ROZDZIAŁ 6
SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BEZPIECZEŃSTWA PRACY


§41 §42 §43 §44 §45 §46 §47 §48 §49
§50 §51 §52 §53 §54 §55 §56 §57

41.
Wykonywanie czynności łączeniowych odłącznikami sieci górnej.

1. Ręczne wykonywanie czynności łączeniowych z miejsca zainstalowania odłączników.

1. Przed każdorazowym ręcznym wykonaniem czynności łączeniowych należy:
1)  stwierdzić na podstawie numeru, czy odłącznik jest tym, do którego odnosi się nakaz łączeniowy,
2)   sprawdzić uszynienia konstrukcji wsporczej, na której zamontowany jest odłącznik,
3) sprawdzić pozycję styków odłącznika,
4) dokonać oględzin stanu odłącznika i jego napędu, zwracając szczególną uwagę na stan izolatorów i układ przeniesienia napędu.

2.   Po stwierdzeniu prawidłowego stanu urządzeń wymienionych w pkt. 1, należy odblokować napęd i wykonać czynność łączeniową w sposób właściwy dla danego typu odłącznika i zastosowanego napędu.

3.  Po zakończeniu czynności łączeniowej należy utwierdzić (zablokować) napęd przed nie zamierzoną zmianą położenia w sposób określony dla danego typu, a następnie dokonać powtórnych oględzin zgodnie z ust. 1, pkt. 1, ppkt. 3 i 4.

4.  Czynność łączeniową należy wykonywać zdecydowanie, przemieszczając dźwignię napędu w skrajne położenie.

5.  Ręczne czynności łączeniowe należy wykonywać w rękawicach dielektrycznych, używając właściwej dla danego typu napędu dźwigni lub korby. Należy używać kask ochronny.

6.   Nie wolno wykonywać czynności łączeniowych odłącznikiem, który posiada widoczne cechy uszkodzeń oraz gdy konstrukcja wsporcza, na której jest zainstalowany, nie jest uszyniona.

2. Lokalne (zdalne) wykonywanie czynności łączeniowych.

1.     Przed każdorazowym dokonaniem czynności łączeniowej odłącznikiem wyposażonym w napęd silnikowy, należy upewnić się czy sygnalizacja stanu położenia odłącznika jest jednoznaczna i zgodna ze stanem, jaki powinien mieć odłącznik przed przełączeniem.

2.  Po stwierdzeniu prawidłowości wskazań sygnalizacji stanu dokonać przełączenia, obserwując sygnalizację stanu położenia odłącznika i poprawność jej zmiany.

3.   W przypadku braku potwierdzenia zmiany stanu odłącznika lub wystąpienia sygnalizacji niejednoznacznej należy czynność powtórzyć.

4.   Przy powtórnym braku reakcji należy czynność wykonać przy podwyższonym napięciu liniowym.

5.  Jeżeli wykonanie czynności łączeniowych za pomocą urządzeń sterowania lokalnego lub zdalnego jest niemożliwe, zmiany położenia odłącznika z napędem silnikowym należy dokonać ręcznie, z miejsca jego zainstalowania zgodnie z § 41 ust. 1.

6.   Utwierdzenie (zablokowanie) napędu silnikowego przed nie zamierzoną zmianą położenia realizowane jest (alternatywnie) poprzez:
1) pozbawienie (odłączenie) napięcia zasilającego szafę sterowania lokalnego,
2) pozbawienie napięcia sterowniczo-sygnalizacyjnego,
3) otwarcie kluczem pokrywy otworu korby napędowej napędu silnikowego,
4)  przekazanie do systemu sterowania zdalnego polecenia uniemożliwiającego ( zabraniającego) wykonanie operacji łączeniowej.


§ 42.
Sprawdzenie braku napięcia w sieci jezdnej.

1.  Sprawdzenia braku napięcia w sieci jezdnej należy dokonać za pomocą wskaźników napięcia (akustycznych, optycznych) dopuszczonych do stosowania w obwodach zewnętrznych średniego napięcia prądu stałego.

2.  Sposób posługiwania się i środki bezpieczeństwa powinny być określone dla każdego typu wskaźnika oddzielnie.

3.  Wskaźnik napięcia przed każdorazowym użyciem powinien być poddany oględzinom zewnętrznym oraz próbie działania, zgodnie z instrukcją jego obsługi.

4.  W przypadku braku wskaźnika napięcia dopuszcza się stwierdzenie braku napięcia za pośrednictwem styku probierczego uszyniacza ochronnego.

5.   W celu stwierdzenia braku napięcia w sieci jezdnej za pośrednictwem styku probierczego uszyniacza ochronnego należy:
1)  sprawdzić stan techniczny uszyniacza, w tym: termin ważności badań, całość elementów izolacyjnych, zacisków, przewodu uszyniającego i styku probierczego,
2) oczyścić tok szyny przewodzącej powrotny prąd trakcyjny z korozji i zanieczyszczeń powierzchniowych w miejscu zamocowania zacisku, a następnie połączyć przewód uszyniacza z tokiem szyny (w odległości poziomej co najmniej 2 m od miejsca, z którego będzie zakładany uszyniacz),
3) dotknąć stykiem probierczym do wysięgu pomocniczego lub ramion odciągowych. Jeśli przy wykonywaniu tej próby nie pojawi się łuk elektryczny, sieć jezdna jest wyłączona spod napięcia. Nie należy dotykać stykiem probierczym do przewodów sieci jezdnej.

