Rozdział I
POSTANOWIENIA OGÓLNE

§1.
Cel instrukcji

Instrukcja obsługi przekaźnikowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym ma na celu zaznajomienie zainteresowanych pracowników z zasadami obsługi urządzeń przekaźnikowych.

§2.
Podstawowe definicje

1.     Na potrzeby niniejszej instrukcji wprowadza się następujące definicje:
1)    urządzenia sterowania ruchem kolejowym - urządzenia techniczne przeznaczone do sterowania ruchem kolejowym, zapewniające wymagany poziom bezpieczeństwa i sprawności ruchu, umożliwiające użytkowanie obiektu budowlanego srk zgodnie z jego przeznaczeniem; w niniejszej instrukcji określane także nazwą skróconą urządzenia srk lub urządzenia,
2)    książka kontroli urządzeń - książkę kontroli urządzeń sterowania ruchem kolejowym/ na przejeździe kolejowym oraz o wprowadzaniu i odwołaniu obostrzeń (E1758),
3)    obsługa - użytkowanie urządzeń w procesie prowadzenia ruchu,
4)    utrzymanie - w ramach eksploatacji, zespół wszystkich działań technicznych i organizacyjnych mających na celu zachowanie struktury urządzenia srk w stanie umożliwiającym wypełnianie funkcji zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym; utrzymanie obejmuje obsługę techniczną, obsługę diagnostyczną oraz remonty urządzeń srk,
5)    eksploatacja - zespół wszystkich działań technicznych i organizacyjnych, mających na celu realizację przez użytkowane urządzenia funkcji sterowania ruchem kolejowym i zabezpieczenia ruchu na przejazdach kolejowych, włącznie z koniecznym dostosowaniem do zmian warunków zewnętrznych,
6)    obsługa techniczna - w ramach utrzymania urządzeń srk, zespół wszystkich czynności (zabiegów) zawiązanych z konserwacją, przeglądami i naprawami bieżącymi,
7)    obsługa diagnostyczna - w ramach utrzymania urządzeń srk, niezbędne działania wynikające z obowiązujących przepisów, instrukcji, normatywów technicznych i dokumentacji, mające na celu identyfikację stanu technicznego urządzeń srk,
8)    remont (naprawa główna) - wykonanie w urządzeniach srk robót budowlanych, nie będących konserwacją, przeglądem, naprawą bieżącą, mające na celu odtworzenia stanu pierwotnego całego obiektu lub jego elementu stanowiącego niezależną część konstrukcyjną lub funkcjonalną,
9)    roboty (roboty budowlane) - czynności związane z budową, przebudową, montażem, remontem lub rozbiórką urządzeń srk.

2.     Występujące w instrukcji określenia dotyczące jednostek organizacyjnych i komórek wykonawczych oznaczają:
1) zarządca infrastruktury - PKP Polskie Linie Kolejowe S. A., podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową,
2)    zakład - wykonawczą jednostkę organizacyjną "PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Oddział Regionalny", eksploatującą urządzenia srk na przydzielonym jej obszarze sieci kolejowej, prowadzącą ewidencję majątkową tych urządzeń, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. - Zakład Linii Kolejowych,
3)    sekcja (sekcja eksploatacji) - komórkę wykonawczą zakładu, tzn. wydzieloną terytorialnie strukturę organizacyjną zakładu, zajmującą się obsługą, konserwacją, przeglądami i naprawami urządzeń srk - Sekcja Eksploatacji,
4)    zespół szybkiego usuwania awarii - zespół działający na określonym obszarze linii kolejowych w skład którego wchodzi automatyk zajmujący się usuwaniem awarii i usterek urządzeń srk,.

