Rozdział 4.
Postępowanie drużyny konduktorskiej w przypadkach szczególnych

§34.
Postępowanie w razie nadzwyczajnego zatrzymania się pociągu na szlaku

1. Zatrzymanie pociągu może być:
1) przewidziane rozkładem jazdy lub zarządzone w miejscach nie przewidzianych rozkładem jazdy, np. na przystanku osobowym, w miejscu pracy pociągu roboczego itp.,
2) nieprzewidziane.

2. Przyczyny nieprzewidzianego zatrzymania pociągu mogą być różne, jak np.
1) zauważenie przez drużynę pociągową przeszkody do jazdy,
2) wypadek kolejowy,
3) klęska żywiołowa,
4) rozerwanie pociągu na szlaku,
5) pożar w pociągu,
6) uszkodzenie wagonu w pociągu,
7) uszkodzenie lub zerwanie sieci trakcyjnej,
8) zasłabnięcie, zranienie i śmierć osób,
9) akt terrorystyczny lub wandalizm.

3. Każde nieprzewidziane zatrzymanie pociągu na szlaku, zwłaszcza na liniach o intensywnym ruchu pociągów stanowi potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa ruchu i w tych przypadkach drużyna konduktorska powinna niezwłocznie przedsięwziąć środki ostrożności ustalone postanowieniami instrukcji ruchu R 1.

4. Gdy pociąg musi zatrzymać się (np. w celu wyłączenia wagonu), na stacji, na której nie ma rozkładowego postoju, kierownik poc. powinien powiadomić o tym - przez radiotelefon za pośrednictwem maszynisty pojazdu trakcyjnego - dyżurnego ruchu.

5. W razie zatrzymania się pociągu pasażerskiego w miejscu nieprzewidzianego postoju, a zwłaszcza w przypadku zatrzymania się pociągu na szlaku, drużyna konduktorska powinna zwracać baczną uwagę na bezpieczeństwo podróżnych.

6. Podróżnych należy poinformować o przyczynie nieprzewidzianego zatrzymania się pociągu oraz o przewidywanym czasie postoju.

7. Należy zwracać szczególną uwagę, aby podróżni nie opuszczali wagonów na międzytorzu lub gdy skład pociągu lub jego część zatrzymała się na mostach, wiaduktach, wysokich nasypach, rozjazdach lub skrzyżowaniach torów.

§35.
Postępowanie w razie wypadków i wydarzeń

1. Każdy pracownik drużyny konduktorskiej zobowiązany jest w razie wypadków i wydarzeń zachowywać się w sposób spokojny i opanowany. Winien on udzielać podróżnym jak najdalej idącej pomocy. Drużyna konduktorska powinna w razie uzasadnionej potrzeby ewakuować podróżnych z pociągu i w miarę posiadanych możliwości brać czynny udział w akcji ratunkowej. Pracownicy drużyny konduktorskiej powinni wszelkimi możliwymi środkami przeciwdziałać powstawaniu wśród podróżnych napięć i paniki.
Szczegółowe zasady postępowania drużyny konduktorskiej w razie wypadków i wydarzeń okreśła instrukcja R 3.

2. W trakcie zawiadomienia o wypadku obowiązuje następujący tok postępowania:
1) o każdym wypadku lub wydarzeniu należy niezwłocznie powiadomić dyżurnego ruchu najbliższego posterunku ruchu, za pomocą wszelkich dostępnych środków łączności. Zawiadomienie o wypadku powinno być zgodne z wytycznymi zawartymi w "Instrukcji o postępowaniu w sprawach wypadków i wydarzeń kolejowych" R3,
2) zawiadomienie o wypadku może być dokonane przez kierownika poc. osobiście, drogą telefoniczną, radiotelefoniczną lub pisemnie. Zawiadomienie takie powinno zawierać informacje nt.:
a) miejsca wypadku, tj. nazwy stacji, przystanku osobowego, bocznicy, km toru szlakowego itp.,
b) datę, godzinę powstania wypadku (wydarzenia),
c) numeru pociągu lub numerów pociągów, który (które) uległ (uległy) wypadkowi,
d) ewentualne informacje dotyczące ilości rannych (zabitych),
e) ewentualne informacje dotyczące przyczyn powstania wypadku (zaistnienia wydarzenia),
f) informację, czy sąsiedni tor szlakowy jest przejezdny.

3. W razie rozerwania pociągu i zbiegnięcia wagonów obowiązuje następujący tok postępowania:
1) w razie zauważenia rozcrwania pociągu drużyna konduktorska, pracownicy służby drogowej i jurij pracownicy powinni podawać w kierunku maszynisty sygnały:
a) "Uwaga - nastąpiło rozerwanie pociągu", gdy oderwana część toczy się w kierunku jazdy,
b) "Stój", gdy oderwana część zatrzymała się łub toczy w kierunku przeciwnym do jazdy pociągu,
2) po spostrzeżeniu, że skład pociągu został rozerwany maszynista powinien podawać sygnał "Uwaga - nastąpiło rozerwanie pociągu". Jeżeli oderwana część toczy się za przednią, maszynista powinien jechać dalej i w czasie jazdy często podawać sygnał "Uwaga - nastąpiło rozerwanie pociągu". Jeżeli natomiast oderwana część zatrzymała się, lub też toczy się w odwrotnym kierunku, wówczas przednią część pociągu należy niezwłocznie zatrzymać,
3) po zatrzymaniu się obu części pociągu należy je połączyć, zachowując przewidziane w odrębnych przepisach postanowienia dotyczące pracy manewrowej. Jeżeli połączenia obu części pociągu nie można wykonać, należy o rozerwaniu pociągu niezwłocznie powiadomić dyżurnego ruchu najbliższego posterunku nichu i porozumieć się z nim co do sposobu zwolnienia toru szlakowego,
4) szczegółowe postępowanie pracowników drużyny konduktorskiej w razie rozerwania pociągu i zbiegnięcia wagonów określa instrukcja ruchu R 1.

