CZĘŚĆ III
ZABEZPIECZENIE RUCHU PODCZAS ROBÓT I PRZESZKÓD W DZIAŁANIU URZĄDZEŃ


§10 §11 §12

§ 10.
Wykonywanie robót w urządzeniach

1.    Postanowienia "Instrukcji o zasadach eksploatacji i prowadzenia robót w urządzeniach sterowania ruchem kolejowym" oraz "Instrukcji obsługi mechanicznych scentralizowanych i kluczowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym typu znormalizowanego" o zezwoleniu na przystąpienie do robót, o zarządzeniach przed rozpoczęciem robót, o zarządzeniach podczas wykonywania robót i o ukończeniu robót należy również stosować przy urządzeniach elektrycznych suwakowych we właściwym odniesieniu do konstrukcji urządzeń. Ponadto obowiązują następujące postanowienia ogólne:
a)    każdą zwrotnicę czy wykolejnicę wyłączoną z ześrodkowanego nastawienia, należy przestawiać za pomocą korby (§ 4 ust. 8) aż do momentu, gdy zamek nastawczy hakowaty lub klamrowy zamknie przepisowo zwrotnicę w położeniu przestawionym.
b)    przed przystąpieniem do ręcznego przestawiania zwrotnicy należy wyjąć bezpiecznik nastawczy i kontrolny.

2.    Postanowienia "Instrukcji obsługi mechanicznych scentralizowanych i kluczowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym typu znormalizowanego" są obowiązujące w sprawach dotyczących wyłączania zwrotnic z zależności oraz w zakresie miejscowego zabezpieczenia zwrotnic.
Należy przy tym brać pod uwagę, że zwrotnicę należy również uważać za wyłączoną z zależności, jeżeli z jej obwodu zostały wyjęte lub spalone bezpieczniki kontrolny i nastawczy lub tylko kontrolny (patrz także § 11.4 ust. l).

3.    Jeżeli z uwagi na rodzaj urządzeń nie jest to ustalone inaczej w dalszych postanowieniach, to w przypadkach przeszkód w obsługiwaniu urządzeń blokady stacyjnej i liniowej ważne są postanowienia "Instrukcji obsługi mechanicznych scentralizowanych i kluczowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym typu znormalizowanego", ustalające sposoby postępowania.


§ 11.
Przeszkody w działaniu urządzeń

1.     Omawiane przeszkody oraz właściwe środki i czynności zapobiegawcze, które powinien stosować personel obsługi, są zestawione w części IV "Wskazówki odnośnie postępowania pracowników obsługi przy przeszkodach w działaniu urządzeń oraz podczas prowadzenia w nich robót".

2.    Postanowienia "Instrukcji obsługi mechanicznych scentralizowanych i kluczowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym typu znormalizowanego" o natychmiastowym zgłaszaniu i zapisywaniu do książki kontroli oraz prowadzeniu książki kontroli - ważne są także dla nastawni elektrycznych suwakowych.

3.    Przeszkody w działaniu urządzeń omówione są w § 11.

4.    Zerwanie plomb może nastąpić po uprzednim zezwoleniu dyżurnego ruchu, co należy odnotować w książce kontroli urządzeń bezpośrednio pod zapisem o powstałej usterce (patrz § 2 ust. 31b. i§ 11.5 ust. 2).

1. Rozprucie zwrotnicy

1.     Gdy zostanie usunięty tabor ze zwrotnicy rozprutej, należy bezzwłocznie dźwignie zwrotnicy przełożyć do położenia zgodnego z położeniem zwrotnicy. Następnie należy przynajmniej 3 razy przestawić dźwignię w obydwa położenia, aby sprawdzić czy zwrotnica prawidłowo się przestawia.
Jeżeli iglice przesuwają się zgodnie ze zmianą położenia dźwigni, wówczas przy zgodnym położeniu dźwigni i zwrotnicy należy założyć nowy bezpiecznik kontrolny i przez ponowne próby sprawdzić prawidłowość zaniku i powrotu kontroli przy przekładaniu zwrotnicy.
Przed przepuszczeniem taboru przez zwrotnicę należy zwrotnicę sprawdzić na miejscu, czy nie nastąpiło jakiekolwiek uszkodzenie, czy iglice zajmują wymagane położenia oraz czy stan zwrotnicy nie grozi bezpieczeństwu ruchu. Po stwierdzeniu przez pracownika obsługi, że rozpruta zwrotnica nie jest uszkodzona, można po tej zwrotnicy dopuścić jazdę z tym, że do czasu dokonania oględzin rozjazdu przez upoważnionych pracowników, wpisanych do tabeli A i B na odwrotnej stronie karty tytułowej książki kontroli urządzeń i odnotowania wyniku tego sprawdzenia w książce kontroli urządzeń i w dzienniku oględzin rozjazdów, zwrotnicę należy zabezpieczać na miejscu (zamkiem lub sponą). Zwrotnica rozpruta przez tabor jadący po niewłaściwie ułożonej drodze przebiegu, powinna być wyłączona z ruchu do czasu jej sprawdzenia przez ww. upoważnionych pracowników.

