1. Urządzenia elektryczne suwakowe składają się z:
1) nastawnicy powiązanej ze skrzynią zależności oraz z
aparatem blokowym blokady liniowej,
2) kabli wraz z osprzętem,
3) napędów,
4) źródła prądu,
5) tablic rozdzielczych.
2. Przy zastosowaniu sygnałów świetlnych stosuje się ponadto plany świetlne.
Ogólny widok nastawnic elektrycznych suwakowych typu VES przedstawiony jest na rys. l, 2, 3.
A. Części składowe nastawnicy:
1. Nastawnica składa się z:
1) obudowy,
2) dźwigni: zwrotnicowych, wykolejnicowych, ryglowych,
tarcz zaporowych, tarcz manewrowych, zgody, nakazów i
przebiegowo-sygnałowych,
3) bezpieczników topikowych,
4) urządzeń pomocniczych (przycisków pomocniczego
zwalniania przebiegu, przycisków zwrotnych, doraźnych itp.).
2. Obudowa nastawnicy składa się ze szkieletu żelaznego i pokryw blaszanych. Pokrywy są zamknięte za pomocą czerwonych kłódek lub zamków wmontowanych w konstrukcję nastawnicy.
3. Do nastawiania zwrotnic, sygnałów itp. służą
odpowiednio oznaczone przestawniki, które dla ujednolicenia
terminologii z urządzeniami mechanicznymi nazwane są
dźwigniami.
W nastawnicach jednorzędowych uchwyty dźwigni są zasadniczo
okrągłe i pokrętne, jednakże wykonywane są również uchwyty
wydłużone o położeniu i ruchu odpowiadającym dźwigniom
nastawczym w urządzeniach mechanicznych. W nastawnicach
elektrycznych dwu- i czterorzędowych uchwyt dźwigni nastawczej
jest spłaszczony. W położeniach końcowych dźwignie nastawcze
są unieruchomione przez zapadki, podobnie jak w urządzeniach
mechanicznych. Przed przełożeniem dźwigni należy zatem uchwyt
dźwigni uwolnić z działania zapadki, zależnie od konstrukcji,
przez wyciągnięcie uchwytu do przodu (nastawnica jednorzędowa)
albo przez naciśnięcie uchwytu (nastawnica czterorzędowa).
Zwrotnice sprzężone lub wykolejnica sprzężona ze zwrotnicą
nastawione są jedną wspólną dźwignią.
4. Dźwignie nastawcze wykolejnicowe, a w starszych
urządzeniach również dźwignie tarcz zaporowych i manewrowych
są wykonane jak dźwignie zwrotnicowe. Jeżeli będzie mowa o
dźwigni zwrotnicowej, należy rozumieć, że dotyczy to
również i pozostałych dźwigni, przy czym należy jednak
wziąć pod uwagę postanowienia §§ 11.2 ust. 11 i 11.4 ust.
10.
W nowszych urządzeniach tarcze zaporowe i manewrowe nastawiane
są zazwyczaj dźwigniami przebiegowo-sygnałowymi.
5. Dźwignie zwrotnicowe oznaczone są kolorem
niebieskim, przy czym położenie zasadnicze odróżnia się w
ten sposób, że w nastawnicach jednorzędowych, przy uchwytach
okrągłych, pasek niebieski, znajdujący się na dźwigni,
zajmuje położenie pionowe, a w położeniu przełożonym
poziome (rys. 4). Przy nastawnicach dwu- i czterorzędowych
uchwyt dźwigni zwrotnicowej jest oznaczony niebieskim punktem, a
położenie zasadnicze uchwytu dźwigni jest prostopadłe do
podłużnej krawędzi nastawnicy, natomiast położenie
przełożone równolegle (wzdłuż nastawnicy, rys. 5).
Obrót dźwigni przy przestawieniu zwrotnicy z położenia
zasadniczego do położenia przełożonego następuje w lewo o
90°.
W nastawnicach jednorzędowych o podłużnych dźwigniach w
położeniu zasadniczym dźwignia zwrotnicowa ustawiona jest
ukośnie do tyłu nastawnicy, a w położeniu przełożonym -
ukośnie do przodu.
6. Dźwignie wykolejnicowe, a w starszych urządzeniach również dźwignie tarcz zaporowych i manewrowych, mają tę samą formę i kolor co dźwignie zwrotnicowe, z tym że przy dźwigniach tarcz zaporowych i manewrowych dodana jest obwódka lub punkt czerwony.
7. Dźwignie ryglowe oznaczone są kolorem niebieskim.
Położenie zasadnicze oznaczone jest tak samo jak przy
dźwigniach zwrotnicowych, z tym że w nastawnicach
jednorzędowych uchwyty okrągłe posiadają nosek skierowany w
górę, a przy zastosowaniu uchwytów wydłużonych w położeniu
zasadniczym dźwignia zajmuje położenie środkowe (pionowe).
Dźwignie ryglowe są przekładane do 45° w oba położenia lub
i tylko w jedno, przy czym przy uchwytach okrągłych w
nastawnicach jednorzędowych lub uchwytach płaskich w
nastawnicach czterorzędowych - dźwignie przekłada się przez
obrót w lewo lub w prawo, przy uchwytach podłużnych natomiast
w nastawnicach jednorzędowych w przód lub w tył.
Dźwignia ryglowa w nastawnicach jednorzędowych jest koloru
niebieskiego z białym paskiem (rys. 6), a w nastawnicach
czterorzędowych jest oznaczona punktem niebieskim i białym
(rys. 7).
8. Dźwignie dania nakazu i dźwignie dania zgody
oznaczone są kolorem zielonym (rys. 8 i 9). Położenie
zasadnicze oznaczone jest jak przy dźwigniach ryglowych.
Przekładanie dźwigni następuje również do 45° w obu
kierunkach.
9. Dźwignie przebiegowo-sygnałowe oznaczone są kolorem
czerwonym (rys. 10 i 11). Położenie zasadnicze jest oznaczone
tak samo, jak przy poprzednio opisanych dźwigniach.
Przekładanie następuje tak, jak przy dźwigni nakazu lub zgody,
z tym, że dźwignie przebiegowo-sygnałowe przekładane są do
45°.
10. Dźwignie nakazu, zgody i przebiegowo-sygnałowe przy przełożeniu do 30° zamykają mechanicznie w skrzyni zależności uzależnione dźwignie zwrotnicowe itp. oraz wykluczają mechanicznie przełożenie dźwigni nakazu, zgody i przebiegowo-sygnałowych dla przebiegów sprzecznych (ust. 22, rys. 12).
11. Przy przełożeniu dźwigni nakazu, zgody lub
przebiegowo-sygnałowej do 45° (rys. 13) następuje samoczynne
utwierdzenie przebiegu, tak że dźwignia jest zamknięta i nie
może być cofnięta do położenia zasadniczego. W położeniu
tym następuje również zapadnięcie zapadki dźwigni, co
zabezpiecza ją przed mimowolnym przełożeniem.
Dźwignie nakazu lub zgody nie dają się przekładać ponad
45°, natomiast dźwignia przebie-gowo-sygnałowa daje się
przekładać do 90°, przy czym następuje nastawienie odnośnego
semafora lub tarczy na sygnał zezwalający na jazdę.