4. W przypadku cofania, dzielenia i zabierania pociągu ze szlaku obowiązuje następujący tok postępowania:
1) w razie nieplanowego zatrzymania pociągu na szlaku kierownik pociągu wspólnie z maszynistą lub maszynista, jeżeli nie ma kierownika pociągu, powinien ustalić przyczynę zatrzymania i jeżeli okaże się, że pociąg nie może jechać dalej, powinien zażądać potrzebnej pomocy od dyżurnego ruchu sąsiedniej stacji. Do czasu przybycia tej pomocy nie wolno jechać dalej lub cofać pociągu bez zgody dyżurnego ruchu tej stacji, od której żądano pomocy,
2) pociąg zatrzymany na szlaku może być cofnięty, jeżeli cofanie uzgodniono z dyżurnym ruchu posterunku zapowiadawczego, w kierunku którego pociąg ma się cofać i gdy w pierwszym wagonie w kierunku cofania wyposażonym w kurek nagłego hamowania, będzie znajdował się pracownik, celem obserwacji toru szlakowego i zahamowania pociągu w razie potrzeby.
Drużyna trakcyjna powinna cofać pociąg z najdalej posuniętą ostrożnością nie przekraczając prędkości wskazanej w przepisów ruchu R 1 i zatrzymać pociąg po spostrzeżeniu hamowania, zauważenia sygnału "Stój" oraz w miejscach, o których mowa w ust. 4. pkt. 4.
3) cofanie pociągu ze szlaku bez uzgodnienia z dyżurnym ruchu (również w czasie przerwy w łączności) może się odbywać z prędkością 5 kmlh, pod warunkiem, że w odległości drogi hamowania pociąg będzie poprzedzał odpowiedni pracownik z sygnałami i że widoczność jest nie mniejsza niż 100 m.
Wyjątek stanowią następujące przypadki, w których cofanie pociągu jest zabronione:
a) gdy w czasie przerwy łączności lub prowadzenia ruchu pociągów w odstępie czasu, za tym pociągiem miał być wyprawiony na szlak następny pociąg,
b) gdy pociąg jedzie bez obsady konduktorskiej i ma trakcję parową,
c) na szlaku z blokadą samoczynną jeżeli na cofanie pociągu nie otrzymano pozwolenia dyżurnego ruchu,
d) w czasie, gdy widoczność jest mniejsza niż 100 m, a cofanie nie zostało uzgodnione z dyżurnym ruchu,
e) gdy pociąg jedzie najednotorowym odcinku linii bez obsady stacji (mijanek) i bez urządzeń sterowania zdalnego i nie otrzymano pozwolenia dyżurnego ruchu odcinkowego,
4) cofany pociąg należy zatrzymać:
a) przed obsługiwanym posterunkiem odstępowym - 100 m przed semaforem odstępowym, odnoszącym się do toru i kierunku jazdy pociągu przed cofaniem:
- jeżeli na cofanie pociągu nie otrzymano pozwolenia dyżurnego ruchu stacji, do której pociąg ma się cofać,
- jeżeli pozwolenie takie otrzymano, lecz blokowy nie podaje sygnału "Do mnie";
b) przed posterunkiem zapowiadawczym:
- przed urządzeniem sygnałowym ważnym dla cofanego pociągu,
- gdy urządzenia takiego nie ma - obok semafora wjazdowego, znajdującego się przy sąsiednim torze z prawej strony w kierunku cofania,
- gdy semafora przy sąsiednim torze nie widać - w odległości 100 m przed pierwszym rozjazdem ( skrzyżowaniem) na drodze cofanego pociągu,
5) jeżeli po zatrzymaniu pociągu okaże się, że część pociągu może jechać dalej, to oprócz wykonania zawiadomienia, według postanowień instrukcji ruchu R 1, należy w miarę możliwości porozumieć się również z dyżurnym ruchu najbliższego przedniego posterunku zapowiadawczego i postąpić według jego polecenia,
6) dyżurny ruchu posterunku zapowiadawczego, który otrzymał powiadomienie o podzieleniu lub rozerwaniu pociągu i pozostawieniu jego części na szlaku, zamyka tor szlakowy. Zainteresowane posterunki ruchu i posterunki nastawcze powinny założyć na odpowiednich urządzeniach pomocnicze zamknięcia i tabliczki ostrzegawcze,
7) pozostającą na szlaku część pociągu należy zahamować, osłonić sygnałami i w miarę możności strzec,
8) przed odjazdem części pociągu ze szlaku należy dokonać uproszczonej próby hamulców i odhamować wagony w tej części pociągu. Na odjeżdżającej części pociągu nie wolno umieszczać sygnału końcowego; maszynista powinien natychmiast zanotować numer ostatniego wagonu tej części pociągu, aby upewnić się na stacji, że część ta przyjechała w całości; nie dotyczy to ostatniej części pociągu,
9) jadącą część pociągu - z wyjątkiem ostatniej części - należy zatrzymać przed semaforem najbliższego posterunku ruchu, nawet jeżeli semafor ten wskazuje sygnał zezwałający na jazdę i należy zawiadomić dyżurnego ruchu (blokowego) względnie nastawniczego o pozostawieniu części pociągu na szlaku i o miejscu (według kilometrażu linii) jej znajdowania się.
Jeżeli zawiadomienie to otrzymał nastawniczy (zwrotniczy), powinien natychmiast zgłosić o tym dyżurnemu ruchu. Dalsza jazda odbywa się według zaleceń dyżurnego ruchu,
10) o zbliżaniu się tylko części pociągu dyżurny ruchu powinien uprzedzić zainteresowanych nastawniczych (zwrotniczych), przede wszystkim zaś posterunek nastawniczego obsługującego semafor wjazdowy od strony tego szlaku, z którego zbliża się część pociągu.
Wjazd na stację poszczególnych części pociągu następuje na zasadach podanych dla ruchu po torze zanikniętym,
11) po pozostałą na szlaku część pociągu należy wysłać lokomotywę z tą samą drużyną, która przyprowadziła na stację część pociągu i o ilejest możliwość wysłać również odpowiedniego pracownika stacyjnego do pomocy.
W razie konieczności wysłania innej drużyny lokomotywowej, należy ją powiadomić rozkazem szczególnym o miejscu znajdowania się na szlaku pozostałej części pociągu.
12) po opróżnieniu toru szlakowego należy potwierdzić przyjazd całego pociągu na jedną stację lub przyjazd poszczególnych części pociągu, na różne stacje przyległe do tego szlaku, otworzyć zamknięty tor, powiadomić o tym zainteresowane posterunki oraz zarządzić zdjęcie pomocniczych zaniknięć oraz tabliczek ostrzegawczych.

