Rozdział 2.
Obowiązki drużyny konduktorskiej


§9 §10 §11 §12 §13 §14 §15 §16 §17 §18
§19 §20 §21 §22 §23 §24 §25 §26 §27

§9.
Obowiązki kierownika poc. przed rozpoczęciem pracy w pociągu

1. Kierownik pociągu zobowiązany jest stawić się do pracy w umundurowaniu służbowym oraz z niezbędnym wyposażeniem, w myśl postanowień § 6 niniejszej instrukcji, w odpowiednim czasie przed jej rozpoczęcicm.

2. W przypadku wieloosobowej drużyny konduktorskiej, kierownik poc. zgłasza się do dysponenta wraz z drużyną, pobierając: wykaz wyjazdów drużyny konduktorskiej dla siebie i członków drużyny kond., załączniki do tego wykazu i inne przybory, których wydawanie należy do obowiązków dysponenta.
Niezależnie od dysponenta winien sprawdzić stan umundurowania i wyposażenia podległych konduktorów. W razie ujawnienia jakichkolwiek usterek, zgłasza ten fakt dysponentowi.

3. W razie rozpoczynania pracy w innym miejscu, położonym poza stacją macierzystą, kierownik poe. zgłasza rozpoczęcic pracy dysponentowi drogą telefoniczną. Obowiązują przy tym odpowiednio postanowienia ust. 1 i 2 niniejszego paragrafu.

4. Przed rozpoczęciem pracy kierownik poc. ma obowiązek każdorazowo zapoznać się z treścią wydanych regulacji dla pracowników drużyn konduktorskich. W przypadku zmian ( poprawek) do wydawnictw służbowych, zmiany te należy wprowadzić. Zgłaszając się telefonicznie, kierownik poc. żąda od dysponenta informacji nt. treści wydanych regulacji, a zapoznaje się z nimi w trakcie pobytu w siedzibie dysponenta.


§10.
Obowiązki kierownika poc. w trakcie przyjęcia pociągu

1. Przed rozpoczęciem pracy kierownik poc. zglasza się do dyżurnego ruchu celem przygotowania dokumentacji pociągowej, o ile nie wyznaczono innego miejsca na przygotowanie tej dokumentacji.

2. Przyjęcie pociągu przez kierownika poc. polega na:
1) spisaniu taboru w składzie pociągu, znajdującego się na odpowiednim torze,
2) sprawdzeniu stanu technicznego i sanitarno-higienicznego spisywanych wagonów,
3) obliczeniu, na podstawie danych z wykazu wagonów w składzie pociągu, masy brutto, masy hamującej, wymaganej i rzeczywistej, ilości wagonów, osi rzeczywistych i obliczeniowych i innych niezbędnych danych wymaganych postanowieniami instrukcji ruchu R1,
4) przygotowaniu raportu z jazdy,
5) sprawdzeniu prawidłowego oznaczenia składu przyjmowanego pociągu za pomocą sygnałów i tablic, zgodnie z postanowieniami odrębnych przepisów.

3. Sposób prowadzenia raportu zjazdy oraz prowadzenia wykazu wagonów w składzie poc. wskazano w § 28 i § 29 niniejszej instrukcji.

4. Przy sporządzaniu stosownego wykazu wagonów w składzie przyjmowanego pociągu, kierownik poc. powinien sprawdzić czy:
1) skład pociągu zestawiono zgodnie z postanowieniami stosownych dodatków do srjp,
2) wagony w składzie pociągu są prawidłowo sprzęgnięte,
3) zderzaki ostatniego wagonu są należycie umocowane i nie grożą wypadnięciem (jeżeli próbę hamulca dokonuje kierownik pociągu),
4) wagon bagażowy jest wyposażony w przyrządy do gaszenia i nosze,
5) tablice drogowskazowe i informacyjne są właściwe i prawidłowo umocowane oraz w odpowiedniej ilości,
6) skład pociągu pasażerskiego wyposażony jest w sprzęt gaśniczy,
7) o ile w pociągu brak jest wagonu bagażowego - wagon w którym usytuowany jest przedział służbowy posiada nosze,
8) sprzęgi hamulca zespolonego i zdalnego sterowania są należycie połączone,
9) oświetlenie i ogrzewanie są sprawne, a w wyznaczonych pociągach urządzenia klimatyzacyjne i rozgłoszeniowe działają sprawnie,
10) przedziały sanitarne wagonów są należycie zaopatrzone w środki higieny i wodę,
11) nie ma braków w inwentarzu wewnętrznym wagonów oraz czy inwentarz ten jest zgodny z danymi wykazu o stanie wagonów w składzie pociągu pasażerskiego.

5. W przypadku obsługi pociągów objętych ekspresową lub fakultatywną rezerwacją miejsc, kierownik poc. uczestniczy w czynnościach umieszczania kartek o dokonaniu tej rezerwacji w przeznaczonych do tego celu okienkach informacyjnych (tzw.trafaretkach). Szczegółowe zasady w tym zakresie regulują postanowienia § 42 niniejszej instrukcji.

6. Czynności wym. w ust. 2 pkt. 2 i 5 oraz ust. 4 pkt. 2 - 11 niniejszego paragrafu, kierownik poc. może zlecić konduktorom.

7. Przy wieloosobowej obsadzie konduktorskiej, kierownik poc. wyznacza poszczególnym konduktorom odpowiednią ilość wagonów do obsługi i nadzorowania w drodze, uwidaczniając w stosownych rubrykach wykazu wagonów w składzie pociągu nazwiska konduktorów i przydzielone im do obsługi wagony.
W przypadku pociągów kursujących w porze nocnej, drużyna konduktorska może dokonywać kontroli wspólnie, bez podziału składu poc. na rejony. W takim wypadku w wykazie wagonów w składzie pociągu kierownik poc. wpisuje uwagę:

"Kontrola dokonywana wspólnie - skład pociągu bez podziału na rejony".

8. Kierownik poc. nie może przyjąć składu pociągu z wagonami nie przygotowanymi odpowiednio do drogi. Fakt odmowy przyjęcia nieprzygotowanego składu (wagonu) kierownik poc. odnotowuje w wykazic wagonów w składzie pociągu, wykazie o stanie wagonów w składzie pociągu pasażerskiego oraz w raporcie z jazdy i książce pokładowej, (jeżeli takajest prowadzona) żądając jednocześnie usunięcia stwierdzonych usterek lub wymiany niesprawnych wagonów.

9. Po sprzęgnięciu pojazdu trakcyjnego ze składem, kierownik poc. powinien sprawdzić, czy skład drużyny trakcyjnej jest zgodny z danymi wykazu pracy pojazdów i drużyn trakcyjnych. Następnie kierownik poc. uzgadnia czas na zegarku maszynisty z czasem na własnym zegarku oraz informuje drużynę trakcyjną o długości składu poc., masach: brutto, hamującej rzeczywistej oraz wymaganej. Kierownik poc. ma obowiązek odczytać maszyniście treść wręczanych rozkazów szczególnych za pokwitowaniem maszynisty wg zasad określonych w odrębnych przepisach.

10. Po przyjęciu pociągu i przygotowaniu stosownej dokumentacji, kierownik poc. przekazuje wymaganą dokumentację dyżurnemu ruchu oraz przedkłada raport zjazdy, celem potwierdzenia wiarygodności danych zawartych w dokumentacji.

11. Stan techniczny i wyposażenie pociągów zestawionych z elektrycznych zespołów trakcyjnych, kierownik poc. potwierdza w wykazie o stanie wagonów w składzie pociągu zestawionego z e.z.t. wg zasad ogólnie obowiązujących.
Przyjmując skład poc. zestawiony z elektrycznych zespołów trakcyjnych, kierownik poc. zwraca szczególną uwagę na ustawienie tablic drogowskazowych.

12. Kierownik poc. k.d. zestawionego z wagonów posiadających ogrzewanie wodne lub piecowe, zobowiązany jest do obsługi urządzeń ogrzewczych w porze zimnej. Przed rozpoczęciem pracy w poc. powinien on w odpowiednim czasie rozpalić piec, a w przypadku ogrzewania wodnego sprawdzić przy pomocy wodowskazu, czy wewnątrz instalacji grzewczej znajduje się dostateczna ilość wody. Czynności, o których mowa wyżej mogą być zlecone do wykonania przez konduktora (konduktorów) jeżeli wchodzą w skład drużyny konduktorskiej.


§11.
Obowiązki kierownika podczas jazdy pociągu i postoju w stacjach pośrednich oraz na szlaku

1. Kierownik poc. prowadzi i koryguje na bieżąco prowadzoną dokumentację pociągu. Ponadto dokonuje stosownych adnotacji w wykazie wyjazdów drużyny kond. oraz wykazie pracy pojazdów i drużyn trakcyjnych.

2. Kierownik poc. powinien zapisywać w raporcie z jazdy oraz wykazie pracy pojazdów i drużyn trakcyjnych powstałe opóźnienia pociągu i ich przyczyny - w raporcie z jazdy słownie, w wykazie pracy pojazdów i drużyn trakcyjnych - poprzez wpisanie numeru statystycznego przyczyny opóźnienia.

3. Przed przybyciem pociągu na stację odczepienia wagonów, kierownik poc. powinien przygotować wykaz wagonów odczepionych oraz dokonać stosownej korekty danych w prowadzonej dokumentacji. W przypadku doczepienia wagonu (wagonów) kierownik poc. postępuje odpowiednio.

