§83
Powiadamianie dróżników przejazdowych o odjeździe pociągu i
innych okolicznościach
1. Na przejazdach, na których nie ma urządzeń sterowania ruchem uruchamianych samoczynnie przez pociąg oraz na przejściach, w razie potrzeby urządza się posterunek dróżnika przejazdowego, celem zapewnienia bezpieczeństwa ruchu na skrzyżowaniu drogi kołowej lub przejścia z torami kolejowymi na szlaku lub na posterunku ruchu.
2. Posterunek dróżnika, przejazdu obsługiwanego, powinien być zaopatrzony w aparat telefoniczny włączony w łącze strażnicowe. Na zewnątrz pomieszczenia dróżnika przejazdowego należy zainstalować dodatkowy dzwonek głośno brzmiący.
3. O odjeździe (przejeździe) na szlak każdego pociągu, posterunek zapowiadawczy powinien zawiadomić każdego dróżnika przejazdowego znajdującego się na szlaku, na który wyprawia się pociąg.
4. O mającej nastąpić jeździe pociągu lub zamierzonych manewrach przez przejazdy znajdujące się w obrębie posterunku ruchu należy zawiadamiać pracowników obsługujących rogatki w sposób ustalony w regulaminie technicznym tego posterunku ruchu.
5. Sygnały dzwonkowe i znaki wywoławcze w telefonicznej łączności ruchowej ustalone są w dodatku III.
6. W razie stwierdzenia lub dowiedzenia się o powstaniu
na szlaku wypadku kolejowego lub zagrożenia bezpieczeństwa
ruchu, osób lub mienia kolejowego dyżurny ruchu lub dróżnik
przejazdowy powinien zawiadomić o tym wszystkie posterunki
włączone do telefonicznego łącza strażnicowego, wzywając
ich sygnałem dzwonkowym "Alarm".
Na ten sygnał powinni zgłosić się natychmiast dyżurni ruchu
sąsiednich posterunków zapowiadawczych i wszyscy dróżnicy
przejazdowi.
7. Zawiadomienie dróżników przejazdowych o odjeździe pociągu powinien nadawać dyżurny ruchu.
8. Zawiadomienie o jeździe pociągu należy nadawać w
takim czasie, aby dróżnicy przejazdowi mogli zamknąć na czas
rogatki. Zawiadomienie to należy wykonać bezpośrednio przed
odjazdem pociągu, a jeżeli przejazd znajduje się blisko
posterunku nadającego zawiadomienie, należy je wykonać co
najmniej na 3 minuty przed dojazdem pociągu do tego przejazdu.
Zawiadomienia nie należy dawać przed otrzymaniem pozwolenia na
wyprawienie pociągu, jeśli jest ono wymagane, ani przed
stwierdzeniem zwolnienia toru szlakowego (odstępu) przez pociąg
ostatnio wyprawiony po danym torze szlakowym.
9. Dróżnik przejazdowy powinien stale czuwać nad
bezpieczeństwem ruchu i być gotowy do zamknięcia rogatki w
razie zbliżania się pociągu lub pojazdu pomocniczego do
przejazdu.
Rogatki zarówno nastawiane z miejsca, jak i z odległości oraz
furtki na przejściu powinny być zamknięte przynajmniej na 2
minuty przed przyjazdem czoła pociągu do przejazdu lub
przejścia, a przed przyjazdem lokomotywy pilotującej pociąg
nadzwyczajny specjalnego znaczenia "PONSZ" i pociągu
nadzwyczajnego specjalnego znaczenia "PONSZ"
przynajmniej na 5 min i pozostawać w tym położeniu przez cały
czas przejazdu pociągu.
Jeżeli zakład linii kolejowych uzna, że zachodzi potrzeba
skrócenia lub wydłużenie czasu zamknięcia rogatek przed
dojechaniem czoła pociągu do przejazdu, może tego dokonać w
oparciu o szczegółowe postanowienia okrelone w instrukcji
obsługi przejazdów kolejowych, co powinno być ujęte w
regulaminie obsługi przejazdu i regulaminie technicznym
posterunku zapowiadawczego nadającego zawiadomienia.