2.    Jeżeli sygnał rozprucia zwrotnicy wystąpi po utwierdzeniu przebiegu, podczas gdy odnośny semafor nastawiony jest na sygnał zezwalający, na semaforze następuje zmiana sygnału na "Stój" i to niezależnie od tego, z której nastawni zwrotnica ta jest nastawiana (z nastawiającej semafor czy z nastawni zgody). Wówczas nastawniczy zobowiązany jest cofnąć dźwignię przebiegowo-sygnałową do 45° i nadjeżdżający pociąg zatrzymać przed miejscem niebezpiecznym.
Rozprutą zwrotnicę nastawniczy zabezpiecza w razie potrzeby na miejscu (spony iglicowe, zamki).

3.    Jeżeli w okręgu nastawni dającej zgodę dla wspólnego przebiegu zostanie rozpruta zwrotnica w czasie gdy w innej nastawni nastawiony jest sygnał zezwalający, wówczas następuje samoczynnie zmiana sygnału na semaforze na "Stój".
Ponieważ nie ma pewności, że zmiana sygnału na semaforze spowoduje zatrzymanie się pociągu, to nastawniczy nastawni dającej zgodę obowiązany jest użyć wszelkich dozwolonych środków, aby pociąg zatrzymać przed miejscem niebezpiecznym.
Nastawniczy jest również zobowiązany zgłosić o rozpruciu zwrotnicy dyżurnemu ruchu i do innych nastawni biorących udział w danym przebiegu.

4.     Gdy współpracują ze sobą nastawnie elektryczne i mechaniczne, wówczas w razie rozprucia elektrycznie nastawionej zwrotnicy nie opada ramię semafora mechanicznie nastawionego.
W tym przypadku nastawniczy nastawni elektrycznej jest obowiązany do natychmiastowego wezwania nastawniczego nastawni mechanicznej, aby semafor nastawił na sygnał "Stój" i zatrzymał pociąg. Niezależnie od tego, powinien on postępować zgodnie z postanowieniem zawartym w poprzednim ustępie.

2. Wymiana uszkodzonych bezpieczników w nastawnicy

1. Przepalony bezpiecznik (§ 2 ust. 23 - 25) może być wymieniony dopiero po uprzednim sprawdzeniu przyczyny przepalenia bezpiecznika, z wyjątkiem bezpieczników wymienionych w ust. 12 tj. obwodu przebiegowego.

2.     Nowy bezpiecznik nastawczy lub kontrolny przy dźwigni zwrotnicowej może nastawniczy wymienić:
a)    gdy powód przeszkody, który spowodował przepalenie bezpiecznika jest usunięty,
b)    gdy położenie dźwigni i zwrotnicy jest zgodne, przy czym jeżeli położenie iglic jest pośrednie należy najpierw przestawić je do położenia końcowego za pomocą korby (§ 4 ust. 8).

3.     Nowy bezpiecznik nastawczy może być ponadto włożony:
a)    gdy zwrotnica jest wolna od taboru i żaden pojazd nie zbliża się do niej,
b)    gdy przesunięcie iglic nikomu nie zagraża,

4.     Nowy bezpiecznik kontrolny może być tylko wówczas włożony, gdy przez kilkakrotne przestawienie dźwigni i obserwację stwierdzono, że zwrotnica przestawia się zgodnie z przekładaniem dźwigni (§ 11.1 ust. l).

5.     Jeżeli alarmuje dzwonek kontrolny zwrotnicowy, gdy dźwignie zwrotnicowe nie są przestawiane i znak kontroli zwrotnicy niknie bez wyraźnego powodu, a podczas przekładania dźwigni wskazówka amperomierza prądu nastawczego wychyla się i wraca do położenia zerowego, wówczas należy przypuszczać, że bezpiecznik kontrolny jest przepalony.

6.     Jeżeli przy przekładaniu dźwigni zwrotnicowej znak kontroli ginie i nie powraca, przy czym wskazówka amperomierza prądu nastawczego nie wychyla się, wówczas należy przypuszczać, że bezpiecznik nastawczy jest uszkodzony.

7.     Gdy jest przepalony bezpiecznik kontrolny lub nastawczy, należy najpierw usunąć przyczynę przepalenia, zanim bezpiecznik zostanie wymieniony zgodnie z ust. 2, 3 i 4.

8.     Jeżeli stwierdzono, że bezpiecznik kontrolny dźwigni zwrotnicowej został przepalony wskutek rozprucia zwrotnicy albo uszkodzenia części napędu, wówczas należy postąpić według postanowień § 11.1 i 11.4 ust. 2 i 3.

9.     Jeżeli bezpiecznik kontrolny lub nastawczy dźwigni zwrotnicowej jest uszkodzony i przyczyna przepalenia nie może być niezwłocznie usunięta, wówczas należy wprowadzić ręczne przestawianie zwrotnicy zgodnie z § 11.4 ust. 2 i 3.

10.   Jeżeli bezpiecznik kontrolny i nastawczy uszkodzonej zwrotnicy jest w dobrym stanie, wówczas przeszkoda jest w przewodach albo w stykach nastawczych lub kontrolnych. Zwrotnicę taką należy traktować jako uszkodzoną i należy nastawiać ją ręcznie oraz na miejscu zabezpieczyć według § 11.4 ust. 2 i 3.

