1. "Warunki techniczne utrzymania nawierzchni na liniach kolejowych", zwane dalej "Warunkami technicznymi Id-1"(D-1), odnoszą się do torów linii kolejowych normalnotorowych i ustalają wymagania w zakresie utrzymania nawierzchni dla zapewnienia bezpiecznych warunków eksploatacji z parametrami techniczno-eksploatacyjnymi określonymi dla danej linii.
2. Niniejsze "Warunki techniczne
Id-1" (D-1) są realizacją postanowień aktów prawnych, a
w szczególności :
1) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo
budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz.2016 z późniejszymi
zmianami), zwanej dalej "Prawem budowlanym",
2) ustawy z dnia 28 marca 2003r. o
transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 86, poz. 789 z późniejszymi
zmianami),
3) rozporządzenia Ministra Transportu
i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998r. w sprawie warunków
technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich
usytuowanie (Dz.U. Nr 151, poz. 987) zwanego dalej "rozporządzeniem
MTiGM ",
4) rozporządzenia Ministra Transportu
i Gospodarki Morskiej z dnia 26 lutego 1996r. w sprawie warunków
technicznych jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii
kolejowych z drogami publicznymi i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 33,
poz.144).
3. Niniejsze "Warunki techniczne Id-1"(D-1) obowiązują pracowników jednostek organizacyjnych zarządcy infrastruktury, przewoźników kolejowych wykonujących przewozy na liniach zarządzanych przez zarządcę infrastruktury oraz pracowników przedsiębiorstw wykonujących prace torowe związane z utrzymaniem nawierzchni na zlecenie zarządcy w zakresie odpowiadającym wykonywanym przez nich funkcjom.
4. Pod pojęciem:
1) zarządca infrastruktury - rozumie
się podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu
infrastrukturą kolejową na zasadach określonych w ustawie o
transporcie kolejowym,
2) wykonawcza jednostka organizacyjna -
rozumie się wydzieloną terytorialnie strukturę organizacyjną
zarządcy infrastruktury, której celem jest utrzymywanie
eksploatowanych linii kolejowych w stanie zapewniającym sprawny
i bezpieczny przewóz osób i rzeczy,
3) wykonawcza komórka organizacyjna -
rozumie się wydzieloną terytorialnie strukturę organizacyjną
wykonawczej jednostki organizacyjnej, której celem jest
utrzymywanie eksploatowanych linii kolejowych w stanie zapewniającym
sprawny i bezpieczny przewóz osób i rzeczy,
4) prawo budowlane - rozumie się
wymagania określone w ustawie z dnia 7 lipca 1994r Prawo
budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 z późniejszymi
zmianami),
5) rozporządzenie - rozumie się
wymagania określone w rozporządzeniu MTiGM z dnia 10 września
1998r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać
budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 151, poz. 987),
6) warunki techniczne - rozumie się
wymagania techniczne określone w przepisach szczegółowych
podejmowanych przez zarządcę infrastruktury,
7) parametry techniczno-eksploatacyjne
- rozumie się ustalone przez zarządcę infrastruktury dla danej
linii kolejowej parametry określające: maksymalną dopuszczalną
prędkość eksploatacyjną pojazdów kolejowych, ich maksymalne
dopuszczalne naciski osi, obciążenie przewozami wyrażone w
gigagramach brutto na rok (Gg/rok)lub teragramach brutto na rok
(Tg/rok) oraz skrajnię budowli,
8) spokojność jazdy - rozumie się
jazdę pociągu po torze kolejowym, którego parametry
geometryczne dla określonej prędkości nie powodują drgań na
skutek przyśpieszeń wpływających niekorzystnie na pasażera,
9) pojazd kolejowy - rozumie się
pojazd dostosowany do poruszania się na własnych kołach po
torach kolejowych,
10) linia kolejowa - rozumie się tory
kolejowe wraz z zajętymi pod nie gruntami oraz przyległy pas
gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do
prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami,
11) tor kolejowy - rozumie się dwa
toki szynowe ułożone w ustalonej odległości stanowiące
podstawowy układ nośny nawierzchni kolejowej, których układ
geometryczny przystosowany jest do bezpiecznego ruchu pojazdów
kolejowych z prędkościami i naciskami określonymi parametrami
techniczno - eksploatacyjnymi. Tor z szynami normatywnej długości
połączonymi łubkami lub z szynami zgrzewanymi (spawanymi) o długościach
większych od normatywnych ale mniejszych od 180 m jest torem
klasycznym, zaś tor z szynami zgrzewanymi (spawanymi) o długościach
180 m i większych jest torem bezstykowym,
12) żeberko ochronne - rozumie się
tor zakończony kozłem oporowym służący do zabezpieczenia
drogi przebiegu dla pociągów od najechania z boku przez inne
pociągi lub pojazdy kolejowe,
13) rozjazd kolejowy - rozumie się
specjalną konstrukcję torową wykonaną z szyn kolejowych, umożliwiającą