4. Kierownik poc. zestawionego z e.z.t w przypadkach określonych postanowieniami instrukcji ruchu R-l powinien:
1) zająć miejsce w kabinie sterowniczej lub w przylegającym do niej przedziale połączonym z tą kabiną
2) przed przewidzianym w rozkładzie jazdy zatrzymaniem się pociągu na stacji lub przystanku osobowym, zająć miejsce przy drzwiach wagonu czołowego, przy którym znajduje się urządzenie otwierania i zamykania drzwi. Po zatrzymaniu się pociągu w peronach, kierownik poc. powinien sprawdzić, czy cały pociąg zmieścił się w granicach peronu, a następnie otworzyć drzwi,
3) po opuszczeniu i zajęciu miejsc przez podróżnych oraz podaniu sygnału "Gotów do odjazdu" przez wszystkich konduktorów, kierownik poc. powinien podać za pomocą urządzenia sygnałowego sygnał ostrzegawczy dla podróżnych, po czym za pomocą urządzenia sterującego zamknąć wszystkie drzwi i wydać słownie maszyniście pociągu polecenie odjazdu pociągu.
W przypadku awarii urządzenia centralnego sterowania drzwiami w przedziale zlokalizowanym przy kabinie czołowej pociągu, sterowanie drzwiami winno być dokonywane z urządzenia zlokalizowanego w innym przedziale e.z.t. lub innym członie pociągu. Czynności te kierownik poc. może zlecić konduktorowi.
4) po ruszeniu pociągu kierownik poc. obserwuje, stojąc w otwartych drzwiach e.z.t. do chwili przejazdu ostatniego wagonu poza krawędź czołową peronu, czy nie zachodzi potrzeba zatrzymania pociągu. Gdy potrzeba taka nie zachodzi, kierownik poc. zamyka drzwi swojego przedziału i przystępuje do pełnienia czynności wewnątrz wagonu,
5) gdy nie zachodzą okoliczności zobowiązujące kierownika pociągu do zajęcia miejsca w kabinie lub w przylegającym do niej przedziale połączonym z tą kabiną obsługa drzwi jest obowiązkiem maszynisty, a kierownik poc. podaje z dowolnego miejsca w składzie pociągu sygnał "Gotów do odjazdu" za pomocą chorągiewki (gdy jest ciemno - latarki) oraz radiotelefonu noszonego. Sygnału "Gotów do odjazdu" podawanego radiotelefonem noszonym, nie stosuje się dla pociągów zestawionych z jednego e.z.t.,
6) kierownik poc. zestawionego z e.z.t. nie prowadzi raportu zjazdy.

5. Kierownik pociągu powinien przestrzegać bezwzględnego zakazu przebywania osób postronnych w pomieszczeniach nie przeznaczonych do przewozu podróżnych.

6. W przypadku braku lub konieczności odsunięcia od czynności pracownika drużyny pociągowej w czasie jazdy pociągu, kierownik poc. powinien w miarę posiadanych środków podjąć działania na rzecz zabezpieczenia zastępstwa za odsuniętego pracownika lub samemu przejąć jego obowiązki, za wyjątkiem podjęcia pracy na stanowisku maszynisty.

7. Gdy maszynista lokomotywy z dwuosobową obsadą stanie się niezdolny do pracy w drodze, pomocnik - jeżeli jest uprawniony do kierowania pojazdami trakcyjnymi danej trakcji - może dojechać pociągiem do najbliższej stacji. Jeżeli pomocnik maszynisty nie posiada aktualnego prawa kierowania pojazdem trakcyjnym danej trakcji lub lokomotywa (pojazd trakcyjny) posiada jednoosobową obsadę trakcyjną, kierownik poc. powinien zawiadomić o powyższym dyżurnego ruchu, żądając pomocy.

8. Sposób postępowania w razie powstania braków w stanie osobowym drużyny konduktorskiej podano w § 5 ust.4 i 5 niniejszej instrukcji.

9. Powstanie sytuacji wskazanych w ust. 7 i 8 niniejszego paragrafu obliguje kierownika poc. do dokonania stosownych korekt i zapisów w prowadzonej dokumentacji.

10. Spory powstałe podczas podróży pomiędzy podróżnymi, jak również spory pomiędzy podróżnymi, a pracownikami kolejowymi lub pracownikami obcych przedsiębiorstw działających na terenie PKP rozstrzyga kierownik poc. Jeżeli w pociągu czynności służbowe pełni rewizor pociągu (inny pracownik upoważniony do przeprowadzania kontroli), wówczas rozpatrywanie powstałych w drodze sporów należy do obowiązków rewizora poc. (upoważnionego pracownika).

11. W stosunku do osób korzystających z usług kolei, kierownik pociągu jest zobowiązany zachowywać się taktownie, bezinteresownie i bezstronnie. W razie naruszenia porządku przez te osoby, kierownik poc. powinien grzecznie lecz stanowczo żądać zachowania ładu i porządku. W uzasadnionych przypadkach kierownik poc. powinien żądać interwencji organów porządkowych.

12. Kierownik poc. powinien dążyć do zapewnienia podróżnym możliwie najwygodniejszych warunków podróżowania. W tym celu powinien on nadzorować pracę konduktorów oraz stan urządzeń i wyposażenia wagonów, a dodatkowo w wypadku konduktorów załogi pokładowej sprawować nadzór nad wykonaniem obowiązków, o których mowa w § 25 ust. 2.

13. Kierownik pociągu powinien udostępnić osobom do tego upoważnionym raport z jazdy, jeżeli taki prowadzi. Organ kontrolny o fakcie przeprowadzenia kontroli czyni stosowny zapis w raporcie z jazdy. W razie niedopełnienia tej formalności zapis o dokonanej kontroli czyni kierownik pociągu, podając:
1) rodzaj (charakter) kontroli,
2) odcinek kontroli,
3) dane identyfikujące osobę kontrolującą (tj. nazwisko, nr służbowy, jednostka służbowa, stanowisko kontrolującego itp.).

14. Szczegółowe postępowanie drużyny konduktorskiej w czasie jazdy pociągu pod względem ruchowym określają postanowienia instrukcji ruchu R1.

15. Kierownik poc. k.d. czuwa nad zatrzymaniem się czoła pociągu przed wskaźnikiem WW1, a następnie po sprawdzeniu, że zatrzymany pociąg możejechać dalej, postępuje stosownie do uregulowań właściwych przepisów.

16. Kierownik poc. ma obowiązek dopilnować osobiście lub przy pomocy konduktorów, przestrzegania przepisów porządkowych. W przypadku osobistego stwierdzenia ekscesów chuligańskich, kradzieży lub rozbojów, itp,jak również otrzymania zgłoszenia o powyższym od podróżnych lub personelu wykonującego określone czynności w pociągu, kierownik poc. zobowiązany jest drogąradiotelefoniczną za pośrednictwem maszynisty pojazdu trakcyjnego żądać od dyżurnego ruchu najbliższego posterunku ruchu wezwania służb właściwych do podjęcia interwencji. Szczegółowy tryb postępowania w tym zakresie regulują postanowienia § 38 i § 39 niniejszej instrukcji. Niezależnie od powyższego kierownik pociągu zobowiązanyjest w razie potrzeby do udzielenia pierwszej pomocy osobom poszkodowanym i ewidencjonowania zużytych leków oraz materiałów opatrunkowych a także do wniesienia uwag o rodzaju udzielonej pomocy w stosownej ewidencji.

17. W przypadku osobistego stwierdzenia przepełnienia składu obsługiwanego pociągu, przed jego przybyciem do stacji, na której znajduje się rezerwa wagonowa, zgłosić najbliższemu dyżurnemu ruchu konieczność wzmocnienia składu o dodatkowe wagony z zachowaniem postanowień odrębnych przepisów obowiązujących w tym zakresie.

18. Szczegółowe zasady postępowania kierownika pociągu w czasie jazdy pociągu określają postanowienia instrukcji ruchu R 1.


§12.
Obowiązki kierownika poc. podczas pracy manewrowej

1. Kierownikiem manewrów może być:
1) ustawiacz lub starszy ustawiacz,
2) kierownik pociągu,
3) dyżurny ruchu,
4) nastawniczy (zwrotniczy) przy niepilotowanych jazdach manewrowych.
5) inny pracownik posiadający kwalifikacje wymagane do wykonywania czynności ustawiacza lub kierownika poc.

2. Kierownikowi manewrów winna być przydzielona do wykonania pracy manewrowej konieczna ilość pracowników:
1) manewrowych,
2) konduktorów,
3) innych pracowników posiadąjących kwalifikacje wymagane do wykonywania czynności manewrowego lub konduktora.

3. Kobiety zatrudnione na stanowiskach dyżurnego ruchu, kierownika pociągu i nastawniczego mogą pełnić czynności kierownika manewrów. Nie mogą jednak wykonywać czynności przewidzianych dla manewrowego, pomimo, że w zależności od potrzeb i okoliczności kierownik manewrów takie czynności wykonuje.
Mogą zatem wykonywać czynności takie jak: przestawianie zwartego składu pasażerskiego z czynnym hamulcem zespolonym, przy których prace drużyny manewrowej ograniczają się wyłącznie do obserwacji drogi przebiegu, podawania sygnałów, zabezpieczenia wagonów przed zbiegnięciem i usuwania tego zabezpieczenia, a nie zachodzi konieczność odczepiania lub doczepienia wagonów, hamowania płozami itp.

4. Ruchy manewrowe mogą być wykonywane tytko pod kierownictwem pracownika posiadającego odpowiednie kwalifikacje, zwanego kierownikiem manewrów.

5. Kierownik manewrów jest odpowiedzialny za celowe i terminowe wykonywanie pracy manewrowej.
Stosowane sposoby pracy powinny umożliwiać sprawne wykonanie zadań i nie mogą naruszać zasad bezpieczeństwa ruchu pociągów, pracy manewrowej oraz bezpieczeństwa pracowników, podróżnych i osób postronnych.

6. Jeżeli kierownik manewrów wykonuje pracę manewrową bez udziału manewrowego lub innego pracownika posiadającego odpowiednie kwalifikacje, nie wolno wówczas odrzucać taboru. Ograniczenie to obowiązuje również w przypadku wykonywania manewrów przez samego manewrowego (na polecenie kierownika manewrów).