11.   Przepalony bezpiecznik nastawczy dźwigni przebiegowo-sygnałowej tarczy zaporowej i manewrowej może być wymieniony po uprzednim sprawdzeniu, że nie ma przeszkód do ich przestawienia.
Jeżeli bezpiecznik ponownie się przepali, wówczas należy przeszkodę zgłosić monterowi urządzeń srk.

12.   Przepalony bezpiecznik obwodu przebiegowo-sygnałowego może być wymieniony bez żadnych uprzednich badań.

13.   Bezpieczników zapasowych nie plombuje się. Rozchód bezpieczników notuje nastawniczy każdorazowo w osobnym wykazie. Zapas bezpieczników należy odnawiać co pewien czas w miarę zużycia, notując w tym wykazie ilości poszczególnych bezpieczników po uzupełnieniu stanu.

3. Przerwa w zasilaniu urządzeń

1.      Gdy równocześnie stracą kontrolę wszystkie dźwignie zwrotnicowe, wykolejnicowe itp. lub gdy wskazówka amperomierza prądu kontrolnego na tablicy kontrolnej wskazuje zanik prądu kontrolnego, zachodzi konieczność sprawdzenia bezpiecznika głównego dla prądu kontrolnego na tablicy kontrolnej (§ 6 ust. 3) i gdy jest on przepalony, należy go wymienić za zezwoleniem dyżurnego ruchu. W takich przypadkach należy zawiadomić wszystkie nastawnie współpracujące o powstaniu i usunięciu usterki, aby semafory, które z tego powodu zmieniły sygnał na "Stój", po wymianie bezpieczników, jeżeli to jest możliwe ponownie nastawić na sygnał zezwalający.
Jeżeli przy ogólnym braku prądu kontrolnego bezpiecznik główny nie jest przepalony, albo wymieniony bezpiecznik również się przepala, wówczas należy natychmiast zawiadomić automatyka.

2.     Gdy podczas przekładania dźwigni żadna zwrotnica i żaden sygnał nie zmienia się stosownie do położenia dźwigni, znaki kontroli przy dźwigniach zwrotnicowych przełożonych nie ukazują się z powrotem i wskazówka amperomierza prądu nastawczego nie wychyla się z położenia zerowego, wówczas musi być sprawdzony bezpiecznik główny prądu nastawczego na tablicy kontrolnej (§ 6 ust. 3); gdy jest on przepalony należy go wymienić przy zachowaniu postanowień ust. 4.
Jeżeli bezpiecznik ten nie jest uszkodzony, albo gdy wymieniony bezpiecznik przepala się wówczas należy natychmiast zawiadomić automatyka.

3.    W czasie przerwy w dopływie prądu nastawczego nie wolno przekładać w nastawnicy żadnej dźwigni. Jeżeli muszą być w tym czasie przestawiane zwrotnice oraz przepuszczane pociągi lub prowadzone manewry, to należy uprzednio wyjąć bezpiecznik główny prądu nastawczego z tablicy kontrolnej oraz bezpieczniki nastawcze i kontrolne wszystkich zwrotnic, wykolejnic i tarcz zaporowych włączonych jak zwrotnice oraz bezpieczniki nastawcze semaforów. Po spełnieniu tych warunków zwrotnice mogą być przestawiane za pomocą korby, przy czym należy je zabezpieczyć na miejscu zgodnie z § 11.4 ust. 3 i§ 12.

4.     Główny bezpiecznik prądu nastawczego może być włożony do gniazdka w tablicy kontrolnej, przez co nastąpi włączenie prądu nastawczego do nastawnicy oraz mogą być kolejno wkładane bezpieczniki nastawcze i kontrolne do obwodów poszczególnych zwrotnic, przy zachowaniu następujących ostrożności:
1)    gdy ruch pociągów i manewrów w odnośnym okręgu nastawniczym został całkowicie wstrzymany, jak również gdy zostanie wstrzymany ruch pociągów i manewrów w sąsiednich nastawniach dla jazdy w kierunku nastawni, w której jest przerwa dopływu prądu nastawczego,
2)    gdy dyżurny ruchu udzielił swego pozwolenia.
Bezpieczniki nastawcze i kontrolne mogą być wkładane do obwodów poszczególnych zwrotnic, przy zachowaniu ponadto warunków podanych w § 11.2 ust. 2, 3 i 4.
Włączenie prądu nastawczego do nastawnicy i przywrócenie nastawiania elektrycznego zwrotnic i sygnałów powinno następować w miarę możliwości przy współudziale automatyka.

5.    Przy zastosowaniu do nastawiania zwrotnic prądu przemiennego oraz przy zastosowaniu sygnałów świetlnych, przerwa w zasilaniu urządzeń może również nastąpić wskutek zaniku napięcia w sieci energetycznej. W regulaminie technicznym stacji powinna znajdować się krótka instrukcja o postępowaniu w razie przerwy w zasilaniu urządzeń dostosowana do warunków miejscowych.
Dyżurny ruchu lub nastawniczy obowiązany jest w takim przypadku obserwować na planie świetlnym lub powtarzaczach czy zadziałały przetwornice zasilające semafory wjazdowe i tarcze ostrzegawcze, a następnie czy nastąpiło uruchomienie agregatu, jeżeli uruchomienie to następuje samoczynnie.

