| §5 | §6 | §7 | §8 | §9 | §10 | §11 | §12 | §13 | §14 | §15 |
1. Urządzenia służące do nastawiania zwrotnic, sygnałów oraz rogatek zamykających przejazdy nazywają się urządzeniami nastawczymi.
2. Urządzenia nastawcze mechaniczne scentralizowane obejmują urządzenia do nastawiania i ryglowania przy pomocy pędni drutowej zwrotnic, wykolej nic i innych urządzeń srk oraz urządzenia do nastawiania sygnałów na semaforach i tarczach, jak również do uzależnienia semaforów od zwrotnic i innych urządzeń srk.
3. Zwrotnice i wykolejnice, włączone do urządzeń nastawczych mechanicznych scentralizowanych, nastawia się z nastawni za pomocą dźwigni i odpowiednich napędów mechanicznych. Napędy zwrotnicowe posiadają w razie potrzeby urządzenia do kontroli iglic.
4. Urządzenia nastawcze mechaniczne scentralizowane dzielą się na urządzenia wewnętrzne i zewnętrzne.
5. Do urządzeń wewnętrznych należą: nastawnice, skrzynie zależności, aparaty blokowe, źródła prądu, plany świetlne, tablice rozdzielcze i naprężacze wewnętrzne.
6. Do urządzeń zewnętrznych należą sygnalizatory, napędy zwrotnicowe i rygle, naprężacze zewnętrzne, pędnie z osprzętem, urządzenia oddziaływania oraz kable z armaturą.
7. Nastawnica składa się z:
1) ławy nastawnicy,
2) dźwigni nastawczych oraz zamków zależnościowych,
3) podstawy blokowej,
8. Na ławie nastawnicy umieszcza się dźwignie nastawcze, zamki zależności i podstawę blokową.
1. Dźwignie nastawcze służą do ustawiania w żądane położenie sygnalizatorów, zwrotnic, wykolej nic, rygli za pomocą pędni i napędów, a przy sygnalizacji świetlnej - do zmiany obrazu sygnału na semaforach lub tarczach świetlnych.
2. Dźwignie nastawcze dzielą się na sygnałowe, zwrotnicowe, wykolejnicowe i ryglowe.
3. Dźwignia nastawcza składa się z podstawy, tarczy linkowej, trzonu, pręta zapadkowego z uchwytem, napędu poprzeczki zależności, a przy dźwigni semaforowej napędu suwaka sygnałowego.
4. Wszystkie dźwignie nastawcze i cała nastawnica są malowane na kolor szary, z wyjątkiem trzonu dźwigni, który jest malowany przy dźwigniach zwrotnicowych, wykolejnicowych i ryglowych na niebiesko, przy dźwigniach semaforów i tarcz ostrzegawczych na czerwono, a przy dźwigniach tarcz manewrowych i zaporowych na niebiesko z czerwoną obwódką.
5. Rękojeści, sprężyn i uchwytów pręta zapadkowego i samego pręta zapadkowego wszystkich dźwigni nastawczych nie maluje się. Części te pracownicy obsługi obowiązani są czyścić i chronić przed korozją.
6. Dźwignie sygnałowe dzieli się na pojedyncze i sprzężone.
7. Dźwignie sygnałowe pojedyncze mają trzon
połączony na stałe z tarczą linkową.
W dźwigniach sygnałowych sprzężonych następuje połączenie
trzonu z tarczą linkową podczas naciśnięcia uchwytu pręta
zapadkowego. W czasie przekładania jednej z dźwigni
sygnałowych sprzężonych tarcza linkowa drugiej dźwigni obraca
się luźno w przeciwnym kierunku.
Uniesienie się pręta zapadkowego przy dźwigniach sygnałowych
sprzężonych jest możliwe między innymi, gdy tarcza linkowa
znajduje się w zasadniczym położeniu. Tarcze linkowe są
utrzymywane w zasadniczym położeniu przez połączenie ich
linkami z krążkiem sprzęgowym umieszczonym na ławie od dołu.