6. Dokonywanie próby stanu napięciowego sieci jezdnej winno odbywać się w rękawicach dielektrycznych i kasku ochronnym. Drążek uszyniacza należy trzymać poniżej ogranicznika uchwytu.

7.  Podczas próby stanu napięciowego sieci jezdnej dokonywanej przy użyciu uszyniacza nie należy dotykać przewodu uszyniającego.


§ 43.
Sprawdzenie braku napięcia w linii potrzeb nietrakcyjnych.

1.  Sprawdzenia braku napięcia w linii potrzeb nietrakcyjnych należy dokonać za pomocą wskaźników napięcia (akustycznych, optycznych, optyczno-akustycznych) dostosowanych do napięcia znamionowego badanej linii.

2.  Sposób posługiwania się i środki bezpieczeństwa powinny być określone dla każdego typu wskaźnika oddzielnie.

3.  Wskaźnik napięcia przed każdorazowym użyciem powinien być poddany oględzinom zewnętrznym oraz próbie działania, zgodnie z instrukcją jego obsługi.

4.  Posługiwanie się wskaźnikiem wymaga stosowania typowego drążka izolującego na napięcie znamionowe badanej linii.

5.    Dokonywanie próby stanu napięciowego winno odbywać się w rękawicach dielektrycznych i kasku ochronnym.

6.   Ze względu na specyfikę linii potrzeb nietrakcyjnych zaleca się stosowanie wskaźników akustycznych.

7. W celu stwierdzenia braku napięcia za pomocą wskaźnika akustycznego sygnalizującego obecność napięcia zmianą sygnału należy:
1) sprawdzić stan techniczny wskaźnika oraz drążka izolującego,
2) włączyć wskaźnik i sprawdzić jego działanie. Pojawiający się sygnał świadczy o jego prawidłowej pracy,
3)   zamontować wskaźnik na drążku izolującym i zbliżyć go do linii potrzeb nietrakcyjnych:
- zmiana sygnału (np. zanik sygnału) świadczy o obecności napięcia w linii potrzeb nietrakcyjnych,
- brak zmiany sygnału świadczy o braku napięcia w linii potrzeb nietrakcyjnych,
4) oddalić wskaźnik od linii potrzeb nietrakcyjnych i obserwować czy sygnał jest taki jak przed zbliżeniem do linii,
5)  powtórzyć czynność zbliżania i oddalania wskaźnika do linii. Jeżeli nie następuje zmiana sygnału, linię potrzeb nietrakcyjnych należy uważać za będącą bez napięcia.


§ 44.
Zakładanie i zdejmowanie uszyniacza ochronnego sieci jezdnej.

1.   Do chwili założenia uszyniacza ochronnego sieć jezdną należy traktować jako znajdującą się pod napięciem.

2.   Usytuowanie uszyniaczy ochronnych służących do zabezpieczenia miejsca pracy powinno wynikać z następujących zasad:
1)   rozmieszczenie uszyniaczy winno gwarantować skuteczne wyłączenie prądu zwarciowego w przypadku załączenia lub przeniesienia napięcia na wyłączony i uszyniony odcinek sieci,
2)  uszyniacze należy zakładać ze wszystkich stron miejsca pracy, z których istnieje możliwość pojawienia się napięcia, przy czym zaleca się, by co najmniej jeden uszyniacz ochronny lub dodatkowy był widoczny ze stanowiska pracy,
3)  elementy sekcjonowania sieci jezdnej nie zwarte odłącznikami sekcyjnymi należy uszyniać z obu stron,
4) uszyniaczy nie wolno zakładać na izolowanych przęsłach naprężenia, za wyjątkiem słupów krzyżowych, na które wyprowadzone są zasilacze z obiektów zasilania, celem uszynienia tych zasilaczy,
5)  w przypadku pracy na odłączniku kabla zasilacza przy obiekcie zasilania należy wyłączyć i odłączyć właściwy zasilacz oraz założyć uszynienie ochronne na głowicę kabla zasilacza na słupie,
6)  w przypadku pracy na odłączniku kabla zasilacza przy kabinie sekcyjnej bez zapewnionej obsługi, należy wyłączyć spod napięcia całą rozdzielnię 3 kV (650V) i otworzyć wszystkie odłączniki kabli zasilaczy, a także założyć uszyniacz ochronny na głowicę kablową umieszczoną na słupie trakcyjnym z odłącznikiem, na którym ma być wykonana praca,
7)  odległe od punktu zasilającego (podstacji trakcyjnej) miejsce pracy zaleca się zabezpieczyć dodatkowym uszyniaczem założonym bezpośrednio za elementem sekcjonowania podłużnego, oddzielającego sieć jezdną wyłączoną od sieci jezdnej pod napięciem.