5. W razie wykolejenia pociągu obowiązuje następujący tok postępowania:
1) kierownik poc. natychmiast zawiadamia dyżurnego ruchu najbliższego posterunku ruchu, wg zasad podanych w ust. 2 pkt. 1 i 2 niniejszego paragrafu,
2) gdy zajdzie taka potrzeba żąda on przybycia lekarza, a rannym podróżnym z udziałem pozostałych członków drużyny konduktorskiej - udziela pierwszej pomocy. Szczegółowe zasady udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej zawarte są w postanowieniach § 37 niniejszej instrukcji.
3) niezależnie od czynności wskazanych w ust. 5 pkt. 1 i 2, kierownik poc. określa, czy wykolejone wagony nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu prowadzonego po torach sąsiednich,
4) w razie wypadku pociągowego z pociągiem prowadzącym wagony z materiałami niebezpiecznymi, materiałami szczególnie niebezpiecznymi i wybuchowymi, kierownik poc. bezwzgłędnie zawiadamia, z zachowaniem zasad "Wytycznych postępowania przy przewozie koleją materiałów niebezpiecznych" i instrukcji R 3 dyżurnego ruchu najbliższego posterunku ruchu, żądając wstrzymania ruchu na szlaku na którym nastąpił wypadek.

6. W razie pożaru w pociągu obowiązuje następujący tok postępowania:
1) należy natychmiast zatrzymać pociąg i przystąpić do gaszenia ognia,
2) należy wezwać podróżnych do opuszczenia palącego się wagonu, w sposób nie wywołujący paniki,
3) należy podawać sygnał "Pożar",
4) jeżeli nie można ugasić pożaru w zarodku - należy niezwłocznie wezwać straż pozamą,
5) jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że powstały pożar może objąć wagony sąsiednie, pociąg należy rozprzęgnąć i palący się wagon odciągnąć od pozostałych na bezpieczną odległość.
Odczepione wagony powinny być zahamowane i zabezpieczone przed zbiegnięciem,
6) o powstaniu pożaru w pociągu zatrzymanym na szlaku, należy poinformować dyżurnego ruchu najbliższego posterunku zapowiadawczego, a w razie potrzeby miejsce niebezpieczne osłonić sygnałami i żądać pomocy,
7) jeżeli na sąsiednim torze znajduje się pociąg, należy zatrzymać go przed miejscem pożaru, jeżeli przejazd obok tego miejsca byłby niebezpieczny,
8) w razie pożaru na linii z trakcją elektryczną należy niezwłocznie opuścić pantografy, zatrzymać pociąg i przystąpić do gaszenia pożaru. Do gaszenia pożaru urządzeń elektrycznych należy użyć środków gaśniczych do tego celu przeznaczonych. Akcję gaszenia pożaru na torze zelektryfikowanym lub w jego pobliżu środkami gaśniczymi nie przystosowanymi do gaszenia urządzeń elektrycznych można rozpocząć po uszynicniu sieci górnej oraz rozładowaniu kondensatorów w elektrycznych pojazdach trakcyjnych, jeżeli będą w obrębie miejsca gaszenia pożaru. Nie wolno kierować strumienia wody oraz środków i roztworów wodnych na sieć górną pod napięciem,
9) na stacji, palący się wagon - w miarę możności - należy przestawić na tor bez przewodów trakcyjnych,
10) podróżnych należy ostrzec o możliwości zerwania się przewodów sieci trakcyjnej, co grozi porażeniem,
11) po ugaszeniu pożaru pracownik właściwej służby powinien zdecydować, czy wagon (tabor) jest zdatny do ruchu i na jakich warunkach może on zostać włączony do pociągu.

7. Postępowanie drużyny konduktorskiej w razie obfitych opadów śniegu, powodujących powstawanie zasp śnieżnych określają postanowienia instrukcji ruchu R 1 i w przypadku ich występowania, kierownik pociągu powinien ściśle stosować się do postanowień tych przepisów. Zasady określone w ust. 7 obowiązują analogicznie w przypadku obfitych opadów i przyborów wód.

8. Postępowanie drużyny konduktorskiej w przypadku ujawnienia pęknięcia szyny lub deformacji toru określają postanowienia instrukcji ruchu R 1, a w zakresie osygnalizowariia przepisy E 1.

9. W przypadku uszkodzenia sieci trakcyjnej obowiązuje następujący tok postępowania:
1) w razie zauważenia, że sieć trakcyjna oberwała się lub niebezpiecznie obniżyła się nad torem lub torami - należy:
a) opuścić pantografy pociągu zbliżającego się do przeszkody (dotyczy to drużyny trakcyjnej),
b) zatrzymać pociąg w miarę możności, przed miejscem uszkodzonym,
c) przeszkodę osłonić według ustaleń odrębnych przepisów,
d) o zauważonym uszkodzeniu sieci trakcyjnej i przedsięwziętych działaniach powiadomić dyżurnego ruchu najbliższego posterunku ruchu,
2) jeżeli według oceny maszynisty i kierownika poc. przez miejsce uszkodzenia sieci można z opuszczonymi pantografami bezpiecznie przejechać, niezależnie od spełnienia wymogów ust6 pkt. 6 i 7 niniejszego paragrafu, przewidzianych do postępowania w razie pożaru w pociągu należy:
a) w miarę możności przejechać siłą rozpędu przez miejsce uszkodzenia sieci z opuszczonymi pantografami,
b) pozostawić pracownika drużyny konduktorskiej dla zabezpieczenia miejsca uszkodzenia sieci trakcyjnej do czasu przybycia pogotowia sieciowego,
3) miejsce oberwania się sieci trakcyjnej należy chronić przed dostępem podróżnych i osób trzecich. W szczególności należy pilnować aby nie dotykano oberwanych przewodów oraz przedmiotów stykających się z nimi bezpośrednio. Ponadto osoby postronne winny być przez drużynę konduktorską odprowadzane od miejsca oberwania się przewodów na odległość min. 10 m. Drużyna konduktorska ewakuując podróżnych z miejsca oberwania przewodów zwraca uwagę aby wyjście z obszaru zagrożenia odbywało się metodą tzw. "żabich skoków", tj. z jak najbardziej zwartymi nogami, aby nie doprowadzać do powstania tzw. napięcia krokowego,
4) jeżeli zerwany przewód styka się z taborem, należy:
a) w miarę możności przesunąć pociąg tak, aby usunąć to zetknięcie,
b) zarządzić wszelkie środki ostrożności przy wysiadaniu podróżnych z wagonów, celem uniknięcia porażenia ich prądem.