Przez naciskanie uchwytu pręta zapadkowego powoduje się ruch
poprzeczki zależności lub też suwaka zamykanego zamkiem
sygnałowym bądź elektryczną zastawką dźwigni.
Uchwytu pręta zapadkowego nie da się nacisnąć również
wówczas, gdy poprzeczka zależności albo suwak są zamknięte.
8. Trzon dźwigni zwrotnicowej jest połączony z tarczą linkową za pośrednictwem specjalnego sprzęgła, które w razie nierównomiernych naprężeń w drutociągach pędni umożliwia obrót tarczy linkowej względem rękojeści dźwigni, powodując tzw. rozprzęgnięcie dźwigni.
9. Rozprzęgnięcie dźwigni wywołuje ruch pręta zapadkowego, który doprowadza niezamkniętą poprzeczkę zależności do położenia pośredniego, jak również umożliwia naciśnięcie uchwytu pręta zapadkowego, a tym samym przekładanie dźwigni. Zamknięta poprzeczka zależności w razie rozprzęgnięcia dźwigni nie zajmuje położenia pośredniego.
10. Rozprzęgnięcie dźwigni występuje w razie pęknięcia jednego z drutociągów pędni, rozprucia zwrotnicy lub nieprzestawienia się zwrotnicy po przełożeniu dźwigni.
11. Różnica naprężeń w drutociągach pędni, występująca podczas przekładania dźwigni, nie powoduje rozprzęgnięcia dźwigni, ponieważ uniesiony pręt zapadkowy unieruchamia sprzęgło i łączy tarczę linkową z trzonem.
12. Rozprzęgnięcie dźwigni zwrotnicowej jest sygnalizowane ukazaniem się specjalnego wskaźnika i rejestrowane - przez zerwanie plomby. Do sprzęgnięcia dźwigni zwrotnicowej stosuje się specjalny drążek włączający umieszczony zazwyczaj z boku nastawnicy lub na tablicy -jest on plombowany.
13. Do przestawiania wykolejnic i rygli ryglujących zwrotnicę w jednym położeniu i do podawania sygnałów na tarczach zaporowych i manewrowych zamykanych drążkami przebiegowymi, stosuje się dźwignie typu zwrotnicowego.
14. Dźwigni ryglowych sprzężonych używa się do ryglowania zwrotnic w dwóch położeniach. Dźwignie ryglowe są sprzężone ze sobą podobnie jak dźwignie sygnałowe z tym, że zasada współpracy tarczy linkowej z trzonem dźwigni jest taka sama, jak przy dźwigni zwrotnicowej przez zastosowanie specjalnej konstrukcji. Dlatego też dźwignie te są rozprzęgalne i umożliwione jest obracanie się tarczy linkowej jednej dźwigni przy przekładaniu drugiej z nią sprzężonej.
1. Zamek zależności służy do uzależnienia w przebiegu zwrotnicy lub wykolejnicy przestawianej ręcznie, zwrotnicy lub wykolejnicy wyłączanej z scentralizowanego nastawiania i przystosowanej do ręcznego przestawiania lub nastawianej za pomocą napędu elektrycznego i elektromagnetycznego zamka zwrotnicowego.
2. Zamek zależności umieszcza się na ławie nastawnicy, od strony aparatu blokowego, ponadto, jeżeli zachodzi potrzeba, zamki zależności mogą być wmontowane zamiast dźwigni nastawczych .
3. Zamek zależności składa się z podstawy, dźwigienki poruszającej poprzeczkę zależności i jednego lub w miarę potrzeby dwóch zamków zamykających dźwigienkę. Dźwigienka daje się przekładać tylko wówczas, gdy w zamku jest uwięziony klucz. Klucze wyjęte z zamka zależności powodują zamknięcie dźwigienki z poprzeczką zależności w położeniu końcowym.