Przebiegi manewrowe są wykonywane zasadniczo bez utwierdzenia
przebiegu, wobec czego odnośne dźwignie przebiegowo-sygnałowe
mogą być zawsze cofnięte do położenia zasadniczego.
12. Znak kontroli zwrotnicy wskazuje czy położenie
dźwigni zgodne jest z położeniem napędu zwrotnicowego
(zwrotnicy). Znak kontroli urządzony jest w formie tarczki
barwnej lub lampki w okienku kontrolnym przy dźwigni
zwrotnicowej (rys. 14 i 15).
Biała tarczka lub białe światło kontrolne wskazuje, że
położenia dźwigni i zwrotnicy są zgodne. Tarczka czerwona lub
wygaśnięcie białego światła kontrolnego oraz równoczesny
alarm dzwonka kontrolnego sygnalizuje przeszkodę w urządzeniu
nastawczym zwrotnicowym.
Brak kontroli może być dodatkowo sygnalizowany światłem
czerwonym (rys. 16d).
Przy stosowaniu świateł kontrolnych może być równocześnie
wskazywane położenie zwrotnicy, a mianowicie w położeniu
zasadniczym wyświetla się w okienku kontrolnym znak
"+", a w położeniu przełożonym znak "-"
(rys. 16c).
Zanik kontroli i alarm dzwonka kontrolnego występuje także przy
każdym przestawieniu zwrotnicy oraz przy wszelkich przeszkodach,
a zwłaszcza gdy zwrotnica jest rozpruta lub gdy napęd nie może
dojść do położenia końcowego. W nowych urządzeniach przy
każdej dźwigni zwrotnicowej, wykolejnicowej itp. są urządzone
plombowane wyłączniki dzwonka kontrolnego, które zezwalają na
wyłączenie działania dzwonka kontrolnego dla zwrotnicy
uszkodzonej lub wyłączonej z zależności.
Oznaczenie numeracji i opisów dźwigni zwrotnicowych,
wykolejnicowych itp. jest wykonane przy odnośnych dźwigniach
pod okienkami kontrolnymi.
13. Dźwignie zwrotnic izolowanych zaopatrzone są w
zastawki dźwigni zwrotnicowych.
Zastawki te zamykają dźwignie w położeniach końcowych, gdy
tabor znajduje się na zwrotnicy lub bezpośrednio przed
zwrotnicą. Zastawka zamyka również dźwignie, gdy izolacja
zwrotnicy jest uszkodzona. W czasie gdy dźwignia zamknięta jest
zastawką, w okienku kontrolnym widoczna jest pionowa niebieska
strzałka (rys. 16a). Strzałka ta znika przy uruchomieniu
zapadki dźwigni, jeżeli zwrotnica jest wolna do przekładania.
Poza tym strzałka znika, gdy podczas przeszkody w działaniu
izolacji zwrotnicy obsługujemy przycisk pomocniczy (po zerwaniu
plomby).
Przy kontroli świetlnej, zamiast strzałek stosuje się lampkę
z niebieskim światłem w nastawnicach jednorzędowych (rys. 16b,
c, d) lub ze światłem czerwonym w nastawniach czte-rorzędowych
(rys. 17). Lampka ta normalnie nie świeci się i zapala się
dopiero wówczas, gdy po uruchomieniu zapadki dźwigni zastawka
nie pozwala na przełożenie zwrotnicy z powodu zajęcia
zwrotnicy przez tabor lub z powodu uszkodzenia izolacji w
zwrotnicy.
14. Kontrola tarczkowa zaryglowania zwrotnicy wykonana jest
w ten sposób, że w stanie zasadniczym dźwigni ryglowej, w
okienku kontrolnym, jest tarczka czarna, a po przełożeniu
dźwigni i zaryglowaniu zwrotnicy - tarczka biała.
Przy odryglowaniu zwrotnicy przez cofnięcie dźwigni ryglowej,
tarczka zmienia się z powrotem na czarną oraz zapala się na
moment biała lampka kontrolna. W razie nieodryglo-wania się
zwrotnicy lampka kontrolna odryglowania świeci się światłem
ciągłym.
Kontrola tarczkowa przy dźwigni ryglowej pokazana jest na
rysunku 18a.
Przy zastosowaniu kontroli świetlnej przy dźwigni ryglowej
umieszczone są dwie lampki kontrolne: zielona - zaryglowana i
biała - odryglowania (rys. 18b i 19).
Zielona lampka zapala się przy zaryglowaniu zwrotnicy i gaśnie
przy odryglowaniu, biała lampka sygnalizuje przeszkody, tak jak
przy kontroli tarczkowej.
Ryglowanie zwrotnic może następować bez żadnej dźwigni
ryglowej, przy przełożeniu do 15° odnośnej dźwigni
przebiegowo-sygnałowej, zgody lub nakazu. W takim przypadku
lampki kontrolne zaryglowania i odryglowania są umieszczone przy
dźwigniach odnośnych zwrotnic.
W nastawnicach jednorzędowych z braku miejsc przy dźwigni,
lampki są umieszczone w nadbudowie nastawnicy ponad daną
dźwignią (rys. 20a), w nastawnicach dwu- i czterorzę-dowych
natomiast bezpośrednio przy dźwigni (rys. 20b).
15. Przy każdej dźwigni nakazu, zgody lub
przebiegowo-sygnałowej znajduje się okienko kontrolne z
tarczkami barwnymi, a przy kontroli świetlnej - lampki kontrolne
(rys. 21, 22, 23 i 24). Przy kontroli tarczkowej okienko
podzielone jest na trzy lub cztery części. W części dolnej
obejmującej połowę okienka przy dźwigni
przebiegowo-sygnałowej w stanie zasadniczym znajduje się
tarczka czerwona (rys. 24b), a przy kontroli świetlnej żarówka
ze szkłem matowo-białym nie świecąca się, która służy do
kontroli utwierdzenia dźwigni przełożonej do 45°. Tarczka
barwna zmienia się na kolor biały lub żarówka ze światłem
białym zapala się, gdy dźwignia jest przełożona do 45°.
Przy dźwigniach nakazu lub zgody (przy kontroli tarczkowej)
dolna połowa okienka kontrolnego jest podzielona na dwie
części: lewą i prawą, wobec czego kontrola utwierdzenia
dźwigni nakazu lub zgody jest osobna dla każdego kierunku
przełożenia (rys.21a i 23a). Przy kontroli świetlnej
zastosowana jest w środku nad dźwignią żarówka matowo
biała, która w normalnym stanie nie świeci się (rys. 21b, 22,
23b i c).
