§12
Przekazywanie urządzeń srk do eksploatacji

1. Inwestor (zleceniodawca) zobowiązany jest do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jeżeli jest to wymagane przez Prawo Budowlane na warunkach określonych tym Prawem.

2. Przekazania urządzeń srk do eksploatacji dokonuje powołana w tym celu komisja lub upoważniona do tego celu komisja odbioru technicznego urządzeń srk.

3. Przed rozpoczęciem pracy przez komisję wymienioną w ustępie 2 należy wykonać następujące czynności:
1)  w razie potrzeby ustalić granice działek monterskich i przydzielić właściwej sekcji eksploatacji niezbędną ilość etatów potrzebną do należytego utrzymania urządzeń,
2)  wprowadzić odpowiednie zmiany w regulaminach technicznych posterunków ruchu w trybie przewidzianym w instrukcji Ir-3 (R9) oraz zapoznać z nimi personel obsługi,
3)  wyznaczyć pracowników do obsługi urządzeń; pracownicy ci powinni zostać przeszkoleni z działania i obsługi urządzeń w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności obsługowych oraz złożyć praktyczny egzamin z nabytych umiejętności,
4)  jeżeli uruchamiany typ urządzeń wystąpi na sekcji po raz pierwszy należy przeszkolić i przeegzaminować pracowników odpowiedzialnych za konserwację i utrzymanie przekazywanych do eksploatacji urządzeń; obowiązkowi przeszkolenia podlegają również naczelnicy sekcji,
5) założyć w zakładzie, sekcji i na nastawniach, wymagane odrębnymi przepisami, książki dla uruchamianych urządzeń oraz skompletować niezbędną dokumentację techniczną w wymaganej ilości egzemplarzy,
6)  wyposażyć nastawnie w wymaganą ilość urządzeń pomocniczych i zastępczych,
7) przekazać personelowi utrzymania i obsługi na nastawni komplet aktualnej dokumentacji technicznej (powykonawczej) oraz niezbędnych instrukcji obsługi i utrzymania; w okresie pracy równoległej lub wstępnej eksploatacji nowego typu urządzeń srk dopuszcza się korzystanie z instrukcji tymczasowych.

4. W celu praktycznego zapoznania się z instalowanymi urządzeniami zaleca się, aby pracownicy przydzieleni do ich utrzymania brali udział w końcowych pracach montażowych oraz sprawdzaniu i regulacji urządzeń dokonywanych przez wykonawcę robót.

5. Czynności wymienione w ust. 3 wykonują w zakresie swoich kompetencji sekcje eksploatacji, przy koordynacji całości przez inwestora (zleceniodawcę). Szkolenia powinni prowadzić pracownicy posiadający odpowiednie kwalifikacje lub przedstawiciele wykonawcy, bądź producenta urządzeń.

6. Warunki techniczno - ruchowe przekazania urządzeń do eksploatacji powinien określać regulamin techniczny prowadzenia ruchu pociągów w czasie robót opracowany zgodnie z instrukcją Ir-3 (R9). Potrzeba opracowania dodatkowego regulaminu określającego sposób przeprowadzania i organizację prac przy uruchamianiu i przekazywaniu urządzeń do eksploatacji powinna być określona przez komisję, o której mowa w ust. 2. Wytyczne odbioru oraz uruchamiania urządzeń mogą być zawarte w projekcie wykonawczym (technicznym), o ile zostało to zlecone przez zleceniodawcę.
Sposób przeprowadzania uruchamiania powinien określać między innymi:
1) organizację przekazywania urządzeń do eksploatacji z podziałem na etapy,
2) określenie warunków wstępnej eksploatacji,
3) określenie potrzeby stosowania i rodzaju urządzeń zastępczych i pomocniczych,
4) sposób wyłączenia dotychczasowych urządzeń srk.

7. W zależności od miejscowych warunków techniczno - ruchowych przekazywanie urządzeń srk do eksploatacji może przebiegać w następujących etapach:
1) odbiór techniczny połączony z uruchomieniem urządzeń,
2) równoległa praca uruchamianych urządzeń z urządzeniami dotychczasowymi,
3) eksploatacja wstępna urządzeń dla urządzeń nowobudowanych, dla pozostałych jeżeli komisja ustali taką potrzebę,
4) przekazanie urządzeń do normalnej eksploatacji,
5)  wyłączenie dotychczasowych urządzeń srk.