1. Zależności pomiędzy dźwignią sygnałową a pozostałymi dźwigniami i blokami blokady stacyjnej i linowej, zamknięcia tych dźwigni i bloków w przebiegach oraz wykluczenia przebiegów sprzecznych realizowane są za pomocą skrzyni zależności.
2. Skrzynia zależności zawiera suwaki wraz z ich napędami i elementami zależności, poprzeczki zależności, wałki zawórkowe wraz z napędami, wyklucznikami i kontaktami, potrzebnymi do uzyskania zależności elektrycznych. Wszystkie powyższe części umieszczone są w obudowie, zamykanej na kłódki i plomby.
3. Zależności pomiędzy dźwigniami osiąga się za pomocą suwaków przebiegowych zaopatrzonych w odpowiednie nasadki i umieszczonych pod poprzeczkami zależności. Suwaki przebiegowe są poruszane drążkami przebiegowymi. Zależność między drążkami przebiegowymi nie wyłączającymi się położeniem zwrotnic osiąga się za pomocą specjalnych wykluczników.
1. Zależności pomiędzy sąsiednimi okręgami nastawczymi osiąga się za pomocą zamykania odnośnych suwaków właściwymi blokami, przez zawórki poruszane wałkami zawórkowymi.
2. Podstawa blokowa, umieszczona na ławie nastawnicy, zawiera w górnej części drążki przebiegowe, a w dolnej - zawórki blokowe, umieszczone w skrzyni zawórkowej, której ściana przednia jest oszklona. Podstawa blokowa służy do umieszczenia na niej aparatu blokowego.
3. Aparat blokowy składa się ze skrzyni z okienkami, w której są umieszczone bloki na prąd przemienny oraz induktor blokowy obsługiwany ręcznie za pomocą korby. Niezależnie od induktora do zasilania bloków prądu przemiennego może być zastosowana przetwornica blokowa zasilana z baterii akumulatorów. Skrzynię blokową zamyka się na kłódki i plombuje. Na skrzyni są umieszczone klawisze blokowe i w miarę potrzeby zastawki elektryczne, powtarzacze itp.
4. Blok składa się z klawisza, elektromagnesu z kotwicą zaopatrzoną w wychwyt, wskazówką i tarczką biało-czerwoną, widoczną w okienku oraz zespołu prętów i sprężyn. Rozróżnia się pręty: przyciskowy, zatrzaskowy i ryglowy.
5. Obniżanie pręta ryglowego następuje podczas naciskania klawisza blokowego. Stabilne położenie obniżone pręta (zamykające za pośrednictwem zawórek uzależnione elementy skrzyni zależności) w blokach na prąd przemienny jest osiągnięte podczas przepływu prądu przez elektromagnes; przy naciśniętym klawiszu blokowym. Następuje wtedy też całkowite opadnięcie tarczki barwnej. Blok jest wtedy w stanie zablokowanym.
6. Bloki, w których naciśnięcie i zwolnienie klawisza blokowego powoduje zmianę zależności, są wyposażone w zastawkę pomocniczą bez opórki i zastawkę czasową, które utrzymują w obniżonym położeniu pręty przyciskowy i ryglowy do czasu zablokowania bloku. Zastawka pomocnicza bez opórki może być stosowana bez zastawki czasowej, jeżeli klawisz blokowy jest zamykany zastawką elektryczną, umieszczoną nad blokiem. Wszystkie bloki opisane w ust. 3-6 pracują na prąd przemienny.
7. W aparacie blokowym umieszcza się także bloki na prąd stały, które zablokowuje się przez naciśnięcie i zwolnienie klawisza blokowego, a odblokowują się podczas przepływu prądu stałego przez uzwojenie elektromagnesu blokowego.
8. Bloki przebiegowe-utwierdzające, dania zgody i nakazu - zamykające zwrotnice lub wykolejnice, posiadają urządzenie do ręcznego ich zwalniania.
9. Każdy blok ma tarczkę barwną biało-czerwoną, ukazującą się w okienku blokowym. Barwa biała w okienku blokowym oznacza, że blok jest w stanie pozwalającym na prowadzenie ruchu pociągów na sygnały zezwalające na semaforach.