10. W razie uszkodzenia wagonu w pociągu obowiązuje następujący tok postępowania:
1) w razie ujawnienia w pociągu wagonu, który jest uszkodzony, a uszkodzenie to zagraża lub chociażby ujemnie wpływa na bezpieczeństwo ruchu, należy:
a) uszkodzenie to usunąć bez wyłączenia wagonu z pociągu,
b) jeżeli usunięcie uszkodzenia nie jest możliwe, wagon wyłączyć z pociągu. W przypadku wątpliwości, czy dane uszkodzenie może ujemnie wpłynąć na bezpieczeństwo ruchu, decyduje właściwy pracownik służby taboru, a gdy go nie ma - maszynista pojazdu trakcyjnego,
2) wagony wykolejone, nawet nie uszkodzone, powinny być zbadane przez właściwego pracownika służby taboru przed dopuszczeniem ich do dalszej jazdy. W razie niemożności dokładnego zbadania wagonów wykolejonych na szlaku, po wstawieniu ich na tor, należy dowieźć je do najbliższej stacji, dostosowując prędkość do wskazówek właściwego, fachowego pracownika, przy czym prędkość ta nie może przekraczać 30 km/h,
3) pracownik, który zauważy nieprawidłowość zagrażającą bezpiecznej jeździe pociągu, powinien pociąg zatrzymać, a jeżeli tego nie może zrobić, wszelkimi możliwymi środkami łączności zażądać pomocy innych pracowników,
4) w razie zaobserwowania zagrzania się czopa osi zestawu kołowego, należy pociąg niezwłocznie zatrzymać. Grzanie się czopa osi zestawu kołowego rozpoznaje się po ciągłym gwiździe lub pisku, po zapachu spalenizny, czarnym dymie lub płomieniu wydobywającym się z łożyska osiowego, a w porze nocnej również po rozgrzaniu się do czerwoności. Wagon z zagrzanym czopem osi zestawu kołowego należy na stacji wyłączyć z pociągu.
Jeżeli wagon z zagrzanym czopem osi zestawu kołowego ujawniono na szlaku, maszynista decyduje czy i z jaką prędkością można dojechać do najbliższej stacji, po czym zawiadamia o fakcie zagrzania się czopa osi dyżurnego ruchu przedniej stacji.
Jeżeli pociąg może jechać, to w trakcie jazdy do stacji drużyna pociągowa powinna zwracać uwagę na wagon z zagrzanym czopem osi, a wjazd pociągu do stacji powinien odbywać się z zachowaniem następujących środków ostrozności.:
a) pociąg należy przyjąć po drodze przebiegu możliwie bez łuków,
b) prędkość wjazdu pociągu powinna wynosić 5 - 10 km/h,
c) jazdę wagonu z zagrzanym czopem powinien obserwować pracownik drużyny konduktorskiej i gdyby wagon ten wykoleił się, natychmiast pociąg zatrzymać,
d) po sąsiednich torach nie powinny przejeżdzać żadne pojazdy. Jeżeli na skutek niebezpieczeństwa złamania się osi, pociąg nie może jechać dalej, należy żądać pomocy,
5) w razie zaobserwowania złamania się osi, należy pociąg niezwłocznie zatrzymać i żądać pomocy. Oznaką złamania się osi jest niespokojna jazda wagonu oraz jego pochylenie się na jedną stronę.
Jeżeli przyczyną złamania się osi było zagrzanie się czopa osi zestawu kołowego, może ponadto wydobywać się z łożyska woń spalenizny lub dym,
6) rytmiczne uderzenia i stukanie w trakcie jazdy pociągu wskazują na to, że w pociągu znajduje się wagon mający koła z płaskimi miejscami lub nalepami. Uderzenia takich kół o szyny mogą powodować zagrzanie się czopów osi, uszkodzenie urządzeń resorowych, pęknięcia szyn itp.
W razie usłyszenia podczas jazdy pociągu silnych rytmicznych uderzeń kół o szyny, należy zatrzymać pociąg i dokonać oględzin wagonu. W przypadku podejrzenia, że mijany pociąg prowadzi w składzie wagon mający koła z płaskimi miejscami, należy powiadomić o tym najbliższy posterunek ruchu, lub nawiązać kontakt z drużyną mijanego pociągu powiadamiając ich o konieczności zatrzymania pociągu i dokonania oględzin wagonu.
Prędkość jazdy tego pociągu do najbliższej stacji, nie powinna przekraczać 15 km/h. Jeżeli wytarcia powierzchni tocznej kół zwane też płaskimi miejscami, przekraczają głębokość (D) lub długość-(l) podaną w tabeli zamieszczonej poniżej to jednostkę taborową należy wyłączyć z ruchu. Pomiaru powinien dokonać rewident wagonów, maszynista lokomotywy lub kierownik pociągu na najbliższej stacji do której dojechał pociąg z ograniczoną prędkością. Do pomiaru należy użyć suwmiarki wykonanej wg ZN-93 (PKP-3509) lub pomiaru z podziałką milimetrową o długości 200 mm, który powinien być na wyposażeniu lokomotywy i kierownika pociągu.

Dopuszczalne wartości wytarcia powierzchni tocznej kół taboru kursującego po torach PKP

gdzie:
f - oznacza głębokość wytarcia,
l- oznacza długość wytarcia,
D - oznacza średnicę okręgu tocznego koła

7) jeżeli w pociągu jadącym w stanie odhamowanym hamuje wagon, lecz jego kola nie ślizgają się po szynie - hamowanie takie można poznać po szumie, pisku, iskrzeniu i dymieniu - wówczas należy o tym powiadomić najbliższą stację. Stacja ta powinna zatrzymać pociąg i spowodować odhamowanie wagonu lub wyłączenie jego hamulca,
8) jeżeli w pociągu jadącym w stanie odhamowanym wagon hamuje tak silnie, że jego koła ślizgają się po szynie - hamowanie to można poznać po silnym iskrzeniu pomiędzy kołem a szyną - wówczas należy natychmiast zatrzymać pociąg, hamulec wyluzować i wyłączyć. Dalsza jazda powinna odbywać się z prędkoscią nie przekraczającą 15 km/h do najbliższej stacji, gdzie należy wagon zbadać, czy wytarcie obręczy nie przekracza dopuszczalnej granicy,
9) wagony wyłączone z pociągu z powodu grzania się czopów osi zestawów kołowych, złamania osi, płaskich miejsc i innych uszkodzeń, mogą być ponownie włączone do pociągu po zbadaniu przez właściwego pracownika i po stwierdzeniu, że wagon jest zdatny do ruchu,
10) w razie konieczności nieprzewidzianego wyłączenia wagonu osobowego, pocztowego, bagażowego, barowego itp., kierownik poc. powinien jak najszybciej powiadomić o tym podróżnych i zainteresowanych pracowników obsługi oraz stację, na której ma być wyłączony wagon,
11) niezależnie od czynności wskazanych w treści niniejszego paragrafu, kierownik poc. o każdym wypadku z ludźmi sporządza stosowny raport, który załącza do raportu z jazdy.