6.    W przypadku, gdy rozruch agregatu nie jest samoczynny i uruchomienie jego należy do obowiązków personelu obsługi, dyżurny ruchu lub nastawniczy obowiązany jest przystąpić bezzwłocznie do uruchomienia agregatu, a gdy uruchomienie jego należy do obowiązków pracownika obsługi technicznej, dyżurny ruchu lub nastawniczy obowiązany jest wezwać go do uruchomienia agregatu.
Po uruchomieniu agregatu należy sprawdzić stan całości urządzeń, przełączników, kranu paliwa itp. oraz czy wszystkie urządzenia są należycie zasilane a praca agregatu odbywa się normalnie bez wstrząsów, uderzeń itp.

7.    W każdym pomieszczeniu agregatu powinny być wywieszone na widocznym miejscu wskazówki o uruchamianiu agregatu, z podaniem kolejnych czynności uruchomienia i wyłączenia agregatu wraz ze szkicem pomieszczenia i numeracji ujętych we wskazówkach urządzeń. Numeracja urządzeń podana na szkicu musi być wykonana w sposób widoczny farbą olejną na poszczególnych urządzeniach.

8.    Wyłączenie agregatu następuje samoczynnie albo ręcznie po ustąpieniu przeszkód w zasilaniu urządzeń. Przy ręcznym wyłączeniu agregatu należy postępować zgodnie ze wskazówkami wywieszonymi w pomieszczeniu agregatu.

9.     O każdej przerwie w zasilaniu urządzeń z sieci energetycznej dyżurny ruchu lub nastawniczy obowiązany jest dokonać zapisu do książki kontroli urządzeń, z podaniem czasu uruchomienia przetwornicy i agregatu oraz o czasie działania agregatu. Ponadto należy podać powstałe opóźnienia i trudności w ruchu pociągów.
Po powrocie zasilania z sieci energetycznej należy odnotować w książce kontroli czas powrotu napięcia i wyłączenia agregatu.

10.  Jeżeli nastąpi wygaśnięcie semafora, przy czym w jego kierunku zbliża się pociąg, który powinien przed tym semaforem zatrzymać się, dyżurny ruchu lub nastawniczy powinien natychmiast użyć sygnałów ręcznych w celu zatrzymania pociągu.

11.  Wszystkie semafory świetlne oraz tarcze ostrzegawcze do semaforów wjazdowych, wyjazdowych, drogowskazowych i odstępowych muszą być przygotowane do umocowania zastępczych latarń sygnałowych. W razie wygaśnięcia semaforów i tarcz ostrzegawczych czy to z powodu zaniku napięcia, czy nie działania przetwornicy lub niemożności uruchomienia agregatu należy zastępcze latarnie sygnałowe zaopatrzone odpowiednio w szkła czerwone lub pomarańczowe zawiesić tylko na masztach semaforów wjazdowych, odstępowych i drogowskazowych oraz odnoszących się do nich tarczach (zarówno w dzień jak i w nocy).
Latarnie powinny znajdować się w stałej gotowości na każdej nastawni.

12.  W razie przerwy w zasilaniu urządzeń z obwodami zwrotnicowymi nastawczymi na prąd przemienny, dyżurny ruchu lub nastawniczy obowiązany jest ustawić wyłącznik prądu nastawczego w położenie "wyłączony" i zastosować ręczne przestawianie zwrotnic i wykolejnic za pomocą korby.
Ponowne włączenie prądu nastawczego może nastąpić na tych samych warunkach, co wymiana przepalonego bezpiecznika głównego prądu nastawczego.

4. Przeszkody w działaniu urządzeń nastawczych zwrotnicowych

1.    Zwrotnica jest uszkodzona lub należy uważać ją za uszkodzoną w przypadkach, gdy w urządzeniach bezpieczeństwa:
a)    bezpiecznik nastawczy i kontrolny lub tylko kontrolny przy dźwigni jest wyjęty lub uszkodzony; wówczas taka zwrotnica zgodnie z § 10 ust. 4 jest wyłączona z zależności w nastawni i od odpowiednich sygnalizatorów,
b)    zwrotnica z jakichkolwiek powodów nie przestawia się stosownie do zmienionego położenia dźwigni,
c)    brak jest kontroli zwrotnicy z jakiegokolwiek powodu oraz gdy alarmuje dzwonek kontrolny zwrotnicowy.

2.    W razie uszkodzenia zwrotnicy należy obydwa bezpieczniki przy dźwigni zwrotnicowej wyjąć i dźwignię zabezpieczyć klinem zastawczym z napisem "Uszkodzona" (§ 2 ust. 12 i § 9 ust. 2d).
Zwrotnicę należy obsługiwać ręcznie zgodnie z § 10 ust. 2. Odłączanie zwrotnicy od napędu elektrycznego jest zasadniczo nastawniczemu zabronione. Nastawniczy może odłączyć zwrotnicę od napędu wtedy gdy przestawienie zwrotnicy za pomocą korby okaże się niemożliwe.