Przy dźwigniach nakazu lub przebiegowo-sygnałowych, które są
zależne od otrzymania zgody lub nakazu, górna połowa okienka
kontrolnego jest podzielona na dwie części: lewą i prawą, i
umieszczone są w nich tarczki czerwone otrzymania zgód lub
nakazów (rys. 23a i 24a). Przy zastosowaniu kontroli świetlnej
przewidziane są lampki kontrolne koloru pomarańczowego dla
sygnalizowania otrzymania zgody i nakazu. W położeniu
zasadniczym dźwignie te są zamknięte i w odnośnych okienkach
tarczki są czerwone, a przy kontroli świetlnej lampki nie
świecą się. Po otrzymaniu nakazu lub zgody przy dźwigni
przebiegowo-sygnałowej, lub po otrzymaniu zgody przy dźwigni
nakazu tarcza jest biała, a przy kontroli świetlnej świeci
się lampka światłem pomarańczowym. Oznacza to, że dźwignia
wolna jest do przekładania.
Opisane stany tarczek barwnych odpowiadają stanom tarczek
barwnych w blokadzie stacyjnej elektromechanicznej.
W nastawnicach dwu- i czterorzędowych stosowana jest wyłącznie
świetlna kontrola blokady stacyjnej, przy czym lampki kontrolne
są umieszczone bezpośrednio przy dźwigniach.
16. Poza urządzeniami kontroli blokady stacyjnej stosuje się powtarzacze umieszczone w nadbudowie nastawnicy lub na osobnych planach świetlnych. Są to powtarzacze sygnałowe, powtarzacze odcinków torowych i zwrotnic izolowanych oraz powtarzacze bloków liniowych itp.
17. Zmianom tarczek barwnych lub światłom kontrolnym
towarzyszą sygnały akustyczne dzwonka przebiegowego,
sygnalizującego żądanie zgody, otrzymanie zgody, otrzymanie
nakazu oraz zwolnienie przebiegu. W urządzeniach najnowszych
zamiast sygnałów akustycznych stosuje się światło migające
sygnalizujące nadejście żądania zgody, otrzymanie nakazu oraz
zwolnienie przebiegu. Otrzymanie zgody natomiast jest
sygnalizowane światłem ciągłym.
Gdy otrzymany nakaz zostanie wykorzystany przez przełożenie
dźwigni przebiegowo-sygnałowej lampka otrzymania nakazu
zaświeca się światłem ciągłym. Światło migające
zmienione zostanie także na światło ciągłe, gdy po żądaniu
zgody przełożona zostanie dźwignia zgody, jak również, gdy
po zwolnieniu przebiegu dźwignia nastawcza przełożona zostanie
do położenia zasadniczego.
Przy zastosowaniu świateł migających dzwonek przebiegowy
zasadniczo nie jest stosowany lub może być stosowany, jednakże
z wyłącznikiem umożliwiającym jego wyłączenie przez
nastawni czego.
18. Oznaczenia i napisy są umieszczone na tabliczkach przy
okienkach kontrolnych lub bezpośrednio przy dźwigniach, przy
czym przyjęte jest oznaczanie przebiegów dla dania i otrzymania
nakazów za pomocą dużych liter, a dla zgód i dróg
przebiegów za pomocą małych liter. Wszelkie inne oznaczenia
odpowiadają oznaczeniom przyjętym w urządzeniach
mechanicznych.
19. Dźwignie nakazów i przebiegowo-sygnałowe mogą być uzależnione od zgód z posterunków, których zadaniem jest sprawdzanie zajętości torów. Dawanie zgody z tych posterunków dokonuje się przy pomocy zwalniaczy kluczowych z powtarzaczami lub też za pomocą bloków prądu stałego.
20. Obwód sprzęgłowy przy sygnałach ramiennych albo obwód przekaźnika sygnałowego przy sygnałach świetlnych, nazwany ogólnie obwodem przebiegowe sygnałowym, sprawdza dla danej drogi przebiegu otrzymanie zgód lub nakazu oraz zgodność położenia zwrotnic, wy-kolejnic, rygli, tarcz zaporowych itp. z odnośnymi dźwigniami, umożliwiając przez to ustawienie semafora. Jeżeli jeden z powyższych warunków nie jest spełniony, mimo że wszystkie uzależnione dźwignie są nastawione prawidłowo, wówczas dźwignia przebiegowo-sy gnał owa daje się przełożyć tylko do 30°. To samo dotyczy dźwigni zgody i nakazu.
21. Napędy zwrotnicowe, a przy sygnałach ramiennych
również napędy sygnałowe, pracują na prąd stały o
napięciu 120 do 144 V lub na prąd przemienny o napięciu 220 V.
Pozostałe urządzenia, obwody kontrolne, obwody
przebiegowo-sygnałowe, powtarzacze i obwody blokady stacyjnej
pracują na napięcie 24 do 36 V prądu stałego.
Sygnały świetlne zasilane są prądem zmiennym 220 V, z
transformatorami oddzielającymi 220/110 V i sygnałowymi 110/12
V.
22. Poza uzależnieniami elektrycznymi stosuje się zamknięcia mechaniczne dla dźwigni zwrotnicowych, wykolejnicowych, ryglowych itp. oraz dla przebiegów sprzecznych (ust. 10). Zamknięcia te są wykonane na suwakach, umieszczonych w oszklonej skrzyni zależności, przesuwanych dźwigniami zgody, nakazu i przebiegowo-sygnałowymi.
23. Wszystkie obwody są zabezpieczone bezpiecznikami
topikowymi, umieszczonymi w nastawnicy i w komorze
przekaźników.
Gdy bezpiecznik przepali się, zostaje przerwany odnośny obwód.
Wielkość prądu, przy którym następuje przepalenie
bezpiecznika, jest dobrana w zależności od rodzaju obwodu.
Różne odległości rozstawienia wtyczek bezpiecznika
wykluczają możliwości ewentualnych omyłek przy ich
zakładaniu.
Dźwignie zwrotnicowe oraz dźwignie przebiegowo-sygnałowe przy
zastosowaniu sygnałów ramiennych posiadają bezpieczniki
nastawcze. Dźwignie zwrotnicowe mają poza tym jeszcze
bezpiecznik kontrolny, a w nowych urządzeniach dodatkowo
bezpiecznik ochronny niedostępny dla nastawniczego.
W obwodach nastawczych zwrotnicowych na prąd zmienny stosowane
są dla każdej dźwigni dwa bezpieczniki nastawcze. Przy
dźwigniach przebiegowo-sygnałowych stosowane są bezpieczniki
obwodu przebiegowo-sygnałowego wspólne dla grupy przebiegów
sprzecznych, przy dźwigniach nakazu i zgody są bezpieczniki
obwodów nakazu lub zgody również wspólne dla poszczególnych
grup przebiegów sprzecznych.
24. Bezpieczniki nastawcze zabezpieczają obwody nastawcze
przed zbyt wysokim prądem.
W obwodach na prąd stały przepalają się one przy prądzie
10A, a w obwodach na prąd zmienny przy 6A i są one krótsze od
innych bezpieczników i nie są zabezpieczone plombą (ust. 25).
25. Bezpieczniki w obwodach kontrolnych, ryglowych,
przebiegowo-sygnałowych i blokady stacyjnej mają na celu
ograniczenie uszkodzeń wskutek zbyt wysokich prądów oraz
zabezpieczenie głównych bezpieczników.
Bezpieczniki kontrolne ponadto przez przepalanie się
zawiadamiają personel obsługi o wszelkich nieregularnościach w
działaniu urządzeń.
Bezpiecznik kontrolny przepala się przy 0,3 A.