8. Warunkiem przekazania urządzeń do normalnej eksploatacji jest spełnienie przez inwestora (zleceniodawcę) wymagań określonych w ustawie Prawo Budowlane dotyczących zakończenia budowy i uzyskania pozwolenia na użytkowanie oraz pozytywny wynik odbioru technicznego wraz z odpowiednim wnioskiem końcowym zawartym w protokóle odbioru, wykonanie czynności wymienionych w ustępach 3 i 4, spełnienie wymagań regulaminu, o którym mowa w ust. 6 (wytycznych w projekcie wykonawczym) oraz pozytywne wyniki pracy urządzeń uzyskane w przyjętych, zgodnie z ustępem 7, etapach. Ewentualne usterki ujawnione w okresie pracy równoległej lub eksploatacji wstępnej powinny być usunięte w czasie trwania tych etapów, względnie w terminie określonym przez komisję, jednak przed przekazaniem urządzeń do eksploatacji.

9. Urządzenia srk mogą być przekazywane do eksploatacji w całości lub poszczególnymi częściami, stanowiącymi funkcjonalną całość - np. poszczególne szlaki, stacje, okręgi nastawcze. W przypadku przekazywania do eksploatacji odebranych urządzeń częściami, powinno się ono odbywać etapami określonymi w projekcie lub regulaminie, o których mowa w ust. 6.

10. Urządzenia zdalnego sterowania powinny być przekazywane do eksploatacji po uruchomieniu urządzeń zdalnie sterowanych i przekazaniu ich do miejscowego sterowania (o ile sterowanie miejscowe jest przewidziane). Okres sterowania miejscowego nie powinien przekraczać 30 dni. Wskazane jest dwuetapowe wprowadzanie do eksploatacji urządzeń zdalnego sterowania:
1)  w 1 etapie urządzenia sterowane są zdalnie z jednoczesną obecnością personelu obsługi na obiekcie zdalnie sterowanym (na nastawni obiektu zdalnie sterowanego),
2)  w 2 etapie następuje zdalne sterownie urządzeniami bez stałego nadzoru personelu obsługi na nastawni miejscowej. Należy dążyć, aby czas trwania pierwszego etapu wynosił nie więcej niż 3 miesiące.

11. Równoległa praca uruchamianych urządzeń z urządzeniami dotychczasowymi ma na celu dodatkowe sprawdzenie ich działania w czasie normalnego ruchu pociągów oraz praktycznego zapoznania się z nimi personelu obsługi i utrzymania. Czas trwania takiego włączenia powinien być określony w regulaminie, o którym mowa w ust. 5, przy czym okres ten nie powinien przekraczać 30 dni. Podczas pracy równoległej wszystkie urządzenia powinny być włączone, z wyjątkiem tych, których praca spowodowałaby konieczność wyłączenia czynnych urządzeń istniejących. W tym czasie ruch pociągów prowadzi się przy pomocy urządzeń istniejących oraz obsługuje uruchamiane urządzenia w zakresie określonym w regulaminie.

12. Pierwszą fazą eksploatacji powinna być eksploatacja wstępna. Ma ona na celu dodatkowe sprawdzenie obsługi i działania urządzeń podczas normalnego ruchu pociągów. Warunki jej prowadzenia powinny w szczególności określać zasady prowadzenia ruchu, konieczność wprowadzenia dodatkowych ograniczeń, organizację nadzoru ze strony personelu utrzymania i wykonawcy itp. Czas trwania eksploatacji wstępnej określa komisja odbioru technicznego urządzeń srk. Czas ten nie powinien być krótszy niż 2 tygodnie i nie powinien przekraczać 1 miesiąca. W uzasadnionych przypadkach, rezygnacja z eksploatacji wstępnej lub wyznaczenie dłuższego okresu jej trwania wymaga zgody dyrektora zakładu linii kolejowych.

13. Przekazanie do eksploatacji prototypowych, doświadczalnych urządzeń srk lub urządzeń zabudowanych w celu przeprowadzenia prób eksploatacyjnych musi odbywać się przy współudziale autorów urządzenia (systemu) i jego producenta, według zasad przez nich zaproponowanych. Zasady te nie mogą być sprzeczne z określonymi w niniejszej instrukcji. W tym przypadku skład komisji powinien być rozszerzony o przedstawicieli zainteresowanych jednostek projektowych, naukowo - badawczych, produkcyjnych itp.