10. Zawiadomienia dróżników przejazdowych o odjeździe
pociągu dokonuje się za pomocą aparatu telefonicznego lub
centralki telefonicznej w następujący sposób:
1) na odcinkach jednotorowych, jak również przy prowadzeniu
ruchu jednotorowego dwukierunkowego na odcinkach dwutorowych:
a) we właściwym czasie dyżurny ruchu nadaje odpowiedni
sygnał dzwonkowy o odjeździe pociągu,
b) po tym sygnale dróżnicy przejazdowi bezzwłocznie
zgłaszają się do telefonu, wymieniając numer lub nazwę swego
posterunku, co oznacza potwierdzenie otrzymania sygnału
dzwonkowego o odjeździe pociągu; równocześnie dyżurny ruchu
rejestruje te zgłoszenia ukośną kreską w odpowiedniej rubryce
dziennika ruchu,
c) po zgłoszeniu się dróżników przejazdowych dyżurny
ruchu wymienia numer wyprawianego pociągu, który to numer
dróżnik przejazdowy winien zapisać w dzienniku pracy
dróżnika przejazdowego.
Dróżnika przejazdowego, który nie zgłosił si na sygnał
dzwonkowy o odjeździe pociągu, dyżurny ruchu wywołuje
oddzielnie i zawiadamia go o odjeździe pociągu, podając przy
tym numer wyprawianego pociągu.
Gdyby nadawanie lub odbieranie informacji o wielocyfrowych
numerach pociągów było utrudnione, zakład linii kolejowej
może zarządzić na pewnych odcinkach, by informacja ta, zamiast
całego numeru pocigu, zawierała tylko dwie ostatnie cyfry tego
numeru,
2) na odcinkach dwu i więcej torowych:
a) jeżeli od odjazdu ostatniego pociągu upłynął czas nie
większy niż 60 minut, dyżurny ruchu zawiadamia dróżników
przejazdowych o odjeździe pociągu tylko przez nadanie sygnału
dzwonkowego o odjeździe pociągu; wówczas czas nadania tego
sygnału dyżurny ruchu notuje w rubryce 10 dziennika ruchu,
b) jeżeli od odjazdu ostatniego pociągu w danym kierunku
upłynął czas większy niż 60 minut, o odjeździe po tym
czasie pierwszego pociągu dyżurny ruchu powiadamia dróżników
przejazdowych w sposób wskazany w pkt. 1 z tą różnicą, że
po nadaniu sygnału dzwonkowego należy wywołać wszystkich
dróżników przejazdowych znakiem ustalonym w dodatku 111 ust.
9,
3) w uzasadnionych przypadkach zakład linii kolejowych może
zarządzić na niektórych odcinkach dwu i więcej torowych
zawiadamianie dróżników przejazdowych o odjeździe pociągu
według zasad jakie obowiązują na odcinkach jednotorowych, co
powinno być ściśle określone w regulaminie technicznym i
regulaminie obsługi przejazdu.
11. Jeżeli są specjalne urządzenia łączności
strażnicowej do zawiadamiania dróżników przejazdowych o
odjeździe pociągu, wówczas zawiadomienie to w formie sygnału
dzwonkowego o odjeździe pociągu nadaje się za pomocą tego
urządzenia. Czas nadania tego sygnału dyżurny ruchu notuje w
rubryce 10 dziennika ruchu.
Otrzymanie sygnału dzwonkowego dróżnicy przejazdowi
potwierdzają za pomocą osobnego urządzenia.
Jeżeli dyżurny ruchu nie otrzymał potwierdzenia za pomocą
urządzenia, powinien uzyskać je telefonicznie.
Nieotrzymanie potwierdzenia za pomocą urządzenia dyżurny ruchu
powinien zanotować w rubr. 9 dziennika ruchu (w skrócie:
"- dr. 14").
W razie nieprawidłowego działania specjalnych urządzeń
łączności strażnicowej, przeznaczonych do zawiadamiania
dróżników przejazdowych o odjeździe pociągów - o odjeździe
pociągów należy zawiadamiać dróżników przejazdowych w
sposób ustalony w ust. 10.
Czas rozpoczęcia i zakończenia postępowania według
postanowień ust. 10 należy zanotować w dzienniku ruchu.
12. Jeżeli przejazd wyposażony jest w system
elektronicznej wymiany informacji lub system powiadamiania
dróżników rejestrujący w pamięci systemu dokonywane operacje
związane z powiadomieniem, dróżnik przejazdowy nie jest
obowiązany do prowadzenia dziennika pracy dróżnika
przejazdowego. Sposób użytkowania tego systemu określa
właściwa instrukcja obsługi, stanowiąca integralną część
regulaminu technicznego i regulaminu obsługi przejazdu.
Niezależnie od funkcjonowania takiego systemu, musi być
zachowana sprawna łączność strażnicowa.
W razie nieprawidłowego działania tego systemu o odjeździe
pociągów należy powiadamiać dróżników przejazdowych w
sposób ustalony w ust. 10.