3. Po ustaleniu miejsca, w którym ma być uszyniona sieć jezdna należy:
1) sprawdzić stan techniczny sprzętu ochronnego przewidzianego do użycia oraz datę jego ważności,
2) dokonać sprawdzenia braku napięcia w sieci jezdnej zgodnie z § 42,
3) wykonać czynności przygotowawcze do założenia uszynienia zgodnie z § 42 ust. 5,
4)  po stwierdzeniu, że sieć jezdna jest bez napięcia należy założyć styk główny uszyniacza na wybrany element sieci. Zaleca się zakładanie styku głównego na wysięg pomocniczy
5)  zezwala się na zakładanie dodatkowych uszynień ochronnych na przewody jezdne uszynionej uprzednio sieci jezdnej bez wykonywania sprawdzenia braku napięcia.

4. Jeżeli w trakcie wykonywania próby stanu napięciowego sieci stwierdzi się, że sieć jest pod napięciem nie wolno zakładać uszyniacza ochronnego, chyba że celem założenia uszyniacza jest pozbawienie napięcia sieci przez świadome spowodowanie zwarcia i wyłączenia napięcia dla ratowania życia, zdrowia ludzkiego lub mienia.

5.  Zakładanie uszyniacza ochronnego winno odbywać się w rękawicach dielektrycznych i kasku ochronnym. W czasie tych czynności nie należy dotykać przewodu uszyniającego.

6. W przypadku zakładania uszynienia ochronnego na odcinku toru z izolowanym tokiem szynowym należy zacisk szynowy przyłączać do szyny przewodzącej powrotny prąd trakcyjny, zwracając uwagę by przewód uszyniający nie zwierał toków szynowych.

7.  Jeżeli po torze z uszyniona siecią będzie prowadzony ruch pociągów, uszyniacze nie mogą znajdować się w skrajni taboru.

8. Dopuszcza się zastąpienie przenośnego uszyniacza ochronnego uszynieniem ochronnym stałym. Na czas montażu i demontażu uszyniacza stałego ochronnego należy założyć uszyniacz przenośny.

9.  Jeżeli zachodzi konieczność zdjęcia uszyniacza ochronnego, gdyż utrudnia wykonanie pracy lub założony został na elemencie obwodu podlegającym demontażowi, należy przenieść go w miejsce zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca robót, w którym zapewni skuteczną ochronę miejsca pracy. Na czas przeniesienia uszyniacza należy przerwać pracę.

10.  Przy zdejmowaniu ochronnego uszyniacza przenośnego, w pierwszej kolejności należy zdjąć styk główny uszyniacza z sieci jezdnej.

11.   Uszyniony pantograf pomiarowy pojazdu roboczego oraz odłącznik ze stykiem uszyniającym nie spełniają funkcji uszynienia ochronnego. Mogą być jednak stosowane jako dodatkowe środki zwiększające bezpieczeństwo pracy, w tym dla spełnienia warunku widoczności uszynienia ze stanowiska pracy.


§ 45.
Zakładanie i zdejmowanie uszyniacza ochronnego linii potrzeb nietrakcyjnych.

1.   Do chwili założenia uszyniacza ochronnego, linię potrzeb nietrakcyjnych należy traktować jako znajdującą się pod napięciem.

2. Usytuowanie uszyniaczy ochronnych służących do zabezpieczenia miejsca pracy winno wynikać z następujących zasad:
1)  uszyniacze ochronne linii potrzeb nietrakcyjnych wolno zakładać w miejscu, w którym wcześniej wyłączono i uszyniono sieć jezdną nad torem, z którego będzie wykonywana czynność uszynienia linii potrzeb nietrakcyjnych,
2) uszyniacze ochronne należy zakładać ze wszystkich stron miejsca pracy, z których może pojawić się napięcie,
3)  zaleca się zakładanie uszyniaczy ochronnych linii potrzeb nietrakcyjnych w pobliżu miejsca założenia uszyniaczy ochronnych sieci jezdnej.

3. Po ustaleniu miejsca, w którym ma być założony uszyniacz ochronny należy:
1)   sprawdzić stan techniczny i daty ważności przewidzianego do użycia sprzętu ochronnego,
2) sprawdzić fakt uszynienia ochronnego sieci jezdnej,
3)  przyłączyć zacisk szynowy uszyniacza do oczyszczonego uprzednio z korozji i zanieczyszczeń toku szynowego przewodzącego prąd trakcyjny,
4) sprawdzić brak napięcia w linii potrzeb nietrakcyjnych w sposób podany w § 43,
5)  po stwierdzeniu braku napięcia przy użyciu drążka izolacyjnego założyć zaciski główne uszyniacza na przewody, dokonując ich zwarcia między sobą oraz połączenia z tokiem szyny przewodzącej prąd trakcyjny,
6) nie wolno zakładać uszyniacza na przewody, jeżeli są pod napięciem, chyba że celem założenia uszyniacza jest pozbawienie napięcia linii przez świadome spowodowanie zwarcia i wyłączenia napięcia dla ratowania życia, zdrowia ludzkiego lub mienia.

