalej utrzymaniem - zespół czynności kontrolnych, konserwacyjnych i naprawczych wykonywanych w trakcie okresowych zabiegów w celu oceny zużycia zespołów, podzespołów i elementów wagonu oraz wykrycia i naprawy usterek powstałych w trakcie eksploatacji wagonu osobowego.

3. Przegląd techniczny kontrolny - ocena stanu zasadniczych zespołów i układów wagonu osobowego, mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu i bezawaryjną pracę wagonu.
Do przeglądów technicznych kontrolnych należą:
1) Oględziny techniczne wagonu (OT) - kontrola optyczna i słuchowa stanu technicznego wagonu oraz wykonanie prób działania elementów, podzespołów, zespołów, układów i obwodów wagonu osobowego.
2) Przegląd międzypociągowy (PM) - czynności określone dokumentacją technologiczną, wykonywane cyklicznie po wyznaczonym przebiegu, których celem jest sprawdzenie stanu technicznego wagonów osobowych, szczególnie pod kątem bezpieczeństwa ruchu oraz wykrycie ewentualnych usterek i ich usunięcie.
3) Przegląd zerowy (PZ) - czynności związane ze sprawdzeniem zgodności zakresu wykonanej naprawy okresowej ze złożonym zamówieniem.

4. Przegląd techniczny okresowy - czynności wykonywane zgodnie z cyklem przeglądowym, mające na celu sprawdzenie stanu technicznego całego wagonu osobowego i usunięcie stwierdzonych uszkodzeń i usterek wraz z wykonaniem smarowania i konserwacji części, zespołów i układów przewidzianych w dokumentacji technologicznej przeglądu.

5. Przegląd okresowy PO1 - przegląd techniczny wykonywany zgodnie z ustaleniami § 3 ust. 1 pkt 1.1. załącznika nr 1 do instrukcji, na podstawie dokumentacji technologicznej przeglądów technicznych okresowych,

6. Przegląd okresowy rozszerzony PO2 - przegląd techniczny wykonywany zgodnie z ustaleniami § 3 ust. 1 pkt 1.2. załącznika nr 1 do instrukcji, na podstawie dokumentacji technologicznej przeglądów technicznych okresowych,

7. Przegląd roczny PR - przegląd techniczny wykonywany zgodnie z ustaleniami § 3 ust. 1 pkt 1.3. załącznika nr 1 do instrukcji, na podstawie dokumentacji technologicznej
przeglądów technicznych okresowych.

8. Przebieg międzyprzeglądowy - przebieg wagonu osobowego pomiędzy dwoma kolejnymi przeglądami wyrażony w kilometrach.

9. Okres międzyprzeglądowy - okres między dwoma kolejnymi przeglądami wagonu osobowego wyrażony w dniach kalendarzowych lub miesiącach.

10. Cykl przeglądowy - szereg następujących po sobie, w ustalonej kolejności i po określonych przebiegach lub po określonym czasie, przeglądów okresowych zawartych między dwiema kolejnymi naprawami okresowymi.

11. Struktura cyklu (przeglądowego, naprawczego) - kolejność występowania po sobie poszczególnych rodzajów przeglądów lub napraw okresowych.

12. Naprawa - doprowadzenie wyeksploatowanego lub uszkodzonego wagonu osobowego, zespołu, podzespołu, elementu, obwodu lub układu do stanu technicznego gwarantującego jego poprawne funkcjonowanie.

13. Naprawa pozaplanowa - naprawa nie przewidziana w cyklu przeglądowo-naprawczym, obejmująca usunięcie usterek lub uszkodzeń powstałych z innych przyczyn, niż eksploatacyjne. Do napraw pozaplanowych należą:
1) Naprawa bieżąca bez wyłączenia ze składu pociągu (BB) - naprawa mająca na celu usunięcie usterek o małej pracochłonności, powstałych w czasie eksploatacji wagonu - nie wymagających zastosowania specjalistycznego oprzyrządowania i wyłączenia wagonu ze składu pociągu.
2) Naprawa bieżąca z wyłączeniem ze składu pociągu (BW) - naprawa mająca
na celu usunięcie usterek o większym zakresie uszkodzeń, wymagająca wyłączenia wagonu ze składu pociągu.
3) Naprawa reklamacyjna (RK) - naprawa wykonywanej przez producenta lub naprawiającego po zgłoszeniu przez jednostkę macierzystą wystąpienia usterki (uszkodzenia) wagonu w okresie gwarancyjnym lub rękojmi.
4) Naprawa poawaryjna (A) - naprawa mająca na celu przywrócenie właściwego stanu technicznego wagonu osobowego, utraconego w sposób losowy, w przypadkach określonych w ust. 31.