§36.
Postępowanie drużyny konduktorskiej w razie zasłabnięcia, zranienia i śmierci osób

1. W razie zasłabnięcia lub uszkodzenia ciała osoby znajdującej się na terenie kolejowym, pracownik kolejowy, który to spostrzegł lub o tym się dowiedział, obowiązanyjest udzielić pierwszej pomocy lub zapewnić udzielenie tej pomocy przez innego pracownika, a w razie potrzeby i pomocy lekarskiej, jeżeli tego jeszcze nie zrobiono. Szczegółowe zasady udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej określaj ąosobne postanowienia § 37 niniejszej instrukcji.

2. Po najechaniu na człowieka lub spostrzeżeniu rannego na torze lub w pobliżu toru, pociąg należy zatrzymać, udzielić rannemu pomocy i przewieźć go do stacji, na której może być mu udzielona wymagana pomoc.

3. W razie zgonu człowieka w wagonie należy usunąć z przedziału pozostałe osoby, zaniknąć przedział ze zwłokami, a następnie powiadomić stację z dłuższym postojem pociągu o potrzebie wezwania lekarza i organów policji. Po przyjeździe pociągu do tej stacji oraz po ustaleniu potrzebnych danych, zwłoki należy usunąć, wagon z zanikniętym przedziałem przewieźć do stacji końcowej jazdy pociągu albo postąpić stosownie do wskazań lekarza i policji.

4. Po zauważeniu na torze zwłok ludzkich należy pociąg zatrzymać, zanotować szczegóły dotyczące położenia części zwłok, garderoby, śladów krwi, stóp i innych. Następnie zwłoki należy usunąć z szyny aby pociągi nie zaczepiały o nie i ułożyć je możliwie w tej samej pozycji, wjakiej znajdowały się pierwotnie. W miarę możności należy okredować lub oznaczyć w inny sposób miejsce skąd usunięto zwłoki. Zwłoki należy okryć i zapewnić ochronę ich przez pracownika służby drogowej do czasu przybycia organów śledczych i zabrania zwłok. Wszelkie ślady (odciski stóp itp.), znajdujące sięw pobliżu miejsca wypadku należy zabezpieczyć do czasu przeprowadzenia oględzin przez stosowne organy. Szczegółowe zasady postępowania zawarte są w instrukcji R 3.

5. O każdym wypadku zasłabnięcia, zranienia lub śmierci na terenie kolejowym najeży niezwłocznie zgłosić dyżurnemu ruchu. Niezależnie od powyższego drużyna konduktorska na powyższą okoliczność składa do zwierzchnika służbowego stosowny raport wg wzoru nr 2 do niniejszej instrukcji.

§37.
Postępowanie drużyny konduktorskiej przy udzielaniu pierwszej pomocy w nagłych wypadkach przed przybyciem lekarza lub lekarskiego pogotowia ratunkowego

1. Drużyny konduktorskie powinny odbyć szkolenie w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej.

2. Doraźnej pomocy wymaga człowiek, u którego w wyniku urazu (zranienia) lub groźnego dla życia ostrego zachorowania dochodzi do zaburzenia ważnych życiowo czynności, to jest oddychania, akcji serca, krążenia.

3. Przypadki wymagające doraźnej pomocy są skutkiem:
a) ciężkich uszkodzeń ciała na skutek nieszczęśliwych wypadków,
b) często występujących schorzeń groźnych dla życia,
c) zatruć.

4. Zadaniem osoby udzielającej pierwszej pomocy jest utrzymanie przy życiu poszkodowanego i niedopuszczenie do powstania dodatkowych ciężkich komplikacji do czasu przybycia pogotowia ratunkowego.

5. Ratownik musi zawsze zachować spokój i opanowanie, aby móc udzielić skutecznej pomocy - pozwoli mu to na wybranie właściwej drogi postępowania.

6. Przy udzielaniu pierwszej pomocy osobom rannym i nieprzytomnym należy zakładać rękawiczki gumowe.

7. Przy udzielaniu pierwszej pomocy w podanych poniżej przypadkach obowiązuje następujący sposób postępowania:

UTRATA PRZYTOMNOŚCI

Najczęstszą przyczyną utraty przytomności jest omdlenie. Pozostałe mogą być wynikiem ostrych schorzeń, zatruć i urazów. Przede wszystkim trzeba stwierdzić czy istnieje zagrożenie życia, a więc dokonać oceny oddychania, obecności tętna i ewentualnego krwawienia zewnętrznego. W żadnym wypadku nie należy podawać jakichkolwiek płynów. Podawanie wszelkich środków pobudzających jak kofeina, kardiamid, jest całkowicie niecelowe, a może być nawet groźne.
W wypadku prostego omdlenia powrót przytomności przyspiesza uniesienie kończyn dolnych. Charakterystyczną cechą tego zdarzenia jest otoczenie i warunki wjakich przypadek miał miejsce. Jeśli świadomość wkrótce (po upływie około minuty) nie wraca, wówczas oznacza to zwykle poważniejsze zaburzenie.
W wypadku dłużej trwającej utraty przytomności a także zaburzeń oddychania i krążenia należy utrzymać drożność dróg oddechowych oraz przysąpić do oddychania metodą usta-usta i ewentualnie masażu serca.
Drożność dróg oddechowych przywraca się mechanicznie przez:
- odgięcie głowy ku tyłowi i uniesienie żuchwy,
- usunięcie ewentualnych ciał obcych z jamy ustnej,
- ułożenie na boku (w pozycji bezpieczanej) jeśli nie ma przeciwwskazań (złamania, podejrzenie uszkodzenia kręgosłupa, konieczność wykonania masażu serca).
Utrzymaniu drożności dróg oddechowych pomaga założenie rurki ustno- gardłowej odpowiedniego rozmiaru, znajdującej się w torbie sanitarnej. Nie należy zapominać o usunięciu z jamy ustnej protez zębowych.
Oddychanie metodą usta-usta należy prowadzić poprzez maseczkę typu Lifeway. W dalszej kolejności można do tego wykorzystać aparat AMBU po starannym i dopasowanym założeniu maski, pamiętając o odgięciu głowy i uniesieniu żuchwy.