3.    Zwrotnicę uszkodzoną należy zabezpieczyć na miejscu według zasad podanych w "Instrukcji obsługi mechanicznych scentralizowanych i kluczowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym typu znormalizowanego".
Dla pracy manewrowej zabezpieczenie zwrotnic na miejscu nie jest konieczne.
Dalsze czynności przy prowadzeniu ruchu pociągów należy wykonywać zgodnie z § 12.

4.     Gdy przy przekładaniu dźwigni zwrotnicowej powstał zanik kontroli oraz wychylenie wskazówki amperomierza prądu nastawczego trwa zbyt długo (§ 4 ust. 4) należy przełożyć dźwignię zwrotnicową do położenia wyjściowego.
Następnie należy dźwignię ponownie przełożyć i równocześnie obserwować bezpiecznik nastawczy.
Jeżeli bezpiecznik rozżarza się, należy dźwignię natychmiast z powrotem przełożyć do położenia wyjściowego. Dalsze próby przekładania zwrotnicy są niecelowe i niedozwolone.
W zwrotnicy jest jakaś przeszkoda. Zwrotnicę należy na miejscu sprawdzić i usunąć przeszkody powodujące trudności przestawiania zwrotnicy. Z reguły usunięcie przeszkody następuje po gruntownym oczyszczeniu zwrotnicy z zanieczyszczeń powodujących hamowanie przestawiania zwrotnicy.
Najczęstszymi przyczynami usterki są kamienie, węgiel, piasek, lód, śnieg.

5.    Jeżeli iglice, jak podano w ust. 4, nie dochodzą do położenia końcowego, wówczas w nastawni nie ma kontroli tej zwrotnicy i jeżeli przy tym zabiegi nastawniczego nie spowodowały usunięcia przeszkody należy taką zwrotnicę traktować jako uszkodzoną według ust. 2 i 3.

6.    Przeszkody przy bezpiecznikach poszczególnych zwrotnic omówione są w § 11.2.
W szczególności należy zwrócić uwagę na sposób postępowania, gdy iglice zwrotnic przy przekładaniu dźwigni zwrotnicowych nie poruszaj ą się, przy czym bezpieczniki nie są uszkodzone (§ 11.2 ust. 10).

7.     Gdy jest uszkodzony dzwonek kontrolny zwrotnicowy (§ 2 ust. 12), tak że nie ma sygnału dzwonkowego podczas przestawiania zwrotnicy, wówczas nastawniczy zobowiązany jest ze szczególną uwagą sprawdzać czy po przełożeniu dźwigni ukazuje się znowu znak kontroli zwrotnicy.

8.     Gdy obwód nastawczy jednej zwrotnicy jest uszkodzony, natomiast obwód kontrolny działa prawidłowo, przy czym zwrotnica wchodzi w drogę przebiegu pociągu, wówczas należy po przestawieniu ręcznym zwrotnicy i miejscowym jej zabezpieczeniu, jak w ust. 2 i 3, sprawdzić prawidłowe położenie i przyleganie iglic i złożyć meldunek dyżurnemu ruchu.
Następnie za zezwoleniem dyżurnego ruchu może być włożony bezpiecznik nastawczy, a później kontrolny, wskutek czego semafor może być nastawiony.
Wstawianie bezpiecznika nastawczego ma na celu zapobiegnięcie nieoczekiwanemu przestawieniu zwrotnicy, przy ewentualnym późniejszym wstawieniu tego bezpiecznika.
W tym wypadku dźwignia przebiegowo-sygnałowa może być przekładana na sygnał zezwalający za każdorazowym zezwoleniem dyżurnego ruchu.
Po ukończeniu i zwolnieniu przebiegu należy wyjąć z powrotem oba bezpieczniki.

9.    Nie dające się przestawić z nastawni wykolejnice należy zabezpieczyć zamkiem wykolejni-cowym i traktować tak jak zwrotnice.

10.  Jeżeli jest uszkodzona tarcza zaporowa lub manewrowa nastawiana dźwignią zwrotnicową i usunięcie usterki nie następuje przy wymianie bezpieczników, wówczas należy wyjąć oba bezpieczniki i dźwignię zabezpieczyć klinem zastawczym z napisem "Uszkodzona".
Jeżeli bezpiecznik kontrolny jest w porządku i sygnał dla danego przebiegu jest nastawiony prawidłowo, wówczas należy położenie sygnału z położeniem dźwigni sprawdzić i złożyć meldunek dyżurnemu ruchu. Dopiero wówczas można włożyć bezpiecznik nastawczy, a następnie kontrolny, przez co może być nastawiony semafor (ust. 8).
Gdy bezpiecznik kontrolny jest w porządku, lecz tarcza manewrowa lub zaporowa dla odnośnego przebiegu nie jest prawidłowo nastawiona, wówczas semafor nie może być nastawiony.

11.  Jeżeli przy przejeżdżaniu zwrotnicy z zastawką dźwigniową (§ 2 ust. 13) stwierdzono, że kontrola zamknięcia zastawki nie ukazuje się, wówczas nastawni czy jest obowiązany przed każdym przestawieniem zwrotnicy upewnić się, że zwrotnica nie jest zajęta i nie zbliża się do niej żaden pojazd.