14. Naprawa okresowa - naprawa rewizyjna lub główna, wykonywana zgodnie z cyklem naprawczym na podstawie dokumentacji technologicznej, mająca na celu przywróceniewłaściwego stanu technicznego wagonu osobowego.

15. Naprawa rewizyjna (R) - naprawa okresowa o zakresie prac obejmującym przegląd podzespołów i zespołów połączony z częściowym ich demontażem z wagonu osobowego celem sprawdzenia, pomiaru oraz naprawą lub wymianą elementów zużytych bądź uszkodzonych.

16. Naprawa główna (G) - naprawa okresowa o zakresie prac obejmującym pełny demontaż podzespołów i zespołów wagonu osobowego w celu szczegółowego sprawdzenia, naprawy lub wymiany elementów zużytych bądź uszkodzonych dla uzyskania pierwotnych parametrów techniczno eksploatacyjnych i użytkowych. Naprawa główna połączona jest zwykle z modernizacją wagonu.

17. Cykl naprawczy - szereg następujących po sobie, w ustalonej kolejności i po określonych przebiegach lub po określonym czasie, napraw okresowych zawartych między dwiema kolejnymi naprawami głównymi.

18. Przebieg międzynaprawczy - przebieg wagonu osobowego pomiędzy dwiema kolejnymi naprawami okresowymi wyrażony w kilometrach.

19. Okres międzynaprawczy - okres pomiędzy dwiema kolejnymi naprawami okresowymi wagonu osobowego wyrażony w miesiącach lub latach.

20. Modernizacja wagonu - modyfikacja wybranych cech techniczno-eksploatacyjnych lub użytkowych wagonu wprowadzona w trakcie naprawy okresowej poprzez zmiany konstrukcyjne.

21. Naprawiający - jednostka organizacyjna dokonująca naprawy wagonów osobowych, ich zespołów i podzespołów.

22. Użytkownik - jednostka organizacyjna eksploatująca wagony osobowe.

23. Jednostka macierzysta - jednostka organizacyjna, w której ewidencji środków trwałych znajdują się eksploatowane wagony osobowe.

24. Wymiana - zastąpienie uszkodzonego zespołu, podzespołu, elementu na spełniający parametry zgodne z warunkami technicznymi odbioru (WTO).

25. Pomiar (zmierzenie) - określenie za pomocą przyrządów pomiarowych rzeczywistych wielkości parametrów.

26. Próby działania - czynności w celu stwierdzenia prawidłowości działania wagonu osobowego, zespołu lub podzespołu.

27. Sprawdzenie - ustalenie stanu technicznego wagonu osobowego, zespołu, podzespołu, elementu poprzez dokonanie oględzin, pomiaru, próby działania.

28. Sprawdzenie kontrolne - porównanie na stanowisku kontrolnym z przyrządem wzorcowym; podlegają mu między innymi: manometry, woltomierze, amperomierze.

29. Regulacja - doprowadzenie do stanu zgodnego z  wartościami parametrów podanymi w wymaganiach technicznych.

30. Wymagania techniczne - warunki jakie musi spełniać wagon osobowy, zespół, podzespół, element - niezbędne do dopuszczenia go do eksploatacji.

31. Odbiór techniczny - zespół czynności kontrolnych wykonywanych przez upoważnionego przedstawiciela przewoźnika w celu stwierdzenia czy spełnione są określone wymagania techniczne.

32. Uszkodzenie - utrata własności użytkowych przez wagon osobowy, zespół, podzespół lub element, w sposób nagły.

33. Zużycie - utrata własności fizycznych (geometrycznych, mechanicznych, elektrycznych, dielektrycznych, itp.) przez zespół, podzespół lub element, w wyniku eksploatacji i oddziaływania środowiska naturalnego.

34. Parametr - wielkość fizyczna i eksploatacyjna charakterystyczna dla danego materiału, procesu, elementu, podzespołu, zespołu lub wagonu osobowego (wymiary, ciężar, wiek, itd.).

