§11
Utrzymanie obiektów budowlanych srk
1. Na mocy obowiązujących przepisów z zakresu prawa
budowlanego, Zakład Linii Kolejowej będący zarządcą obiektu
budowlanego srk, jest obowiązany utrzymywać i użytkować
urządzenia zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony
środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i
estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego
właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w
szczególności w zakresie zapewnienia:
1) spełnienia wymagań podstawowych dotyczących:
a) bezpieczeństwa konstrukcji,
b) bezpieczeństwa pożarowego,
c) bezpieczeństwa użytkowania,
d) odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz
ochrony środowiska,
e) ochrony przed hałasem i drganiami,
f) oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności
cieplnej,
2) warunków użytkowych zgodnie z przeznaczeniem obiektu, w
szczególności w zakresie:
a) zaopatrzenia w energię elektryczną oraz, odpowiednio do
potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu
efektywnego ich wykorzystania,
b) wody opadowej (odwodnienia obiektów),
3) możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego,
4) warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.
2. Obiekty budowlane srk, wraz ze związanymi z nimi urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań określonych w § 11 ust. 1.
3. Do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się:
1) warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty
budowlane srk i ich usytuowanie (budowle kolejowe i ich
usytuowanie), uwzględniające wymagania, o których mowa w ust.
1,
2) warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych srk.
Powyższe warunki określają obowiązujące przepisami z zakresu
prawa budowlanego.
4. Do przepisów uwzględniających kryteria, wymagania i
wskazówki techniczne użytkowania, projektowania i budowy
obiektów budowlanych srk, należę w szczególności zaliczyć:
1) dokumentację techniczno-ruchową,
2) "Wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania
ruchem kolejowym" - Ie-4 (WTB-E10),
3) "Wytyczne odbioru technicznego oraz przekazywania do
eksploatacji urządzeń sterowania ruchem kolejowym" - Ie-6
(WOT-12),
4) "Instrukcję o zasadach budowy i utrzymania
mechanicznych urządzeń srk" - Ie-11 (E-20),
5) "Instrukcję konserwacji i przeglądów urządzeń
srk" - Ie-12 (E-24),
6) również, właściwe dla danego obiektu, instrukcje
obsługi i organizacji utrzymania urządzeń srk.
5. Zakres oraz metodykę prowadzenia kontroli okresowych ustala prowadzący kontrolę w uzgodnieniu z głównym inżynierem ds. automatyki.
6. Zasady kwalifikacji urządzeń srk stanowiących obiekty budowlane, dla których należy prowadzić odrębną dokumentację w postaci książki obiektu budowlanego, określa instrukcja Ie-5 (E-11).
§12
Organizacja sprawowania kontroli technicznej utrzymania obiektów
we właściwym stanie technicznym
1. W ramach sprawowania kontroli technicznej utrzymania
obiektów we właściwym stanie technicznym, obiekty budowlane
srk powinny być przez Zakłady Linii Kolejowych w czasie ich
użytkowania poddawane:
1) okresowej kontroli, co najmniej raz w roku, polegającej na
sprawdzeniu stanu technicznego ich elementów (zwłaszcza
narażonych, na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące
działania czynników występujących podczas użytkowania),
2) okresowej kontroli, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na
sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania,
ich estetyki oraz otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte
również badanie instalacji elektrycznej (instalacji
oświetleniowej, elektrycznego ogrzewania oraz zasilania w
energię elektryczną) i piorunochronnej w zakresie stanu
sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków
ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz
uziemień instalacji i aparatów.
2. W ramach sprawdzenia przydatności obiektu do
użytkowania należy między innymi dokonać oceny:
1) skuteczności realizacji ustalonych funkcji zabezpieczenia
i sterowania ruchem kolejowym, na podstawie zapisów
eksploatacyjnych pracy urządzenia i analizy statystyk
wypadkowych,
2) intensywności uszkodzeń tzn. ustalenia czy intensywność
uszkodzeń nie osiąga wartości niemożliwych do zaakceptowania,
3) sprawności eksploatacyjnej na podstawie spełniania
wymagań ujętych przepisami eksploatacyjnymi,
4) sprostania wymaganiom wynikających z umów przewozowych,
5) niezdatności urządzenia na podstawie oceny stanu
technicznego i oceny środowiska jego pracy,
6) funkcjonalności i jakości,
7) czy urządzenia uszkodzone (wyłączone z eksploatacji)
uznaje się za możliwe do naprawy mając na uwadze czynniki
ekonomiczne, techniczne oraz inne istotne dla eksploatacji.