12.   Gdy przy obsłudze zwrotnicy z zastawką dźwigniową zamknięcie nie zezwala na przekładanie dźwigni, mimo że zwrotnica nie jest zajęta i gdy to zamknięcie nie ustępuje po wymianie bezpiecznika, a także nie ustępuje przez obsługę dla tych przypadków przewidzianego przycisku pomocniczego (§ 2 ust. 26), wówczas zwrotnicę tę jako uszkodzoną należy obsługiwać ręcznie i na miejscu zabezpieczyć, jak podano w ust. 2 i 3.

13.  Zwrotnica, która była odłączona od swej dźwigni lub uszkodzona, może być dopiero wówczas przejeżdżana przez pociągi bez zabezpieczenia na miejscu, gdy przez trzykrotne przełożenie dźwigni z równoczesną obserwacją zwrotnicy stwierdzono, że iglice przesuwają się zgodnie z przełożeniem dźwigni i kontrola zwrotnicowa działa prawidłowo. Poza tym należy sprawdzić czy położenie zasadnicze zwrotnicy odpowiada położeniu zasadniczemu dźwigni.

14.  Jeżeli pracownicy utrzymania nie mogą w krótkim czasie usunąć uszkodzeń zwrotnicy, wykolejnicy, tarczy zaporowej lub manewrowej (nastawianych dźwignią zwrotnicową) oraz rygla, którego urządzenia kontrolne znajdują się w szeregowym układzie z kontrolą zwrotnic, to w tym przypadku upoważniony pracownik utrzymania zakłada specjalnie skonstruowany mostek na odnośny elektromagnes kontrolny, wskutek czego semafor może być nastawiony.
Przy zastosowaniu mostka elektromagnesu kontrolnego dzwonek zwrotnicowy jest wyłączony i równocześnie ukośny czerwony krzyż przed odnośnym odcinkiem kontrolnym lub czerwone światło na tablicy kontrolnej daje trwały znak uszkodzenia.
Mostek może być na elektromagnes kontrolny uszkodzonej zwrotnicy lub rygla założony tylko w takich przypadkach, jeżeli uprzednio zostanie wykonane przymusowe uzależnienie kluczowe w nastawnicy za pomocą specjalnie przewidzianych urządzeń pomocniczych dla danego typu nastawnicy.
Zależność ta jest wykonana w ten sposób, że nastawniczy zamyka za pomocą zamka zwrotnicowego zwrotnicę w położeniu + lub -, a kluczem od tego zamka otwiera odpowiedni zamek pomocniczy przy dźwigni w nastawnicy, co umożliwia przełożenie dźwigni zwrotnicowej w położenie zgodne z położeniem zwrotnicy. Przy zamkach pomocniczych zależność jest w ten sposób wykonana, że dźwignia zwrotnicowa może się znajdować w położeniu końcowym tylko w przypadku gdy w zamku przy dźwigni znajduje się właściwy klucz zwrotnicowy i klucz jest zamknięty.
Dla wyjęcia klucza dźwignia musi być przełożona do położenia pośredniego, przez co uniemożliwia przełożenie dźwigni przebiegowych, od których jest uzależniona. Przy uszkodzeniu wykolej nicy, tarczy zaporowej lub manewrowej nastawniczy obowiązany jest ustawić sygnał na nich do odpowiedniego położenia albo osłonić ją tarczami zatrzymania stosownie do przepisów i powiadomić dyżurnego ruchu.
Dźwignię przebiegowo-sygnałową obsłużyć można wówczas tylko na każdorazowe zezwolenie dyżurnego ruchu. Po usunięciu uszkodzenia upoważniony pracownik utrzymania obowiązany jest zdjąć mostek z elektromagnesu kontrolnego oraz baczyć na to ażeby niepowołani nie mieli dostępu do zakładania mostków.

5. Przeszkody w działaniu urządzeń blokady stacyjnej i liniowej

1.      Gdy wskutek usterki w jednej z uzależnionych zwrotnic nie może być przełożona dźwignia dania zgody, wówczas należy po zabezpieczeniu zwrotnicy na miejscu (§ 11.4 ust. 2 i 3) złożyć meldunek dyżurnemu ruchu (§ 11).
W przypadku niemożności dania nakazu z powodu usterek w urządzeniach dyżurny ruchu zawiadamia o przeszkodzie nastawnię obsługującą semafor. Następnie należy uszkodzoną dźwignię zgody lub nakazu przełożyć do 30° i w tym położeniu zabezpieczyć klinem zastawczym.

2.     Gdy po ukończeniu przebiegu dźwignia przebiegowo-sygnałową i dźwignia nakazu lub zgody nie daje się cofnąć do położenia zasadniczego, ponieważ zwolnienie przebiegu nie nastąpiło prawidłowo i wskutek tego droga przebiegu jest nadal zamknięta, wówczas nastawni czy może jedynie tylko za zezwoleniem dyżurnego ruchu rozwiązać drogę przebiegu przy użyciu przycisku pomocniczego. Tylko w wypadkach grożących niebezpieczeństwem nastawniczy ma prawo decydować samodzielnie.