4.  Zakładanie przenośnego uszyniacza ochronnego należy wykonywać w rękawicach dielektrycznych i kasku ochronnym. W czasie tych czynności nie wolno dotykać przewodu uszyniacza ochronnego.

5. Na czas montażu i demontażu ochronnego uszyniacza stałego należy założyć uszyniacz przenośny.

6.   W celu zdemontowania przenośnego uszyniacza ochronnego należy w pierwszej kolejności, przy użyciu drążka izolacyjnego, zdjąć zaciski główne z przewodów, a następnie zacisk szynowy.


§ 46.
Osygnalizowanie miejsca pracy.

1.  Osygnalizowanie miejsca pracy, dla którego dokonuje się zamknięcia toru dla ruchu pociągów oraz pojazdów trakcji elektrycznej, polega na:
1) osygnalizowaniu zamkniętych torów przez służbę ruchu podczas zaniknięcia toru,
2)  ustawieniu wskaźników We4 przed elementami sekcjonowania sieci jezdnej, przez które elektryczne pojazdy trakcyjne mogą odbierakami prądu przenieść napięcie na sieć jezdną wyłączoną na czas robót,
3)  wskaźników We można nie ustawiać, jeśli wjazd taboru na zabroniony element sekcjonowania jest uniemożliwiony w inny sposób, np. ustawiona tarcza D1, zablokowany sygnalizator z sygnałem zabraniającym jazdy, odpowiednio ustawione i zablokowane rozjazdy, wykolejnice itp.
Ten sposób zabezpieczenia miejsca pracy należy stosować także w sytuacjach, gdy warunki skrajniowe uniemożliwiają prawidłowe i jednoznaczne ustawienie wskaźników We, dostosowując zakres wyłączeń do istniejących sygnałów.

2. Osygnalizowanie miejsca pracy, dla którego nie dokonuje się zamknięcia torów.
1)  W czasie wykonywania robót na torze, miejsce robót musi być zabezpieczone zgodnie z przepisami R1 i osygnalizowanie według przepisów E1.
2)   W przypadku, gdy na torze pracuje grupa złożona z więcej niż dwóch pracowników, należy w odległości 300-500 m od miejsca robót ustawić z obydwóch stron wskaźniki W7. Wskaźniki W7 należy ustawić również w odległości 300^-500 m w przypadku, gdy na torze pracuje jeden lub dwóch pracowników przy niesprzyjających warunkach widzialności i słyszalności zbliżających się pociągów lub pojazdów.
Odległość ustawienia wskaźników W7 od miejsca robót ustala kierujący zespołem, uwzględniając miejscowe warunki widoczności, atmosferyczne, prędkość pociągów, itp. Za niesprzyjające warunki widoczności uznaje się takie, w których widzialność pociągów i pojazdów jest mniejsza niż 500 m.

3. Podczas wykonywania robót na torze:
1) wymagających skupienia pięciu i więcej pracowników,
2)   przy niesprzyjających warunkach widzialności i słyszalności zbliżających się pociągów,
3) przy użyciu maszyn i sprzętu zmechanizowanego,
4)  przy dużym ruchu na torach stacyjnych, kierujący zespołem obowiązany jest wyznaczyć jednego lub więcej - zależnie od potrzeb - pracowników (sygnalistów) do obserwowania szlaku i sygnalizowania zbliżających się pociągów lub pojazdów.

4.  Podczas obserwacji sygnaliści powinni stać w takim miejscu, aby widzieli zbliżające się pociągi i pojazdy z najdalszej odległości (co najmniej 700 m w każdym kierunku) i aby byli dobrze widziani i słyszani przez pracowników zatrudnionych na torze. Sygnalistom nie wolno wyznaczać dodatkowych czynności.

5. Podczas sprzyjających warunków widzialności i słyszalności zbliżających się pociągów, przy niewielkim zakresie robót i małym ruchu pociągów, jeżeli nie ma sygnalistów to:
1)  pracownicy zatrudnieni na torze indywidualnie lub w grupach do dwóch osób ubezpieczają i ostrzegają się wzajemnie; pracownika odpowiedzialnego za ich bezpieczeństwo (bardziej doświadczonego) wyznacza kierujący zespołem,
2) pracownicy zatrudnieni w grupie do czterech osób są nadzorowani przez kierującego zespołem wyposażonego w przybory sygnalizacyjne, który jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo pracowników.

6.  Pracownicy zatrudnieni na torach kolejowych obowiązani są mieć na sobie kamizelki ostrzegawcze.


§ 47.
Praca z pojazdów roboczych.