przejazd pojazdów kolejowych z jednego toru na drugi z określoną
prędkością,
14) nawierzchnia kolejowa- rozumie się
konstrukcję przystosowaną do przenoszenia na grunt obciążeń
stałych i ruchomych związanych z ruchem pojazdów kolejowych,
składającą się z toru lub rozjazdu, po którym poruszają się
pojazdy kolejowe, elementów podporowych, elementów
przytwierdzających i łączących (złączek) oraz podsypki;
zamiast podkładów i podsypki, mogą być stosowane alternatywne
niekonwencjonalne typy nawierzchni,
15) utrzymanie nawierzchni kolejowej -
rozumie się działania związane z procesem diagnozowania jej
stanu, konserwacją, remontami i modernizacją,
16) proces diagnostyczny - rozumie się
działalność związaną z: planowaniem, przygotowaniem,
realizacją badań, pomiarów i kontroli, analizą techniczną
elementów konstrukcyjnych nawierzchni, podtorza i obiektów inżynieryjnych,
oceną ich stanu technicznego oraz formułowaniem wniosków
dotyczących warunków eksploatacyjnych,
17) gradient szerokości toru - rozumie
się wartość zmiany szerokości toru na długości 1m, która
wyrażana jest w (mm/m),
18) wichrowatość - rozumie się
stosunek różnic wysokości toków szynowych w dwóch sąsiednich
przekrojach do odległości między tymi przekrojami, który wyrażany
jest w (mm/m) lub (%o),
17) konserwacja nawierzchni kolejowej-
rozumie się usuwanie usterek i wykonywanie drobnych robót w
nawierzchni,
18) remont nawierzchni kolejowej -
rozumie się wykonywanie robót mających na celu utrzymanie
sprawności technicznej, zapobieganie postępującej degradacji
oraz przywrócenie sprawności technicznej określonej
parametrami techniczno-eksploatacyjnymi poprzez wymianę
podstawowych elementów konstrukcyjnych w standardzie określonym
dla danej klasy toru ,
19) modernizacja nawierzchni kolejowej-
rozumie się wykonywanie robót umożliwiających zmianę warunków
użytkowania linii kolejowej poprzez przystosowanie jej do wyższych
parametrów techniczno-eksploatacyjnych,
20) odcinek jednorodny - rozumie się
odcinek toru, na długości którego szyny i podkłady są tego
samego typu a podsypka tej samej klasy, o zbliżonym czasie
eksploatacji; przy określaniu odcinków jednorodnych pomija się
wstawki szynowe i inne niejednorodności materiałowe, których
łączna długość nie przekracza 30% długości odcinka, a
pojedyncze nieciągłości w rodzaju materiałów
nawierzchniowych nie występują na długości większej niż 30
m,
21) uprawniony pracownik komórki
diagnostycznej - rozumie się pracownika wykonawczej jednostki
organizacyjnej posiadającego odpowiednie uprawienia zgodne z
prawem budowlanym, mającego w zakresie obowiązków prowadzenie
pomiarów, interpretację uzyskanych wyników i określanie
warunków bezpiecznej eksploatacji linii kolejowej,
22) kierownik robót - rozumie się
pracownika nadzoru posiadającego uprawnienia do kierowania
robotami na linii kolejowej zgodne z prawem budowlanym,
23) pojazd specjalny - rozumie się
pojazdy kolejowe, których budowa zezwala na włączenie do składu
pociągu przy zachowaniu określonych warunków (miejsce
ustawienia w składzie pociągu, prędkość jazdy itp.),
przeznaczone do prac remontowo-budowlanych , ratunkowych i inne,
24) pojazd pomocniczy - rozumie się
pojazdy kolejowe, których budowa nie pozwala na włączanie do
składu pociągu, np. wózki motorowe, maszyny do robót
budowlanych, pojazdy drogowo-szynowe i inne,
25) maszyna do robót torowych -
rozumie się maszynę jedno lub wieloczynnościową poruszającą
się po torze kolejowym, której konstrukcja przystosowana jest
do wykonywania prac związanych z budową i utrzymaniem
nawierzchni kolejowej,
26) urządzenie do robót torowych -
rozumie się urządzenie jedno lub wieloczynnościowe nie
poruszające się po torze kolejowym, którego konstrukcja jest
przystosowana do wykonywania prac związanych z budową i
utrzymaniem nawierzchni kolejowej,
27) sprzęt zmechanizowany - rozumie się
sprzęt jednoczynnościowy z napędem, służący do wykonywania
prostych czynności związanych z budową i utrzymaniem
nawierzchni kolejowej,
28) narzędzia ręczne i sprzęt
pomocniczy - rozumie się elementy nie stanowiące stałego
wyposażenia sprzętu zmechanizowanego a stosowane przy
wykonywaniu robót, takie jak: podbijaki do podkładów,
wiertarki ręczne, kleszcze do szyn i podkładów, klucze do śrub
i wkrętów, wózki robocze ręczne, podnośniki torowe i podobne
narzędzia ręczne oraz inne urządzenia pomocnicze,
29) temperatura neutralna - rozumie się
temperaturę szyny toru bezstykowego, przy której na określonym
odcinku toru kolejowego nieobciążonego ruchem nie występują w
szynie siły podłużne,
30) eksperckie systemy komputerowe -
rozumie się programy komputerowe dopuszczone przez zarządcę
infrastruktury do stosowania dla wspomagania procesów
decyzyjnych.