10. Barwa czerwona w okienku blokowym oznacza, że przy tym stanie bloków nie może się odbywać ruch pociągów na sygnały zezwalające na semaforach. W związku z tym tarczka barwna nie wskazuje stanu bloku (zablokowany, czy odblokowany), a tylko określa, czy blok znajduje się w położeniu zasadniczym, czy też nie. Z tego wynika, że w położeniu zasadniczym okienka blokady stacyjnej są czerwone, a blokady liniowej -białe, z wyjątkiem bloku pozwolenia w blokadzie dwukierunkowej na jednym z dwu posterunków ruchu danego szlaku (na drugim okienko jest czerwone).
1. Do zamykania klawiszy blokowych, a także poszczególnych dźwigni, jeżeli warunki miejscowe tego wymagają, stosowane są zastawki elektryczne,.
2. Do zamykania klawiszy blokowych używa się zastawek elektrycznych zatrzaskowych i zastawek na prąd ciągły.
3. Zastawki zatrzaskowe stosuje się w przypadku, gdy zachodzi potrzeba uzależnienia zwolnienia klawisza blokowego od uprzedniego stwierdzenia wykonania pewnych czynności, np. zastawkę elektryczną nad blokiem końcowym używa się dla stwierdzenia wjazdu pociągu lub jako przymus zwrotu zgody na nastawniach dysponujących, które nie nastawiają semaforów.
4. Zastawki elektryczne na prąd ciągły stosuje się w tych przypadkach, gdy zachodzi potrzeba ciągłej kontroli wykonania pewnych czynności, np. dla uniemożliwienia blokowania bloku dania nakazu, gdy tor izolowany jest zajęty.
5. W zasadniczym położeniu zastawki elektrycznej zatrzaskowej i zastawki elektrycznej na prąd ciągły ukazuje się w jej okienku tarczka barwna, wskazująca jej stan - tarczka biała wskazuje, że zastawka jest zwolniona; tarczka czerwona przy blokadzie stacyjnej bądź czarna lub niebieska przy blokadzie liniowej wskazuje, że zastawka jest zamknięta.
6. Zmiana czerwonej lub czarnej barwy okienka bądź niebieskiej na białą w zastawkach zatrzaskowych następuje w momencie jej zwolnienia. Natomiast w zastawkach na prąd ciągły zmiana barwy tarczki czerwonej, czarnej bądź niebieskiej na białą następuje w pierwszej fazie naciskania klawisza blokowego.
7. Do zamykania dźwigni sygnałowych używa się zastawek elektrycznych dźwigni sygnałowych, a do zamykania dźwigni zwrotnicowych zastawek elektrycznych dźwigni zwrotnicowych.
8. Zastawki dźwigni są wyposażone w tarczki barwne biało-czerwone; barwa biała oznacza, że zastawka jest zwolniona, natomiast czerwona, że zastawka jest zamknięta. Zmiana barwy tarczki z czerwonej na białą następuje z chwilą naciśnięcia uchwytu pręta zapadkowego. W dźwigniach sygnałowych, w których zastawka dźwigni zamyka tarczę linkową, zmiana barwy tarczki następuje wraz z rozpoczęciem ruchu tarczy linkowej.
§11
Powtarzacze i plany świetlne
1. W miarę potrzeby na skrzyni aparatu blokowego są umieszczone powtarzacze. Informują one pracowników obsługi o obrazie sygnałów niewidocznych z nastawni, jak również o stanie bloków i zastawek elektrycznych znajdujących się w innej nastawni, a mających bezpośredni wpływ na prowadzenie ruchu pociągów w danym okręgu nastawczym. Powtarzacze informują również o stanie niezajętości torów izolowanych. W niektórych przypadkach powtarzacze przedstawiają zależności zrealizowane w obwodach elektrycznych.
