ROZDZIAŁ 2
PROCES DIAGNOSTYCZNY NAWIERZCHNI KOLEJOWEJ

§ 3
Cel i zakres procesu diagnostycznego nawierzchni kolejowej

1. Proces diagnostyczny nawierzchni kolejowej to działalność związana z planowaniem, przygotowaniem, realizacją badań, pomiarów i kontroli, analizą techniczną elementów konstrukcyjnych, oceną ich stanu technicznego oraz formułowaniem wniosków dotyczących warunków eksploatacyjnych.

2. Proces diagnostyczny nawierzchni kolejowej należy realizować łącznie z diagnostyką podtorza przeprowadzaną według zasad określonych w "Warunkach technicznych utrzymania podtorza kolejowego" Id-3(D-4).

3. Procesem diagnostycznym kieruje główny inżynier, a realizują go inspektorzy we współpracy z pracownikami sekcji eksploatacji.

4. W szczególnych przypadkach (np. przy wdrażaniu nowych rozwiązań technicznych, badaniu elementów nawierzchni po wypadkach lub wydarzeniach kolejowych, w przypadkach zagrożeń szkodami górniczymi), dopuszcza się wykonywanie badań diagnostycznych przez wyspecjalizowane jednostki spoza PKP PLK S.A.

5. Na proces diagnostyczny nawierzchni składa się:
1) planowanie diagnostyki elementów nawierzchni poprzez:
a) zgłoszenie obiektów do badań diagnostycznych,
b) opracowanie rocznych i miesięcznych harmonogramów badań diagnostycznych,
2) realizacja diagnostyki technicznej elementów nawierzchni poprzez:
a) wykonanie badań (przeglądów) diagnostycznych,
b) określenie stanu technicznego badanych elementów,
3) analiza techniczno-eksploatacyjna elementów nawierzchni poprzez:
a) określenie parametrów techniczno-eksploatacyjnych wynikających ze stwierdzonego stanu technicznego,
b) ocenę jakości utrzymania elementów nawierzchni,
4) formułowanie wniosków i zaleceń w zakresie:
a) ewentualnych zmian parametrów techniczno - eksploatacyjnych,
b) określenia zakresu niezbędnych napraw elementów nawierzchni.