3.    Przed obsłużeniem przycisku pomocniczego należy stwierdzić czy semafor wskazuje sygnał "Stój" i czy koniec pociągu minął miejsce wyznaczone w regulaminie technicznym stacji.
Dla stwierdzenia czy semafor wskazuje sygnał "Stój" należy przekonać się wzrokowo w terenie lub na powtarzaczu.

4.    Jeżeli w starszych urządzeniach jest stosowany blok sygnałowy uzupełniający prądu stałego, sprzężony klawiszem z blokiem końcowym, i nie odblokuje się po cofnięciu dźwigni przebiegowo-sygnałowej do położenia zasadniczego, to przeszkodę tę zgłasza dyżurny ruchu monterowi. Do czasu usunięcia przeszkody muszą pociągi wjeżdżać na stację na rozkazy lub sygnały zastępcze przy zachowaniu ostrożności według § 12.

5.    Jeżeli nie zwolni się zastawka elektryczna z tarczką niebiesko-białą umieszczoną nad blokiem początkowym lub sprzężonym z nim blokiem przeciwwtórnym prądu stałego (§ 2 ust. 29), mimo że dźwignia przebiegowo-sygnałowa została cofnięta do położenia zasadniczego, to przeszkodę tę zgłasza dyżurny ruchu monterowi. Do czasu usunięcia przeszkody należy pociągi wyprawiać na rozkazy przy zachowaniu ostrożności według § 12.

6.     Gdy po przełożeniu dźwigni przebiegowo-sygnałowej dla wjazdu blok przeciwwtórny prądu stałego nie odblokuje się (§ 2 ust. 29b) należy postępować jak podano w ust. 5. Przy pozostałych przeszkodach blokowych obowiązuje postępowanie zgodnie z postanowieniami instrukcji Ie-8 (E-16).

7.    W razie nieoczekiwanego otrzymania nakazu lub zgody, lub też nieprawidłowości w działaniu urządzeń należy bezzwłocznie składać meldunek dyżurnemu ruchu, który zawiadamia automatyka oraz zarządza zwrot otrzymanego nakazu lub zgody.

8.    Prowadzenie książki zamówień w pełnym zakresie oraz telefoniczne zapowiadanie pociągów należy stosować w przypadkach podanych w § 12 ust. 4.

6. Nieczynność semaforów

1.     Jeżeli dźwignia przebiegowo-sygnałowa nie da się poruszyć z położenia zasadniczego, mimo że zostały wykonane wszystkie czynności poprzedzające, wówczas przyczyną usterki jest mechaniczne zacięcie dźwigni. W tym przypadku nastawni czy po ponownym sprawdzeniu czynności poprzedzających melduje o przeszkodzie dyżurnemu ruchu, który dla przepuszczenia pociągu powinien przestrzegać postanowień § 12.

2.     Gdy dźwignia przebiegowo-sygnałowa nie daje się przełożyć, ponieważ zgoda lub nakaz nie nadeszły, wówczas należy jeszcze raz sprawdzić spełnienie wszystkich poprzedzających czynności w celu przepuszczenia pociągu zgodnie z postanowieniami § 12 ust. 2.
W urządzeniach elektrycznych suwakowych jest umożliwione przełożenie dźwigni przebiegowo-sygnałowej, nakazu i zgody do 30°, co umożliwia mechaniczne zamknięcie dźwigni (§2 ust. 19).
Przełożenie powyższych dźwigni do 30° nie zapewnia prawidłowego nastawienia zwrotnic, jeśli zwrotnice te nie wskazują prawidłowej kontroli.

3.     Gdy na semaforze nie nastąpi zmiana sygnału na sygnał zezwalający, mimo że dźwignia przebiegowo-sygnałowa została całkowicie przełożona, wskazuje to na przeszkodę w obwodzie przebiegowo-sygnałowym lub nastawczym, a przy semaforach świetlnych - w obwodzie świateł sygnałowych.
Jeżeli uszkodzenie nie daje się usunąć przez wymianę bezpieczników (§11.2 ust. 11 i 12), należy wówczas jeszcze raz sprawdzić należyte położenie wszystkich zależnych urządzeń, a odnośnie meldunków do dyżurnego ruchu i dalszych czynności dla przepuszczenia pociągów należy przestrzegać postanowień §12.

4.     Jeżeli sygnał na semaforze nie zmienia się na "Stój", mimo że dźwignia przebiegowo-sygnałowa jest nastawiona na "Stój", lub gdy dźwignia ta nie daje się cofnąć i na semaforze pozostaje sygnał zezwalający, mimo wyjęcia bezpiecznika obwodu przebiegowo-sygnałowego, wówczas należy semafor osłonić zgodnie z przepisami ruchu i sygnalizacji.

5.     Jeżeli sygnał na semaforze zmienia się przedwcześnie na "Stój", wskazuje to na przeszkodę w urządzeniach, jak np. rozprucie zwrotnicy itp.
Gdy powodu przeszkody nie da się stwierdzić i usunąć według postanowień §11.1 do 11.5 i semafora nie można ponownie nastawić, wówczas należy złożyć meldunek dyżurnemu ruchu i następnie postąpić według §12 ust. 2 i 3.
Dźwignię przebiegowo-sygnałową należy utrzymywać w czasie jazdy w położeniu przełożonym.