2. Stosuje się powtarzacze świetlne i tarczkowe. Powtarzacze świetlne umieszcza się zazwyczaj na planie świetlnym, zaś powtarzacze tarczkowe - nad klawiszami blokowymi lub na ścianie, w miejscu dobrze widocznym dla pracownika obsługującego.
3. Plany świetlne stosuje się w zasadzie w urządzeniach mechanicznych z sygnalizacją świetlną i umieszcza się je w miejscu dogodnym do obserwacji, zwykle nad urządzeniami nastawczymi. Plan świetlny na nastawni wykonawczej przedstawia schematycznie układ torowy okręgu nastawczego tej nastawni, zaś na nastawni dysponującej dodatkowo także rysunek układu torowego okręgów nastawczych współpracujących nastawni wykonawczych.
4. Na planie świetlnym umieszczone są powtarzacze sygnałów, wskazań urządzeń kontroli niezajętości torów i rozjazdów, jak również bloków i innych urządzeń danego okręgu nastawczego, których powtarzacze są przewidziane na danej nastawni. Ponadto w nastawni dysponującej umieszcza się na planie świetlnym powtarzacze semaforów i powtarzacze bloków liniowych z nastawni współpracujących.
1. Do zasilania urządzeń oddziaływania pociągu, np. układu elektrycznego zwolnienia bloku przebiegowo-utwierdzającego, zastawki elektrycznej nad blokiem końcowym, zwrotnic i torów izolowanych oraz powtarzaczy, używa się z reguły jako źródła prądu baterii akumulatorów, ładowanej przez prostownik w układzie buforowym.
2. Sygnały świetlne są zasilane prądem przemiennym. Do zasilania sygnałów świetlnych w czasie zaniku napięcia w sieci zasilającej używa się zastępcze źródło prądu, którym może być agregat prądotwórczy
3. Na tych posterunkach ruchu, gdzie agregat prądotwórczy nie posiada urządzeń do samoczynnego rozruchu, jego uruchamianie odbywa się przez pracownika obsługującego urządzenia srk. Na posterunkach odstępowych, gdzie zamiast agregatu prądotwórczego użyte są przetwornice jako zastępcze źródło zasilające, w przypadku zaniku napięcia w sieci energetycznej, pracownik obsługi jest obowiązany obsługiwać te przetwornice zgodnie z regulaminem technicznym.
4. Do zasilania semaforów wjazdowych i ich tarcz ostrzegawczych w czasie od chwili zaniku napięcia, do uruchomienia agregatu prądotwórczego stosuje się przetwornice zasilane z baterii akumulatorów. Przetwornice te włączają się i wyłączają samoczynnie. Dla utrzymania właściwego napięcia baterii, zapewniającego prawidłową pracę przetwornicy, są stosowane prostowniki umieszczone w pomieszczeniu nastawnicy. Przy każdym prostowniku powinna być umieszczona instrukcja, zawierająca wskazówki jego obsługi.
5. Ogólne postanowienia o obowiązkach obsługi prostownika należy podać w regulaminie technicznym. Pracownik wyznaczony do obsługi urządzeń w pomieszczeniu nastawnicy powinien, podczas rozpoczynania i w trakcie pełnienia dyżuru, zwracać uwagę na właściwe położenia wyłączników, elementów regulacyjnych prostownika, na lampki kontrolne (o ile są) oraz na wskazania przyrządów pomiarowych. Stosownie do położenia i wskazań tych urządzeń pracownik obsługi powinien postępować według szczegółowych wskazówek zawartych w instrukcji obsługi stanowiącej załącznik do regulaminu technicznego. W razie stwierdzenia przeszkód w obsłudze lub działaniu prostownika, należy zawiadomić automatyka oraz dokonać odnośnego zapisu w książce kontroli urządzeń.
6. W każdym pomieszczeniu agregatu prądotwórczego powinny być wywieszone w widocznym miejscu wskazówki o sposobie uruchomienia agregatu prądotwórczego, z podaniem kolejnych czynności uruchomienia i wyłączania agregatu wraz ze szkicem rozmieszczenia i numerami urządzeń ujętych we wskazówkach - numerami urządzeń podanymi na szkicu oznacza się w widoczny sposób poszczególne części agregatu.