3. Kontrole okresowe, powinny być dokonywane, przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi w specjalności urządzenia zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym - w zakładzie linii kolejowej do wykonywania tych kontroli zobowiązany jest uprawniony diagnosta zespołu diagnostycznego ds. automatyki. Kontrolę stanu technicznego instalacji elektrycznych (instalacji oświetleniowej, elektrycznego ogrzewania oraz zasilania w energię elektryczną), piorunochronnych, powinny przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych.
4. Kontrole okresowe powinny być przeprowadzane z wnikliwością umożliwiającą otrzymania wszelkich danych do sprecyzowania stanu technicznego lub przydatności do użytkowania, lecz w sposób niepowodujący zakłóceń w rozkładowym prowadzeniu ruchu pociągów.
5. Sprawowaniem kontroli technicznej utrzymania obiektów urządzeń srk we właściwym stanie technicznym w zakładzie, zarządza dyrektor zakładu.
6. Kontrole okresowe utrzymania obiektów we właściwym stanie technicznym, powinny być wykonywane w sposób planowy na podstawie wykazu obiektów budowlanych oraz harmonogramów kontroli 5-cio letnich i rocznych, opracowywanych przez głównego inżyniera, oraz miesięcznych przez uprawnionego do przeprowadzania kontroli diagnostę.
7. Dyrektor zakładu, w ramach swoich kompetencji, sprawdza prawidłowość i terminowość realizacji kontroli okresowych utrzymania obiektów we właściwym stanie technicznym. W tym celu dyrektor zakładu zarządza prowadzenie przez kontrolera, planowych lustracji, co najmniej raz w roku, realizacji harmonogramów kontroli okresowych oraz zaleceń pokontrolnych.
8. Główny inżynier kieruje kontrolami okresowymi utrzymania obiektów we właściwym stanie technicznym i odpowiada za terminowość sporządzenia oraz realizację pięcioletnich i rocznych harmonogramów kontroli okresowych. Zobowiązany jest do bieżącego informowania dyrektora zakładu, o realizacji harmonogramów kontroli okresowych i stanie kontrolowanych obiektów.
9. Kontrole okresowe utrzymania obiektów we właściwym stanie technicznym realizują uprawnieni do kontroli diagności zespołu diagnostycznego ds. automatyki we współpracy z sekcjami eksploatacji. W szczególnych przypadkach kontrole okresowe mogą być realizowane przez osoby spoza zakładu, posiadające wymagane uprawnienia.
10. Kontroli okresowej podlegają wszystkie urządzenia srk zakwalifikowane jako obiekty budowlane, niezależnie od ich rodzaju, okresu eksploatacji jak i techniki prowadzenia ruchu kolejowego - również urządzenia wyłączone z eksploatacji o ile nie zostaną poddane procedurze zmiany sposobu użytkowania określone §15 niniejszej instrukcji.
11. Wykaz obiektów budowlanych srk zakładu, podlegających kontroli okresowej utrzymania obiektów we właściwym stanie technicznym, główny inżynier sporządza do 15 listopada na podstawie "Wykazu obiektów budowlanych i urządzeń srk podlegających badaniom diagnostycznym i kontrolom okresowym" przesłanych z podległych sekcji eksploatacji.
12. Pięcioletni harmonogram kontroli okresowych sporządza główny inżynier i uaktualnia go przy sporządzaniu rocznego harmonogramu w terminie do 15 listopada. Harmonogramy te, zatwierdza dyrektor zakładu na wniosek głównego inżyniera.
13. Roczny harmonogram powinien uwzględniać kontrole w wymaganych czasokresach wszystkich obiektów budowlanych. Z uwzględnieniem także kontroli wynikających z harmonogramu pięcioletniego. Wzór harmonogramu przedstawia załącznik Nr 6 do niniejszej instrukcji.
14. Zatwierdzony roczny harmonogram kontroli okresowych, główny inżynier przekazuje uprawnionemu do kontroli diagnoście w celu zaplanowania harmonogramów miesięcznych.