Bezpiecznik ochronny przepala się przy 0,7A.
Bezpiecznik obwodu przebiegowo-sygnałowego i blokady stacyjnej
przepala się przy 4A.
Bezpiecznik obwodu świateł sygnałowych przepala się przy 2A.
Wszystkie te bezpieczniki, w celu wykluczenia możliwości
omyłek przy ich zakładaniu, odróżniają się od bezpiecznika
nastawczego długością i rozstawieniem wtyczek, a między sobą
kształtem wtyczek. Bezpieczniki te, z wyjątkiem bezpieczników
obwodu świateł sygnałowych, znajdują się w nastawnicy i są
pojedynczo zaplombowane.
Bezpieczniki obwodu świateł sygnałowych znajdują się w
komorze przekaźników.
26. Nastawnica elektryczna wyposażona jest w urządzenia
pomocnicze, umieszczone zazwyczaj w nadbudowie nastawnicy. Są to
przyciski żądania zgód, przyciski pomocnicze do zwolnienia
przebiegu, przyciski zwrotne nakazu lub zgody, przyciski doraźne
itp. oraz wszelkie lampki kontrolne, jak: żądanie zgód,
przekaźników przeciwwtórnych i inne. Poza tym w nadbudowie
mogą być umieszczone powtarzacze sygnałów, jeżeli nie są
one umieszczone na planie świetlnym.
Przycisk pomocniczy do zwalniania przebiegu służy do
rozwiązania drogi przebiegu, gdy zawiedzie urządzenie do
normalnego zwolnienia przebiegu lub jeżeli droga przebiegu
została nastawiona i utwierdzona, ale z jakiegoś powodu nie
będzie wykorzystana. Jeżeli nakaz lub zgoda nie została
jeszcze wykorzystana i droga przebiegu nie jest jeszcze
utwierdzona, to w starszych urządzeniach otrzymany nakaz lub
zgodę zwraca się przez obsłużenie nie-plombowanego przycisku
zwrotu nakazu lub zgody.
W nowych urządzeniach dźwignia nakazu może być cofnięta do
położenia zasadniczego, dopóki nakaz nie został wykorzystany.
Przyciskiem odwołania zgody odwołuje się także zgody, które
zostały zażądane, a jeszcze nie zostały dane przez
przełożenie dźwigni zgody. Przyciski doraźne są plombowane i
służą do spowodowania zmiany sygnału na "Stój" na
semaforze w innym okręgu nastawczym, dla którego została dana
zgoda lub nakaz.
Użycie tego przycisku powoduje przerwę w obwodzie
przebiegowo-sygnałowym.
Przycisk doraźny w razie uzasadnionej potrzeby może być użyty
bez zezwolenia dyżurnego ruchu i przed zapisaniem do książki
kontroli urządzeń i książki przebiegów.
Przycisk pomocniczy zaplombowany stosuje się dla każdej
zastawki dźwigni zwrotnic izolowanych, w celu uchylenia
zamknięcia zastawki w przypadkach przeszkód w działaniu
odcinka izolowanego zwrotnicy.
Przy stosowaniu sygnałów świetlnych powtarzacze sygnałowe
umieszcza się na planie świetlnym. Na planie świetlnym mogą
być ponadto umieszczone powtarzacze zwrotnic i torów
izolowanych.
B. Zasady działania urządzeń
27. Urządzenia elektryczne suwakowe działają na podobnych
zasadach jak urządzenia mechaniczne. Działanie poszczególnych
urządzeń jest następujące:
a) po przełożeniu dźwigni zwrotnicowej następuje
przełożenie zwrotnicy za pomocą napędu elektrycznego (ust.
5). Urządznie kontrolne wskazuje ukończenie przełożenia
zwrotnicy (rys. 14) i zgodność położenia dźwigni ze
zwrotnicą.
b) przy przełożeniu do 30°, dźwignia przebiegowo-sygnałowa
dania nakazu i dania zgody zamyka mechanicznie wszystkie
dźwignie i sprzeczne przebiegi zgodnie z tablicą zależności.
Zgodność położenia zwrotnic, wykolejnic itp. z odnośnymi
dźwigniami jest kontrolowana w obwodzie przebiegowo-sygnałowym
(ust. 20), co równocześnie jest warunkiem dalszego
przełożenia dźwigni przebiegowo-sygnałowej.
Przy przełożeniu dźwigni do 45° następuje samoczynne
utwierdzenie przebiegu (ust. 11).
Zabezpiecza to dźwignie przebiegowo-sygnałowe przeciw
przedwczesnemu cofnięciu do położenia zasadniczego.
c) przy przekładaniu dźwigni przebiegowo-sygnałowej dalej do
90° zamyka się obwód sprzęgła semafora, a w razie potrzeby
tarczy ostrzegawczej lub obwód przekaźnika sygnałowego, po
czym następuje nastawienie odpowiednich sygnałów.
Ramię semafora opada do położenia "Stój" i dysk
tarczy ostrzegawczej do położenia ostrzegającego albo
samoczynnie wskutek przerwy obwodu przebiegowo-sy gnał owego,
lub też przez ruch powrotny napędu wskutek cofnięcia dźwigni
przebiegowo-sygnałowej do 45°.
Przy semaforach świetlnych, zmiana napędu sygnału
zezwalającego na sygnał "Stój" lub na sygnał
ostrzegający na tarczy ostrzegawczej następuje automatycznie
wskutek przerwy obwodu przekaźnika sygnałowego lub też przez
cofnięcie dźwigni przebiegowo-sygnałowej do położenia 45°.
Dźwignię przebiegowo-sygnałową można w każdej chwili bez
przeszkód cofnąć z położenia 90° do położenia 45°, przez
co można w każdej chwili nastawić sygnał "Stój" na
semaforze.
d) droga przebiegu zostaje zwalniana przez pociąg za pomocą
odcinka izolowanego lub też w niektórych przypadkach przez
obsługę osobnego urządzenia zwalniającego (przycisk,
zwalniacz kluczowy) w nastawni lub innym miejscu. W ten sposób
następuje zwolnienie utwierdzenia dźwigni
przebiegowo-sygnałowej i dźwignia ta może być cofnięta do
położenia zasadniczego.
e) danie zgody następuje przez przełożenie dźwigni dania
zgody do 45°. Przełożona dźwignia dania zgody zamyka
mechanicznie uzależnione dźwignie zwrotnicowe we własnym
okręgu i sprawdza elektrycznie prawidłowe nastawienie zwrotnic
oraz zamyka mechanicznie dźwignie sprzecznych przebiegów.
Przełożona dźwignia zgody utwierdza się samoczynnie i
równocześnie w nastawni dysponującej zwalnia się odnośna
dźwignia przebiegowo-sygnałową lub nakazu.