ZATRZYMANIE KRĄZENIA

Dla rozpoznania zatrzymania krążenia muszą współistnieć: utrata przytomności, zatrzymanie oddechu, bladoszarawa barwa skóry, brak tętna i szerokie źrenice. Masaż serca wykonuje się tylko wówczas, gdy stwierdzono na pewno zatrzymanie krążenia.
Przy nagłym zatrzymaniu krążenia, w niektórych przypadkach pomaga uderzenie pięścią w okolicę przedsercową. Uderzenie musi być mocne. Czynność ta może się okazać skuteczna, gdy jest wykonywana bezpośrednio po wystąpieniu objawów zatrzymania serca. Jeżeli po uderzeniu nie następuje powrót czynności serca, należy przystąpić niezwłocznie do reanimacji sercowo-płucnej.
Zadaniem masażu serca jest utrzymanie minimalnego krążenia poprzez rytmiczne uciskanie mostka. Podczas reanimacji chory leży na plecach, a jeśli nie, powinien zostać przekręcony na wznak. Tułów musi leżeć na twardym, nieelastycznym podłożu. Częstotliwość masażu serca zależy od tego, ile osób bierze udział w akcji ratowniczej. Jeśli są to dwie osoby, jedna z nich uciska na mostek 60-80 razy na minutę, podczas gdy druga prowadzi sztuczne oddychanie i wdmuchuje powietrze do płuc co piąte uciśnięcie mostka. Gdy tylko jedna osoba prowadzi reanimację, musi na przemian wykonywać i masaż serca i sztuczne oddychanie. Wówczas po kolejnych 15 uciśnięciach mostka przerywa się na chwilę masaż i dwa razy wdmuchuje powietrze w płuca chorego. W takim przypadku masaż prowadzi się nieco szybciej, około 80-100 razy na minutę.
Przerwanie masażu serca w wypadku zatrzymania krążenia oznacza pewną śmierć chorego. Akcję ratowniczą prowadzi się do czasu:
- powrotu samoistnej akcji serca i oddechu,
- stwierdzenia przez lekarza śmierci biologicznej,
- przejęcia akcji przez zespół lekarski.

WSTRZĄS

Wstrząs może wystąpić na skutek utraty krwi, choroby serca, stresu (ból, przerażenie), zatrucia, reakcji uczuleniowej. Najbardziej charakterystycznymi objawami są: bladość skóry, wargi bladosine, zblednięcie łożyska paznokci, zimny pot, niepokój.
Pierwszą czynnością powinno być w miarę możliwości zlikwidowanie przyczyny (zatamowanie krwawienia, usunięcie źródła bólu, uspokojenie). Następnie należy chorego ułożyć płasko i unieść nogi do góry (około 1 minuty). Nie należy stosować tej metody przy złamaniach miednicy i kończyn dolnych, uszkodzeniach czaszki, brzucha i klatki piersiowej. Konieczna jest ochrona przed utratą ciepła (można do tego wykorzystać folię przeciwwstrząsową (antyhipotermiczną) zawartąw torbie sanitarnej) oraz zapewnić spokój i stworzyć atmosferę zaufania.
Chorego w czasie wstrząsu nie wolno przewozić przypadkowym transportem.

RANA I KRWAWIENIE Z RANY

Rannego należy ułożyć wygodnie, możliwie zdala od miejsca zdarzenia. Miejsce zranione należy obnażyć przez rozdęcie ubrania w szwach. Przed opatrywaniem rany ratownik winien umyć dłonie w bieżącej wodzie lub przetrzeć środkiem dezynfekującym, znajdującym się w torbie oraz założyć rękawice gumowe. Rany i jej okolicy nie wolno dotykać palcami. Brzegi rany należy posmarować roztworem dezynfekującym. Na ranę nałożyć rozwinięty z opakowania wyjałowiony opatrunek osobisty lub wyjałowioną gazę a następnie zabandażować opaską z gazy.
Silnie krwawiącą kończynę należy ułożyć wyżej a na samo miejsce krwawienia położyć gazę wyjałowioną i uciskać dłonią płasko rozwiniętą aż do zatrzymania krwawienia albo założyć opatrunek uciskowy. W przypadku dużych, silnie krwawiących ran kończyn można zastosować ucisk ściśle określonych miejsc na ramieniu i udzie, w których są najbardziej dostępne odpowiednie tętnice, powyżej miejsca zranienia.
W rzadkich przypadkach, gdy nie da się założyć na krwawiącą kończynę (ramię lub udo), opatrunku uciskowego, można zastosować opaskę zaciskową lub wykorzystać do tego celu sfałdowaną chustę trójkątną (opaska musi mieć kilka centymetrów szerokości). Do przypadków tych należą:
- krwotok z rozległej powierzchni rany,
- duże ciała obce w ranie,
- otwarte złamania z dużym krwawieniem,
- rozerwanie tkanek kończyny (amputacja urazowa).
Zawsze należy dokładnie określić czas założenia opaski.
Silne krwawienia na głowie, szyi i tułowiu daje się zatamować uciskając ranę palcami poprzez jałowy opatrunek.
Niewielkie krwawienie z nosa ustaje szybko samo po położeniu na kark zimnego, wilgotnego okładu. Należy zapewnić swobodne ujście krwi przez nozdrza, a w żadnym wypadku pacjent nie powinien jej łykać. Bezcelowe i szkodliwe jest upychanie środka opatrunkowego do nozdrzy.
Krwawienia z żylaków, najczęściej występującymi na łydkach, można opanować przez uniesienie kończyny i założenie opatrunku uciskowego. W żadnym wypadku nie wolno zakładać opaski uciskowej powyżej miejsca krwawienia.

OPARZENIA

Miejsca oparzone należy traktować jak zranione.
Przed nałożeniem opatrunku należy miejsce oparzone, o ile przyczyną nie jest wapno, polewać obficie zimną wodą (około 15-20 minut). Dla ochrony przed zakażeniem powierzchnię oparzenia zaopatruje się jałowym opatrunkiem. Można uprzednio pokryć ją pianą z Panthenolu, który znajduje się w torbie. Nie należy zakładać opatrunków na oparzenia twarzy. Rozlegle oparzonym a nie wymiotującym należy podawać dużo napojów.
Oparzenia środkami chemicznymi wymagają natychmiastowej, fachowej pomocy lekarskiej.

