ROZDZIAŁ 3
ZASADY ORGANIZACJI I WARUNKI TECHNICZNE WYKONYWANIA PRACY NA SIECI JEZDNEJ BEZ WYŁĄCZENIA NAPIĘCIA

§ 19.
Postanowienia ogólne.

1. Pod pojęciem "praca bez wyłączenia napięcia" należy rozumieć pracę, podczas której pracownicy przebywając na izolowanym pomoście roboczym, dotykają do elementów sieci jezdnej znajdującej się pod napięciem lub zbliżają się do nich na odległość mniejszą niż 0,7 m.

2. Praca na sieci jezdnej bez wyłączenia napięcia może być wykonywana wyłącznie przez zespół pracowników kwalifikowanych posiadających upoważnienie do wykonywania tego rodzaju prac, wydane przez kierownika zakładu.

3. Warunki techniczne, jakim powinien odpowiadać izolowany pomost roboczy, określone są odrębnym uregulowaniem.

§ 20.
Podstawa wykonania pracy.

1. Praca na sieci jezdnej bez wyłączenia napięcia może być wykonana na:
1) polecenie pisemne,
2) polecenie ustne.

2. Osobami upoważnionymi do wydawania poleceń są:
1) pisemnych - kierownik jednostki, na wykonanie prac bieżącego utrzymania,
2)  ustnych - dyspozytor zasilania, na wykonanie napraw awaryjnych i doraźnych zgodnie z wykazem zawartym w § 21.

3. Pisemne polecenie wykonania prac bez wyłączenia napięcia powinno zawierać:
1) numer ewidencyjny i nazwę jednostki,
2) imię, nazwisko, stanowisko służbowe wykonawcy,
3) imienny skład zespołu,
4) miejsce pracy z określeniem jego granic,
5) rodzaj i zakres wykonywanej pracy,
6) numer ewidencyjny pojazdu, z którego należy wykonać pracę,
7) planowany termin rozpoczęcia i zakończenia pracy,
8) imię, nazwisko, stanowisko służbowe i podpis poleceniodawcy.

4. Pisemne polecenie powinno umożliwiać odnotowanie:
1) potwierdzenia przyjęcia polecenia da wiadomości przez wykonawcę oraz przez członków zespołu,
2) zgody dyżurnego ruchu na wykonanie pracy,
3) powiadomienia dyspozytora zasilania o rozpoczęciu pracy,
4) czasu rozpoczęcia pracy,
5) powiadomienia dyżurnego ruchu i dyspozytora zasilania o zakończeniu pracy,
6) informacji o zaistniałych wydarzeniach.

5.  Wydane pisemne polecenia na pracę (według wzoru zał. nr 7) wypełnione zgodnie z "Wytycznymi..." (zał. nr 8) powinny być rejestrowane w tej samej ewidencji, co pisemne polecenia na pracę z wyłączonym napięciem w sposób określony w zał. nr 6.

6.  Prace awaryjne i naprawy doraźne na sieci jezdnej będącej pod napięciem mogą być wykonywane na polecenie ustne.

7.  Polecenie ustne wykonania pracy na sieci jezdnej bez wyłączenia napięcia może być wydane za pomocą środków łączności.

8.  Treść polecenia ustnego powinna zawierać dane w/g ust.3 i być zapisana w książce służby wykonawcy i dyspozytora zasilania.

9. Poleceniodawca zobowiązany jest upewnić się czy treść wydanego polecenia ustnego na wykonanie pracy bez wyłączenia napięcia została dokładnie zrozumiana przez wykonawcę.

10.  Z treścią polecenia ustnego odnotowanego w książce służby wykonawcy, winni zapoznać się członkowie zespołu potwierdzając to własnoręcznym podpisem.

§ 21.
Wykaz prac, które można wykonywać bez wyłączenia napięcia.

1) - nie dotyczy podwieszeń
*) - zachowując zasadę demontażu po zamontowaniu nowych

Uwaga.

Znak "+" oznacza, że wykonanie danej czynności jest dozwolone.

§ 22.
Warunki, w jakich wykonywanie prac bez wyłączenia napięcia jest zabronione.