7. Kierownik manewrów lub na jego polecenie manewrowy może jednoosobowo wykonywać następujące prace manewrowe:
1) z wyłączonym hamulcem zespolonym:
a) przestawiać próżne składy pasażerskie; wagony spalinowe zajęte przez podróżnych powinny być w czasie przestawiania ich na tory odjazdowe lub w celu zmiany kierunku jazdy prowadzone przez maszynistę z przedniej kabiny patrząc w kierunku jazdy,
b) wyciągać bez zmiany kierunku jazdy składy pociągów towarowych z torów przyjazdowych na tory wyciągowe, z torów kierunkowych na tory odjazdowe itp.,
c) przestawiać z toru na tor (ze zmianą kierunku jazdy) składy towarowe o długości nie przekraczającej 30 wagonów dwuosiowych (jeden wagon czteroosiowy traktować jako dwa wagony dwuosiowe),
d) w przypadku przestawiania składów pociągów na sygnały manewrowe podawane na sygnalizatorach, gdy lokomotywa manewrowa i pracownik przestawiający skład posiada radiotelefon - można przestawiać składy pociągowe lub manewrowe bez ograniczeń długości,
2) przestawić bez czynnego hamulca zespolonego wagony w ilości nie przekraczającej 4 sztuk,
3) przemieszczać wagony w obrębie podciągarki wagonów w ilości określonej w regulaminie technicznym (regulaminie pracy transportu kolejowego na bocznicy).

8. Kierownik manewrów wykonuje manewry jedną lokomotywą i kieruje pracąjednej drużyny manewrowej.
W przypadkach wyjątkowych - w razie potrzeby mogą być użyte dwie lokomotywy (przestawianie ciężkiego składu, wypychanie na grzbiet górki rozrządowej). Jeżeli taka organizacja ma charakter stały, powinno to być wskazane w regulaminie technicznym stacji.

9. Przed przystąpieniem do pracy, kierownik manewrów powinien:
1) zgłosić obecność nadzorującemu manewry,
2) przyjąć informację od poprzednika o pracach nie wykonanych przez zmianę poprzednią
3) zapoznać się z poleceniami nadzorującego manewry i operatywnym planem pracy manewrowej,
4) sprawdzić skład drużyny manewrowej i lokomotywowej, przepisowe ubranie pracowników i wyposażenie w przybory sygnałowe oraz stan sprawności drużyny,
5) dokonać podziału czynności między manewrowych,
6) sprawdzić osygnalizowanie, wyposażenie lokomotywy oraz stan i działanie urządzeń łączności stosowanej przy manewrach,
7) zapoznać się ze stanem torów w swoim rejonie manewrowym odnośnie ich zajętości, ewentualnie zamknięcia, zabezpieczenia taboru przed zbiegnięciem, usytuowanie taboru w granicach ukresów,
8) ustalić miejsca postoju wagonów wymagających zachowania szczególnej ostrożności (z przekroczoną skrajnią z ładunkiem niebezpiecznym, lub przesuniętym, wykolejonych, uszkodzonych) przetrzymanych, z pilnym ładunkiem; na dużych stacjach sprawdzanie rejonu manewrowego kierownik manewrów może powierzyć imiennie manewrowym,
9) sprawdzić stan i ilość płóz hamulcowych, stan wyrzutni płozowych, oświetlenia i łączności.
10) bezpośrednio przed rozpoczęciem manewrów ustalić plan pracy manewrowej i zapoznać z nimi: drużynę trakcyjną, pracowników swojej drużyny i obsługujących urządzenia hamulcowe, nastawcze oraz sprawdzić czy nie ma aktualnie przeszkód do uruchomienia taboru.

10. W czasie wykonywania pracy do obowiązków kierownika manewrów należy:
1) dopilnować terminowego doręczania kart rozrządowych zainteresowanym pracownikom; na stacjach wykorzystujących łączność radiotelefoniczną i dalekopisową lub komputerową przy obróbce składów pociągowych, sposób sporządzania, kontroli i przekazywania kart rozrządowych określa regulamin techniczny stacji,
2) kierowanie rozrządem i zestawianiem pociągów,
3) obsługa punktów ładunkowych i bocznic oraz przyjmowanie i zdawanie wagonów w przypadku braku wyznaczonych pracowników na tych bocznicach i punktach, gdzie ustala to regulamin techniczny,
4) przydzielanie manewrowym torów do hamowania odprzęgów, przy rozrządzie wagonów z górki rozrządowej,
5) wyznaczanie manewrowych do:
a) obsługi hamulców ręcznych,
b) hamowania odprzęgów przy dokonywaniu manewrów odrzutem,
c) rozłączania sprzęgów przy pomocy drążka lub specjalnych wideł,
d) obsługi zwrotnic i wykolejnic, która zgodnie z regulaminem technicznym stacji przydzielona jest drużynie manewrowej,
e) zabezpieczenia taboru przed zbiegnięciem,
6) porozumiewanie się z pracownikami przygotowującymi drogi przebiegu dla manewrów,
7) w razie zdarzenia podczas manewrów zgłosić o tym natychmiast nadzorującemu manewry, podając zwięzłą informację o jego rozmiarach i przyczynach itp., a do czasu przybycia zawiadowcy sekcji lub w jego zastępstwie dyżurnego ruchu, wstrzymać pracę i zabezpieczyć ślady zdarzenia przed zatarciem. Pracę manewrową można wznowić na polecenie zawiadowcy sekcji przekazane osobiście lub w jego zastępstwie przez dyżurnego ruchu.

11. Podczas pracy w warunkach zimowych kierownik manewrów powinien sprawdzać:
1) posypanie miejsc śliskich piaskiem lub innymi materiałami oraz usunięcie innych przeszkód dla bezpiecznego poruszania się w czasie pracy,
2) prawidłowe działanie zwrotnic, wyrzutni płozowych, hamulców torowych,
3) oczyszczenie płóz hamulcowych ze śniegu i lodu,
4) widoczność sygnałów na urządzeniach stałych i wskaźnikach.

12. Składy pociągów przybyłych pozostawić w stanie wciśniętych sprężyn zderzakowych. W tym celu przed odjazdem lokomotywy pociągowej zahamować ostatni ręczny hamulec, ścisnąć skład oraz zahamować hamulcem ręcznym najbliższy wagon od lokomotywy.

13. Przy stosowaniu odrzutów podczas mrozów w razie potrzeby zmniejszać długość i masę składu pociągu przeznaczonego do rozrządu.

14. W razie zaśnieżenia lub zalodzenia główek szyn, przed rozpoczęciem rozrządzania przejechać po tych torach lokomotywą pchając przed nią wagon.
W przypadku znacznego zaśnieżenia postąpić zgodnie z postanowieniami instrukcji D17.

15. Do obsługi torów i bocznic ze zwrotnicami przestawianymi przez drużynę manewrową zabierać przybory do usuwania śniegu i lodu. Przed odbyciem jazdy przez przejazd należy sprawdzić stan czystości żłobków (zalodzenie, zamulenie).

16. Po zakończeniu manewrów kierownik manewrów powinien sprawdzić czy:
1) wagony znajdują się w granicach ukresów,
2) czy są należycie zabezpieczone przed zbiegnięciem.

17. Na stacjach, gdzie praca manewrowa nie jest wykonywana w porze nocnej, w soboty i niedziele oraz w inne dni wolne od pracy, do obowiązków kierownika manewrów należy takie zorganizowanie pracy, aby przesyłki loco podstawione zostały pod punkty ładunkowe, a przesyłki z nadania i przejściowe zostały wysłane w drogę przed przerwą w pracy. Wagony z przesyłkami, które muszą pozostać na stacji, należy w miarę możliwości podstawiać na tory znajdujące się jak najbliżej czynnych placówek SOK, celem ochrony ich przed kradzieżą.

18. Przy przekazywaniu służby kierownik manewrów podaje informację o aktualnej sytuacji (trudnościach i najbliższych zadaniach) w sposób ujęty w regulaminie technicznym stacji.

19. Kierownik manewrów ponosi odpowiedzialność za wykonywanie pracy przez drużynę manewrową zgodnie z postanowieniami niniejszej instrukcji i regulaminu technicznego stacji.

20. Regulamin techniczny stacji określa pracowników, którzy mogą być kierownikiem manewrów oraz ustala skład ilościowy pracowników przydzielonych do wykonania pracy.

21. Szczegółowe zasady techniki pracy manewrowej określa instrukcja R 34.


§13.
Obowiązki kierownika poc. po przybyciu do stacji docelowej lub do stacji zmiany drużyny konduktorskiej

1. Niezależnie od czynności przewidzianych odrębnymi przepisami, kierownik poc. po przybyciu na stację zmiany drużyny konduktorskiej powinien przekazać zmiennikowi raport zjazdy wraz z załącznikami,( jeżeli taki prowadzi) oraz informację dotyczącą sytuacji mających wpływ na obsługę podróżnych w trakcie jazdy pociągu. ,

2. Na stacji zakończenia pracy pojazdu trakcyjnego lub drużyny trakcyjnej, kierownik poc. zwraca maszyniście wypełniony zgodnie z obowiązującymi przepisami wykaz pracy pojazdów i drużyn trakcyjnych.

3. Po załatwieniu wszystkich czynności związanych z przekazaniem pociągu (zdawaniem pociągu), kierownik poc. zgłasza dysponentowi drużyn kond. zakończenie pracy przy pociągu.

4. Jeżeli dysponent drużyn kond. nie wyznaczy kierownikowi poc. lub któremukolwiek z konduktorów pracy dodatkowej, z zachowaniem przepisów o czasie pracy, pracę drużyny kond. przy obsłudze danego pociągu należy uznać za zakończoną.


§14.
Obowiązki kierownika załogi pokładowej

1. Kierownika załogi pokładowej obowiązują postanowienia § 9, 10, 11, 13 niniejszej instrukcji, a w razie potrzeby także i postanowienia § 12.