13. Jeżeli pociąg nie odjedzie po zawiadomieniu dróżników przejazdowych o odjeździe pociągu, dyurny ruchu zawiadamia ich telefonicznie o odwołaniu odjazdu pociągu. Odwołanie odjazdu pociągu dyżurny ruchu zaznacza w rubryce 10 dziennika ruchu, wpisując czas odwołania i wyraz "odwołany".
14. Dróżnicy przejazdowi nie notują otrzymania zawiadomienia o odjeździe pociągu (sygnałów dzwonkowych o odjeździe pociągu, numeru pociągu) ani odwołania odjazdu pociągu. Zakład linii kolejowych może zarządzić, aby zawiadomienie telefoniczne o odjeździe pociągu w przypadkach wskazanych w ust. 10 pkt 1c, 2b oraz 3 dróżnicy przejazdowi notowali w dzienniku pracy dróżnika przejazdowego wypełniając rubryki zgodnie z ich przeznaczeniem.
15. W razie potrzeby zakład linii kolejowych może zarządzić dla poszczególnych szlaków, aby dróżnicy przejazdowi, niezależnie od innych zawiadomień, informowali się wzajemnie telefonicznie o przejeździe pociągu.
16. W razie nienależytego działania łączności, sygnalizacji lub urządzeń na przejeździe dróżnik przejazdowy powinien natychmiast zgłosić o tym dyżurnym ruchu obu sąsiednich posterunków zapowiadawczych.
17. Przed objęciem dyżuru dyżurni ruchu powinni upewnić
się, czy na wszystkich posterunkach dróżnicy przejazdowi są
obecni oraz czy działa należycie łączność, sygnalizacja i
urządzenia na przejeździe.
Sprawdzenia tego należy dokonać co najmniej cztery razy w
ciągu doby, o ile jest to możliwe, w równomiernych odstępach
czasu, jeżeli zawiadomienie dróżników przejazdowych o
odjeździe pociągów wykonuje się za pomocą aparatu
telefonicznego (centralki telefonicznej) tylko sygnałami
dzwonkowymi (ust. 10 pkt. 2).
Wynik sprawdzenia należy zanotować w dzienniku telefonicznym (w
przypadku pozytywnym w skrócie "post. Nr Nr..........w
porządku").
O nieprawidłowym działaniu urządzeń łączności,
sygnalizacji lub innych urządzeń srk należy bezzwłocznie
zawiadomić właściwego pracownika utrzymania.
18. Jeżeli dróżnika przejazdowego nie można zawiadomić
o odjeździe pociągu (nawet za pośrednictwem sąsiedniego
posterunku zapowiadawczego) lub jeżeli dyżurny ruchu nie
otrzymał potwierdzenia wskazanego w ust. 10 pkt. 1 lub w ust.
11, powinien uprzedzić drużynę pociągową rozkazem pisemnym o
nie zawiadomieniu dróżnika przejazdowego o mającym nastąpić
odjeździe pociągu oraz o potrzebie zmniejszenia prędkości
jazdy przed przejazdem do 20 km/h (dotyczy czoła pociągu).
Maszynista powinien przed tym przejazdem dawać sygnał Rp 1
"Baczność", zmniejszyć prędkość jazdy przed
przejazdem do 20 km/h i bacznie obserwować przejazd.
W razie zauważenia przeszkody do jazdy należy zatrzymać
pociąg przed przeszkodą. Jeżeli rogatka jest zamknięta i nie
ma przeszkody do jazdy, zwolnienie prędkości jazdy jest
zbędne.
Ograniczenie prędkości jazdy przed przejazdem do 20km/h może
być odwołane w oparciu o zgłoszenie uprawnionego pracownika
przekazane dyżurnemu ruchu pisemnie lub w formie telefonogramu o
zabezpieczeniu przed otwarciem zapór w położeniu zamkniętym.
19. Dróżnik przejazdowy, który nie otrzymał zawiadomienia o odjeździe zbliżającego się pociągu, powinien zamknąć rogatki, po przejeździe pociągu starać się wyjaśnić przyczynę nie powiadomienia go, a w razie niemożności porozumienia się z dyżurnym ruchu, powinien przyjąć, że nastąpiła przerwa w łączności i w czasie tej przerwy pozostawić rogatki zamknięte, a pojazdy drogowe przepuszczać po upewnieniu się, że nie zbliża się pociąg.