6.     Gdy wskazania powtarzacza nie są zgodne z sygnałem na semaforze, wówczas należy wpisać przeszkodę do książki kontroli i zawiadomić automatyka.


§ 12.
Prowadzenie ruchu podczas przeszkód w działaniu urządzeń

1.    Jeżeli wskutek przeszkód dźwignia nakazu, zgody lub przebiegowo-sygnałowa nie daje się prawidłowo przekładać oraz sygnały na semaforach nie mogą być nastawiane, albo wskutek innych przeszkód jest przerwa w obwodzie przebiegowo-sygnałowym, wówczas pociągi muszą przejeżdżać obok semaforów wskazujących sygnał stój, na podstawie sygnałów zastępczych lub rozkazów pisemnych. W takich przypadkach muszą być przestrzegane zasady bezpieczeństwa podane w następnych ustępach.

2.    Dyżurny ruchu lub nastawniczy obowiązany jest przed każdą jazdą pociągu:
a)    dźwignię, jeżeli możliwe, przełożyć w położenie przewidziane dla danego przebiegu oraz obserwować urządzenia kontrolne,
b)    przekonać się o właściwym nastawieniu uszkodzonych zwrotnic i dokładnym przyleganiu ich iglic oraz o przepisowym miejscowym zabezpieczeniu, szczególnie przy zwrotnicach przejeżdżanych na ostrza iglic i ochronnych,
c)    przekonać się o właściwym nastawieniu uszkodzonych wykolejnic, tarcz zaporowych i manewrowych lub ich przepisowym osygnalizowaniu,
d)    sprawdzić nadejście właściwych zgód i nakazów,
e)    przy wyjazdach sprawdzić prawidłowy stan bloku początkowego i zawórki przeciwwtórnej liniowej.
Dopiero po wypełnieniu tych czynności może dyżurny ruchu lub nastawniczy obsłużyć dźwignię zgody, nakazu lub przebiegowo-sygnałową zgodnie z § 11.5 ust. li § 11.6 ust. 2 jeżeli możliwe jest przełożyć ją i za pomocą właściwego klina zastawczego zabezpieczyć przeciw cofnięciu. Jeżeli dźwignia nie da się przełożyć do 30°, wówczas nastawniczy obowiązany jest sprawdzić położenie dźwigni wszystkich zwrotnic nie uszkodzonych, wchodzących w drogę przebiegu i zabezpieczyć je w odnośnych położeniach za pomocą klinów zastawczych. Jeżeli klinów zastawczych nie wystarcza, wówczas należy zabezpieczyć w pierwszym rzędzie dźwignie zwrotnic przejeżdżanych na ostrze i ochronnych.
Zwrotnice uszkodzone należy zabezpieczyć na miejscu.

3.    Podawanie sygnałów zastępczych odbywa się w sposób następujący:
a)    do podawania sygnałów zastępczych stosuje się przełączniki z łącznikiem,
b)    sygnały zastępcze w nastawni dysponującej podaje osobiście dyżurny mchu, a w nastawni wykonawczej - nastawniczy po zgłoszeniu dyżurnemu ruchu o nieczynności semafora i otrzymaniu od niego zlecenia na podanie sygnału zastępczego,
c)    w tym celu dyżurny ruchu obsługuje przełącznik dania zlecenia. Użycie tego przełącznika nie jest rejestrowane za pomocą licznika.
Na nastawni wykonawczej zapala się lampka kontrolna,
d)    do bezpośredniego podania sygnału zastępczego służy oddzielny przełącznik. Po obsłużeniu przełącznika wyświetla się sygnał zastępczy.
Użycie tego przełącznika jest rejestrowane za pomocą licznika. Na planie świetlnym zapala się powtarzacz sygnału zastępczego,
e)    zgaśniecie światła sygnału zastępczego następuje samoczynnie po upływie około 90 sekund od chwili włączenia,
f)     w przypadku konieczności wcześniejszego wyłączenia sygnału zastępczego należy użyć przeznaczonego do tego celu przełącznika. Powoduje to równocześnie wygaśnięcie powtarzacza sygnału zastępczego,
g)    w książce przebiegów oraz w książce kontroli urządzeń należy po każdym użyciu sygnału zastępczego zapisać stan licznika, podać numer pociągu, który został przyjęty na sygnał zastępczy oraz przyczynę użycia sygnału zastępczego.

4.    W czasie trwania przeszkód według ust. l lub gdy aparat blokowy czy nastawnica są otwarte, albo gdy zdjęte są plomby z przycisków i innych urządzeń pomocniczych, lub jest otwarte pomieszczenie przekaźników należy wprowadzić zapisy w książce przebiegów w pełnym zakresie, a gdy są również naruszone zamknięcia lub uzależnienia urządzeń blokady liniowej, to również telefoniczne zapowiadanie pociągów, przy czym jeżeli jest to możliwe należy obsługiwać również bloki liniowe.

5.    Klin zastawczy zabezpieczający przełożoną dźwignię przebiegowo-sygnałową może być zdjęty dopiero po ukończeniu przebiegu.