2. Niezależnie od postanowień ust. 1 niniejszego paragrafu do zadań kierownika załogi pokładowej należy:
1) organizacja , nadzór i koordynacja pracy całego personelu pokładowego,
2) pozostawanie w stałej dyspozycji dla podróżnych,
3) ogłaszanie standardowych komunikatów,
4) rejestrowanie w "książce pokładowej" zauważonych podczasjazdy usterek i braków w składzie pociągu z podaniem miejsca i przyczyn występowania oraz zdarzeń w trakcie obsługi pociągu,
5) wykonywanie lub zlecenie podległemu personelowi wykonanie czynności, których celem jest zapewnienie pożądanego standardu obsługi podróżnych.


§15.
Obowiązki kierownika poc. towarowego i służbowego oraz pociągu przewożącego materiały szczególnie niebezpieczne i wybuchowe

1. Kierownik pociągu spisuje na torach (z gruntu) do stosownego wykazu wszystkie wagony należące do składu pociągu, zgodnie z postanowieniami § 29 niniejszej instrukcji, sprawdzając dokładnie stan wagonu i plomb, zamknięć na wagonach krytych oraz stan ładunków na wagonach niekrytych. Rubryki dotyczące numeru dokumentu przewozowego uzupełnia się w pomieszczeniu odprawy na podstawie dokumentów przewozowych.

2. Stwierdzone usterki kierownik pociągu powinien odnotować w rubryce ,Uwagi" wykazu wagonowego, a ponadto zgłosić je odprawiaczowi, który obowiązany jest na miejscu przy pociągu sprawdzić zgodność adnotacji ze stanem faktycznym, jeśli dotyczą one stanu przesyłki. W rubryce tej należy także odnotować uwagę o przesyłce wartościowej, niebezpiecznej itp.

3. Po spisaniu wagonów należących do składu pociągu, kierownik pociągu obowiązany jest dopilnować aby bez jego zgody nie dołączano dodatkowych wagonów do spisanego składu.

4. Przyjmowanie dokumentów przewozowych odbywa się w ten sposób, że kierownik pociągu wywołuje z wykazu wagonowego numery wagonów i ich stację przeznaczema, a odprawiacz pociągów, powtarzając numer wagonu wręcza mu odpowiednie dokumenty przewozowe. Kierownik pociągu zobowiązany jest sprawdzić zgodność danych w dokumentach z danymi wpisanymi do wykazu wagonowego, a odprawiacz pociągów zgodność tego wykazu z oddawanymi przez siebie dokumentami przewozowymi. Zgodność przyjętych przesyłek i dokumentów przewozowych potwierdząją przyimujący i zdający podpisami z adnotacją o czasie zgłoszenia się kierownika pociągu po dokumenty przewozowe oraz czasie zakończenia przekazania dokumentów przewozowych. Kierownik pociągu odpowiedzialny jest za prawidłowe przyjęcie dokumentów przewozowych dotyczących wszystkich wagonów w składzie pociągu.

5. Przy zdawaniu i odbieraniu przesyłek wagonowych należy zwracać szczególną uwagę na to, czy:
1) wagony są należycie okartkowane, a zwłaszcza, czy numer wagonu, nazwa stacji przeznaczenia zgadza się z danymi zamieszczonymi w dokumentach przewozowych oraz czy wagony posiadają dodatkowe nalepki, wymagane przepisami (materiał wybuchowy, ulegający szybkiemu zepsuciu itp.). - wadliwie wypełnione nalepki odprawiacz pociągów powinien poprawić lub uzupełnić, a w razie potrzeby usunąć i zastąpić nowymi. W przypadku nałożenia nowych nalepek, należy jako stację nadania wskazać właściwą stację, podaną w dokumentach przewozowych,
2) próżne wagony obcych kolei mają nalepki przejścia lub nalepki zwrotu i czy na te wagony są karty przebiegu,
3) nieważne nalepki i napisy kredowe zostały usunięte z wagonu,
4) wszystkie zaniknięcia są zaopatrzone w plomby kolejowe,celne lub skarbowe i czy nie są naruszone. Plomby z zatartym i nieczytelnym odciskiem uważa się za uszkodzone. Nie sprawdza się plomb na górnych klapach cystern i na klapach wsypowych wagonów krytych, jeżeli wagony znajdują się na torach pod siecią trakcyjną
5) na wagonach niekrytych znajdują się opony i inne przybory ładunkowe wymienione w dokumentach przewozowych oraz czy opony są należycie nałożone i czy nie są uszkodzone. Jeżeli do dokumentów przewozowych dołączony jest protokół o uszkodzeniu opony, którą przykryty jest ładunek, przyjmujący przesyłkę powinien zbadać, czy dane zawarte w protokole są zgodne ze stanem faktycznym. Niezgodności wpisują do protokołu przyjmujący oraz zdający i potwierdzają to swoimi podpisami. Szczegółowe oględziny opony należą do obowiązków stacji przeznaczenia,
6) wagony z przesyłkami celnymi były włączone na właściwej stacji dla dokonania formalności celnych,
7) wagony w stanie ładownym nie figurują w wykazie wagonowym jako próżne lub odwrotnie,
8) wagony próżne są należycie oczyszczone i zaopatrzone w nalepki "Czysty", według wzoru nr 19 instrukcji H2,
9) drzwi i otwory przewiewowe wagonów są zamknięte (wyjątek stanowią przesyłki żywych zwierząt, przesyłki z którymi dozorca jedzie razem w wagonie i przesyłki przy których nadawca zamieścił w liście przewozowym żądanie nie zamykania drzwi i otworów przcwiewowych),
10) ładunek nie jest przesunięty i nie wystaje poza skrajnię ładunkową
11) przesyłka nie wykazuje zewnętrznych śladów uszkodzeń oraz czy nie ma wycieku lub sypania się towarów z wagonu,
12) przesyłki węgla, koksu, złomu oraz towary pochodzenia mineralnego, a także niektóre materiały budowlane, jak np; cegła, pustaki itp. załadowane luzem do wagonów niekrytych są skropione mlekiem wapiennym,
13) dozorcy przesyłek są wpisani do listów przewozowych i czy posiadają poświadczenia (wzór nr 41 RPT),
14) wagony biegną właściwą drogą przewozu oraz czy nie zachodzi potrzeba zatrzymania ich i skierowania do stacji przeznaczenia inną drogą,
15) nie zachodzi potrzeba ważenia przesyłek, pojenia i karmienia zwierząt, które stosownie do nalepek i wskazań dokumentów przewozowych, ma być dokonane na stacjach pośrednich,
16) przy dokumentach przewozowych znajdują się załączniki wymienione w liście przewozowym,
17) przesyłka w myśl dodatkowego zlecenia ma być zatrzymana lub skierowana na inną stację itp.,
18) w składzie pociągu nie znajdują się przesyłki, które z uwagi na obowiązujące ograniczenia przewozowe, powinny być wyłączone z przewozu lub wysłane inną drogą
19) nie zachodzi konieczność zatrzymania żywych zwierząt dla badania weterynaryjnego,
20) przesyłki nie zawierają materiałów lub przedmiotów, które z uwagi na wyjątkowy ciężar lub rozmiary przyjęto do przewozu warunkowo z obowiązkiem powiadomienia o ich przewozie stacji położonych na drodze przewozu itp.

6. W przypadku wieloosobowej obsady konduktorskiej kierownik pociągu wyznacza do pomocy przy przyjmowania składu pociągu konduktora, który idąc poprzeciwnej stronie składu, równolegle z kierownikiem poc. powinien sprawdzić stan wagonów, w takim zakresie jak kierownik poc. zgłaszając numerację wagonów, numerację i stan plomb oraz nazwę stacji przeznaczenia z nalepek kierunkowych. Ponadto powinien sprawdzić stan ładunku na wagonach niekrytych.

7. Przy jednoosobowej obsłudze konduktorskiej pociągu towarowego w przypadku wyznaczenia przez stację pracownika pomocniczego, pracownik ten powinien sprawdzić wagony w taki sam sposób, jak konduktor współdziałający przy przyjmowaniu składu poc. W wykazie wagonów w składzie poc. kierownik poc. powinien wpisać dane tego pracownika ze wskazaniem strony pociągu (patrząc w kierunku jazdy), z której przyjmował on pociąg. Pracownik ten powinien podpisać się pod tym zapisem.

8. Jeżeli na stacji początkowej istnieje obowiązek spisania wagonów i przygotowania dokumentów przewozowych przez pracowników stacyjnych, kierownik poc. ma obowiązek porównania danych w wykazie wagonów w składzie pociągu (przy zachowaniu zasad zawartych w ust.4) z danymi dokumentów przewozowych.

9. W razie stwierdzenia nieprawidłowości odprawiacz powinien sporządzić zgłoszenie nieprawidłowości, według stosownego wzoru, które podpisuje on i kierownik pociągu. Jeden egzemplarz zgłoszenia dołącza się do dokumentów przewozowych, drugi pozostaje na stacji. Jeżeli nieprawidłowości nie można usunąć przed odjazdem pociągu lub jeżeli ze względu na stwierdzoną nieprawidłowość wagon nie może być wysłany w drogę, na żądanie odprawiacza wagon powinien być wyłączony z pociągu i skreślony z wykazu wagonowego z odpowiednią uwagą poświadczoną stemplem stacji i podpisem zdającego.

10. Nie wolno włączać do pociągów wagonów ładownych bez dokumentów przewozowych. To samo dotyczy wagonów próżnych, na które w myśl obowiązujących przepisów powinny być sporządzane dokumenty przewozowe. W przypadku zagubienia dokumentów przewozowych wagony bezdokumentowe można włączyć do pociągu przy sporządzeniu listu dosylkowego (wzór nr 6 RPT). Za włączenie do pociągu lub wyłączenie wagonu z pociągu na stacji zestawiającej pociąg, po spisaniu składu pociągu przez kierownika pociągu, odpowiedzialny jest dyżurny ruchu manewrowy, a na stacjach pośrednich również kierownik pociągu.