Nakaz nastawienia semafora jest udzielany z nastawni
dysponującej przez przełożenie dźwigni dania nakazu. W
nastawni wykonawczej następuje przez to zwolnienie dźwigni
przebiegowo-sygnałowej.
f) zwrot zgody lub nakazu następuje przez cofnięcie dźwigni
przebiegowo-sygnałowej lub nakazu, albo przez obsługę
przycisku zwrotu zgody lub nakazu (w starszych urządzeniach),
natomiast w nowych urządzeniach dźwignia nakazu nie jest
utwierdzona, jeżeli nakaz nie został jeszcze wykorzystany, a
dźwignia dania zgody może być zwolniona po obsłużeniu przez
dyżurnego ruchu przycisku odwołania zgody (porównaj ust. 26).
g) kolejność czynności przy wjeździe pociągu od strony
nastawni dysponującej:
1) dyżurny ruchu obsługuje przyciski żądania zgód do
nastawni wykonawczych, biorących udział w przebiegu,
2) nastawniczowie nastawni wykonawczych nastawiają
dźwignie zwrotnicowe, wyko-lejnicowe itp. dla żądanego
przebiegu i przekładają do 45° właściwe dźwignie dania
zgody,
3) po nastawieniu dźwigni zwrotnicowych, wykolejnicowych
itp. w okręgu nastawni dysponującej dla mającego się odbyć
przebiegu i po otrzymaniu żądanych zgód dyżurny ruchu
przekłada właściwą dźwignię przebiegowo-sygnałową do
45°,
4) gdy pociąg minie końcową osią ostatnią zwrotnicę w
drodze przebiegu, następuje samoczynne zwolnienie przebiegu, co
jest sygnalizowane w nastawni dysponującej dzwonkiem lub
światłem błyskowym,
5) dyżurny ruchu cofa dźwignię przebiegowo-sygnałową do
położenia zasadniczego, przez co następuje zwolnienie dźwigni
dania zgody w nastawniach wykonawczych sygnalizowane dzwonkiem
lub światłem migającym,
6) nastawni czowie nastawni wykonawczych cofają dźwignie
dania zgody do położenia zasadniczego. W pewnych przypadkach
przed cofnięciem dźwigni dania zgody nastawni czy obsługuje
urządzenie współdziałające w formie przycisku lub zwalniacza
kluczowego umieszczone w miejscu umożliwiającym zaobserwowanie,
że pociąg wjeżdżający zatrzymał się lub minął wyznaczone
miejsce.
h) kolejność czynności przy wjeździe pociągu od strony
nastawni wykonawczej:
1) dyżurny ruchu obsługuje przyciski żądania zgód do
nastawni wykonawczych nie nastawiających semafora, lecz
biorących udział w przebiegu,
2) nastawni czowie nastawni wykonawczych nastawiają
dźwignie zwrotnicowe, wyko-lejnicowe itp. dla żądanego
przebiegu i przekładają do 45° właściwe dźwignie dania
zgody,
3) po nastawieniu dźwigni zwrotnicowych, wykolejnicowych
itp. w okręgu nastawni dysponującej dla mającego się odbyć
przebiegu, dyżurny ruchu daje nakaz do nastawni wykonawczej,
obsługującej semafor wjazdowy (przez przełożenie do 45°
dźwigni dania nakazu), co jest sygnalizowane w nastawni
wykonawczej dzwonkiem lub światłem migającym,
4) nastawniczy nastawni wykonawczej przekłada dźwignie
zwrotnicowe, wykolej nico-we itp. dla nakazanego przebiegu oraz
przekłada dźwignię przebiegowo-sygnałową o 90°,
5) gdy pociąg minie końcową osią ostatnią zwrotnicę w
drodze przebiegu, następuje samoczynne zwolnienie przebiegu, co
jest sygnalizowane w nastawni wykonawczej dzwonkiem lub
światłem migającym, nastawniczy nastawni wykonawczej cofa
dźwignię przebiegowo-sygnałową do położenia zasadniczego,
przez co w nastawni dysponującej następuje zwolnienie dźwigni
nakazu, a w nastawniach wykonawczych dźwigni zgody,
sygnalizowane dzwonkiem lub światłem migającym,
6) dyżurny ruchu i nastawniczowie nastawni wykonawczych
dających zgody cofają dźwignie dania nakazu i dania zgody przy
ewentualnym uprzednim obsłużeniu urządzenia
współdziałającego.
UWAGA: gdy w przebiegu nie biorą
udziału nastawnie wykonawcze dające zgody, wówczas odpadają
czynności podane dla tych nastawni w pkt. 1, 2, 6 i 7.
i) kolejność czynności przy wyjeździe pociągu z okręgu
nastawni dysponującej:
1) dyżurny ruchu obsługuje przyciski żądania zgód od
nastawni wykonawczych, biorących udział w przebiegu,
2) nastawni czowie nastawni wykonawczych biorący udział w
przebiegu, nastawiają dźwignie zwrotnicowe, wykolejnicowe itp.
dla żądanego przebiegu i przekładają do 45° właściwe
dźwignie dania zgody,
3) po nastawieniu dźwigni zwrotnicowych, wykolej nicowych
itp. w okręgu nastawni dysponującej dla mającego się odbyć
przebiegu i po otrzymaniu żądanych zgód dyżurny ruchu
przekłada właściwą dźwignię przebiegowo-sygnałową do
90°,
4) gdy pociąg minie końcową osią ostatnią zwrotnicę na
drodze przebiegu, następuje samoczynne zwolnienie przebiegu w
nastawni dysponującej i nastawniach wykonawczych, co jest
sygnalizowane dzwonkiem lub światłem migającym,
5) dyżurny ruchu i nastawni czowie nastawni wykonawczych,
dających zgodę cofają dźwignie przebiegowo-sygnałową i
dania zgody do położenia zasadniczego.
UWAGA: gdy w przebiegu nie biorą
udziału nastawnie wykonawcze, dające zgody, wówczas nie są
wymagane czynności podane dla tych nastawni w pkt. l, 2, 4 i 5.
j) kolejność czynności przy wyjeździe pociągu z okręgu
nastawni wykonawczej:
1) dyżurny ruchu obsługuje przyciski żądania zgód z
nastawni wykonawczych, nie nastawiających semafora, lecz
biorących udział w przebiegu,
2) nastawni czowie nastawni wykonawczych nastawiają
dźwignie zwrotnicowe, wyko-lejnicowe, itp. dla żądanego
przebiegu i przekładają do 45° właściwe dźwignie dania
zgody,
3) po nastawieniu dźwigni zwrotnicowych, wykolej nicowych
itp. w okręgu nastawni dysponującej dla mającego się odbyć
przebiegu, dyżurny ruchu daje nakaz (do nastawni wykonawczej,
nastawiającej semafor wyjazdowy) przez przełożenie właściwej
dźwigni dania nakazu do 45°, co jest sygnalizowane w nastawni
wykonawczej dzwonkiem lub światłem migającym,
4) nastawniczy nastawni wykonawczej nastawia dźwignie
zwrotnicowe, wykolej nicowe itp. dla nakazanego przebiegu i
przekłada dźwignię przebiegowo-sygnałową do 90°,
5) gdy pociąg minie końcową osią ostatnią zwrotnicę w
drodze przebiegu, następuje samoczynne zwolnienie przebiegu we
wszystkich nastawniach biorących udział w przebiegu, co jest
sygnalizowane w każdej nastawni dzwonkiem lub światłem
migającym,
6) dyżurny ruchu i nastawniczowie nastawni wykonawczych
cofają dźwignię dania nakazu przebiegowo-sygnałową i dania
zgody do położenia zasadniczego.