ZWICHNIĘCIA I ZŁAMANIA

Zwichniętych lub złamanych kończyn nie wolno nastawiać. Należy je dobrze unieruchomić, tak aby opatrunek ustalający objął obydwa stawy, pobliskie miejsca złamania, czy zwichnięcia. Do tego celu można użyć łubki drewniane, deszczułki, laskę itp., które po wyścieleniu ligniną miękkim szalikiem lub innym podatnym materiałem, przykłada się wzdłuż uszkodzonej kończyny i owija opaską aż do zniesienia ruchomości w miejscu złamania. Dobre unieruchomienie jest najkorzystniejszym środkiem znoszącym ból.
W przypadku jednoczesnego zranienia należy przede wszystkim opatrzyć starannie i czysto (jałowo) ranę a następnie unieruchomić kończynę.
Zwichniętą lub złamaną kończynę górną po unieruchomieniu należy zawiesić na chustce trójkątnej.
Przy zwichnięciu lub złamaniu kości kończyny dolnej, po unieruchomieniu złamania, należy ułożyć poszkodowanego na noszach i transportować zawsze w pozycji leżącej.
W żadnym wypadku choremu nie wolno chodzić.

PORAZENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM

Porażonego należy jak najszybciej uwolnić spod działania prądu, a w przypadku niemożliwości odłączenia źródła prądu - przed podjęciem akcji ratowniczej - należy zabezpieczyć siebie przed możliwością porażenia. Wszystkie czynności należy wykonywać tylko jedną ręką (ze względu na niebezpieczeństwo porażenia ratownika).
Po uwolnieniu porażonego, należy rozluźnić ubranie w miejscach uciskających tułów, ułożyć poszkodowanego wygodnie i zapewnić mu dopływ świeżego powietrza. Jeśli poszkodowany nie oddycha normalnie, należy natychmiast zastosować sztuczne oddychanie i prowadzić je aż do przybycia lekarza. Jeżeli stwierdza się brak czynności serca, należy natychmiast mocno uderzyć zwiniętą w pięść dłonią tuż nad lewą brodawką piersiową (pod sutkiem u kobiety) lub zastosować zewnętrzny masaż serca - wg posiadanych umiejętności.

§38.
Postępowanie drużyny konduktorskiej w razie wybryków chuligańskich, rozboju, aktów terroru i podłożenia materiałów wybuchowych w pociągu

1. Pracownicy drużyn konduktorskich powinni czuwać, aby przestrzegano ładu i porządku na terenach i obiektach kolejowych, zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie.

2. W razie popełnienia wykroczenia, drużyna konduktorska może zastosować pouczenie, które polega na zwróceniu uwagi jego sprawcy i udzieleniu mu wskazówek dotyczących właściwego postępowania. Pouczenie należy stosować w stosunku do sprawców wykroczeń których karanie ze względów wychowawczych nie jest konieczne, a okoliczności w jakich jego dokonano wskazują, że społeczna szkodliwość czynu jest znikoma.

3. W przypadku, gdy drużyna konduktorska dojdzie do wniosku, że pouczenie nie odniesie należytego skutku lub wykroczenie zagraża bezpieczeństwu ruchu albo podróżnych, należy bezpośrednio lub za pośrednictwem dostępnych środków żądać interwencji straży ochrony kolei lub policji.

4. Każdorazowo w przypadku ujawnienia popełnienia wykroczenia pracownik drużyn konduktorskiej sporządza stosowny raport z zajścia.

5. Niezależnie od powinności wynikających z zasad wskazanych w ust.1-4. podczas wybryków chuligańskich, rozboju i aktów terroru, pracownicy drużyn konduktorskich zobowiązani są do:
1) wezwania za pośrednictwem dostępnych środków łączności kompetentnych organów porządkowych, a w razie konieczności - do zatrzymania pociągu na najbliższej stacji (przystanku) celem umożliwienia interwencji służbom porządkowym,
2) minimalizacji zagrożenia ze strony napastników poprzez ich odseparowanie od pozostałych podróżnych (należy w tym celu wezwać podróżnych do zajęcia innych miejsc w pociągu),
3) żądania od interweniujących organów porządkowych usunięcia z pociągu osób zakłócających porządek lub zagrażających bezpieczeństwu podróżnych oraz ustalenia danych personalnych osób usuwanych z pociągu, celem stworzenia kolei możliwości dochodzenia ewentualnych roszczeń.

6. Szczególny sposób postępowania powinien cechować drużynę konduktorską wobec terrorystów. Postępowanie to powinno zmierzać do opóźnienia działań terrorystycznych. W tym celu należy przyjąć postawę mediacyjną oraz podjąć próby skłaniające terrorystów do ujawnienia szczegółów ich działania. Ustalone fakty niezwłocznie należy przekazać przybyłym organom porządkowym.

7. Dla zachowania bezpieczeństwa podróżnych i członków obsługi pociągu dopuszcza się:
1) odstąpienie od obsługi pociągu według przydzielonych rejonów i sprawowanie jej w sposób grupowy,
2) korzystanie z pomocy i wskazań osób które posiadają stosowną wiedzę i kompetencje w zakresie zwalczania zagrożeń (funkcjonariusze policji, wojskowi, lekarze i inni),
3) działanie pracowników drużyny konduktorskiej w ramach obrony koniecznej.

8. Wszelkie działania podejmowane przez drużynę konduktorską dla utrzymania porządku w pociągu nie mogą w żadnej mierze stwarzać jakichkolwiek zagrożeń dla podróżnych.