1. Praca na nieizolowanych pomostach roboczych.
1) Na pomost roboczy można wchodzić oraz przebywać na nim tylko wtedy, gdy sieć jezdna jest nad nim uszyniona.
2) Wejście na pomost roboczy winno być zabezpieczone, gdy przebywanie na nim ludzi jest zabronione, np. poprzez osygnalizowanie tablicą ostrzegawczą.
3) Na pomost roboczy wolno wchodzić tylko na polecenie kierującego zespołem:
a) przed rozpoczęciem pracy pierwszy raz w danym miejscu,
b) przed wznowieniem pracy,
c) przed kontynuowaniem pracy po przemieszczeniu pojazdu.
4) Na pomostach roboczych można przebywać tylko w kaskach ochronnych.
5) W czasie przebywania pracowników na pomoście roboczym winny być podniesione bariery ochronne, a przejście między wagonami i czoła wagonów skrajnych zabezpieczone łańcuchami. Jeżeli ze względu na miejsce lub charakter pracy nie można ustawić barier ochronnych, to w czasie przebywania i pracy na pomostach roboczych należy zachować szczególną ostrożność.
6) Na barierach ochronnych nie wolno stawać oraz mocować na nich prowizorycznych pomostów i rusztowań.
7)   Jeżeli w czasie pracy istnieje potrzeba przemieszczania ruchomego pomostu roboczego w kierunku toru czynnego, to wielkość przemieszczenia należy ograniczyć tak, aby zachować skrajnię do toru czynnego oraz odległość bezpieczną do elementów sieci górnej znajdującej się pod napięciem, a także:
a)   na czas przejazdu taboru po torze czynnym, w stronę którego został przemieszczony ruchomy pomost roboczy, pracownicy muszą z niego zejść na pomost roboczy stały,
b)  przebywanie pracowników na pomoście ruchomym jest dozwolone wyłącznie podczas postoju pojazdu.
8) Jeżeli w czasie pracy zachodzi potrzeba przemieszczania pojazdu z pracownikami na pomoście roboczym stałym, to:
a) kierujący zespołem powinien określić miejsca założenia uszynień, przed którymi prowadzący pojazd obowiązany jest zatrzymać go oraz prędkość pojazdu (nie może być większa niż 15 km/h)
b) pracownicy powinni być zwróceni twarzami w kierunku jazdy,
c) pracownicy nie mogą stać na drabinach ustawionych na pomoście,
d) pomost roboczy ruchomy, wypornica i inne urządzenia powinny być w pozycji transportowej.
9) Dla przemieszczenia się pojazdu z prędkością większą niż 15 km/h należy:
a)   pomost ruchomy, wypornicę i urządzenia dźwigowe ustawić w pozycji transportowej i zabezpieczyć przed przemieszczaniem się poza skrajnię taboru,
b) narzędzia i materiały zabezpieczyć przed spadnięciem i przemieszczeniem się poza skrajnię,
c) złożyć barierki ochronne,
d) spowodować opuszczenie pomostu roboczego przez wszystkich pracowników.

2. Warunki wykonywania prac z izolowanych pomostów roboczych określa § 25.


§ 48.
Praca z wykorzystaniem sprzętu zmechanizowanego.

1.     Sprzęt zmechanizowany (podnośniki, koparki, żurawie, dźwignice, sprzęt specjalistyczny, itp.) używany do budowy, napraw i utrzymania sieci górnej winien być dopuszczony do użytkowania w warunkach kolejowych i odpowiadać warunkom zapewniającym obsłudze bezpieczną i higieniczną pracę.
Sprzęt podlegający kolejowemu dozorowi technicznemu winien odpowiadać wymogom przepisów dozoru technicznego.

2.  Nie wolno używać sprzętu nie spełniającego wymogów określonych w ust.l oraz nie posiadającego właściwych osłon, zabezpieczeń i napisów ostrzegawczych, a także do prac przekraczających jego możliwości konstrukcyjne.

3.    Sprzęt zmechanizowany winien być wyposażony w szczegółowe instrukcje (regulaminy) eksploatacji.

4.  Sprzęt podlegający dozorowi technicznemu winien być właściwie oznaczony, posiadać stosowne dokumenty dopuszczające do pracy i być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem w dopuszczalnym dla niego zakresie i okresie użytkowania.

5.   Obsługę sprzętu zmechanizowanego można powierzać wyłącznie pracownikom o odpowiednich i potwierdzonych kwalifikacjach.

6.   Obsługującemu sprzęt nie wolno opuszczać stanowiska pracy w czasie ruchu. W przypadku konieczności oddalenia się od sprzętu, obsługujący obowiązany jest go zatrzymać, wyłączyć silnik, zabezpieczyć przed samoistnym przemieszczeniem (zahamować, podklinować itp.), a także przed uruchomieniem przez osoby nieupoważnione. Nie wolno opuszczać sprzętu ustawionego w pozycji zajmującej skrajnię sąsiedniego, czynnego toru kolejowego.

7.  Sprzęt zmechanizowany w czasie zbliżania się pociągu i jego przejazdu obok miejsca robót nie może wchodzić w skrajnię budowli czynnego toru.