UWAGA: Gdy w przebiegu nie biorą
udziału nastawnie wykonawcze dające zgodę, wówczas odpadają
czynności podane dla tych nastawni w pkt. l, 2, 5, i 6; w
starszych urządzeniach mogą być zmiany w kolejności cofania
dźwigni przy rozwiązywaniu drogi przebiegu.
C. Blokada stacyjna i liniowa
28. Gdy na stacji współpracują ze sobą wyłącznie
nastawnie elektryczne, wówczas blokada stacyjna wykonana jest za
pomocą urządzeń opisanych w ust. od 8 do 12 i 15 do 19, to
jest za pomocą dźwigni nakazu, zgody i
przebiegowo-sygnałowych. Urządzenia te współdziałają jak
podano w ust. 27 i spełniają przy tym te wszystkie warunki,
jakie są wymagane przy blokadzie stacyjnej elekromechanicznej.
W urządzeniach nowych stosuje się przymus zwrotu nakazu i zgody
za pomocą przekaźnika przeciwwtórnego. W przypadku gdy
zachodzi potrzeba uzależnienia blokadą stacyjną nastawni
mechanicznej z nastawnią elektryczną, wówczas urządzenia te
na odnośnych nastawniach nie ulegają w zasadzie żadnej
zmianie.
W nastawni elektrycznej instaluje się induktor silnikowy
uruchamiany po przełożeniu do 45° i utwierdzeniu odnośnej
dźwigni zgody lub nakazu, przez co powoduje się odblokowanie
odnośnego bloku prądu zmiennego w nastawni mechanicznej.
W nastawni mechanicznej zablokowanie bloku następuje przez
naciśnięcie klawisza i obracanie korbą induktora. Po
zablokowaniu odnośnego bloku, przełączone styki ryglowe tego
bloku powodują zwolnienie utwierdzonej dźwigni we
współdziałającej nastawni elektrycznej lub umożliwienie
przełożenia dźwigni nakazu lub przebiegowo-sygnałowej.
29. Dla blokady liniowej mogą być użyte w nastawni
elektrycznej bloki elektromechaniczne prądu zmiennego wbudowane
w aparacie blokowym ustawionym na osobnym stojaku obok
nastawnicy, przy czym uzależnienia odpowiadające działaniu
zawórek blokowych są tu wykonane na drodze elektrycznej, a
mianowicie:
a) działanie zawórki przyciskowej (niebieskie), przy bloku
początkowym, zastąpione przez zastawkę elektryczną nad
blokiem początkowym Zastawka ta zwalnia się, a przez to
umożliwia blokowanie bloku początkowego, po nastawieniu
sygnału zezwalającego na semaforze wyjazdowym i cofnięciu
dźwigni przebiegowo-sygnałowej do położenia 45°. W stanie
zwolnionym zastawka ma tarczkę białą.
b) jako zawórka przeciwwtórna, w starszych urządzeniach,
używany jest blok prądu stałego, połączony wspólnym
klawiszem z blokiem początkowym. Blok prądu stałego w
położeniu zasadniczym jest zablokowany i posiada tarczkę
białą.
Odblokowanie tego bloku następuje po nastawieniu semafora
wyjazdowego na sygnał zezwalający. Dopóki blok przciwwtórny
jest odblokowany nie jest możliwe powtórne nastawienie
semafora. Blok ten blokuje się równocześnie z blokiem
początkowym, przy czym uchylenie zawórki przeciwwtórnej w tym
momencie może już nastąpić, ponieważ semafory wyjazdowe
zostały zamknięte przez blok początkowy (stykiem ryglowym
bloku początkowego w obwodzie przebiegowo-sygnałowym). W
urządzeniach nowych nie stosuje się bloku prądu stałego jako
zawórki przeciwwtórnej, lecz wykonuje się ją w postaci
przekaźnika przeciwwtórnego (zawórka przeciwwtórna liniowa).
c) w starych urządzeniach stosowany jest poza tym blok
sygnałowy uzupełniający, wykonany jako blok prądu stałego,
sprzężony klawiszem z blokiem końcowym. Blok sygnałowy
uzupełniający jest w stanie zasadniczym odblokowany i posiada
tarczkę białą. Działanie bloku sygnałowego uzupełniającego
jest takie same jak w urządzeniach mechanicznych. Po
zablokowaniu blok posiada tarczkę czerwoną.
d) w nowych urządzeniach nie jest stosowany blok sygnałowy
uzupełniający, natomiast tak dla wjazdów, jak i wyjazdów
zastosowane są przekaźniki przeciwwtórne stacyjne, zmuszające
do zwrotu otrzymanego nakazu lub zgody, po ich każdorazowym
wykorzystaniu. Przekaźniki przeciwwtórne posiadają powtarzacze
w postaci lampek z czerwonym światłem, przy czym lampki te
świecą się tylko wówczas, gdy zawórka jest w działaniu i
nie pozwala na powtórne nastawienie sygnału.
30. W nowych urządzeniach elektrycznych dla blokady
liniowej mogą być zastosowane bloki przekaźnikowe. Konstrukcja
bloków przekaźnikowych pozwala na umocowanie ich w dowolnym
miejscu, dlatego też są one umieszczone przeważnie w komorze
przekaźników pod nastawnicą.
Blokowanie bloku następuje przez przełożenie dźwigni blokowej
do 45°, wykonanej podobnie jak dźwignie zgody lub nakazu.
Dźwignia blokowa może być przekładana z położenia
zasadniczego w obu kierunkach, przy czym jedno z tych położeń
wykorzystane jest zazwyczaj dla blokowania bloku końcowego, a
drugie początkowego dla tego samego szlaku. Dźwignia blokowa
przełożona do 45° nie utwierdza się w tym położeniu, lecz
pod działaniem sprężyny samoczynnie wraca do położenia
zasadniczego.
Dźwignie blokowe oznaczone są białym kolorem z czerwonym
znakiem i zbudowane są tak samo, jak pozostałe dźwignie.
Stan bloku (zablokowany czy odblokowany) sygnalizowany jest za
pomocą lampek kontrolnych, a mianowicie gdy blok liniowy jest w
stanie zasadniczym, pali się lampka ze światłem białym, gdy
blok jest w stanie zmienionym - pali się lampka ze światłem
czerwonym.
Odpowiednikiem zastawki elektrycznej liniowej jest zastawka
elektryczna dźwigni blokowej, która uzależnia przełożenie
dźwigni blokowej dla zablokowanego bloku końcowego od
uprzedniego zejścia ostatniej osi pociągu z odcinka izolowanego
umieszczonego co najmniej 100m za semaforem wjazdowym. Zejście
ostatniej osi pociągu z odcinka izolowanego sygnalizowane jest w
nastawni przez zaświecenie się lampki ze światłem białym
przy dźwigni blokowej.