Nie wolno wykonywać prac:

1. w obrębie oraz w odległości niniejszej niż 3 m od:
1) pierwszej konstrukcji wsporczej izolowanego przęsła naprężenia,
2) sekcyjnej przerwy izolacyjnej,
3) rozwartego izolatora sekcyjnego,

2. w tunelach,

3.  w miejscach zbliżeń do budowli i elementów uszynionych na odległość mniejszą niż 0,7m,

4. w czasie burzy,

5. podczas opadu deszczu lub śniegu,

6. podczas silnego wiatru,

7. podczas występowania mgły,

8. w porze nocnej.

§ 23.
Sprawdzenie i przygotowanie pojazdu do pracy bez wyłączenia napięcia.

1. Każdorazowo przed wyjazdem pojazdu do miejsca pracy należy:
1) sprawdzić termin badań,
2) przeprowadzić przegląd wszystkich części pojazdu i pomostu roboczego, ze szczególnym zwróceniem uwagi na stan części izolujących, barier ochronnych, łączników bocznikujących, pantografów bocznikująco-pomiarowych, urządzeń bocznikująco-ślizgowych,
3) oczyścić izolatory pierwszego i drugiego stopnia izolacji,
4) sprawdzić stan hamulców i sygnałów na pojeździe,
5)  sprawdzić wyposażenie w sprzęt ochronny, montażowy, pożarniczy oraz materiały, narzędzia i środki łączności.

2.  Czynności wymienione w ust.l należy wykonać w miejscu stałego postoju bezpośrednio przed wyjazdem do miejsca pracy.

3.  Stwierdzone usterki lub brak aktualnych badań uniemożliwiają użycie pojazdu.

4.   Rozpoczęcie pracy musi być poprzedzone wykonaniem próby izolacji pomostu roboczego pojazdu, wykonanej osobiście przez kierującego zespołem. Pozostali członkowie zespołu powinni w tym czasie przebywać w pomieszczeniu załogi lub poza pojazdem obserwując wykonanie czynności przez kierującego zespołem.

5. Próba izolacji polega na podaniu na pomost roboczy potencjału sieci jezdnej.

6.  W celu wykonania próby izolacji należy wejść na pomost roboczy pojazdu i stykiem probierczym łącznika bocznikującego dotknąć do wysięgu pomocniczego.

7.  Próbę izolacji wykonuje się w rękawicach dielektrycznych.

8.  Próbę izolacji należy uznać za pozytywną jeżeli w chwili dotykania probierczym stykiem łącznika bocznikującego do elementu sieci będącej pod napięciem nie występują objawy towarzyszące wyładowaniom elektrycznym.

9.  Nie wolno rozpoczynać pracy bez wyłączenia napięcia w przypadku negatywnego wyniku próby izolacji.

10. Podczas wykonywania próby izolacji nie należy zbliżać się do elementów sieci jezdnej będącej pod napięciem na odległość mniejszą niż 0,7 m.

§ 24.
Podstawowe warunki bezpieczeństwa.

1. Pracownikom zatrudnionym przy wykonywaniu prac na sieci jezdnej bez wyłączenia napięcia wolno wykonywać prace wymagające dotykania elementów sieci jezdnej znajdujących się pod napięciem lub zbliżania się do tych elementów na odległość mniejszą niż 0,7 m tylko wtedy gdy:
1) stoją oni na izolowanym pomoście roboczym,
2) pojazd ustawiony jest na torze, którego przynajmniej jeden tok szyn stanowi przewód powrotny dla prądu trakcyjnego,
3)  w zależności od zastosowanego rozwiązania konstrukcyjnego pojazdu izolowany pomost roboczy znajduje się pod potencjałem sieci jezdnej przez połączenie go połączeniem wyrównawczym lub pantografami.

2. W czasie, gdy izolowany pomost roboczy połączony jest z siecią jezdną, nie wolno:
1) wchodzić na izolowany pomost roboczy,
2) schodzić z izolowanego pomostu roboczego,
3) podawać na pomost lub z pomostu jakichkolwiek przedmiotów i materiałów,
4) dotykać z izolowanego pomostu roboczego izolatorów pomostu i konstrukcji poniżej tych izolatorów,
5) dotykać z ziemi lub uszynionej części pojazdu jakichkolwiek izolatorów i konstrukcji pojazdu znajdujących się ponad izolatorami pierwszego stopnia izolacji.