5. Utrzymanie nawierzchni kolejowej ma na
celu zapewnienie bezpiecznego prowadzenia ruchu pociągów z
dopuszczalnymi naciskami i prędkością. Do podstawowych zadań
utrzymania nawierzchni kolejowej należy:
1) utrzymanie nawierzchni kolejowej w
granicach norm, standardów konstrukcyjnych, dopuszczalnych odchyłek
i innych wymagań określonych w niniejszych "Warunkach
technicznych Id-1"(D-1),
2) zapewnienie osiągnięcia okresów
trwałości elementów nawierzchni określonych w niniejszych
"Warunkach technicznych Id-1"(D-1),
3) ograniczanie oddziaływań nie związanych
z prowadzonym ruchem pociągów, a przyczyniających się do
powstawania i narastania usterek,
4) systematyczne usuwanie usterek w
nawierzchni, w pierwszej kolejności usterek przekraczających
dopuszczalne odchyłki dla ustalonej prędkości,
5) przeciwdziałanie powstawaniu w
nawierzchni stanów zagrażających bezpieczeństwu ruchu.
6. Roboty utrzymania nawierzchni kolejowej należy prowadzić systematycznie w całym okresie jej użytkowania.
7. Zakres utrzymania nawierzchni kolejowej
obejmuje:
1) systematyczny nadzór nad jej stanem
technicznym,
2) diagnostykę,
3) konserwację,
4) wykonywanie remontów i
modernizacji.
8. Roboty utrzymania podtorza kolejowego należy prowadzić systematycznie w zakresie określonym w "Warunkach technicznych utrzymania podtorza kolejowego" Id-3 (D-4).
9. Czynności nadzoru nad stanem technicznym i utrzymaniem nawierzchni kolejowej w zakresie ustalonym w odrębnych instrukcjach oraz regulaminach wydanych przez zarządcę infrastruktury, sprawują pracownicy zarządcy infrastruktury posiadający uprawnienia zgodne z prawem budowlanym. W trakcie wykonywania czynności nadzoru i robót związanych z utrzymaniem nawierzchni należy przestrzegać postanowień niniejszych "Warunków technicznych Id-1"(D-1) oraz obowiązujących rozporządzeń, przepisów, instrukcji i zarządzeń dotyczących użytkowania linii kolejowych.
10. Elementy konstrukcyjne stosowane w
nawierzchni kolejowej powinny:
1) być dostosowane do typów
nawierzchni dopuszczonych do stosowania na liniach zarządzanych
przez zarządcę infrastruktury,
2) odpowiadać wymaganiom obowiązujących
norm, zatwierdzonym warunkom technicznym oraz standardom
technicznym klasy toru w jakiej są stosowane.
3) posiadać świadectwa dopuszczenia
do eksploatacji wydane przez Urząd Transportu Kolejowego (d. Główny
Inspektorat Kolejnictwa).
11. W odniesieniu do nawierzchni eksploatowanych przed wejściem w życie niniejszych "Warunków technicznych Id-1"(D-1), dopuszcza się, do czasu przeprowadzenia remontu - naprawy głównej lub modernizacji, stosowanie materiałów i wymagań niespełniających niniejszych "Warunków technicznych Id-1"(D-1), jednak spełniających wymagania obowiązujących wówczas przepisów oraz zapewniających bezpieczeństwo ruchu i uzyskanie na danej linii wymaganych parametrów techniczno - eksploatacyjnych.