15. Na podstawie harmonogramu rocznego, uprawniony do kontroli diagnosta sporządza miesięczny harmonogram kontroli okresowych urządzeń srk (w trzech egzemplarzach) -w zakresie terminów realizacji kontroli, wymagane jest uzgodnienie harmonogramu przez naczelnika sekcji. Harmonogram miesięczny zatwierdza główny inżynier ds. automatyki. Zatwierdzony miesięczny harmonogram uprawniony do kontroli diagnosta przekazuje na sekcję eksploatacji - w terminie nie później niż trzy dni przed planowanym miesiącem. Wzór harmonogramu przedstawia załącznik Nr 4 do niniejszej instrukcji.
16. Zaleca się takie planowanie terminów kontroli okresowych, aby z ich zakresu wynikające sprawdzenia, próby funkcjonalne i pomiary parametrów technicznych urządzeń srk (stanowiących podzespoły obiektu budowlanego), odbywały się w czasie badań diagnostycznych.
17. Zmiany w zatwierdzonym harmonogramie miesięcznym mogą być dokonywane tylko przez głównego inżyniera w uzgodnieniu z naczelnikiem sekcji pod warunkiem, że nie spowodują przekroczenia ustalonych harmonogramem rocznym czasookresów kontroli okresowych. W przeciwnym razie zmiany te wymagają zgody dyrektora zakładu.
18. Harmonogram miesięczny powinien uwzględniać specyfikę, lokalizację, czasochłonność i liczbę zaplanowanych kontroli okresowych.
19. Za terminowość sporządzenia i realizacji miesięcznych harmonogramów kontroli okresowych odpowiada diagnosta uprawniony do przeprowadzania kontroli.
20. Harmonogramy kontroli okresowych należy przechowywać w zakładzie przez okres krótszy niż 5 lata.
21. Przy przekazywaniu obiektów budowlanych srk, do innego zakładu, należy przekazać całość dokumentacji obiektu budowlanego łącznie z protokołami z przeprowadzonych kontroli okresowych tych urządzeń oraz informacją o zaplanowanych terminach kolejnych kontroli.
22. Pomiary, sprawdzenia, testy i próby funkcjonalne urządzeń srk, prowadzone w ramach kontroli okresowych obiektów, należy organizować i prowadzić według zasad określonych instrukcją Ie-5 (E-11) oraz niniejszą instrukcją, tak jak dla badań diagnostycznych.
23. Mistrz automatyki lub inny wyznaczony automatyk bierze udział w przeprowadzanych na działce: pomiarach, testach, sprawdzeniach i próbach funkcjonalnych, wykonywanych w ramach kontroli okresowych obiektów budowlanych srk na zasadach określonych w §6 ust.8, jak dla badań diagnostycznych.
24. Z przeprowadzonych kontroli okresowych, prowadzący kontrolę zobowiązany jest sporządzić protokół, co najmniej w 2-ch egz., z których jeden przekazuje do sekcji eksploatacji niezwłocznie po ukończeniu kontroli a drugi, stanowiący załącznik książki obiektów budowlanych, głównemu inżynierowi. Główny inżynier, w przypadku stwierdzenia, na podstawie protokołu, że na kontrolowanym obiekcie występuje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu, powinien upewnić się czy podjęto niezbędne środki zapobiegawcze a w przypadku ich braku spowodować ich niezwłoczne zastosowanie.
25. Główny inżynier, w przypadku stwierdzenia, na podstawie protokołu, że na kontrolowanym obiekcie występuje konieczność powołania komisji kwalifikującej obiekt budowlany lub jego część do remontu, postępuje według zasad opisanych §9 ust. 12 - 14 jak dla procesu diagnostycznego.
26. Za realizacje zaleceń pokontrolnych odpowiedzialnym jest naczelnik sekcji. Informacje o wykonaniu działań naprawczych i likwidacji stwierdzonych uchybień naczelnik sekcji przesyła do głównego inżyniera, w terminie określonym protokołem z kontroli. W celu sprawdzenia skuteczności podjętych działań naprawczych, przy kolejnych kontrolach okresowych, główny inżynier zobowiązany jest poinformować przeprowadzającego kontrolę o sposobie ich realizacji.
27. Naczelnik sekcji, jest obowiązany usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli okresowej stanu technicznego obiektu budowlanego srk (lub jego części), które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem. Powyższy obowiązek powinien być potwierdzony w protokole z kontroli okresowej obiektu budowlanego srk. W przypadku stwierdzenia w/w zagrożeń w czasie kontroli, przeprowadzający kontrolę jest obowiązany bezzwłocznie przesłać kopię protokołu do właściwego organu.