6. Realizacja procesu diagnostycznego jest jednym z czynników mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego.


§ 4
Zakres pomiarów, oględzin oraz badań stanu nawierzchni kolejowej

1. Ujęte w niniejszej Instrukcji zakresy badań diagnostycznych elementów nawierzchni obejmują:
1) Obchody normalne (oględziny) torów.
Obchody normalne mają na celu sprawdzenie torów wraz z ułożonymi w nich rozjazdami, jak również stanu: torowiska, obiektów inżynieryjnych, przytorowych urządzeń srk, sieci trakcyjnej oraz innych urządzeń stałych pod względem zachowania bezpieczeństwa ruchu (zasady i sposób wykonywania obchodów normalnych określone zostały w rozdziale II Instrukcji Id-7 (D-10).
2) Objazdy linii w kabinie maszynisty pojazdu kolejowego lub w ostatnim wagonie pociągu.
Objazdy mają na celu sprawdzenie stanu technicznego drogi szynowej poprzez ocenę spokojności jazdy pociągów i zlokalizowanie miejsc wymagających szczegółowych oględzin, pomiarów lub niezwłocznego ograniczenia prędkości pociągów. Celem objazdów jest również ocena utrzymania porządku drogi szynowej i jej bezpośredniego sąsiedztwa.
3) Badania techniczne (przeglądy) torów.
Celem badań technicznych (przeglądów) torów jest ustalenie stopnia zużycia poszczególnych elementów nawierzchni, stanu zanieczyszczenia podsypki, stanu przytwierdzenia szyn do podkładów, stanu zachwaszczenia torów, położenia i rozstawu podkładów oraz stanu odwodnienia podtorza (zakres i zasady wykonywania badań technicznych (przeglądów) torów określone zostały w rozdziale IV Instrukcji Id-14(D-75).
4) Pomiary bezpośrednie torów.
Celem pomiarów bezpośrednich jest określenie stanu technicznego toru i prawidłowości jego utrzymania na podstawie pomiaru podstawowych parametrów geometrycznych i pomiaru parametrów dodatkowych toru (zakres i zasady wykonywania pomiarów bezpośrednich torów określone zostały w rozdziale IV Instrukcji Id-14(D-75).
5) Pomiary torów pojazdami pomiarowymi.
Pomiary mają na celu określenie wielkości podstawowych parametrów charakteryzujących położenie toków szynowych, tj. szerokości toru, nierówności pionowych i poziomych toków szynowych oraz przechyłki (zakres i zasady wykonywania pomiarów torów pojazdami pomiarowymi określone zostały w rozdziale III Instrukcji Id-14(D-75).
6) Pomiary przesunięć toków szynowych toru bezstykowego.
Pomiary mają na celu określenie wielkości pełzania toków szynowych w stosunku do punktów stałych. Na tej podstawie dokonuje się analizy zmiany stanu naprężeń oraz weryfikacji temperatury neutralnej (szczegółowe zasady pomiaru przesunięć toków szynowych, weryfikacji temperatury neutralnej oraz eksploatacji toru bezstykowego określają §§ 29,33-36 oraz Załącznik Nr 7 Warunków technicznych Id-1(D-1).
7) Badania defektoskopowe.
Badania mają na celu wykrywanie wad powstających w szynach i złączach szynowych zgrzewanych i spawanych oraz ocenę ich szkodliwości (zakres i sposób wykonywania badań defektoskopowych określa Instrukcja Id-10 (D-16).
8) Oględziny rozjazdów.
Oględziny mają na celu wzrokowe stwierdzenie czy w rozjazdach nie występują części pęknięte, uszkodzone lub wykruszone oraz inne usterki grożące naruszeniem prawidłowego działania rozjazdów (zakres i zasady wykonywania oględzin rozjazdów określają §§ 3, 4, 5, 6 Instrukcji Id-4(D-6).
9) Badania techniczne (przeglądy) rozjazdów.
Badania techniczne (przeglądy)rozjazdów wykonywane są komisyjnie i obejmują:
a) ocenę stanu technicznego wszystkich części konstrukcyjnych i układu geometrycznego,
b) ocenę prawidłowości działania części ruchomych,
c) pomiary wielkości wymiarów przepisowych wskazanych w arkuszu badania technicznego rozjazdu,
d) sprawdzenie stanu części trących, podrozjazdnic i podsypki oraz prawidłowości dokręcenia śrub i wkrętów,
e) sprawdzenie działania zamknięć nastawczych i sprzężeń zamknięć nastawczych,
f) ustalenie elementów rozjazdu, których stan kwalifikuje je do naprawy, wymiany lub regeneracji,
g) sprawdzenie położenia i przymocowania grzejników w rozjazdach ogrzewanych elektrycznie,
h) pomiar oporów przestawiania lub sporządzenie wykresów oporów przestawiania iglic i ruchomego dzioba krzyżownicy dla rozjazdów z wieloma zamknięciami nastawczymi.
Zakres i zasady wykonywania badań technicznych (przeglądów) rozjazdów określają §§ 7, 8 i 9 Instrukcji Id-4(D6).
10) Badania techniczne (przeglądy) wstawek międzyrozjazdowych.
Celem badań technicznych (przeglądów) wstawek jest komisyjne sprawdzenie przechyłki szerokości toru, stanu szyn, podkładów, łubków i śrub łubkowych, stanu przytwierdzenia szyn do podkładów oraz stanu podbicia podkładów (zakres wykonywania badań technicznych (przeglądów) wstawek międzyrozjazdowych określa §7 Instrukcji Id-4 (D-6).
11) Badania techniczne (przeglądy) przyrządów wyrównawczych.
Celem badań technicznych (przeglądów) przyrządów jest komisyjne sprawdzenie stanu i płożenia wszystkich części składowych, prawidłowości podbicia podkładów, właściwego ich położenia i przymocowania mostownic do konstrukcji obiektu inżynieryjnego (zasady przeprowadzania badań technicznych (przeglądów) przyrządów wyrównawczych określa § 7 oraz Załącznik nr 10 Instrukcji Id-4 (D-6).
12) Badania techniczne (przeglądy) wyrzutni płóz hamulcowych i szyn w hamulcach torowych.
Badania techniczne (przeglądy) mają na celu komisyjne sprawdzenie szerokości toru, ustalenie stopnia zużycia szyn i dziobów, szerokości żłobków w kierownicach i wyrzutniach, stanu podkładów, stanu przymocowania szyn do podkładów, stanu odwodnienia wyrzutni, stanu blaszanych chwytaczy wyrzuconych płóz oraz stanu czystości i smarowania wyrzutni (zakres i zasady przeprowadzania badań technicznych (przeglądów) wyrzutni płóz hamulcowych i szyn w hamulcach torowych określa § 7 Instrukcji Id-4(D-6).