3.  W przypadku konieczności wejścia pracownika na izolowany pomost roboczy lub zejścia z pomostu, pomost roboczy musi być odłączony od sieci jezdnej przez zdjęcie połączenia wyrównawczego lub opuszczenie pantografów w zależności od zastosowanego rozwiązania konstrukcyjnego na pojeździe.

4. Do czasu podniesienia pantografów, urządzenia wyrównawczo-ślizgowego lub założenia łącznika bocznikującego, pracownikom znajdującym się na izolowanym pomoście roboczym, nie wolno dotykać jakichkolwiek elementów sieci jezdnej.

5. Wchodzić na izolowany pomost roboczy i schodzić z izolowanego pomostu należy w sposób uniemożliwiający dotknięcie do elementów sieci będącej pod napięciem. Wchodzenie na pomost i schodzenie może odbywać się wyłącznie na polecenie, pojedynczo w sposób określony w szczegółowej instrukcji użytkowania pojazdu z izolowanym pomostem roboczym.

6. Podczas przebywania na izolowanym pomoście roboczym pojazdu nie wolno:
1) dotykać bezpośrednio lub za pośrednictwem jakichkolwiek przedmiotów i zbliżać się na odległość mniejszą niż 0,7 m do:
a) izolatorów sieci jezdnej,
b) części sieci; które są uszynione,
c) części budowli znajdujących się nad lub obok toru kolejowego,
d) części sieci innych torów niż ten, na którym znajduje się pojazd,
2) ruszać pojazdem z dużym przyspieszeniem i nagle hamować,
3) rozwijać prędkość większą niż 6 km/h.

7. W czasie pracy bez wyłączenia napięcia nie wolno:
1)  przebywać na izolowanym pomoście roboczym osobom nie wyznaczonym do wykonywania pracy,
2) przebywać na izolowanym pomoście więcej niż trzem osobom.

8.  Przez cały okres pozostawania pracowników na izolowanym pomoście roboczym powinny być ustawione bariery ochronne. Barier ochronnych nie wołno wykorzystywać do żadnych innych celów, jak tylko do ochraniania przed spadnięciem z pomostu roboczego:

§ 25.
Skład zespołu i kwalifikacje pracowników.

1. Zespół, wykonujący pracę bez wyłączenia napięcia winien składać się z:
1) dwóch lub trzech pracowników kwalifikowanych .posiadających upoważnienie kierownika zakładu do wykonywania pracy bez wyłączenia napięcia, pracujących bezpośrednio na izolowanym pomoście roboczym. Jeden z tych pracowników pełni funkcję kierującego zespołem.
2) pracownika kwalifikowanego przebywającego w czasie pracy zespołu poza pojazdem, do którego obowiązków należy między innymi udzielanie pomocy w razie potrzeby pracownikom przebywającym na izolowanym pomoście roboczym. Pracownik ten może również pełnić funkcję kierownika pociągu, jeżeli posiada uprawnienia.

§ 26
Wyposażenie zespołu.

1. Oprócz narzędzi i materiałów niezbędnych do wykonywania pracy, zespół musi być wyposażony co najmniej w następujący sprzęt:
1) dwa uszyniacze ochronne,
2) dwie pary rękawic dielektrycznych (w tym jedna para do dyspozycji pracownika wykonującego czynności pomocnicze),
3) apteczkę pierwszej pomocy,
4) kaski ochronne,
5) kamizelki ostrzegawcze,
6) dwa radiotelefony noszone,
7) aktualny służbowy rozkład jazdy.

§ 27.
Przebieg pracy.

1.  Pracę należy wykonywać na warunkach określonych w Przepisach Ruchu (R1) w zakresie prowadzenia ruchu pojazdów roboczych.

2.  Rozpoczęcie pracy kierujący zespołem uzgadnia z dyżurnym ruchu i informuje o powyższym dyspozytora zasilania.

3. Wszystkie czynności wykonywane na sieci jezdnej znajdującej się pod napięciem mogą być realizowane wyłącznie na polecenie kierującego zespołem. Przy poleceniu adresowanym do określonego pracownika musi być wymienione jego nazwisko. Polecenie służbowe skierowane do całego zespołu powinno być poprzedzone słowem "zespół".