28. Prowadzenie kontroli okresowych w stacyjnych urządzeniach zewnętrznych i wewnętrznych należy odnotowywać w "Książce kontroli urządzeń sterowania ruchem kolejowym oraz o wprowadzeniu i odwołaniu obostrzeń" E-1758, jeśli dotyczą posterunków niewyłączonych z prowadzenia ruchu pociągów. Przystąpienie do kontroli na szlaku, wymaga powiadomienia posterunku ruchu przyległego do szlaku.
29. Wyniki przeprowadzonych kontroli okresowych, przeprowadzający kontrolę dokumentuje również w książkach kontroli obwodów torowych, kontroli baterii akumulatorów, metrykach kabli, książce agregatu prądotwórczego, kartach elektrycznego lub mechanicznego napędu zwrotnicowego, itp.
30. Główny inżynier po upływie 30 dni od daty zakończenia kontroli okresowych, przekazuje naczelnikowi działu w celu dalszego rozpatrzenia dokumentację pokontrolną, łącznie z informacją o sposobie likwidacji stwierdzonych uchybień, realizacji środków zaradczych oraz wykonaniu działań naprawczych. Protokoły z załącznikami dotyczącymi realizacji zaleceń i podjętych działaniach stanowią dokumentację obiektu budowlanego srk.
§13
Zewnętrzne kontrole w ramach sprawowania kontroli technicznej
utrzymania obiektów we właściwym stanie technicznym
1. Właściwy organ, ustalony obowiązującymi przepisami z zakresu prawa budowlanego, może nakazać przeprowadzenie, w każdym terminie, dodatkowej kontroli okresowej, a także zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego srk lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia i środowiska.
2. Właściwy organ lub jego przedstawiciel, upoważniony do
kontroli utrzymania obiektów budowlanych we właściwym stanie
technicznym jak również do kontroli przestrzegania przepisów
obowiązujących w budownictwie, w przypadku stwierdzenia, że
obiekt budowlany srk:
1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu
ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo
3) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia,
może nakazać, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych
nieprawidłowości, określając termin wykonania, jak również
zakazać użytkowania obiektu budowlanego (urządzenia srk) lub
jego części do czasu usunięcia stwierdzonych
nieprawidłowości.
3. W razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, właściwy organ może zapewnić, na koszt zakładu linii kolejowych będącego zarządcą kontrolowanych obiektów budowlanych srk, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających.
4. Do zastosowania na koszt zarządcy, przewidzianych środków są upoważnione również organy Policji Państwowej i Straży Pożarnej, które o podjętych działaniach powinny powiadomić niezwłocznie właściwy organ.
§14
Dokumentowanie sprawowania kontroli technicznej utrzymania
obiektów we właściwym stanie technicznym
1. Dla obiektów budowlanych srk, dokumentację powykonawczą oraz inne dokumenty i decyzje budowy, w razie konieczności również instrukcje obsługi i eksploatacji, opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlano-montażowych wykonywanych w toku ich użytkowania, należy przechowywać przez okres istnienia obiektu.
2. Dyrektor zakładu jest obowiązany prowadzić dla każdego obiektu budowlanego srk, w okresie jego użytkowania, książkę obiektu budowlanego, stanowiącą dokument przeznaczony do zapisów dotyczących przeprowadzanych badań i kontroli stanu technicznego, remontów i przebudowy obiektu.
3. Książkę obiektów budowlanych należy przechowywać w dziale automatyki o ile, w uzasadnionych przypadkach, dyrektor zakładu nie postanowi inaczej.
4. Osobę upoważnioną do dokonywania wpisów do książki obiektów budowlanych ustala dyrektor zakładu na wniosek naczelnika działu.
5. Wzór książki oraz sposób jej prowadzenia określają obowiązujące przepisy z zakresu prawa budowlanego. Szczegółowe zasady prowadzenia książek obiektów budowlanych w zakładzie linii kolejowych ustala Zarząd Spółki.
6. Protokoły z kontroli okresowej obiektu budowlanego
srk, oceny i ekspertyzy dotyczące ich stanu technicznego oraz
dokumenty i decyzje budowy, opracowania projektowe i dokumenty
techniczne robót budowlano-montażowych wykonywanych w toku ich
użytkowania, powinny być dołączone do książki obiektu
budowlanego. Pełny wykaz dokumentacji stanowiących załączniki
do książki obiektów budowlanych regulują przepisy, o których
mowa w ust. 5.