7. W pomieszczeniach nastawni i siłowni znajdują się tablice rozdzielcze. Na tablicy znajdującej się w nastawni są umieszczone: wyłączniki, bezpieczniki i lampki kontrolne, informujące pracowników obsługi o stanie napięcia sieci zasilającej w każdej fazie. Na tablicy znajdującej się w siłowni są umieszczone ponadto przyrządy pomiarowe.
1. Przestawianie zwrotnic, wykolej nic i rygli oraz zmiany wskazań sygnalizatorów kształtowych pracownik obsługi dokonuje z nastawni za pośrednictwem pędni drutowej. W przypadku sprzężenia zwrotnicy z wykolejnicą stosuje się pędnię sztywną.
2. Pędnia drutowa składa się z dwóch drutociągów spoczywających na krążkach pędniowych; krążki te są zawieszone na słupkach pędniowych. Pędnia podziemna biegnie w kanałach na krążkach pędniowych umieszczonych na specjalnych podpórkach. W miejscach zmiany kierunku pędni są umieszczone zwroty załomowe lub odchylne. Pędnia jest wykonana z drutu stalowego, a w miejscach zmiany kierunku, tzn. na krążkach dźwigni, naprężaczy itp. urządzeń, z linki stalowej.
3. Przestawienie zwrotnicy lub nastawienie sygnału na sygnalizatorze następuje na skutek przesunięcia się pędni o określony skok, tzw. skok nastawczy, odpowiadający całkowitemu przełożeniu dźwigni nastawczej.
4. Właściwy skok nastawczy pędni pomimo zmian jej długości, spowodowanej np. zmianą temperatury, jest zapewniany przez naprężacz.
5. Naprężacze, w zależności od miejsca ich wbudowania, dzielą się na zewnętrzne i wewnętrzne, zaś zależnie od przeznaczenia - na sygnałowe, zwrotnicowe i ryglowe. Naprężacze wewnętrzne mogą być pojedyncze lub grupowe.
6. Naprężacz składa się z ciężarów, urządzenia zaciskowego z zębatką, krążków załomowych oraz obudowy.
7. Wyrównywanie przez naprężacze zwisów pędni, powstałych wskutek wahań temperatury, odbywa się za pośrednictwem ciężarów, powodujących stałe naprężenie pędni. W przypadku uszkodzenia pędni albo też napędu, gdy zachodzi potrzeba usunięcia działania ciężarów naprężaczy, unieruchamia się te ciężary po uprzednim podniesieniu ich wielokrążkiem na odpowiednią wysokość.
8. Zębatka i szczęki zaciskowe naprężacza służą do unieruchomienia ciężaru w czasie przekładania dźwigni, ponieważ swobodne zawieszenie ciężarów na drutociągach pędni w czasie przekładania dźwigni powodowałoby tylko przesunięcie się ciężarów. Uwaga: zębatek i szczęk naprężaczy zewnętrznych nie wolno smarować.
9. Naprężacze zewnętrzne i wewnętrzne pojedyncze mają osobną obudowę dla każdego naprężacza, w której są wmontowane wszystkie jego części, przy czym w naprężaczach zewnętrznych obudowa stanowi jedną całość z podstawą. Naprężacze te posiadają ciężary osobno dla każdego drutociągu, umieszczone wraz z krążkami naprężającymi na oddzielnych dźwigniach, wykonanych z płaskowników. Dźwignie te są połączone przegubowo szczękami zaciskowymi.
10. Naprężacze grupowe mają osobną obudowę dla krążków naprężających i dla krążków załomowych oraz wspólny ciężar zwykle dla trzech pędni, a w szczególnych przypadkach dla dwóch lub jednej pędni. Szczęki zaciskowe naprężaczy grupowych są przynitowane do obudowy krążków naprężających.