11. Kierownik pociągu odpowiedzialny jest za prawidłowe przyjęcie włączonych do pociągu wagonów z ładunkiem, a odprawiacz pociągów za prawidłowe przyjęcie wagonów z ładunkiem, wyłączonych z pociągu.

12. Nadzór nad bezpieczeństwem przesyłek i stanem plomb oraz zapobieganie uszkodzeniom przesyłek znajdujących się w pociągu należy do obowiązków kierownika pociągu. Kierownik pociągu w razie ujawnienia w drodze braku lub uszkodzenia plomby, powinien o powyższym zgłosić odprawiaczowi pociągów na najbliższej stacji i odnotować nieprawidłowość w wykazie wagonowym.

13. Przy wieloosobowej obsadzie konduktorskiej kierownik poc. towarowego wyznacza poszczególnym konduktorom odpowiednią ilość wagonów do obsługi i nadzorowania w drodze. Fakt ten uwidacznia w wykazie wagonów w składzie pociągu, stosownie do postanowień § 10 niniejszej instrukcji.

14. Przy zmianie drużyny konduktorskiej przyjmowanie i zdawanie przesyłek wagonowych zarówno w wagonach krytych zaplombowanych jak omyłkowo skreślone "i" ważne w wagonach niekrytych zabezpieczonych oponami jak również bez takich zabezpieczeń, odbywa się bez udziału odprawiaczy na podstawie wykazu wagonowego. W takich przypadkach, zewnętrzne sprawdzenie stanu wagonów, plomb, zaniknięć, jak również porównanie stanu faktycznego z dokumentami itp. należy do obowiązków kierownika pociągu drużyny przyjmującej pociąg. Oddanie i przyjęcie przesyłek oraz dokumentów przewozowych należy potwierdzić w wykazie wagonowym podpisami zdającego i przyjmującego kierownika pociągu. W przypadku stwierdzonych nieprawidłowości należy postąpić zgodnie z § 15 ust. 9 i 10.

15. Zabronione jest oddalanie się drużyny konduktorskiej od pociągów na stacjach końcowych pociągu przed sprawdzeniem i przekazaniem składu pociągu odprawiaczowi, a przy pociągach przekazywanych innej drużynie konduktorskiej przez drużynę konduktorską - przed odebraniem pociągu przez tą drużynę.

16. Na stacji odczepiania wagonu (wagonów), kierownik pociągu powinien przygotować wykaz wagonów odczepionych oraz dokumenty przewozowe na te wagony. Należy przy tym dokonać stosownych korekt w raporcie zjazdy. Ponadto, jeżeli jest to wymagane przez służbowy rozkład jazdy pociągów oraz regulamin techniczny danej stacji, kierownik poc. lub konduktor wyznaczony przez kierownika poc. zgłasza dyżurnemu ruchu - niezwłocznie po zatrzymaniu się pociągu w granicach ukresu - wjazd pociągu z sygnałem końcowym.

17. Po zatrzymaniu się pociągu na stacji, na której wagony mają być pozostawione lub zabierane, kierownik poc. powinien niezwłocznie zgłosić dyżurnemu ruchu niezbędne dane dotyczące pociągu i oddać, względnie odebrać dokumenty przewozowe oraz wskazać miejsce w pociągu, gdzie należy wstawić wagony zabierane ze stacji. Kierownik poc. ma obowiązek poinformować dyż. ruchu o koniecznych manewrach i tak zorganizować pracę manewrową, aby nie przekroczyć rozkładowego czasu postoju pociągu na stacji.

18. Na stacjach na których nie ma drużyn manewrowych, obowiązki kierownika manewrów przejmuje kierownik poc. Kierownik manewrów powinien posiadać aktualny egzamin z zakresu znajomości warunków lokalnych pracy manewrowej na danej stacji.

19. W razie podstawienia albo zabierania wagonów z torów ładowni publicznej lub bocznicy szlakowej, kierownik pociągu jest odpowiedzialny za ustawienie wagonów w granicach ukresów, zabezpieczenie ich przed zbiegnięciem i dostarczenie kluczy od urządzeń sterowania ruchem ładowni (bocznic), zgodnie z regulaminem obsługi tej ładowni (bocznicy).
Przed zabraniem wagonów z ładowni publicznej lub bocznicy szlakowej, kierownik poc. powinien je sprawdzić pod względem technicznym i handlowym, zbadać czy nie brakuje luźnych przyborów ładunkowych i czy przybory ładunkowe są założone we właściwych miejscach. Wszelkie stwierdzone braki i usterki, kierownik poc. powinien odnotować w wykazie wagonów w składzie pociągu i zgłosić właściwemu dyżurnemu ruchu.

20. Kierownik pociągu przewożącego materiały szczególnie niebezpieczne i wybuchowe, powinien oprócz spełnienia wymogów wskazanych powyżej, ściśle stosować się do postanowień regulaminu RID i stosownych wytycznych, wydanych w tym zakresie. O wszelkich przypadkach bezpośredniego kontaktu swoj ego lub któregokolwiek z członków drużyny pociągowej z przewożonym materiałem szczególnie niebezpiecznym lub wybuchowym, kierownik poc. ma obowiązek zgłosić dyżurnemu ruchu najbliższego posterunku ruchu, żądając udzielenia porady lub pomocy medycznej. Powyższe obowiązuje także wówczas, gdy kontakt z przewożonym materiałem nie spowodował żadnych obrażeń lub też nie pozostawił żadnych śladów zewnętrznych.

21. Kierownik pociągu roboczego kieruje ruchem tego pociągu na szlaku, odpowiada za bezpieczeństwo ruchu oraz wydaje polecenia związane z ruchem pociągu, pracownikom pociągu roboczego. Kierowanie pracami pociągu, załadunkiem lub wyładunkiem, należy do pracownika wyznaczonego przez właściwą służbę. Obowiązki kierownika pociągu roboczego oraz konduktorów, mogą pełnić pracownicy służby korzystającej z pociągu roboczego, pod warunkiem posiadania odpowiednich kwalifikacji potwierdzonych stosownym egzaminem.

22. W czasie pracy pociągu roboczego na szlaku, kierownik poc. powinien zwrócić uwagę i przestrzegać aby:
1) czas wyznaczony na pracę na szlaku nie był przekroczony i aby pociąg roboczy pracujący na szlaku, przyjechał na stację nie później niż na 5 minut przed przewidzianym czasem wyprawienia innego pociągu na tor szlakowy, na którym pracował pociąg roboczy,
2) przy przewidywanej konieczności rozłączenia pociągu roboczego na szlaku o spadku miarodajnym większym niż 2,5%o, lokomotywa znajdowała się w pociągu od strony spadku, celem niedopuszczenia do zbiegnięcia odczepionych wagonów i aby każda grupa wagonów była zabezpieczona przed zbiegnięciem,
3) podczas postoju pociągu roboczego na szlaku, a także w czasiejazdy tor szlakowy był pilnie obserwowany i aby w czasie zauważenia niebezpieczeństwa zostały zastosowane środki zaradcze,
4) na szlakach dwutorowych nie otwierano drzwi i nie wysiadano od strony sąsiedniego toru,
5) nie rozładowywano wagonów w czasie jazdy pociągu roboczego za wyjątkiem rozładowywania podsypki, a także wysiewki, długich szyn, śniegu, przy odpowiednim zmniejszeniu prędkości, ustalonej przez kierownika robót, jednak nie więcej niż 5 km/h i z zachowaniem postanowień przepisów D1.
6) wyładowywane materiały były złożone w odległości najmniej 2 metrów od osi toru i nie zagrażały osunięciem się w kierunku torów i aby materiały załadowywane były rozłożone na wagonach możliwie równomiernie,
7) narzędzia robocze nie znajdowały się w skrajni sąsiedniego toru,

23. Po zakończeniu pracy na szlaku, kierownik poc. zobowiązany jest osobiście sprawdzić czy nie zostały pozostawione na torze kliny, płozy i inne przedmioty stanowiące przeszkodę do jazdy.