Dyrektor zakładu jest obowiązany udostępniać książkę
obiektu budowlanego srk, jak również dokumenty ustalone jako
jej załączniki, przedstawicielom właściwego organu lub
organów upoważnionych do kontroli utrzymania obiektów
budowlanych we właściwym stanie technicznym oraz do kontroli
przestrzegania przepisów obowiązujących w budownictwie.
Wyniki przeprowadzonych kontroli okresowych dokumentuje się w
protokole z kontroli (wzór protokołu załącznik Nr 7), który
powinien zawierać między innymi:
1) informacje podstawowe dotyczące przeprowadzonej kontroli,
2) stan formalno-prawny obiektu, obejmujący informacje o:
a) właścicielu obiektu,
b) zarządcy obiektu,
c) osobach sprawujących kontrolę techniczną utrzymania
obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym -
ustalonych decyzją dyrektora zakładu,
d) prowadzonej dokumentacji obiektu budowlanego, (kiedy
założono książkę obiektu budowlanego i gdzie jest
przechowywana),
3) dane charakterystyczne obiektu:
a) informacje o konstrukcji i głównych parametrach
technicznych obiektu, (jakie typy i rodzaje urządzeń wchodzą w
skład obiektu, prędkość obowiązująca na linii, ilość
torów itp.),
b) data budowy obiektu,
c) data przebudowy i jego zakres oraz wykonawca przebudowy,
d) data ostatniego remontu i jego zakres,
e) informacje dotyczące ostatniej przeprowadzonej kontroli
okresowej (zakres, główne ustalenia z kontroli, data usunięcia
stwierdzonych nieprawidłowości i wykonania zaleceń),
4) informacje dotyczące stanu i aktualności dokumentacji,
również technicznej, oraz jej zgodności ze stanem faktycznym,
5) wyniki kontroli między innymi powinny zawierać:
a) informację: w odniesieniu, do jakich przepisów i norm
technicznych zostały porównane uzyskane wyniki pomiarów,
sprawdzeń, testów i prób funkcjonalnych,
b) stwierdzone nieprawidłowości,
c) w zależności od celu kontroli, ocenę stanu technicznego
oraz określenie przydatność do użytkowania obiektu,
d) ustalenia wynikające z przeprowadzonych czynności
kontrolnych,
e) zalecenia i zarządzenia pokontrolne określające warunki
dalszego użytkowania obiektu, ewentualne potrzeby remontowe
(ewentualną propozycję terminu powołania komisji
zakwalifikowania do remontu), ograniczenia eksploatacyjne,
f) określenie terminu wykonania niezbędnych działań
naprawczych lub likwidacji stwierdzonych uchybień (kierując
się przede wszystkim względami bezpieczeństwa ruchu),
6) informacje o sporządzonej dokumentacji (stanowiące
załącznik do protokołu) z przebiegu poszczególnych pomiarów,
testów, sprawdzeń i prób funkcjonalnych, komu przekazano
dokumentację pokontrolną.
7) podpisy kontrolującego (biorących udział w kontroli) i
przedstawiciela właściciela obiektu lub zarządcy, na którym
spoczywa regulaminowy obowiązek utrzymania kontrolowanego
obiektu.
§15
Zmiana sposobu użytkowania obiektów budowlanych srk
1. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego srk lub jego części wymaga uzyskania pozwolenia właściwego organu, zgodnie obowiązującymi przepisami z zakresu prawa budowlanego.
2. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego
srk lub jego części, rozumie się w szczególności:
1) przeznaczenie do użytku publicznego pomieszczenia, które
uprzednio było przeznaczone dla urządzeń srk oraz
przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na pomieszczenie dla
urządzeń srk,
2) przeznaczenie urządzeń srk do zdalnego kierowania ruchem
pociągów (centrum zdalnego sterowania LCS), które były
przeznaczone do lokalnego prowadzenia ruchu,
3) przeznaczenie urządzeń srk do lokalnego prowadzenia ruchu,
które były przeznaczone do zdalnego kierowania ruchem
pociągów (centrum zdalnego sterowania LCS).
3. Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany srk, nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, należy wystąpić do właściwego organu o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu - określającej terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
4. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego srk lub jego części bez pozwolenia, w przypadkach o którym mowa powyżej, właściwy organ podejmuje decyzję odpowiednio na podstawie obowiązujących przepisów z zakresu prawa budowlanego, włącznie z nakazem przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego srk lub jego części.
5. Warunki i tryb postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych określają obowiązujące przepisy z zakresu prawa budowlanego.