Rozdział 5
Kształtowanie położenia toru na szlaku

§ 69.

1. Maksymalne pochylenie podłużne torów wąskotorowych linii kolejowych, powiększone na długości łuków poziomych o wartość oporu ruchu w łukach, nie powinno przekraczać pochylenia miarodajnego określonego w tabeli 4.2.

Tabela 4.2
Pochylenia miarodajne na kolejach wąskotorowych

2. Dodatkowy opór w łuku określa się według wzoru:

gdzie:
ik - dodatkowy opór w łuku [%o],
R - promień łuku [m].

Na łukach położonych blisko siebie dodatkowy opór określa się według wzoru:

gdzie:
ik- dodatkowy opór w łuku [%o],
I - długość odcinka [m],
a - suma arytmetyczna kątów środkowych wszystkich łuków na danym odcinku [°].

3. Na liniach z wyraźnie zaznaczającymi się kierunkami przewozów ładunków, gdy potok ładunków w kierunku próżnym jest mniejszy niż 0,6 potoku w kierunku ładownym i nie przewiduje się zmian w tym zakresie, możliwe jest stosowanie w kierunku próżnym pochyleń miarodajnych zwiększonych o 20% w stosunku do pochyleń przyjętych dla kierunku ładownego.

4. Ostre załomy profilu podłużnego toru powinno się łagodzić za pomocą wstawek poziomych lub odcinków o pochyleniu pośrednim.

5. Pochylenia kierunku odwrotnego toru większe niż 4%o powinny być przedzielone odcinkami poziomymi lub o pochyleniu nie większym niż 4%o.

6. Odcinki profilu podłużnego toru o jednostajnym pochyleniu powinny być możliwie długie. Minimalne długości tych odcinków określa tabela 4.3.

Tabela 4.3
Minimalne długości odcinków o jednostajnym pochyleniu

7. Pochylenie profilu podłużnego w przekopach nie powinno być mniejsze niż 2?.

8. Załomy profilu podłużnego powinno się zaokrąglić, gdy suma dwóch sąsiednich pochyleń odwrotnych lub różnica dwóch pochyleń jednakowego kierunku jest większa niż 4%o.

9. Zaokrąglenie załomów profilu podłużnego powinno się wykonać łukami o promieniu:
1) od 2 000 m do 5 000 m - dla linii I i II kategorii,
2) 1 000 m - dla linii III kategorii oraz wszystkich torów bocznych.

10. Strzałkę łuku pionowego zaokrąglenia załomów profilu podłużnego oblicza się według wzoru:

gdzie:
f - strzałka łuku w [m],
R - promień łuku w [m],
n -suma lub różnica pochyleń w [%o].

11. Nie powinno się wykonywać zaokrąglenia załomu profilu podłużnego, gdy f < 0,008 m.

12. Długość stycznej łuku zaokrąglającego załom profilu podłużnego oblicza się według wzoru:

przy oznaczeniach jak w ust. 10.

13. Rzędne łuku zaokrąglającego w dowolnym punkcie na stycznej oblicza się według wzoru:

gdzie:
y - rzędna łuku w [m] odniesiona do stycznej łuku,
x - odcięta na osi stycznej liczona w [m] od początku stycznej,
R - promień łuku w [m].

14. Zaokrąglenie załomu profilu podłużnego powinno się wykonać w podtorzu; w przypadku gdy rzędne łuku są mniejsze od 0,08 m, zaokrąglenie można wykonać przez zmianę grubości podsypki.

15. Łuki zaokrąglające załomy profilu podłużnego nie powinny zachodzić na dźwigary mostowe, przy czym odległość początku łuku od dźwigara powinna wynosić co najmniej 6,0 m.

16. Na łukach zaokrąglających załomy profilu podłużnego mogą być układane rozjazdy, jeżeli łuki te są wklęsłe. Natomiast na łukach wypukłych mogą być układane rozjazdy tylko wówczas, gdy promień łuku zaokrąglającego jest większy od 2.000 m; w innych przypadkach początek łuku zaokrąglającego powinien być odsunięty od końca rozjazdu na odległość nie mniejszą niż 6 m.

§ 70.

1. Promienie poziomych łuków kołowych na szlaku powinny wynosić od 100 m do 2.000 m i stanowić wielokrotność liczby 100; promienie poniżej 400 m powinny stanowić wielokrotność liczby 50.