4. Następne polecenie może być wydane dopiero po wykonaniu polecenia poprzedniego.

5.  Wchodzenie zespołu na izolowany pomost roboczy (kolor czerwony) po uprzednim dokonaniu próby izolacji przez kierującego zespołem odbywa się w następujący sposób:
1) kierujący zespołem wprowadza pracownika (pracowników) na nieizolowany pomost pojazdu w obrębie ogrodzenia (kolor niebieski), zamyka furtkę na zamek od wewnątrz, i klucz zabiera ze sobą,
2)  kierujący zespołem otwiera drzwi od kabiny pojazdu (pierwszy stopień izolacji -kolor żółty), wprowadza pracownika (pracowników) do kabiny i zamyka drzwi od wewnątrz na klucz, klucz zabiera ze sobą,
3) kierujący zespołem otwiera drzwi kabiny prowadzące na izolowany pomost pośredni (kolor czerwony), wprowadza pracownika (pracowników) na izolowany pomost pośredni drugiego stopnia izolacji, pozostawiając te drzwi otwarte i zabezpiecza je przed samoczynnym zaniknięciem. Po wejściu na pomost pośredni zamyka zabezpieczenie uniemożliwiające przypadkowe schodzenie z tego pomostu do kabiny w przypadku, gdy pomost ten i pomost roboczy znajduje się pod potencjałem sieci jezdnej.
4) kierujący zespołem z pomostu pośredniego sprawdza ciśnienie powietrza w obwodzie zasilającym pantograf (pantografy), które powinno wynosić 0,5 MPa. Po stwierdzeniu właściwego ciśnienia podnosi pantograf (pantografy). W rozwiązaniu konstrukcyjnym pojazdu z jednym pantografem po dotknięciu ślizgacza pantografu do przewodów jezdnych wykonawca podnosi urządzenie wyrównawczo-ślizgowe lub zakłada połączenie wyrównawcze. W rozwiązaniach, w których nie zastosowano pantografu; wykonawca zakłada dwa połączenia wyrównawcze.
5)  po podniesieniu pantografów, urządzenia wyrównawczo-ślizgowego lub założeniu połączeń wyrównawczych, kierujący zespołem podnosi oraz zabezpiecza barierki ochronne, po czym stojąc, na izolowanym pomoście roboczym dotyka gołą dłonią przewodu jezdnego, dokumentując tym właściwości izolacyjne pomostu. Zezwala pracownikowi (pracownikom) przebywającemu na pomoście pośrednim na wejście na izolowany pomost roboczy.
6)    pracownik (pracownicy) zespołu do czasu udokumentowania właściwości izolacyjnych izolowanego pomostu roboczego przez wykonawcę przebywa na izolowanym pomoście pośrednim.

6.  Kierujący zespołem przez cały czas pracy powinien sprawować nieprzerwany nadzór nad pracownikiem (pracownikami) zespołu znajdującym się na izolowanym pomoście roboczym.

7. W razie konieczności opuszczenia miejsca pracy kierujący zespołem obowiązany jest przerwać pracę do czasu swego powrotu, a członków zespołu sprowadzić z pomostu roboczego.

8. Ruszać pojazdem wolno wyłącznie na sygnał kierującego zespołem dawany kierownikowi pociągu: ręcznie, przyborami sygnalizacyjnymi, lub przez radiotelefon.

9. W czasie przebywania pracowników zespołu na izolowanym pomoście roboczym (drugi stopień izolacji) nie wolno schodzić oraz zbliżać się lub dotykać do części elementów pierwszego stopnia izolacji, części uszynionych pojazdu i uszynionych elementów sieci jezdnej.