3. Występujących w instrukcji określeń dotyczących stanowisk nie należy utożsamiać z nazwami stanowisk osobistego zaszeregowania pracowników. Określenia stanowisk podane poniżej związane są z przypisanymi pracownikom funkcjami oraz czynnościami wykonywanymi przez nich w procesie eksploatacji urządzeń srk i oznaczają:
1)    naczelnik sekcji - naczelnika sekcji eksploatacji i jego zastępców,
2)    automatyk - pracownika sekcji upoważnionego do samodzielnego wykonywania zabiegów obsługi technicznej w czynnych urządzeniach srk wpisanego do tabeli A na odwrotnej stronie karty tytułowej książki kontroli urządzeń,
3)    mistrz automatyki - automatyka odpowiedzialnego za obsługę techniczną w zakresie konserwacji, przeglądów i napraw urządzeń na przydzielonym obszarze działania,
4)    pracownik obsługi - dyżurnego ruchu, nastawniczego, zwrotniczego lub innego pracownika obsługującego (użytkującego) urządzenia srk,
5)    pracownik obsługi technicznej - pracownika wykonującego zadania obsługi technicznej urządzeń srk,
6)    pracownik utrzymania - pracownika wykonującego zadania obsługi technicznej urządzeń srk, obsługi diagnostycznej lub roboty związane z budową, przebudową, montażem, remontem lub rozbiórką urządzeń srk.

§3.
Zakres instrukcji

1.    Instrukcja zawiera ogólny opis, zasady działania przekaźnikowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym, sposób ich obsługiwania i postępowania w razie przeszkód w ich działaniu.

2.   Postanowienia dotyczące eksploatacji tych urządzeń podane są w:
1)   "Instrukcji o zasadach eksploatacji i prowadzenia robót w urządzeniach sterowania ruchem kolejowym",
2)   "Instrukcji konserwacji i przeglądów urządzeń sterowania ruchem kolejowym",
3)   "Instrukcji diagnostyki technicznej i kontroli okresowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym".

3.    Obsługa urządzeń odbiegających od typu znormalizowanego powinna odbywać się na podstawie niniejszej instrukcji oraz dodatkowych postanowień uzupełniających, zawartych w regulaminie technicznym posterunku ruchu, w tym instrukcji i wytycznych opracowanych przez producentów urządzeń.

§4.
Obowiązki i odpowiedzialność pracowników obsługi

1.   Kandydaci na stanowiska pracowników obsługi przekaźnikowych urządzeń srk powinni przed dopuszczeniem do pełnienia obowiązków na tych stanowiskach odbyć przepisowe szkolenie i praktykę oraz złożyć egzaminy określone w osobnych przepisach.

2.   Do obowiązków pracowników obsługi należy:
1)   obsługiwanie urządzeń zgodnie z postanowieniami niniejszej instrukcji,
2)   baczne zwracanie uwagi na prawidłowość działania urządzeń i prawidłowości wskazań sygnalizatorów świetlnych należących do obsługiwanego okręgu nastawczego, jak również na prawidłowość działania urządzeń nie należących do obsługiwanego okręgu nastawczego, lecz widocznych z nastawni lub z planu świetlnego oraz bezzwłoczne zapisywanie w książce kontroli urządzeń zauważonych niedokładności w ich działaniu i zgłaszanie ich automatykowi.
3)   utrzymywanie w czystości urządzeń znajdujących się w nastawni i dostępnych pracownikom obsługi bez zrywania plomby i otwierania zamknięć,

3.   Za obsługiwanie urządzeń i stan plomb jest odpowiedzialny na nastawni dysponującej dyżurny ruchu; na nastawni wykonawczej (manewrowej) - nastawni czy wskazany w regulaminie technicznym posterunku ruchu, a na posterunku odstępowym dyżurny ruchu.

4.   Pracownik obsługujący urządzenia srk jest odpowiedzialny za każdą zmianę stanu urządzeń nastawczych, jak np. przycisków i dźwigienek sterujących zwrotnicami i sygnałami. Pracownikom utrzymania oraz innym uprawnionym pracownikom nie wolno zmieniać stanu urządzeń nastawczych, jak np. uruchamiać przycisków, dźwigienek - bez wyraźnej każdorazowej zgody dyżurnego ruchu lub nastawniczego.

5.   W czasie mrozu i opadów śniegu pracownicy obsługi urządzeń srk są obowiązani do dokonywania dodatkowych czynności dla zachowania sprawności obsługiwanych urządzeń. W tym celu pracownik obsługi podczas mrozu i opadów śniegu powinien częściej przestawiać zwrotnice (wykolejnice), z jednoczesną obserwacją wskazania amperomierza prądu nastawczego oraz powinien włączyć urządzenia do ogrzewania zwrotnic, jeżeli takie znajdują się w obsługiwanym okręgu nastawczym i nie są włączane automatycznie.