2. W zależności od kategorii linii wąskotorowej promienie łuków kołowych nie powinny być mniejsze niż:
1) 200 m - dla linii I kategorii,
2) 150 m - dla linii II kategorii,
3) 100 m - dla linii III kategorii.

3. W torach głównych możliwe jest stosowanie łuków o promieniach mniejszych od określonych w ust. 2, lecz nie mniejszych niż 75 m, w szczególności w następujących przypadkach:

1) w trudnych warunkach terenowych,
2) na objazdach i podejściach do skrzyżowań z istniejącymi kolejami i drogami.

4. Łuki kołowe poziome w planie powinny być oddzielone wstawkami prostymi; długość wstawek prostych powinna umożliwić wykonanie krzywych przejściowych i przejść wyrównujących przechyłki z pozostawieniem odcinków prostych o długości nie mniejszej niż:
1) 20 m - dla linii I i II kategorii,
2) 10 m - dla linii III kategorii.

§ 71.

Na łukach o promieniu poniżej 300 m powinno się zwiększyć szerokość toru o wartości określone w tabeli 4.4.

Tabela 4.4
Poszerzenie toru w łukach

§ 72.

1. Przejścia między prostą a łukiem o promieniu równym lub mniejszym niż 300 m powinno się łagodzić za pomocą krzywych przejściowych. Krzywe przejściowe powinny być również wykonane między łukami o różnych promieniach nie przekraczających 300 m. Długość krzywej przejściowej oblicza się według wzoru:

gdzie:
I - długość krzywej przejściowej w [m],
h - przechyłka toru dla przyjętej prędkości i promienia łuku w [mm].

2. Punkty końcowe krzywych przejściowych powinny być oddalone co najmniej o 6 m od rozjazdów i dźwigarów mostowych, na których układa się tor bez podsypki, oraz od początku łuku zaokrąglającego załom profilu podłużnego.

§ 73.

1. Przechyłkę toru powinno się wykonywać na łukach o promieniach mniejszych niż 2.000 m.

2. Wartość przechyłki oblicza się według wzoru:

gdzie:
h - wartość przechyłki w [mm],
v - prędkość techniczna najszybszego pociągu na danej linii w [ km/h],
R - promień łuku w [m].

3. Wartość przechyłki toru nie może przekraczać 80 mm. W torach przystosowanych do przewozu wagonów normalnotorowych na transporterach maksymalna wartość przechyłki toru wynosi 40 mm. W przypadku kursowania po torach transporterów i innych pociągów z prędkością wymagającą większej przechyłki prędkość tych pociągów powinno się ograniczyć tak, aby odpowiadała przechyłce 40 mm.

4. Przejście od odcinka toru bez przechyłki do odcinka toru z przechyłką lub od mniejszej przechyłki do większej powinno się wykonać na rampie przechyłkowej. Rampę przechyłkową powinno się wykonać na długości krzywej przejściowej, a jeżeli krzywa przejściowa nie występuje - na odcinku prostej przed łukiem; pochylenie rampy przechyłkowej nie powinno być większe niż 1:400.

§ 74.

1. Odległość pomiędzy osiami sąsiednich torów na odcinkach szlaku nie powinna być mniejsza niż:
1) 3,00 m - pomiędzy torami wąskimi,
2) 3,70 m - pomiędzy torem wąskim i normalnym,
3) 4,00 m - pomiędzy torami wąskimi dla ruchu pociągów transporterowych.

2. W przypadku przebudowy linii istniejących możliwe jest stosowanie mniejszej odległości pomiędzy osiami torów wąskiego i normalnego, nie mniejszej jednak niż 3,50 m.

3. W przypadku ustawienia między torami słupów, masztów, ogrodzeń lub innych obiektów oraz budowy lub przebudowy torów w łukach odległości pomiędzy osiami torów powinny być zwiększone według zasad obowiązujących na torach stacyjnych.

4. Odległość między osią toru a najbliższą krawędzią jezdni drogi kołowej nie powinna być mniejsza niż 3,00 m.

5. Położenie osi toru powinno być oznaczone wskaźnikami. Wskaźniki osi toru powinno się ustawiać w odległości 1,50 m od osi torów.

6. Przy torach powinno się ustawić następujące znaki i wskaźniki:
1) kilometrowe i hektometrowe,
2) początku, środka i końca łuku,
3) pochylenia podłużnego większego od 6%o,
4) granic podziału administracyjnego kolei,
5) graniczniki.