10. Zakończenie pracy:
1) pracownik (pracownicy) zespołu powinien zejść na pomost pośredni drugiego stopnia izolacji,
2)  kierujący zespołem powiadamia zespół o zakończeniu pracy, składa barierki ochronne na izolowanym pomoście roboczym, po czym zdejmuje połączenie wyrównawcze, schodzi na pomost pośredni drugiego stopnia izolacji skąd opuszcza pantograf (pantografy) lub urządzenie wyrównawczo-ślizgowe,
3) po zdjęciu połączeń wyrównawczych lub opuszczeniu pantografów nie wolno zbliżać się do elementów sieci jezdnej będącej pod napięciem na odległość mniejszą niż 0,7m,
4)  po otwarciu zabezpieczenia schodów zespół schodzi do kabiny pojazdu (pierwszy stopień izolacji - kolor żółty),
5) kierujący zespołem po stwierdzeniu, że cały zespół znajduje się w kabinie zamyka drzwi prowadzące na schody wejściowe na pomost pośredni, otwiera drzwi celem sprowadzenia zespołu na nieizolowany pomost pojazdu w obrębie ogrodzenia, zamyka drzwi kabiny, na pomoście pierwszego stopnia izolacji otwiera drzwi (furtkę wyjściową) celem sprowadzenia zespołu z nieizolowanego pomostu pojazdu na zewnątrz.

11. Zakończenie pracy wykonawca zgłasza dyżurnemu ruchu i dyspozytorowi zasilania.

§ 28.
Odpowiedzialność za bezpieczeństwo pracy.

1. Osobami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo pracy są:
1) kierownik jednostki wykonawczej,
2) kierujący zespołem,
3) pracownik (pracownicy) zespołu,
4) dyspozytor zasilania.

2. Kierownik jednostki wykonawczej odpowiedzialny jest za:
1) wyznaczenie zespołu pracowników o odpowiednich kwalifikacjach,
2) wydanie prawidłowego polecenia na pracę,
3) wyposażenie zespołu w odpowiednie narzędzia, urządzenia i sprzęt ochronny w ilości niezbędnej dla bezpiecznego i właściwego wykonania pracy.

3. Kierujący zespołem odpowiedzialny jest za:
1) poinstruowanie pracowników wchodzących w skład zespołu o charakterze zamierzonej pracy i bezpiecznym jej wykonaniu,
2) sprawdzenie sprzętu przed rozpoczęciem pracy,
3) wydanie prawidłowych poleceń,
4) zastosowanie przed rozpoczęciem pracy koniecznych środków bezpieczeństwa,
5) właściwy stan narzędzi sprzętu ochronnego używanego w czasie pracy,
6) właściwą organizację pracy,
7) prowadzenie pracy zgodnie z zakresem otrzymanego polecenia i według wskazań w nim zawartych,
8) nadzór nad podległymi pracownikami,
9) prowadzenie pracy zgodnie z przepisami bezpieczeństwa pracy,
10)   przerwanie pracy w przypadku zaistnienia okoliczności mających wpływ na bezpieczeństwo pracy.
Kierujący zespołem zobowiązany jest odsunąć od wykonania pracy każdego z podległych mu pracowników w przypadku, gdy stwierdzi, że dany pracownik nie przestrzega przepisów bezpieczeństwa pracy, nie wykonuje poleceń lub prace wykonuje niedbale.

4. Pracownik (pracownicy) zespołu odpowiedzialny jest za:
1) przyjęcie do wiadomości treści pouczenia i polecenia na pracę,
2) właściwą realizację poleceń kierującego zespołem,
3) wykonywanie pracy zgodnie z przepisami i zasadami bhp,
4)  niezwłoczne zawiadomienie kierującego zespołem o zagrożeniach dla życia lub zdrowia ludzkiego.

5.   Dyspozytor zasilania wydając polecenie ustne na wykonanie napraw awaryjnych i doraźnych odpowiedzialny jest za wydanie prawidłowego polecenia na pracę.

§ 29.
Uprawnienia pracowników wykonujących pracę bez wyłączenia napięcia.

1.  Pracujący na sieci jezdnej bez wyłączenia napięcia ma prawo odmówić wykonania pracy w przypadku, gdy czuje się źle lub ma wątpliwości czy praca jest wykonywana zgodnie z przepisami bezpieczeństwa pracy.

2.  W przypadku stwierdzenia, że praca wykonywana jest niezgodnie z przepisami bhp pracownik zespołu odmawia jej kontynuacji poprzez stosowne (stanowcze) oświadczenie ustne, zgłoszone kierującemu zespołem.

3.   O każdej odmowie wykonania prący lub jej przerwaniu należy powiadomić poleceniodawcę przez odnotowanie powyższego faktu w poleceniu na pracę (książce służby w przypadku polecenia ustnego). Zapis ten musi być potwierdzony podpisem pracownika odmawiającego wykonania pracy.