24. Szczegółowe zasady prowadzenia ruchu pociągów gospodarczych i roboczych regulują postanowienia instrukcji ruchu R 1.

25. Przy przewozie materiałów szczególnie niebezpiecznych, niebezpiecznych i wybuchowych, niezależnie od wskazań regulaminu RID, drużyna konduktorska przestrzega postanowień "Wytycznych postępowania przy przewozie koleją materiałów niebezpiecznych". W szczególności należy zwracać uwagę na zachowanie prawidłowej technologii przewozu, a w szczególności pamiętać, że:
1) przesyłki materiałów niebezpiecznych (z wyjątkiem ekspresowych) przewozi się wyłącznie pociągami towarowymi. Zasady rozmieszczania wagonów w pociągu określają odrębne przepisy. Wykazy pociągów przeznaczonych do przewozu materiałów szczególnie niebezpiecznych i wybuchowych zawiera stosowny dodatek do służbowego rozkładu jazdy pociągów,
2) w przypadku konieczności włączenia wagonu z przesyłką zawieraj ącą MSN do pociągu nie wskazanego w stosownym dodatku do służbowego rozkładu jazdy pociągów, należy preferować zasadę doboru pociągów, które gwarantują jak najmniejszą liczbę postojów, prac manewrowych i najszybszy dowóz przesyłki do stacji przeznaczenia. Zgodę na włączenie przesyłki do w/w. pociągu wydaje dyspozytura okręgowa.
3) wagony z MSN i materiałami wybuchowymi powinny być sprzęgnięte ze sobą i z wagonami ochronnymi tak, aby zderzaki były lekko naciśnięte tj. od momentu styku zderzaków - wykonując od jednego do maksimum dwóch obrotów śruby sprzęgu (tak jak w pociągach pasażerskich),
4) pociąg towarowy z wagonami MSN i wybuchowymi nie może kursować bez obsady konduktorskiej, jeżeli:
a) przewozi materiały wybuchowe,
b) liczba wagonów z MSN przekracza 50% liczby osi obliczeniowych dla danego pociągu,
5) zabrania się prowadzenia pociągu, w którym liczba wagonów z MSN przekracza 50% liczby osi obliczeniowych obowiązującej dla danego pociągu z jednoosobową obsadą pojazdów trakcyjnych.
Kierownik poc. wykonuje swoje obowiązki w kabinie lokomotywy lub w brankardzie, znajdującym się w czole pociągu, zgodnie z postanowieniami instrukcji ruchuR l,
6) przy sprawdzaniu pociągu na stacji początkowej zwraca się szczególną uwagę na:
a) zestawienie pociągu i skręcenie sprzęgów śrubowych,
b) sprzęgi hamulca zespolonego są należycie połączone, a nie użyte - podwieszone,
c) zamknięcie otworów cystern,
d) właściwy dobór wagonu,
e) oznakowanie i napisy na wagonach,
f) prawidłowość wypełnienia dokumentacji przewozowej,
7) drużyna pociągowa przewożąca materiały niebezpieczne otrzymuje rozkaz szczególny "O", określający niezbędne środki ostrożności w czasie przewozu oraz telefon umożliwiający korzystanie z wypadkowej sieci łączności telefonicznej,
8) tory do odstawiania wagonów z materiałami niebezpiecznymi, powinny spełniać następujące wymagania:
a) stan techniczny toru musi odpowiadać wymogom technicznym utrzymania nawierzchni i jej eksploatacji, określonych w stosownych przepisach,
b) tor musi być zabezpieczony przed nieprzewidzianym wjazdem taboru (pojazdów szynowych),
c) tor nie może posiadać elektrycznej sieci trakcyjnej i nie może być zlokalizowany w pobliżu ujęć wodnych, rzek, jezior,
d) odległość od obiektów użyteczności publicznej nie związanych z PKP powinna odpowiadać obowiązującym normom (min. 100 m). Tory takie powinny być wskazane w regulaminie technicznym stacji,
9) pociągi z MSN nie powinny być zatrzymywane bez koniecznej potrzeby na szlaku lub przed semaforem.
Drużyna pociągowa prowadząca pociąg z materiałami niebezpiecznymi powinna w czasie postoju pociągu możliwie często sprawdzać stan techniczny i prawidłowość załadownia prowadzonego składu.

26. Kierownik poc. towarowego k.d. w trakcie przyjęcia poc. towarowego przewożącego wagony normalnotorowe na transporterach, sprawdza ponadto, czy przewożone wagony są należycie zabezpieczone i czy nie grożą przesunięciem oraz czy poszczególne transportery są ze sobą należycie połączone.
Przy przewozie dłużycy drzewnej na wózkach leśnych należy sprawdzić prawidłowość połączeń wózków oraz prawidłowość załadunku przewożonej dłużycy.


§16.
Obowiązki kierownika poc. pasażerskiego uruchamianego na odzielne zarządzenie oraz kierownika poc. prowadzącego wagony z przedziałami zarezerwowanymi dla przewozu zorganizowanych grup podróżnych

1. Do obsługi pociągów pasażerskich uruchamianych na specjalne zarządzenie należy wyznaczać kierowników pociągu o dużym doświadczeniu zawodowym i wysokim poziomie wiedzy fachowej.

2. Przy przewozie grup zorganizowanych korzystających z rezerwacji przedziałów w pociągach pasażerskich stałego kursowania należy przyjąć zasadę, że:
1) w przypadku rezerwacji wszystkich przedziałów w wagonie, dopuszcza się zamykanie drzwi bocznych i przejściowych oddzielających wagon (wagony) objęte rezerwacją,
2) zamykania drzwi przejściowych na żądanie organizatorów dokonuje tylko i wyłącznie drużyna konduktorska obsługująca pociąg,
3) zamknięcie drzwi bocznych i przejściowych powinno zostać dokonane w sposób umożliwiający ich niezwłoczne otwarcie na żądanie osób uprawnionych - wykonujących czynności służbowe w pociągu,
4) pobyt osób uprawnionych w wagonie (wagonach) zamkniętych powinien ograniczyć się tylko do czasu wykonania niezbędnych czynności służbowych.
5) wagon (wagony), w których zarezerwowano wszystkie przedziały należy wyznaczać w skrajnych częściach pociągu, tak aby umożliwić swobodny dostęp do pozostałej ogólnodostępnej części składu pociągu wszystkim podróżnym.

3. Przy przewozie grup zorganizowanych, dokonujących rezerwacji tylko poszczególnych przedziałów w wagonie ogólnodostępnym, nie jest możliwe zamykanie drzwi bocznych i przejściowych.

4. Przy obsłudze pociągów uruchamianych na oddzielne zarządzenie, dla przewozu zorganizowanych grup, tj. pociągów kolonijnych, turystycznych itp. obwiązują zasady analogiczne jak w ust. 2 niniejszego paragrafu.

5. Szczegółowe zasady dokonywania rezerwacji i określenie zakresu obowiązków z tym związanych określają odrębne przepisy.

6. W przypadku nie zgłoszenia się osoby (osób) zamawiającej przedział w pociągu, drużyna konduktorska ma prawo udostępnić przedział innym podróżnym dopiero po odjeździe z następnej stacji, na której zatrzymuje się pociąg lub po upływie 30 minut od chwili odjazdu.

7. Udostępnianie przejazdu w pociągu specjalnym, uruchamianym na osobne zarządzenie, osobom postronnym, tj. spoza uczestników przejazdu zorganizowanego, nawet w razie wolnych miejsc w tym pociągu jest zabronione.


§17.
Obowiązki konduktora rozdawcy bagażu przed rozpoczęciem pracy w pociągu

1. Konduktor rozdawca bagażu zgłasza się u dysponenta drużyn kond. w odpowiednim czasie przed rozpoczęciem pracy, należycie umundurowany i wyposażony.

2. Po otrzymaniu od dysponenta drużyny konduktorskiej wykazu wyjazdów drużyny konduktorskiej, konduktor rozdawca bagażu udaje się do miejsca rozpoczęcia pracy w pociągu zgłaszając gotowość do podjęcia pracy kierownikowi pociągu.

3. Przyjmując wagon bagażowy konduktor rozdawca powinien sprawdzić czy stan techniczny i wyposażenie wagonu zapewnia bezpieczną pracę i bezpieczny przewóz przesyłek. Zasada powyższa nie obowiązuje, jeżeli wagon bagażowy został przyjęty przez innych pracowników drużyny konduktorskiej, prowadzącej pociąg.


§18.
Obowiązki konduktora rozdawcy bagażu w trakcie jazdy pociągu

1. Szczegółowe obowiązki konduktora rozdawcy bagażu w zakresie zadań handlowo - przewozowych regulują odrębne przepisy.

2. W trakcie jazdy pociągu i postojów na stacjach, konduktor rozdawca bagażu powinien stale przebywać w przydzielonym mu do obsługi i nadzorowania wagonie bagażowym. Oddalenie się od wagonu (wagonów) jest możliwe tylko po uzyskaniu zgody kierownika pociągu, na czas, który nie spowoduje zakłóceń w pracy.

3. W trakcie jazdy konduktor rozdawca bagażu obserwuje pracę urządzeń wagonowych i stan przesyłek. O wszelkich zauważonych nieprawidłowościach zgłasza osobiście lub za pośrednictwem konduktorów, kierownikowi poc.

4. Konduktor rozdawca bagażu zobowiązany jest po zakończeniu czynności związanych z wyładunkiem i załadunkiem przesyłek do przewozu zgłaszać fakt zakończenia tych czynności najbliższemu członkowi drużyny konduktorskiej.


§19.
Obowiązki konduktora rozdawcy bagażu po przybyciu pociągu do stacji docelowej lub do stacji zmiany drużyny konduktorskiej

1. Po przybyciu do stacji końcowej biegu pociągu, stacji docelowej wagonu lub stacji zmiany drużyny konduktorskiej, konduktor rozdawca bagażu powinien dopełnić formalności przewidzianych odrębnymi przepisami.

2. Fakt zakończenia pracy w pociągu konduktor rozdawca bagażu zgłasza kierownikowi pociągu po czym postępuje zgodnie ze swoim rozkładem czasu pracy.

3. Pracę przy danym pociągu uważa się za zakończoną gdy dysponent nie wyznaczy konduktorowi rozdawcy bagażu innej pracy.


§ 20.
Obowiązki konduktora przed rozpoczęciem pracy w pociągu

1. Konduktor powinien zgłosić się u dysponenta drużyny konduktorskiej w odpowiednim czasie przed rozpoczęciem pracy właściwie umundurowany i wyposażony.

2. Przed dopuszczeniem konduktora do pracy przy pociągu, dysponent drużyn kond. sprawdza jego wyposażenie i umundurowanie. W razie stwierdzenia nieprawidłowości dysponent żąda ich natychmiastowego usunięcia, a gdy nie jest to możliwe, odsuwa pracownika od czynności, czyniąc o powyższym adnotację w stosownej dokumentacji.

3. Po zgłoszeniu się u dysponenta, konduktor udaje się do kierownika poc., z którym pełni służbę. Razem z kierownikiem poc. konduktor udaje się na miejsce rozpoczęcia pracy z zastrzeżeniem postanowień ust. 4.

4. W przypadku rozpoczynania pracy bez kierownika poc. konduktor przy zgłoszeniu postępuje wg zasad ustalonych dla kierownika pociągu.


§21.
Obowiązki konduktora w trakcie przyjęcia pociągu

1. Konduktor obsługujący końcową część pociągu jest zobowiązany do jej osygnalizowania o ile regulamin techniczny stacji nie przewiduje osygnalizowania końca pociągu przez innego pracownika. Na stacjach, na których nie ma rewidentów wagonów, konduktor jest zobowiązany sprawdzić czy zderzaki wagonu końcowego są należycie umocowane i czy nie zachodzi obawa ich wypadnięcia.

2. Konduktor ma obowiązek sprawdzić, czy w przydzielonych mu do obsługi i nadzorowania wagonach osobowych uchwyty hamulców bezpieczeństwa są zaplombowane.