1. W tych miejscach na szlaku i na stacji, gdzie zachodzi
potrzeba stałego podawania ustalonych sygnałów, ustawia się
semafory lub tarcze sygnałowe, zwane sygnalizatorami.
Sygnalizatory mogą być kształtowe lub świetlne. Do
sygnalizatorów kształtowych należą semafory i tarcze
kształtowe, a do świetlnych - semafory i tarcze świetlne.
2. Sygnalizatory kształtowe składają się ze słupa z podstawą, napędu sygnałowego, prętów nastawczych, wciągu latarniowego z przesłonami i napędu przesłon. Elementem sygnalizacyjnym semaforów ramiennych są ramiona sygnałowe. Elementem sygnalizacyjnym tarcz kształtowych są tarcze sygnałowe.
3. Słup sygnałowy służy do umieszczenia na nim ramion lub tarcz sygnałowych na wysokości zapewniającej dobrą widoczność sygnałów.
4. Napęd sygnałowy służy do uzyskania jednakowych wychyleń ramion lub tarcz sygnałowych.
5. Pręty nastawcze służą do przenoszenia ruchu z napędu na ramiona lub też na tarcze sygnałowe.
6. Ramiona bądź tarcze sygnałowe służą do zmiany obrazów sygnałowych w dzień oraz do poruszania przesłon sygnałowych dla projekcji sygnałów nocnych.
7. Wciąg latarniowy służy do podnoszenia i opuszczania latarni sygnałowych. Wciąg latarniowy, w porze dziennej, należy podciągać do wysokości 2/3 wysokości masztu, a w zimie do skrajnego górnego położenia.
8. Przesłony latarniowe służą do zmiany koloru świateł. Napęd przesłon latarniowych może zmienić kolor świateł tylko wówczas, gdy wciąg latarniowy znajduje się w skrajnym górnym położeniu.
9. Sygnalizatory świetlne składają się ze słupa z podstawą oraz głowicy z latarniami sygnałowymi i mogą być karzełkowe, tj. nie posiadają słupa, a wówczas głowica jest umieszczona na podstawie.
10. Nastawianie sygnałów na sygnalizatorze świetlnym odbywa się poprzez obsłużenie dwupołożeniowej dźwigni sygnałowej lub przycisku. Uzyskany na sygnalizatorze obraz sygnałowy: określona ilość wyświetlonych świateł, ich kolor i rodzaj - ciągłe lub migające jest wysterowany automatycznie na drodze elektrycznej bez udziału pracownika obsługi.
11. W semaforach ramiennych i tarczach mechanicznych zmianę obrazu sygnałowego uzyskuje się przez zmianę położenia ramienia lub tarczy sygnałowej za pośrednictwem napędu. Napęd jest uruchamiany mechanicznie pędnią podczas przekładania odpowiedniej dźwigni sygnałowej.
12. Każdy sygnalizator kształtowy powinien być w zasadzie nastawiany osobną pędnią. W szczególnych przypadkach jedną pędnią mogą być jednocześnie nastawiane semafor kształtowy i odnosząca się do niego tarcza ostrzegawcza, bądź semafor i tarcza ostrzegawcza odnosząca się do następnego semafora. W ostatnim przypadku nastawia się tarczę jednocześnie z semaforem, jeśli najpierw jest nastawiany semafor wyjazdowy, do którego się odnosi omawiana tarcza, a następnie semafor wjazdowy. W przypadku niezachowania podanej kolejności nastawiania semaforów, tarcza nie nastawi się.
§15
Napędy zwrotnicowe, wykolejnicowe i rygle
1. Rozróżnia się dwa rodzaje napędów mechanicznych zwrotnicowych: bez kontroli iglic i z kontrolą iglic.
2. Napęd zwrotnicowy składa się z dźwigni kolankowej wraz z zespołem sprężyn i dźwigienkami zastawki zerwania pędni, opórki zastawki zerwania pędni, krążka załomowego, pręta nastawczego i skrzynki ochronnej. Napęd zwrotnicowy z kontrolą iglic wyposażony jest ponadto w suwaki kontrolne i wieniec kontrolny.