8.    Praca sprzętu zajmującego skrajnię toru czynnego dla ruchu pociągów jest dopuszczania, od warunkiem zachowania stałej łączności z sąsiednimi posterunkami ruchu, ostrzegającymi o wyprawianych w kierunku miejsca robót pociągach i pojazdach, a także osłonięciu miejsca robót przez sygnalistów i ustawieniu wskaźników zgodnie z Przepisami E1.

9.  Szczegółowe postanowienia w zakresie bezpieczeństwa ruchu winny być zawarte w tymczasowym regulaminie prowadzenia ruchu w czasie robót.


§ 49.
Praca na rusztowaniach i drabinach.

1. Rusztowania i drabiny pod wyłączoną i uszynioną siecią górną mogą być montowane na wózkach szynowych lub ustawione bezpośrednio na podłożu w sposób gwarantujący pełną stabilność układu, a w szczególności:
1)  kąt pochylenia drabiny w stosunku do płaszczyzny prostopadłej do podstawy nie może być mniejszy niż 15 stopni i większy niż 40 stopni,
2) przy umieszczaniu drabiny lub rusztowania na wózku szynowym należy zabezpieczyć koła wózka przed możliwością przetoczenia,
3) drabinę wolno opierać o elementy, które zapewniają pewny punkt oparcia,
4) drabinę przystawną należy zabezpieczyć przed obsunięciem.

2.  Na pomoście rusztowania lub drabiny rozstawnej może pracować jednocześnie nie więcej niż dwóch pracowników, a na drabinie przystawnej jeden pracownik.

3. Podczas pracy na drabinie i rusztowaniu nie wolno wychylać się lub wykonywać prac, przy których istnieje możliwość przewrócenia się rusztowania lub drabiny.

4.   Nie wolno przemieszczać rusztowania lub drabiny z przebywającymi na nich pracownikami.

5.  Zabrania się podawania pracującym na drabinie lub rusztowaniu; części, narzędzi i przedmiotów poprzez podrzucanie. Podawać je należy za pomocą niemetalowej linki.

6.  Dopuszcza się pracę z drabin ustawionych na stałym pomoście roboczym podczas postoju pociągu sieciowego, przy zachowaniu szczególnej ostrożności i zasad mniejszego paragrafu.


§ 50.
Praca na konstrukcjach wsporczych sieci górnej oraz podczas ich montażu.

1. Przy wykonywaniu robót fundamentowo-słupowych należy:
1) rozpoznać i oznaczyć w terenie infrastrukturę podziemną,
2)   wykopy za pomocą koparek powinny być wykonywane z zachowaniem dopuszczalnej odległości zbliżenia do elementów znajdujących się pod napięciem, zachowaniu skrajni do sąsiedniego toru lub wprowadzeniu stosownych ograniczeń ruchowych,
3) wykopy wykonywane ręcznie należy prowadzić w sposób wykluczający możliwość zasypania ziemią w przypadku obsunięcia się ściany wykopu. W gruntach o małej spoistości należy stosować zabezpieczenia w postaci obudowy ścian. Wydobywaną ziemię należy usypywać tylko z dwóch stron wykopu, pozostawiając wolne od urobku krawędzie równoległe do toru. Przy natrafieniu na kabel, rurociąg, prace należy przerwać, powiadomić o tym kierującego zespołem i postępować według jego wskazań.
4) wykopy powinny być zabezpieczone,
5) do ustawiania konstrukcji wsporczych i fundamentów powinny być używane sprawne urządzenia mechaniczne i osprzęt o nośności odpowiedniej do ciężaru podnoszonych przedmiotów,
6)  zabronione jest przebywanie ludzi w zasięgu podnoszonej konstrukcji. Ręczne naprowadzanie posadawianego fundamentu w wykop lub słupa w otwór fundamentu można wykonać dopiero wtedy, gdy znajdą się one bezpośrednio nad otworem, w małej odległości od ziemi
7)  montaż pomostów bramek trakcyjnych wymaga na czas robót wstrzymania ruchu pociągów na torach, nad którymi będzie zamontowany pomost,
8) przy ręcznym ustawianiu konstrukcji wsporczych liczba pracowników zatrudnionych powinna być taka, aby ciężar przypadający na jedną osobę nie był większy niż 50 kg. Do podnoszenia należy używać co najmniej trzech par żerdzi wspierających. Podnoszony słup powinien być przez cały czas podpierany przynajmniej przez dwie pary żerdzi. Dla utrzymania równowagi słupa w płaszczyźnie podnoszenia do wierzchołka podnoszonej konstrukcji powinny być przymocowane dwie liny do regulacji ustawienia.
9)  przy podnoszeniu słupa w bezpośrednim sąsiedztwie czynnych torów nadzór nad bezpieczeństwem zatrudnionych powinien sprawować sygnalista.