35. Wielkość konstrukcyjna parametru - wartość podana w dokumentacji konstrukcyjnej.

36. Wielkość rzeczywista parametru - wartość wynikająca z pomiarów.

37. Wielkość naprawcza parametru - wartość określona w warunkach technicznych odbioru po naprawie.

38. Wielkość kresowa parametru - wartość graniczna, która ze względu na bezpieczeństwo i prawidłowość pracy zespołu, podzespołu lub elementu nie może być przekroczona.

39. Awaria - uszkodzenie wagonu osobowego i jego zespołów, będące wynikiem:
1) zderzeń,
2) wykolejeń,
3) spaleń,
4) zamrożenia układów wodnych,
5) zatarć części ruchomych wymagających ciągłego smarowania, spowodowanych brakiem czynników smarnych,
6) zmian konstrukcyjnych wprowadzonych przez użytkownika bez dokumentacji zatwierdzonej zgodnie z obowiązującymi w przedsiębiorstwie PKP przepisami i instrukcjami służbowymi,
7) klęsk żywiołowych.
Mianem uszkodzeń awaryjnych nie można określać nadmiernych zużyć eksploatacyjnych ani uszkodzeń powstałych z  innych przyczyn niż wyżej wymienione.

40. Braki w wagonie osobowym - brakujące wg dokumentacji konstrukcyjnej danej serii (typu) wagonu osobowego zespoły, podzespoły i elementy.

41. Zmiana konstrukcyjna - działanie polegające na zastosowaniu rozwiązań konstrukcyjnych innych, niż określone w obowiązującej dokumentacji konstrukcyjnej wagonu osobowego.

42. Zmiana technologiczna - działania polegające na zastosowaniu w procesie utrzymaniowym wagonów osobowych rozwiązań technologicznych innych, niż określone w obowiązującej dokumentacji technologicznej wagonów osobowych.

43. Karta utrzymania wagonu osobowego - zestawienie charakterystycznych parametrów techniczno - eksploatacyjnych normalnotorowego wagonu osobowego.

44. Warunki techniczne prób, badań i odbioru po naprawie (WTO) - jest to zbiór wymagań technicznych, jakim muszą odpowiadać elementy, zespoły, podzespoły oraz wagon jako całość po naprawie.

45. Warunki techniczne wykonania i odbioru (WTWO) - dokumentacja określająca techniczne warunki wykonania, prób, badań i odbioru nowo wyprodukowanego wagonu osobowego, jego zespołów, podzespołów i elementów.

46. Dokumentacja technologiczna systemu utrzymania eksploatacyjnego wagonów osobowych - zbiór wymagań techniczno-technologicznych, określających sposób i zakres wykonania naprawy lub przeglądu okresowego oraz warunki techniczne prób, badań i odbioru po naprawie.

47. Dokumentacja konstrukcyjna - szczegółowa dokumentacja techniczna przedstawiająca konstrukcję poszczególnych elementów, zespołów i podzespołów wagonu osobowego.

48. Dokumentacja Techniczno-Ruchowa (DTR) - dokumentacja określająca techniczne warunki współpracy poszczególnych elementów, zespołów i podzespołów wagonu osobowego.

49. Wagon kolejowy - wagon należący do przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe.

50. Wagon niekolejowy - wagon własności innego niż PKP przedsiębiorstwa (podmiotu gospodarczego lub osoby fizycznej), włączony do parku wagonów osobowych PKP.

51. Wagon obcy - wagon należący do innego zarządu kolejowego.

52. Wagon osobowy składa się z:
1) zespołów,
2) podzespołów,
3) elementów, które mogą być łączone w układy i obwody.

53. Zespół - dwa lub więcej podzespołów stanowiących funkcjonalnie jedną całość, np. wózek, przetwornica.

54. Podzespół - grupa elementów tworzących konstrukcyjną całość, np. zderzak, stycznik, zestaw kołowy, itp.

55. Element - niepodzielna część składowa wchodząca w skład podzespołu, zespołu, układu, obwodu - np. oś zestawu kołowego, sprężyna, itp.

56. Układ - zbiór elementów zależnych od siebie funkcjonalnie lecz nie tworzących odrębnej całości przy montażu.

57. Obwód - szereg połączonych ze sobą zespołów, podzespołów i elementów tworzących odpowiednią drogę dla prądu elektrycznego, cieczy lub gazu.