D. Zamknięcia i plombowanie urządzeń
31. Stosuje się następujące zamknięcia urządzeń:
a) zamknięcia, które nie mogą być otwierane przez personel
obsługi:
1) z obudowy nastawnicy zamkniętej na czerwone kłódki lub
zamki o tej formie klucza i plomby,
2) ze skrzynek ochronnych wszystkich napędów zwrotnicowych
i sygnałowych zamkniętych na kłódki lub zamki (bez
plombowania),
3) ze skrzyń blokowych zamkniętych na czerwone kłódki
oraz plomby,
4) z komory przekaźników zamkniętej zamkiem (patentowym)
do którego klucz jest plombowany w pomieszczeniu dyżurnego
ruchu. Klucz ten może być użyty przez personel obsługi w
razie pożaru w komorze przekaźników, zalania wodą itp.;
b) zabezpieczenia plombami, które mogą być zdjęte przez
nastawniczego po uprzednim zezwoleniu dyżurnego ruchu lub też
przez dyżurnego ruchu, po zapisaniu w książce kontroli
urządzeń i książce przebiegów:
1) z przełączników i głównych bezpieczników na tablicy
kontrolnej,
2) z przycisków pomocniczych zwolnienia przebiegów,
3) z włączników zastawek elektrycznych liniowych, nie
posiadających liczników lub gdy licznik jest uszkodzony,
4) z przycisków sygnałów zastępczych, nie posiadających
liczników lub gdy licznik jest uszkodzony,
5) z bezpieczników kontrolnych zwrotnicowych,
6) z przycisków doraźnych (ust. 26),
7) z przycisków pomocniczych zastawek dźwigni zwrotnic
izolowanych (ust. 26),
8) z korb do ręcznego nastawiania zwrotnic (§ 4),
9) z wyłączników dzwonka kontrolnego przy poszczególnych
dźwigniach zwrotnicowych.
UWAGA: Nastawniczy może zdjąć
plombę i obsłużyć przycisk doraźny bez uprzedniego
zezwolenia dyżurnego ruchu, w razie grożącego
niebezpieczeństwa, po czym powinien zawiadomić dyżurnego
ruchu.
1. Połączenia między napędami (§ 4) i nastawnicą, a przy sygnałach świetlnych także między sygnałami i nastawnicą oraz połączenia do odcinków izolowanych wykonane są za pomocą kabli.
2. Położenie kabli w terenie oznaczone jest za pomocą znaczników kablowych.
3. Kable wychodzące z nastawni są w terenie wprowadzone do szaf kablowych lub garnków rozdzielczych i stamtąd rozprowadzone są do poszczególnych napędów lub sygnałów, gdzie zakończone są skrzynkami kablowymi.
1. Napędy elektryczne służą do nastawiania zwrotnic i wykolej nic, a przy stosowaniu sygnałów ramiennych - także do nastawiania sygnalizatorów.
2. Do zwrotnic i wykolejnic używane są napędy zwrotnicowe.
3. Semafory ramienne i tarcze ostrzegawcze nastawiane są napędami sygnałowymi (ze sprzęgłem elektrycznym), natomiast pozostałe sygnały, jak tarcze zaporowe, są nastawiane zazwyczaj napędami specjalnego typu (bez sprzęgła elektrycznego).
4. Napęd zwrotnicowy posiada silnik elektryczny,
przystosowany do obrotów w obu kierunkach, dla przestawienia
zwrotnicy w obydwa położenia.
Silnik ten za pomocą przekładni zębatej oraz sprzęgła
tarczowego przenosi ruch na suwak napędny połączony prętem
nastawczym z iglicami zwrotnicy, powodując ich przestawianie.
Czas przestawienia zwrotnicy wynosi przy zwrotnicach pojedynczych
około 2-3 sekund, a przy zwrotnicach sprzężonych 4-6 sekund.
5. Prawidłowe końcowe położenie napędu zwrotnicowego jest kontrolowane przez specjalne urządzenie styków kontrolnych w napędzie, które sygnalizuje położenie końcowe napędu w nastawni za pomocą tarczek barwnych lub lampek kontrolnych (§ 2 ust. 12).
6. Napędy zwrotnicowe są wykonywane z urządzeniem do
kontroli położenia iglic lub bez tego urządzenia. Przy
napędzie bez kontroli iglic, kontrola zwrotnicy w nastawni
uzależniona jest jedynie od dojścia napędu do jednego z
położeń końcowych.
Przy napędzie z kontrolą iglic, kontrola zwrotnicy w nastawni,
poza wskazanym warunkiem, uzależniona jest od prawidłowego
położenia iglic.
Sprawdzanie położenia iglic następuje w ten sposób, że do
napędu zwrotnicowego wprowadzone są dwa suwaki kontrolne,
połączone bezpośrednio z iglicami, podobnie jak przy ryglach.
W obu położeniach końcowych w wycięcia na suwakach
kontrolnych wchodzą specjalne haki kontrolne. Jeżeli iglice nie
przesuną się do właściwego położenia, haki kontrolne nie
mogą wejść w wycięcie suwaków kontrolnych i styki kontrolne
napędu nie będą zwarte, a w nastawni nie ukaże się kontrola
końcowego położenia zwrotnicy (§ 2 ust. 12).
Napęd z kontrolą iglic jest rozpruwalny. Napędy z ryglem
elektromagnetycznym różnią się od napędu z kontrolą iglic
tym, że wmontowany do napędu rygiel elektromagnetyczny, po
przełożeniu do 15° dźwigni przebiegowo-sygnałowej, zamyka
haki kontrolne mechanicznie, wskutek czego iglice są trzymane
przez rygiel (zaryglowane) i napęd nie jest rozpruwalny.
Dla każdej zwrotnicy ryglowanej ryglem elektromagnetycznym jest
urządzona kontrola zaryglowania w postaci tarczki czarno-białej
lub lampki ze światłem zielonym, a kontrola od-ryglowania w
postaci lampki ze światłem białym. Gdy po przełożeniu
dźwigni przebiego-wo-sygnałowej do 15° zwrotnica jest
zaryglowana, w okienku kontrolnym zmienia się tarczka czarna na
białą lub zapala się lampka zielona, gdy natomiast dźwignia
przebiegowo-sygnałowa zostanie cofnięta do położenia
zasadniczego i nastąpi prawidłowe odryglowanie zwrotnicy,
wówczas zaświeci się na moment lampka biała (kontrola
odryglowania). Jeżeli odryglowanie nie nastąpi, lampka biała
świeci się światłem ciągłym (§ 2, ust. 14).
7. Gdy zwrotnica zostanie rozpruta, wówczas ruch iglic przenosi się na napęd, styki kontrolne w napędzie zostaną otwarte. Bezpiecznik kontrolny (§ 2, ust. 26) przepala się. W okienku kontrolnym zwrotnicy zanika znak kontroli. Dzwonek kontrolny zwrotnicowy dzwoni (§ 2 ust. 12).
8. Gdy zwrotnica nie daje się elektrycznie przestawić, można ją przestawić za pomocą korby ręcznej (§10 ust. 2). Przy obudowie napędu jest wykonany otwór do włożenia korby. Otwór ten jest zakryty ruchomą pokrywką.