2.  Wchodzenie na konstrukcję wsporczą z elementami znajdującymi się pod napięciem dozwolone jest tylko wtedy, gdy zachowana jest ciągłość uszynienia tej konstrukcji. Do elementów znajdujących się pod napięciem pracownicy kwalifikowani mogą zbliżać się na dopuszczania odległość zbliżenia, a pracownicy niekwalifikowani na odległość bezpieczną.

3.  Po konstrukcji wsporczej należy poruszać się wykorzystując istniejące przewiązki, okratowania lub stosując słupołazy bądź inne urządzenia ułatwiające poruszanie się i dające pewny punkt oparcia.

4. W czasie pracy na konstrukcji wsporczej należy używać szelek bezpieczeństwa i kasku ochronnego.

5.  Nie wolno przebywać i pracować pod ciężarami naprężającymi sieć jezdną bez ich zabezpieczenia przed nagłym opuszczeniem.

6.  Praca na wspólnych konstrukcjach wsporczych różnych sieci w tym linii potrzeb nietrakcyjnych, dozwolona jest wyłącznie z zachowaniem dopuszczalnej odległości zbliżenia dla pracowników kwalifikowanych i odległości bezpiecznej dla pracowników niekwalifikowanych.

7.   Przed rozpoczęciem pracy przy każdej wspólnej konstrukcji wsporczej, kierujący zespołem powinien omówić sposób i zakres wykonywania pracy oraz określić granicę, której pracownicy nie mogą przekraczać ciałem ani żadnym przedmiotem.


§ 51.
Praca na naprężonej sieci górnej.

1.  Podczas rozwijania liny nośnej sieci trakcyjnej i przewodów jezdnych lub przewodów linii potrzeb nietrakcyjnych, prędkość pojazdu, z którego dokonuje się rozwijania, nie powinna przekraczać 6 km/h, przy czym przez cały czas należy kontrolować prawidłowość rozwijania przewodu z bębna.

2.  Do naprężania przewodów i lin należy używać sprzętu montażowego o parametrach technicznych odpowiadających naprężeniom montażowym.

3.  Do połączenia naprężacza z naprężanym przewodem lub liną należy stosować uchwyty montażowe o konstrukcji uniemożliwiającej przesuwanie i wyślizgiwanie się naprężanego przewodu lub liny.

4. Na czas naprężania przewodów i lin sieci górnej lub zwalniania ich naciągu na linii dwu-lub wielotorowej znajdującej się w łuku o promieniu mniejszym niż 1000m należy wyłączyć i uszynić sieć górną nad torem od strony środka łuku lub zastosować zabezpieczenia nie pozwalające na zbliżenia do sieci górnej będącej pod napięciem.

5. Na czas montażu lub demontażu przewodów i lin sieci górnej należy wyłączyć i uszynić styczne odcinki naprężenia.

6. Przecinanie naprężonych przewodów i lin jest zabronione. W ceru przecięcia naprężonego przewodu lub liny należy z obu stron miejsca, w którym ma być przecięty przewód lub lina, założyć uchwyty montażowe, wpiąć między te uchwyty naprężacz, ściągnąć do siebie miejsca, w których zamontowane są uchwyty, aż do przejęcia naciągu przez naprężacz i uzyskanie zwisu przecinanego przewodu lub liny.

7. Jeżeli na odcinku naprężenia sieci jezdnej wbudowany jest element sekcjonowania, który oddziela sieć jezdną wyłączoną i uszynioną od sieci jezdnej znajdującej się pod napięciem do czasu poszerzenia zakresu wyłączenia napięcia nie wolno:
1) demontować oraz naprężać przewodów jezdnych i lin nośnych,
2) przecinać (rozłączać złącz) przewodów jezdnych i lin nośnych,
3) wypinać z zakotwień przewodów jezdnych i lin nośnych, ustalających, środkowych,
4) demontować lub wbudowywać izolatorów (sekcyjnych, dzielczych, kotwowych) w przewody jezdne lub liny.

8. Praca na elementach osprzętu mocującego oraz ustalającego położenie naprężonych przewodów jezdnych bądź lin sieci górnej winna być wykonywana z dużą ostrożnością przy zastosowaniu zabezpieczeń przed nagłym przemieszczeniem się osprzętu lub naprężonych przewodów i lin. Zabrania się przebywania pracowników po stronie, w którą skierowana jest siła wypadkowa pochodząca od naciągu.


§ 52.
Praca w czasie burzy.

1. W przypadku wystąpienia burzy, wykonawca obowiązany jest przerwać pracę.

2.  Podczas burzy pracownicy powinni znajdować się wewnątrz pojazdu lub przebywać z dala od sieci górnej.

3.  W czasie trwania burzy, pomimo wyłączenia napięcia, nie wolno wykonywać prac bezpośrednio na sieci górnej ani w jej pobliżu oraz w sieci powrotnej i uszyniającej.

4.   Zakaz wymieniony w ust. 3 nie obowiązuje w przypadkach, gdy bezzwłoczne przeprowadzenie prac przy urządzeniach sieci jest konieczne ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa życia ludzkiego lub bezpieczeństwa ruchu pociągów. Wówczas uszynienia ochronne należy rozmieszczać w ten sposób, aby chroniony dwustronnie odcinek sieci górnej nie był dłuższy niż 150 m.