3. Konduktor odpowiada za całość inwentarza i urządzeń w przydzielonych do obsługi wagonach, do czasu przekazania pociągu innej drużynie konduktorskiej.

4. Niezależnie od postanowień ust. b-3. konduktor ma obowiązek sprawdzić, czy:
1) tablice drogowskazowe i informacyjne w pociągu są umocowane i umieszczone przepisowo oraz w wymaganej ilości,
2) mostki przejściowe pomiędzy wagonami są nie uszkodzone, a wałki (harmonie) ochronne są prawidłowo ze sobą połączone,
3) stopnie wagonów nie są obluzowane, śliskie i nie zagrażają bezpieczeństwu podróżnych,
4) poręcze przy drzwiach wejściowych do wagonów są należycie umocowane i wyczyszczone,
5) drzwi zewnętrzne i wewnętrzne wagonów oraz zamki tych drzwi są sprawne,
6) urządzenia grzewcze, oświetleniowe i rozgłoszeniowe są sprawne,
7) okna nie są uszkodzone, należycie się otwierają i zamykają oraz nie ma w nich rozbitych łub pękniętych szyb,
8) przedziały i węzły sanitarne są czyste, lustra, umywalki i muszle klozetowe są sprawne i wyposażone w środki higieny (papier toaletowy, mydło, ręczniki),
9) zbiorniki wodne są napełnione wodą,
10) są wydzielone i odpowiednio oznakowane miejsca dla inwalidów, palących itp., i czy numery miejsc są widoczne,
11) wagony są wyposażone w inwentarz zgodnie ze spisem inwentarza oraz danymi wykazu o stanie wagonów w składzie pociągu pasażerskiego oraz czy usterki (nieprawidłowości), które nie mogą być przed odjazdem pociągu usunięte zostały wpisane do wykazu,
12) nieczynne przedziały rozrządcze w pociągach zestawionych z e.z.t. zostały zamknięte i nieudostępnione dla podróżnych.

5. Niezależnie od powyższego, konduktor sprawdza stan czystości wagonów a w szczególności czystość firanek, siedzeń, stolików podokiennych, chodników.

6. W przypadku obsługi pociągów objętych ekspresową lub fakultatywną rezerwacją miejsc, konduktor uczestniczy w czynnościach umieszczania kartek o dokonaniu tej rezerwacji w przeznaczonych do tego celu okienkach informacyjnych (tzw. trafaretkach). Szczegółowe zasady w tym zakresie regulują postanowienia § 42 niniejszej instrukcji.

7. O wszystkich zauważonych brakach i usterkach konduktor powinien zgłosić kierownikowi poc.


§22.
Obowiązki konduktora w trakcie jazdy pociągu, postoju w stacjach pośrednich i na szlaku

1. W czasie jazdy pociągu konduktor powinien zwracać uwagę na sygnały podawane z pociągu, a w miarę możliwości także i na sygnały podawane z posterunków ruchu.

2. Konduktor obsługujący rejon, w którym znajduje się ostatni wagon, powinien w trakcie postoju w stacjach, sprawdzać, najczęściej jak to jest możliwe, osygnalizowanie końca pociągu.

3. W trakcie jazdy pociągu i postoju w stacjach pośrednich konduktor powinien:
1) czuwać nad bezpiecznym wsiadaniem i wysiadaniem podróżnych do i z pociągu,
2) zwracać uwagę, cy podróżni nie usiłują wsiadać do pociągu będącego w ruchu. Jeżeli podróżny usiłuje wsiadać do jadącego pociągu należy bezwzględnie ułatwić mu wejście do pociągu, a w razie potrzeby ruszający pociąg należy zatrzymać wselkimi dostępnymi środkami,
3) włączyć i wyłączyć światło w wagonach, jeśli zajdzie taka potrzeba,
4) zgłaszać usterki w urządzeniach ogrzewczych, oświetleniowych lub rozgłoszeniowych kierownikowi pociągu,
5) wyłączać światło w niezajętych przedziałach pasażerskich,
6) otoczyć szczególną opieką dzieci, osoby niepełnosprawne i starsze, udzielając im jak najdalej idącej pomocy,
7) dopilnować przestrzegania w pociągu przez podróżnych przepisów porządkowych. W przypadku ekscesów chuligańskich, kradzieży i rozbojów, konduktor ma bezwzględny obowiązek poinformować o powyższym kierownika poc. i postępować zgodnie z jego zaleceniami,
8) udzielać pierwszej pomocy w nagłych wypadkach przed przybyciem lekarza lub pogotowia ratunkowego i ewidencjonować zużyte leki oraz materiały opatrunkowe, a także uwagi o rodzaju udzielonej pomocy w stosownej ewidencji,
9) zgłosić kierownikowi poc. o każdym przypadku zranienia lub urazu osób odbywających przejazd pociągiem. Niezależnie od zgłoszenia kierownikowi poc. tego faktu, konduktor jest zobowiązany złożyć na powyższą okoliczność raport służbowy, wg wzoru nr 2.
10) w czasie postoju, przed odjazdem ze stacji lub przystanku osobowego, konduktor wzywa podróżnych do zajęcia miejsc w pociągu poprzez głośno wypowiedziane słowa "proszę wsiadać" oraz podanie sygnału dźwiękowego "Wsiadać" gwizdawką ustną,
11) w razie dużego zapełnienia pociągu informować podróżnych, gdzie są wolne miejsca.

4. Konduktor powinien stale przebywać w rejonie wagonów przydzielonych mu do obsługi i nadzorowania w drodze. Oddalenie się od tych wagonów może nastąpić tylko z uzasadnionych przyczyn.

5. Przebywanie konduktora w wagonie restauracyjnym, barowym oraz w przedziale służbowym, wagonach sypialnych i kuszetach może odbywać się tytko na czas niezbędny do załatwienia czynności służbowych.

6. W czasie jazdy konduktorowi nie wolno spać, siedzieć w przedziałach itp.

7. Zagadnienia handlowo - przewozowe dotyczące pracy konduktorów regulują odrębne przepisy.

8. Szczegółowe zasady postępowania konduktora w czasie jazdy pociągu określają postanowienia instrukcji ruchu R 1.


§23.
Obowiązki konduktora w trakcie pracy manewrowej

1. W trakcie wykonywania pracy manewrowej przez drużynę konduktorską konduktor pełni obowiązki manewrowego.

2. Do obowiązków manewrowego należy:
1) rozprzęganie i sprzęganie taboru,
2) przestawianie zwrotnic i wykolejnic przewidzianych do obsługi przy manewrach,
3) powtarzanie w razie potrzeby sygnałów manewrowych,
4) hamowanie taboru manewrującego,
5) zabezpieczenie wagonów przed zbiegnięciem,
6) inne czynności związane z pracą manewrową zlecone przez kierownika manewrów.

3. Przed przystąpieniem do pracy manewrowy powinien:
1) zgłosić się u kierownika manewrów przepisowo ubrany z potrzebnymi do pracy przyborami sygnałowymi,
2) na polecenie kierownika manewrów obejść wyznaczone tory i sprawdzić:
a) które tory są wolne,
b) jaki jest stan zapełnienia każdego toru,
c) czy wagony są dołączone do siebie i połączone sprzęgami,
d) czy nie ma torów zamkniętych dla ruchu,
e) czy pod wagonami nie ma płóz, kłinów lub innych przedmiotów, które mogą spowodować wykolejenie,
f) czy na torach nie znajduje się tabor wykolejony, uszkodzony, z przesuniętym lub uszkodzonym ładunkiem oraz wagony wymagające zachowania szczególnej ostrożności,
g) czy płozy, kliny i inne przybory do zabezpieczenia taboru przed zbiegnięciem znajdują się na właściwym miejscu, w odpowiedniej ilości i w odpowiednim stanie,
h) czy tabor znajduje się w granicach ukresów,
i) czy przejazdy drogowe są wolne od taboru, a w żłobkach na przejazdach nie ma lodu, piasku i innych zanieczyszczeń,
j) czy oświetlenie działa należycie,
k) czy nie ma innych przeszkód zagrażających bezpieczeństwu ruchu, ludzi i taboru.
Informację o stanie torów, taboru oraz zauważonych nieprawidłowościach lub przeszkodach manewrowy powinien zgłosić kierownikowi manewrów po zakończeniu sprawdzania.

4. Manewrowy wyznaczony przez kierownika manewrów do obsługi zwrotnic przestawianych ręcznie, przed rozpoczęciem pracy manewrowej powinien dokonać zewnętrznych, wzrokowych oględzin rozjazdu.
Na stacjach o dużym ruchu i dużej liczbie rozjazdów czynności te mogą być powierzone specjalnie wyznaczonemu pracownikowi, ale sprawdzenie wykonania tych czynności należy do obowiązków pracowników wyznaczonych regulaminem technicznym stacji.

5. Celem zewnętrznych wzrokowych oględzin rozjazdów jest wykrycie:
1) części pękniętych, wykruszonych lub uszkodzonych w inny sposób,
2) usterek lub odkształceń stwarzających zagrożenia dla prawidłowego działania rozjazdu lub zamknięć nastawczych.