9. Napędy semaforów i tarcz ostrzegawczych ramiennych
wyposażone są w silniki elektryczne, przystosowane do obrotów
w obu kierunkach dla nastawienia sygnałów zabraniających i
zezwalających na jazdę. Silnik ten przenosi ruch przez
przekładnię zębatą na pręt nastawczy. Wszystkie napędy
semaforów i tarcz ostrzegawczych są wyposażone w
elektromagnetyczne sprzęgła, które służą:
a) jako urządzenie do samoczynnego opadania ramienia
semafora i dysku tarczy ostrzegawczej, a przez to
b) do kontroli urządzeń uzależnionych od sygnału.
10. Sygnał "Stój" na semaforze lub sygnał ostrzegający na tarczy ostrzegawczej ukazuje się wskutek przerwy w obwodzie przebiegowo-sygnałowym lub wskutek cofnięcia dźwigni przebiegowo-sygnałowej, przy czym przy sygnałach ramiennych następuje powrotny bieg napędu, a przy sygnałach świetlnych przerwa w obwodzie przekaźnika sygnałowego.
11. Sygnały podawane na semaforach są powtarzane w
nastawni za pomocą powtarzaczy.
W starszych urządzeniach z semaforami ramiennymi, przekaźniki
powtarzacza kontrolują tylko sygnał "Stój" na
semaforze, a sygnał zezwalający jest wskazywany przez ten sam
przekaźnik powtarzacza w stanie biernym.
W nowych urządzeniach z semaforami ramiennymi są stosowane dwa
przekaźniki powtarzacza sygnałowego tak dla sygnału
"Stój", jak i dla sygnału zezwalającego. Powtarzacz
semafora nastawianego jedną dźwignią z tarczą ostrzegawczą
wskazuje równocześnie sygnał podany przez tarczę
ostrzegawczą.
W sygnałach świetlnych stosuje się osobne powtarzacze dla
semaforów i tarcz ostrzegawczych.
12. Napędy sygnałowe dla tarcz zaporowych i manewrowych
różnią się od napędów stosowanych przy semaforach i
tarczach ostrzegawczych tym, że nie mają sprzęgieł
elektrycznych.
Gdy w urządzeniach nie są stosowane zorganizowane przebiegi
manewrowe, wówczas tarcze zaporowe i manewrowe są nastawiane za
pomocą dźwigni typu zwrotnicowego, natomiast przy stosowaniu
zorganizowanych przebiegów manewrowych stosuje się dla
nastawienia tych tarcz dźwignie przebiegowo-sygnałowe. Przy
sygnałach świetlnych stosuje się do tego celu z zasady
dźwignie przebiegowo-sygnałowe.
13. Oprócz rygli elektromagnetycznych wmontowanych w napędy mogą być stosowane rygle elektromotoryczne (silnikowe) nastawiane osobnymi dźwigniami.
1. Do nastawiania zwrotnic i sygnałów stosuje się
prąd stały o napięciu 120-144 V a obwody kontrolne,
sprzęgłowe i blokady stacyjnej zasila się prądem stałym o
napięciu 30-36 V.
W tych urządzeniach źródła prądu stanowią:
a) bateria nastawcza o napięciu 120-144 V,
b) " kontrolna " 30-36 V.
W niektórych nastawniach obwody kontrolne są na prąd stały
120-144 V i w tych przypadkach stosowane są te same baterie
zarówno dla obwodów nastawczych, jak i kontrolnych. Baterie te
są najczęściej ładowane buforowo przez prostowniki z sieci
prądu przemiennego. W starszych urządzeniach spotyka się
system baterii czynnych i zapasowych z ładowaniem za pomocą
przetwornic.
2. W razie dłuższej przerwy w dostawie energii z
sieci zasilającej ładowanie baterii odbywa się z zapasowego
źródła prądu urządzonego w postaci agregatu
prądotwórczego.
Zespół spalinowo-elektryczny w starszych urządzeniach składa
się z silnika spalinowego, sprzężonego z dwiema prądnicami
prądu stałego 120-144 V i 30-36 V, które ładują
bezpośrednio baterie akumulatorowe, lub z jedną prądnicą
prądu zmiennego 220 V, zasilającą baterie przez prostowniki
(jak z sieci zasilającej).
3. W nowych urządzeniach nastawianie zwrotnic może
odbywać się prądem zmiennym 220 V, przez transformatory
oddzielające 220/110 V i sygnałowe 110/12 V.
Obwody kontrolne zwrotnicowe, obwody przekaźników sygnałowych
i obwody blokady stacyjnej wykonane być mogą na prąd stały 24
V.
W tym przypadku bateria kontrolna 24 V ładowana jest buforowe
przez prostownik również z sieci prądu zmiennego 220 V.
4. W nowszych urządzeniach jako zapasowe źródło
prądu stosuje się wyłącznie agregat prądotwórczy,
Z uwagi na konieczność zapewnienia ciągłego zasilania
obwodów nastawczych zwrotnicowych i semaforów świetlnych,
konieczne jest stosowanie automatycznego rozruchu agregatu, w
razie zaniku napięcia w sieci zasilającej.
Dla zwiększenia pewności działania urządzeń oraz
wyeliminowania częstej pracy agregatu, urządza się w miarę
możności zasilanie z dwóch niezależnych linii dosyłowych z
automatycznym przełączeniem na linię zapasową, w razie zaniku
napięcia w linii głównej.
Na liniach zelektryfikowanych, jako zapasowej linii zasilającej,
można używać linii zasilającej trakcję elektryczną.
Dla oświetlania sygnałów na semaforach wjazdowych i
odstępowych oraz ich tarcz ostrzegawczych stosuje się ponadto
osobne przetwornice 24 V= /220 V~, których zadaniem jest
zasilanie obwodów świateł sygnałowych od momentu zaniku
napięcia w głównej sieci zasilającej do momentu włączenia
napięcia sieci zapasowej lub do momentu, gdy napięcie
uruchomionego agregatu dojdzie do wielkości nominalnej.
5. Bateria akumulatorów i maszynownia mieszcząca agregat, prostowniki oraz tablicę rozdzielczą powinna być urządzona w pomieszczeniach oddzielnych, przy czym klucze tych pomieszczeń powinny znajdować się w odnośnej nastawni pod plombą. W pomieszczeniach tych powinny się znajdować instrukcje o obsłudze i konserwacji urządzeń zasilających.
1. Główna tablica rozdzielcza znajduje się zazwyczaj w pomieszczeniu maszynowni mieszczącej zespół spalinowo-elektryczny, prostowniki, przekaźniki kontroli napięcia itp.
2. Kontrolna tablica rozdzielcza znajduje się w pomieszczeniu nastawnicy.
3. Tablica kontrolna powinna posiadać woltomierze dla napięcia nastawczego i kontrolnego, amperomierze dla prądu nastawczego i kontrolnego, bezpieczniki główne prądu nastawczego i kontrolnego (zaplombowane).
4. Nastawnica może być odłączana od źródła prądu za pomocą wyłącznika głównego, znajdującego się na głównej tablicy rozdzielczej.
5. Za pomocą przyrządów pomiarowych można sprawdzać prawidłową pracę urządzeń, a zwłaszcza czy wielkość pobieranego prądu nastawczego i kontrolnego nie przekracza wielkości normalnych (§ 8 ust. 4).