9. W razie stwierdzenia podłożenia ładunku wybuchowego, bomby itp. w pociągu lub w razie otrzymania o powyższym fakcie informacji, należy:
1) w przypadku zauważenia przedmiotu lub pakunku niewiadomego pochodzenia, który stwarza wrażenie, że może grozić wybuchem, lub otrzymania zgłoszenia o podłożeniu ładunku wybuchowego, bez względu na formę i źródło zgłoszenia, należy niezwłocznie powiadomić o tym fakcie dyżurnego ruchu najbliższego posterunku ruchu. W zgłoszeniu należy podać miejsce znajdowania się zauważonego przedmiotu, podając czy wynika to z obserwacji, czy też z otrzymanego zgłoszenia,
2) drużyna konduktorska, prowadząc rozmowę z osobą informującą o podłożeniu ładunku wybuchowego w pociągu lub na terenie kolejowym, powinna starać się uświadomić zgłaszającemu o olbrzymim zagrożeniu, jakie stanowi ten czyn dla osób postronnych,
3) po otrzymaniu zgłoszenia przez innych pracowników o podłożeniu materiału wybuchowego w pociągu, należy natychmiast dostępnymi środkami łączności, względnie za pośrednictwem właściwego dyspozytora, dyżurnego ruchu lub dróżnika przejazdowego, powiadomić o tym fakcie drużynę pociągową z określeniem miejsca podłożenia ładunku wybuchowego, jeżeli informację taką otrzymano od zgłaszającego,
4) fakt otrzymania takiego zgłoszenia kierownik poc. opisuje w raporcie z jazdy, o ile taki prowadzi,
5) po otrzymaniu zgłoszenia bezpośrednio od podróżnego lub za pośrednictwem innych osób w pociągu, drużyna pociągowa natychmiast zatrzymuje pociąg w takim miejscu, aby możliwa była ewakuacja podróżnych i obsługi poc. a w miarę możliwości, aby był możliwy również i dojazd transportem samochodowym.
Nie należy zatrzymywać pociągu na mostach, wiaduktach lub tunelach, a także na wysokich nasypach i w wykopach.
Należy również wstrzymać ruch pociągów po torach sąsiednich,
6) celem uniknięcia paniki, drużyna konduktorska nie może używać określenia ,podłożono bombę" lecz informować, że nastąpiła awaria wagonu lub pociągu, która wymusza opuszczenie go przez podróżnych. Podróżnych należy informować, by zabierali tylko i wyłącznie swój bagaż (dla uniknięcia zabrania pakunku z materiałeni wybuchowym). Podczas ewakuacji należy udzielać pomocy ludziom starszym, inwalidom, kobietom w ciąży, osobom z małymi dziećmi itp.,
7) jeżeli zlokalizowano miejsce podłożenia materiału wybuchowego, należy podróżnych ewakuować do sąsiednich wagonów, a z zagrożonym wagonem lub od niego odjechać na odległość nie mniejszą niż 100 m.
Rozłączone części pociągu należy zabezpieczyć przed zbiegnięciem i zorganizować ściągnięcie ze szlaku nie zagrożonej części składu pociągu, unikając jazdy obok wagonu zagrożonego,
8) tor na którym pozostawiono wagon z ładunkiem wybuchowymi tory sąsiednie należy zamknąć, a na szlakach wyposażonych w samoczynną blokadę liniową, ostrzec drużyny pociągów jadące za pociągiem zagrożonym o zakazie wjazdu na odstęp zajęty przez ten pociąg, lub jazdy po torach sąsiednich obok zagrożonego pociągu,
9) na stacjach należy wezwać podróżnych do opuszczenia pociągu, a cały wagon lub skład przestawić na tor, na którym w razie wybuchu nastąpią najmniejsze skutki dla otoczenia. Tory takie winne być wskazane w działce 40 regulaminu technicznego stacji,
10) ściągnięcie wagonów pozostawionych na szlaku, otwarcie torów i przywrócenie ruchu, może nastąpić dopiero po otrzymaniu zgłoszenia o usunięciu zagrożenia (lub nie stwierdzeniu zagrożenia) od dowodzącego jednostką intcrwencyjnąw danej akcji,

10. W przypadku bezpośredniego ujawnienia sprawców szkód powstałych z ich winy drużyna konduktorska bezpośrednio po ustaleniu danych personalnych sprawcy szkody sporządza raport (wzór nr 2) do właściwego zwierzchnika służbowego.

11. Jeżeli podróżny odmawia okazania dokumentów, należy kolejno:
1) ostrzec podróżnego, że bez względu na trasę jaką zamierza przejechać zostanie przekazany organom porządkowym celem ustaleniajego danych personalnych,
2) dostępnymi środkami łączności zażądać wezwania do pociągu organów porządkowych na najbliższej stacji na której lub w pobliżu której mają siedzibę organa SOK, policji itp.

12. Pracodawca zobowiązany jest przeszkolić pracowników drużyn konduktorskich w zakresie postępowania w razie aktów terroru i podłożenia materiałów wybuchowych.

§39.
Postępowanie drużyny konduktorskiej w razie przejazdu zorganizowanych grup kibiców sportowych

1. Dla określenia jednolitego sposobu postępowania przy przejazdach środkami komunikacji kolejowej zorganizowanych grup kibiców - zwłaszcza klubów piłkarskich, mając na uwadze konieczność zapobieżenia przypadkom zakłócania - przez agresywnych, często nietrzeźwych kibiców - porządku publicznego, a przy tym dewastacji mienia kolejowego, ustała się następujące zasady przejazdu grup kibiców pociągiem:
1) przewodniczący grupy patrolowej nadzorujący przejazd kibiców sportowych zgłasza się do drużyny konduktorskiej i wspólnie ustalają zasady współpracy,
2) drużyna konduktorska (w zwiększonym składzie osobowym) zobowiązanajest do posiadania odpowiedniej liczby biletów blankietowych na dopłatę oraz wezwań protokołów,
3) obowiązkowo w wyposażeniu drużyny konduktorskiej powinien znajdować się radiotelefon,
4) wsiadanie grupy kibiców odbywa się do wagonów wskazanych przez drużynę konduktorską,
5) przed wejściem kibiców do wagonu upoważnieni pracownicy PKP dokonują kontroli biletów. W przypadku braku biletów oraz gotówki na zakup biletu wystawiają wezwania - protokóły,
6) funkcjonariusze policji, SOK współpracują z drużyną konduktorską dla wyegzekwowania od podróżnych (kibiców) dokumentów z fotografią w celu sporządzenia wezwań - protokółów,
7) przejazd grupy kibiców powinien się odbywać zasadniczo w wagonach, gdzie nie przebywają inni podróżni. Wysiłki grup patrolowych powinny się koncentrować wokół tego, by nie następowało przemieszczanie się kibiców do innych wagonów oraz zabezpieczenia stanu technicznego wagonów przed zniszczeniem,
8) w przypadku ujawnienia w pociągu grupy kibiców bez biletów, którzy nie chcą uiścić należności ani nie posiadają dokumentów w celu wystawienia wezwań - protokołów, należy tych podróżnych usunąć z pociągu,
9) usunięcie grupy kibiców bez biletu z pociągu może nastąpić po uzyskaniu przez drużynę konduktorską zapewnienia od dowódcy patrolu, że nie wpłynie to negatywnie na realizację zadań patrolu,
10) usunięcie grupy kibiców z pociągu może nastąpić na tej stacji, na której będą się znajdowały dostateczne siły policji dla zapewnienia porządku,
11) drużyna konduktorska oraz dowódca patrolu powiadamiająz odpowiednim wyprzedzeniem stację, na której miałoby nastąpić usunięcie kibiców z pociągu.

2. Tryb postępowania o którym mowa w ust. 1 pkt. 1-11 obowiązuje odpowiednio w każdym przypadku przejazdu grup podróżnych konwojowanych przez organa porządkowe.