6. Zakres oględzin rozjazdów, określony postanowieniami Instrukcji D 6, obejmuje wzrokowe sprawdzenie:
1) ogólnego stanu rozjazdu pod względem utrzymania go w czystości, szczególnie żłobków w krzyżownicy oraz przestrzeni pomiędzy opornicą i iglicą odlegającą od opornicy oraz opornicą a iglicą dolegającą do opornicy,
2) stanu iglic - ze szczególnym uwzględnieniem. czy nie mają wyszczerbień zagrażających bezpieczeństwu ruchu,
3) stanu przylegania iglic do opornic w obu położeniach,
4) stanu właściwego działania zaniknięć nastawczych,
5) stanu zamocowania ściągów iglicowych, drążków suwakowych,prętów napędowych przy napędzie, sworzni, nitów i zawleczek,
6) stanu dokręcenia śrub i wkrętów,
7) stanu zamocowania zwrotnic (płyt ślizgowych i elementów zamknięć nastawczych),
8) stanu oraz właściwego działania wskaźników zwrotnicowych i wykolejnicowych,
9) ogólnego stanu urządzeń srk bezpośrednio współpracujących z rozjazdem (czy nie są uszkodzone, działają prawidłowo i czy znajdują się na właściwym miejscu),
10) stanu łączników szynowych podłużnych i poprzecznych oraz odcinków izolowanych (właściwe dokręcenie śrub łubkowych i stopowych, czy nie występują "wychlapki" w podsypce, zwłaszcza pod złączami, czy w szynach na stykach izolowanych nie występują spływy metalu, czy nie występują pęknięcia lub przerwy w tokach szynowych, czy łączniki szynowe i linki połączeniowe są przymocowane do szyny);
11) stanu zamocowania grzałek, przewodów zasilających, puszek elektrycznego ogrzewania rozjazdów i instalacji innych systemów ogrzewania.
Sprawdzenia elementów wymienionych w pkt. 3, 4, 8 i 9 należy dokonywać przy przekładaniu zwrotnic w terminach podanych w regulaminie technicznym stacji. Wynik oględzin należy odnotować w "Dzienniku zewnętrznych oględzin rozjazdów" D 831.

7. Zakres prac konserwacyjnych wykonywanych przez pracowników służby przewozów określony instrukcją D 6 obejmuje:
1) czyszczenie i smarowanie odpowiednimi smarami płyt ślizgowych w zwrotnicach oraz części trących zwrotnic i zamknięć nastawczych,
2) czyszczenie żłobków w krzyżownicach,
3) dokręcanie śrub i wkrętów.
Rozjazd podlega oczyszczeniu od złącza przed iglicami do pierwszego złącza za krzyżownicą - w rozjazdach pojedynczych, zaś w rozjazdach krzyżowych pomiędzy stykami końcowymi rozjazdu. Z rozjazdu należy usuwać wszelkiego rodzaju zanieczyszczenia i stary smar na płytach ślizgowych oraz na zamknięciach nastawczych; szczególnie starannie powinny być utrzymywane zaniknięcia nastawcze i dokręcane śruby przy krzyżownicy i kierownicach.

8. O wszelkich stwierdzonych usterkach manewrowy powinien niezwłocznie przed rozpoczęciem manewrów powiadomić kierownika manewrów i pracownika nastawni.

9. Zwrotnice ręczne obsługiwane przez pracowników drużyn manewrowych oznaczone są dwoma czerwonymi paskami na białej części przeciwwagi.
Położenie przeciwwagi z białym półkolem u góry oznacza zasadnicze położenie zwrotnicy.
Przy zwrotnicach z napędem elektrycznym przestawianych lokalnie, gotowość do przestawienia na miejscu sygnalizuje włączenie lokalnika.

10. W czasie dokonywania sprawdzania rozjazdu w torze manewrowy powinien zachować szczególną ostrożność i sprawdzić wzrokiem, czy nie zbliża się pociąg lub manewrujący tabor.

11. Manewrowy wyznaczony do hamowania odprzęgów płozami powinien oprócz hamowania płozami toczących się odprzęgów, również sprzęgać tabor, dopychać odprzęgi, zabezpieczać tabor przed zbiegnięciem oraz wykonywać inne czynności zabezpieczające tabor przed zbiegnięciem oraz wykonywać inne czynności związane z manewrami, zlecane mu przez kierownika manewrów.

12. W czasie pracy manewrowi powinni stosować się do poleceń kierownika manewrów, znajdować się z tej strony manewrującego taboru, po której znajduje się kierownik manewrów, aby mogli się nawzajem widzieć.

13. Po właściwym nastawieniu zwrotnic i wykolejnic lub sprawdzeniu prawidłowości ich nastawienia i zamknięcia, pracownicy powinni dać sygnał "Do mnie" lub "Ode mnie".
Po ukończeniu manewrów, wszystkie zwrotnice i wykolejnice należy przestawić w położenie zasadnicze.

14. Przy przestawieniu zwrotnicy lub wykolejnicy pracownik powinien być zwrócony przodem lub bokiem do toru, w którym znajduje się przestawiana zwrotnica lub wykolejnica, następnie ustawić się w bezpiecznej odległości od toru poza skrajnią taboru. Nie wolno przestawiać zwrotnicy lub wykolejnicy tuż przed zbliżającym się taborem.

15. Manewrowy powinien zwracać uwagę, czy zwrotnice dla przetaczanego taboru są właściwie nastawione, a tabor kierowany jest na właściwy tor zgodnie z przeznaczeniem.

16. Manewrowy powinien dawać sygnały samodzielnie w następujących sytuacjach:
1) przed dojechaniem do wagonów, które manewrowy ma połączyć,
2) gdy na polecenie kierownika manewrów, wykonuje manewry jednoosobowo,
3) dla wstrzymania manewrów w razie grożącego niebezpieczeństwa.

17. Manewrowemu nie wolno oddalać się z wyznaczonego miejsca bez wiedzy i zgody kierownika manewrów.

18. Manewrowy lub inny pracownik może być wyznaczony przez kierownika manewrów do wykonywania czynności przygotowawczych związanych z rozrządzaniem składów jak:
1) sporządzanie karty rozrządowej,
2) luzowanie odprzęgów,
3) rozłączanie odprzęgów,
4) obsada hamulca ręcznego.

19. Zakres i zasady wykonywania pracy manewrowej przez kobiety określają postanowienia § 12 ust. 3 niniejszej instrukcji.

20. Szczegółowe zasady techniki pracy manewrowej regulują postanowienia instrukcji R 34.


§24.
Obowiązki konduktora po przybyciu do stacji końcowej lub stacji zmiany drużyny konduktorskiej

1. Po przybyciu do stacji końcowej lub stacji zmiany drużyny konduktorskiej, konduktor bez zezwolenia kierownika poc. nie powinien oddalać się od wagonów przydzielonych mu do obsługi ,do czasu przekazania pociągu innej drużynie konduktorskiej lub innym wyznaczonym pracownikom.

2. Na stacji końcowej konduktor powinien przejść przez wagony przydzielone mu do obsługi i sprawdzić, czy wszyscy podróżni opuścili pociąg, nie pozostawiając rzeczy osobistych. Pozostawione i odnalezione w pociągu przedmioty konduktor przekazuje dyżurnemu ruchu lub innemu wyznaczonemu pracownikowi za pokwitowaniem, stosownie do postanowień obowiązujących przepisów.
Podróżnych, którzy pozostali w pociągu należy poprosić o jego opuszczenie słowami "Proszę wysiadać, pociąg skończył bieg".

3. W stacji końcowej konduktor powinien wyłączyć oświetlenie elektryczne i wygasić sygnały końca pociągu, o ile postanowienia regulaminu technicznego danej stacji nie stanowią inaczej.

4. Przy przekazaniu pociągu innej drużynie konduktorskiej, konduktor informuje zmiennika o wszystkich istotnych spostrzeżeniach dotyczących obsługiwanego pociągu.


§25.
Obowiązki konduktora załogi pokładowej

1. Konduktora załogi pokładowej obowiązują postanowienia § 20, 21, 22, 24 niniejszej instrukcji a w razie potrzeby także postanowienia § 23.

2. Niezależnie od postanowień ust. 1 niniejszego paragrafu, do zadań konduktora załogi pokładowej należy:
1) pozostawanie do dyspozycji podróżnych w przydzielonych mu do obsługi wagonach,
2) udzielanie pomocy przy wsiadaniu i wysiadaniu podróżnych,
3) udzielanie pomocy przy znalezieniu miejsca,
4) udzielanie pomocy przy lokowaniu bagażu.
5) zamykanie okien,
6) regulacja ogrzewania i klimatyzacji,
7) roznoszenie prasy, folderów, czasopism i materiałów reklamowych których dystrybucję prowadzi właściwy zwierzchnik służbowy,
8) wykonywanie poleceń kierownika załogi pokładowej o których mowa w § 14 ust.3.


§26.
Obowiązki konduktora obsługującego pociąg kursujący na osobne zarządzenie lub pociąg prowadzący wagony z przedziałami zarezerwowanymi dla przewozu zorganizowanych grup podróżnych

1. Konduktorów obsługuj ących pociągi pasażerskie kursujące na specjalne zarządzenie oraz pociągi stałego kursowania, nie objęte rezerwacją miejsc, do których włączone zostały wagony zarezerwowane dla przejazdu zorganizowanych grup podróżnych, obowiązują odpowiednio postanowienia § 16 niniejszej instrukcji.


§27.
Obowiązki obsługi konduktorskiej autobusów drogowych komunikacji kolejowej oraz autobusów szynowych.

1. Postanowienia niniejszego paragrafu obowiązują drużyny konduktorskie obsługujące autobusy kolejowej komunikacji autobusowej oraz autobusy szynowe. Do obsługi autobusów szynowych i drogowych nie wyznacza się kierowników poc. Wszelkie czynności związane z obsługą autobusu szynowego lub drogowego pełni konduktor.

2. Konduktor przed odjazdem autobusu powinien:
1) zająć miejsce z prawej strony w przodzie autobusu (przy pierwszych drzwiach wejściowych), jako miejsce służbowe.
2) sprawdzić prawidłowe oznaczenie autobusu za pomocą tablic kierunkowych (relacyjnych).

3. W czasie jazdy autobusu konduktor może polecić kierowcy autobusu drogowego zatrzymanie się poza wyznaczonymi przystankami (jeżeli przepisy ruchu drogowego na to zezwalają) i wystąpią okoliczności wymagającc takiego zatrzymania oraz dokonuje odprawy podróżnych i kontroli dokumentów przejazdowych, według zasad określonych w odrębnych przepisach.

4. Przy obsłudze autobusów szynowych i drogowych, nie prowadzi się raportu z jazdy.