3. Dźwignia kątowa służy do przeniesienia ruchu pędni na pręt nastawczy.
4. Zastawka zerwania pędni ma zadanie siłą naciągu naprężacza uniemożliwić przestawienie zwrotnicy w razie zerwania jednego z drutociągów pędni.
5. Pręt nastawczy przenosi ruch ramienia dźwigni kolankowej napędu na ściąg iglicowy lub suwak zamknięcia suwakowego zwrotnicy. Pręt nastawczy łączy się z zamknięciem nastawczym zwrotnicy za pomocą sworznia, z uchwytem w kształcie spłaszczonego pierścienia. Główkę sworznia maluje się na kolor czerwony. Sworzeń ten wyjmuje się w razie wyłączenia zwrotnicy z ześrodkowanego nastawiania (§ 26 ust. 14).
6. Suwaki kontrolne napędu z kontrolą iglic i wieńcem kontrolnym służą do skontrolowania, czy ruchy iglic są skoordynowane z ruchem dźwigni kolankowej napędu. Suwaki te są połączone z iglicami za pomocą łączników, które w razie potrzeby mogą być odłączone od suwaków, przez wyjęcie sworzni (§ 26, ust. 14).
7. Do jednej pędni drutowej włącza się tylko jeden napęd zwrotnicowy.
8. Rozróżnia się napędy wykolejnicowe do pędni drutowej i pędni sztywnej.
9. Napęd wykolejnicowy do pędni sztywnej spełnia to samo zadanie co napęd do pędni drutowej. Napęd ten stosuje się w przypadku sprzężenia zwrotnicy z wykolejnicą.
10. Do sygnalizowania położenia zwrotnic lub wykolejnic służą latarnie zwrotnicowe i wykolej nicowe, umieszczone na koziołku latarniowym (zwrotniku).
11. Po odłączeniu napędu i założeniu na koziołek specjalnej dźwigni z przeciwwagą, zwrotnice i wykolejnice mogą być przestawiane ręcznie.
12. Do sygnalizowania położenia zwrotnic w rozjazdach krzyżowych podwójnych stosuje się latarnie stałe, zwane latarniami Cauera. Wskazania latarni zmieniają się przy przestawianiu zwrotnicy na skutek połączenia latarni pędnią sztywną z iglicami.
13. Przy przejściu na ręczne nastawianie zwrotnic rozjazdu krzyżowego należy je przestawiać za pomocą drąga, ponieważ rozjazdy te nie posiadają koziołków latarniowych.
14. Do zamykania zwrotnic z nastawni używa się rygli.
15. Rygiel składa się podstawowo z: konstrukcji wsporczej, tarczy z wieńcem ryglującym, suwaków ryglowych oraz skrzynki ochronnej.
16. Tarcza rygla obracając się wraz z wieńcem ryglującym zamyka mechanicznie iglice zwrotnicy. Iglice zwrotnicy są połączone z suwakami rygla za pomocą prętów, które w razie potrzeby mogą być odłączone od suwaków, przez wyjęcie sworzni (§ 26 ust. 13 i 14).
17. Pod wpływem ruchu pędni, wywołanego przekładaniem dźwigni, tarcza rygla obraca się, a jej wieniec ryglujący wchodzi w wycięcia w suwakach ryglowych, zamykając iglice. Jeżeli rygluje się zwrotnice w dwóch położeniach, tarcza ryglująca powinna się obracać w dwóch kierunkach w stosunku do położenia zasadniczego.
18. W ryglach, przez które nie przechodzi pędnia (rygiel końcowy), napęd stanowi jedną całość z tarczą ryglującą. Jeżeli natomiast pędnia przechodzi przez rygiel (rygiel pośredni), to napęd stanowi osobną konstrukcję umożliwiającą poruszanie się pędni na skutek zmian temperatury, bez obracania się tarczy ryglującej.