20. Strzeżenie przejazdów i przejść powinno być
stosowane jako środek tymczasowy w razie:
1) uszkodzenia rogatek,
2) uszkodzenia lub niedziałania samoczynnej sygnalizacji
wietlnej z półrogatkami i bez półrogatek,
3) niedziałania sygnału dźwiękowego lub półsamoczynnej
sygnalizacji świetlnej na rogatkach obsługiwanych z
odległości,
4) potrzeby zmiany sposobu zabezpieczenia na skutek
zmienionych warunków ruchu lub warunków miejscowych,
5) wprowadzenia ruchu jednokierunkowego po dwutorowej linii
lub zmiany kierunku jazdy na łącznicy jednotorowej o
jednokierunkowym ruchu, jeżeli:
a) urządzenia samoczynnej sygnalizacji świetlej
przystosowane są dla jazdy po każdym torze,
b) przejazdy bez rogatek i bez sygnalizacji świetlnej lub
przejścia bez obsługiwanego urządzenia zabezpieczającego nie
odpowiadają wymaganym warunkom widzialności dla jazdy po torze,
który nie był przeznaczony dla danego kierunku jazdy,
6) przejściowego wzmożenia lub utrudnienia ruchu drogowego
lub kolejowego albo pogorszenia warunków widzialności.
Jeżeli uszkodzenie lub nie działanie samoczynnej sygnalizacji
świetlnej na przejeździe z półrogatkami lub bez półrogatek
dyżurny ruchu stwierdził za pomocą urządzenia zdalnej
kontroli (powtarzacza) -jeżeli jest - lub dowiedział si w inny
sposób o uszkodzeniu lub nie działaniu urządzeń ssp, powinien
natychmiast zawiadomić o tym dyżurnego ruchu posterunku
zapowiadawczego na sąsiedniej stacji wyprawiającej pociągi na
ten szlak, jak również właściwego pracownika utrzymania. Do
czasu usunięcia uszkodzenia urządzenia sterowania ruchem na
przejeździe (przejściu) lub do czasu rozpoczęcia strzeżenia
przejazdu (przejścia) przez wyznaczonego uprawnionego pracownika
(pracowników) należy rozkazem pisemnym powiadamiać drużyny
pociągowe o tym i o potrzebie zmniejszenia prędkości jazdy
czoła pociągu przez przejazd (przejście) do 20 km/h oraz
przejazd należy niezwłocznie oznakować znakiem zakazu
"Stop" (B-20) wraz z umieszczoną pod nim tabliczką z
napisem "rogatka uszkodzona" lub "sygnalizacja
uszkodzona" zgodnie z postanowieniami regulaminu obsługi
przejazdu (przejścia). Wówczas maszynista powinien postępować
w sposób ustalony w ust. 18.
Pracownik wyznaczony do tymczasowego strzeżenia przejazdu z
uszkodzonymi urządzeniami zabezpieczającymi przejazd powinien z
obu stron przejazdu po prawej stronie drogi ustawić odpowiedni
drogowy znak zakazu.
21. Jeżeli przed przejazdem ustawiona jest tarcza ostrzegawcza przejazdowa poprzedzona wskaźnikiem W lip, powiadomienie przez dyżurnego ruchu maszynisty rozkazem pisemnym o usterce urządzeń przejazdowych (rogatkowych, dodatkowych, przekazu informacji itp.) i o potrzebie zmniejszenia z tych powodów prędkości jazdy przed przejazdem do 20 km/h nie jest wymagane.
22. Maszynista, który podczas zbliżania się pociągu do
przejazdu zauważył nie zamknięcie rogatki lub półrogatki i
brak pracownika strzegcego przejazd, o czym nie był zawiadomiony
rozkazem szczególnym, powinien dawać sygnał Rp 1
"Baczność" i zmniejszyć prędkość jazdy, o ile
jest to możliwe, do 20 km/h, zaś w razie zauważenia przeszkody
do jazdy zatrzymać pociąg przed przeszkodą. Maszynista
powinien zawiadomić dyżurnego ruchu najbliższej stacji o
niezamknięciu rogatki lub półrogatki i równoczesnym braku
dróżnika na przejeździe.
Tak samo maszynista powinien postąpić w przypadku, gdy tarcza
ostrzegawcza przejazdowa wskazuje sygnał "Osp 1",
sygnał wątpliwy lub jest ciemna.