§ 53.
Praca w czasie deszczu lub śniegu.

1.   Zabrania się prowadzenia pracy w sieci uszyniającej oraz przy konstrukcjach wsporczych, jeżeli podczas ulewnego deszczu lub obfitego opadu (mokrego) śniegu sieć górna podwieszona na tych konstrukcjach nie została wyłączona spod napięcia.

2.  Podczas obfitego opadu śniegu lub marznącego deszczu pomosty pojazdów, z których wykonuje się czynności przy sieci górnej należy utrzymywać w stanie zapobiegającym przypadkowemu poślizgnięciu zatrudnionych na nich pracowników.

3.  W przypadku utrzymywania się grubej warstwy śniegu utrudniającego dostęp do elementów sieci powrotnej i uszyniającej, należy pracę w jej obwodach ograniczyć tylko do zakresu eliminującego zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i urządzeń oraz ruchu pociągów.


§ 54.
Praca podczas silnego wiatru.

1. Prace na sieci górnej podczas silnego lub porywistego wiatru należy ograniczyć do napraw awaryjnych i doraźnych, stosując na pomostach roboczych środki ochrony osobistej przed upadkiem, mocowane do stałych elementów konstrukcji pojazdu lub sieci, w taki sposób aby w najbardziej niekorzystnych warunkach nie mogła być przekroczona dopuszczalna odległość zbliżenia.


§ 55.
Praca w warunkach ograniczonej widoczności.

1.   Podczas prac prowadzonych w porze nocnej lub w warunkach ograniczonej widoczności, stanowisko pracy powinno być wyposażone w źródła oświetlenia sztucznego.

2.   Jeżeli podczas wykonywania pracy przy oświetleniu sztucznym wystąpi nagłe pogorszenie natężenia oświetlenia w miejscu pracy, w stopniu uniemożliwiającym bezpieczne wykonywanie pracy, kierujący zespołem zobowiązany jest przerwać pracę i podjąć środki zaradcze umożliwiające kontynuację robót w bezpieczny sposób.

3.   Podczas gęstej mgły prace należy ograniczyć do napraw awaryjnych doraźnych, wykonywanych na zamkniętym torze.


§ 56.
Praca w czasie przerwy w łączności z dyspozytorem zasilania.

1. Jeżeli w trakcie lub po zakończeniu pracy nie można nawiązać bezpośredniej łączności z dyspozytorem zasilania, lecz istnieje możliwość nawiązania łączności poprzez osobę pośredniczącą to możliwość ta powinna być wykorzystana, przy czym wiadomość o zakończeniu pracy i dyspozycje łączeniowe powinny być przekazywane w formie telefonogramu z odnotowaniem jednostki organizacyjnej oraz nazwiska i stanowiska osoby pośredniczącej.

2.  W przypadku całkowitej przerwy w łączności z dyspozytorem zasilania nie wolno rozpoczynać jakiejkolwiek pracy z wyłączonym napięciem na sieci górnej i w jej pobliżu, z wyjątkiem prac, które muszą być natychmiast przeprowadzone ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, urządzeń oraz ruchu pociągów. W razie konieczności przeprowadzenia prac dla wyeliminowania zagrożeń należy przygotować miejsce pracy zgodnie z § 14, ust. 3, 4 z tym, że odłączniki za pomocą których wyłączono napięcie powinny być zablokowane i dozorowane przez osoby, których zadaniem jest niedopuszczenie do ich zamknięcia przed zakończeniem robót.

3.  Jeżeli całkowita przerwa w łączności powstała po wydaniu przez dyspozytora zasilania zgody na przygotowanie miejsca pracy to podjęte czynności należy kontynuować na podstawie wcześniejszych uzgodnień i dyspozycji, z przestrzeganiem czasu zakończenia pracy.

4.  Po zakończeniu pracy nie wolno samowolnie załączyć sieci górnej pod napięcie, ani wykonywać żadnych czynności łączeniowych do chwili porozumienia się z dyspozytorem zasilania.


§ 57.
Prace w warunkach szczególnych.

1.  Prace wykonywane w warunkach szczególnych tak pod względem ilości i rodzaju wykonawców jak też rozległości i układu miejsca robót, mogą być wykonywane wyłącznie w oparciu o szczegółowy regulamin robót.

2.   Szczegółowy regulamin robót wykonywanych w warunkach szczególnych podlega zatwierdzeniu przez jednostkę nadrzędną nad zakładem pracy.

3. Przy realizacji robót w warunkach szczególnych należy dążyć do stosowania zabezpieczeń miejsca pracy poszczególnych wykonawców zgodnie z postanowieniami niniejszej Instrukcji. Dopuszcza się inne technicznie uzasadnione sposoby zabezpieczeń wykluczające możliwość pojawienia się napięcia w miejscu pracy (np. najechanie przez inny tabor, wyjazdu wykonawcy poza strefę robót).