23. Dyżurni ruchu powinni zawiadomić telefonicznie
dróżników przejazdowych o:
1) wypadku na szlaku,
2) zamknięciu i o otwarciu toru szlakowego,
3) wprowadzeniu na szlaku dwutorowym ruchu jednotorowego
dwukierunkowego po torze czynnym i o przywróceniu ruchu
dwutorowego,
4) wprowadzeniu na torze szlaku dwutorowego ruchu
dwukierunkowego (bez zamknięcia toru sąsiedniego) i o
przywróceniu ruchu jednokierunkowego,
5) wyprawieniu pociągu po torze zamkniętym,
6) cofaniu pociągu,
7) wyprawieniu pociągu do kilometra i z powrotem, albo do
kilometra lub z kilometra,
8) wyprawieniu pociągu z popychaczem niezłączonym z
pociągiem i o jeździe popychacza z powrotem z kilometra lub do
sąsiedniej stacji,
9) wyprawieniu pociągu roboczego, ratunkowego lub pogotowia
z pracą na szlaku lub pociągu z czynnym pługiem odśnieżnym,
10) wyprawieniu pojazdu pomocniczego,
11) jeździe manewrowej na szlak, w sposób obowiązujący na
odcinkach linii jednotorowych,
12) innych okolicznościach, wymagających zwrócenia uwagi
dróżnikom przejazdowym (wyprawienie pociągu z ładunkiem o
przekroczonej skrajni, towarem niebezpiecznym itp.),
13) zamknięciu lub otwarciu posterunku ruchu (§ 56).
Powiadomienia te (czas, numer pociągu i skrót treści) notują
tak dyżurni ruchu, jak i dróżnicy przejazdowi.
Dyżurny ruchu może w wierszu zawierającym odpowiedni zapis w
dzienniku ruchu zanotować powiadomienie dróżników
przejazdowych o treści tego zapisu, wpisując w rubr. 10 czas
zawiadomienia.
24. Jeżeli dróżników przejazdowych nie można
zawiadomić o:
1) zmianie normalnego kierunku jazdy po torze szlakowym,
2) jeździe pociągu po torze zamkniętym,
należy o tym uprzedzić rozkazem pisemnym drużyny pociągów
wyprawianych w czasie trwania wymienionych okoliczności.
Jeżeli o odjeździe pojazdu pomocniczego nie można zawiadomić
dróżników przejazdowych, należy o tym uprzedzić pisemnie
kierowcę pojazdu pomocniczego.
25. Wyprawienie pociągu lub pojazdu pomocniczego wykonującego pracę w rejonie oddziaływania na urządzenia samoczynnej sygnalizacji na przejeździe, dozwolone jest pod warunkiem, że wprowadzono tymczasowe strzeżenie tego przejazdu przez uprawnionego pracownika jednostki organizacyjnej użytkującej pociąg roboczy lub pojazd pomocniczy. Strzeżenie przejazdu w tym przypadku wolno zaprzestać po ukończeniu prac i przejeździe pierwszego pociągu bez pracy w tym rejonie.
26. Gdy regulamin tymczasowy prowadzenia ruchu w czasie
wykonywania robót przewiduje założenie telefonu w miejscu
robót i powiadamianie kierownika robót o odjeździe pociągów,
dyżurni ruchu obu sąsiednich posterunków zapowiadawczych
powinni zawiadomienia te wykonywać w sposób ustalony w ust. 10
pkt 1.
W razie niemożności wykonania tego zawiadomienia dyżurny ruchu
powinien postąpić w sposób ustalony w ust. 18.
27. Zakład linii kolejowych może zarządzić, aby na
określonym przejeździe (przejściu) rogatka była w położeniu
zasadniczym zamknięta w ciągu całej doby lub w porze nocnej i
otwierana tylko dla przepuszczenia użytkownika drogi.
Na przejazdach, na których wg zarządzenia rogatki są w
zasadniczym położeniu zamknięte w ciągu całej doby lub w
porze nocnej, obsługujący przejazd przed otwarciem rogatek
powinien stwierdzić czy do przejazdu nie zbliża się pociąg.
Otwieranie rogatek następuje tylko na żądanie użytkowników
przejeżdżających lub przechodniów dopiero po upewnieniu się
obsługującego przejazd u dyżurnego ruchu obu sąsiednich
posterunków zapowiadawczych, że do spodziewanego przejazdu
pociągów pozostaje tyle czasu, że rogatki będą mogły być
zamknięte na 2 minuty przed przejazdem pociągu.
28. Zamykanie okresowe w ciągu każdej doby wszystkich posterunków dróżników przejazdowych na danym szlaku, wskutek zamknięcia ruchu pociągów w tym czasie, odbywa się w sposób wskazany w § 56 Przypadek D.
29. Dla każdego obsługiwanego przejazdu, należy
opracować regulamin obsługi przejazdu, w oparciu o
postanowienie instrukcji obsługi przejazdów kolejowych.
Regulamin ten powinien znajdować się na posterunku dróżnika
przejazdowego i sąsiednich posterunkach zapowiadawczych jako
część regulaminu technicznego.