Rozdział 7
USZKODZENIA


§25 §26

§ 25.
Postępowanie w razie uszkodzenia urządzeń

1.   Uszkodzenie urządzeń rogatkowych uniemożliwiające zamykanie przejazdu przed nadejściem pociągu jest zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu na danym przejeździe kolejowym.
W takich okolicznościach przejazd musi być, do czasu usunięcia uszkodzenia i naprawienia rogatki, strzeżony na miejscu przez dróżnika przejazdowego lub innego pracownika kolejowego, wyznaczonego przez zawiadowcę odcinka drogowego lub przez zawiadowcę (naczelnika) stacji, w zależności od tego, przez którą służbę obsługiwany jest dany przejazd.
W przypadkach gdy służba ruchu, przy obsługiwanej przez nią a uszkodzonej rogatce, nie może natychmiast przejąć strzeżenia na miejscu takiego przejazdu, strzeżenie to czasowo powinno być przejęte przez pracownika służby drogowej na żądanie zawiadowcy (naczelnika) stacji. Pracownik ten powinien być zastąpiony przez pracownika służby ruchu w możliwie najkrótszym czasie.

2.  W przypadkach określonych w ust. 1 pracownik strzegący na miejscu bezpieczeństwa ruchu na danym przejeździe obowiązany jest do czasu usunięcia uszkodzenia ustawić z obu stron przejazdu, po prawej stronie drogi, bezpośrednio przed rogatką, w odległości 1 m od krawędzi jezdni, znak drogowy "Stój" {II A-20) z napisem "Rogatka uszkodzona".

3.  W razie wyjątkowych okoliczności, uniemożliwiających natychmiastowe zorganizowanie strzeżenia na miejscu przejazdu z uszkodzoną rogatką w sposób zapewniający bezpieczeństwo ruchu, należy bezzwłocznie powiadomić o tym dyżurnych ruchu sąsiednich posterunków zapowiadawczych (stacji) ze wskazaniem km danego przejazdu. Dyżurni ruchu powinni w myśl przepisów Rl, do czasu wprowadzenia strzeżenia na miejscu takiego przejazdu lub usunięcia uszkodzenia rogatki, wydawać kierownikowi pociągu, a gdy nie ma kierownika pociągu - maszyniście, rozkazy szczególne zmniejszenia szybkości pociągów do 15 km/h w rejonie takiego przejazdu i zachowania szczególnej ostrożności, łącznie z podaniem sygnału dźwiękowego "baczność" z lokomotywy.

4.   Każde uszkodzenie urządzeń rogatkowych lub inna zauważona usterka, która uniemożliwia zabezpieczenie przejazdu musi być natychmiast zgłoszona dyżurnym ruchu sąsiednich posterunków zapowiadawczych (stacji), którzy powinni zaraz o tym zgłosić właściwemu zawiadowcy odcinka zabezpieczenia ruchu lub zawiadowcy odcinka sygnałowego bądź też pracownikowi odpowiedzialnemu za utrzymanie urządzeń na działce.
Gdy rogatka obsługiwana jest przez służbę drogową, powinni również powiadomić o tym zawiadowcę odcinka drogowego lub toromistrza.

5.  W przypadku najechania pojazdu drogowego na urządzenia rogatkowe czy też sygnalizacji półsamoczynnej i uszkodzenia tych urządzeń, obowiązkiem każdego pracownika, a przede wszystkim pracownika obsługującego te urządzenia, jest starać się ustalić numer samochodu czy innego pojazdu, stwierdzić nazwiska właściciela i kierowcy tego pojazdu w celu pociągnięcia winnych do odpowiedzialności i uzyskania zwrotu kosztów naprawy uszkodzonych urządzeń.
W przypadku gdyby przed naprawą części uszkodzonych urządzeń (rogatki czy sygnalizacji półsamoczynnej) nastąpiło ich dalsze uszkodzenie przez następny pojazd drogowy, obsługujący te urządzenia powinien określić ich stan po pierwszym i drugim uszkodzeniu w celu ustalenia stopnia odpowiedzialności materialnej poszczególnych sprawców uszkodzenia.

6.  Jeżeli na skutek wypadku nastąpi uszkodzenie urządzeń rogatkowych czy też urządzeń sygnalizacji półsamoczynnej,, to postępowanie w tym zakresie powinno być zgodne z instrukcją R3. Protokół oraz odpowiedni szkic należy przesłać do właściwej jednostki służby zr i ł w celu ściągnięcia, w razie potrzeby, odpowiednich należności.
Naprawę uszkodzonych urządzeń powinien przeprowadzić niezwłocznie miejscowy odcinek zabezpieczenia ruchu lub odcinek sygnałowy albo warsztat oddziałowy.

7.  Jeżeli nastąpiło uszkodzenie urządzeń rogatkowych (rogatki obsługiwanej na miejscu) tego rodzaju, że opuszczone do położenia poziomego i zaryglowane drągi rogatkowe nie dadzą się w normalny sposób otworzyć do położenia pionowego lub do położenia umożliwiającego swobodne przekraczanie przejazdu, to dla przepuszczenia użytkowników drogi przez przejazd dróżnik przejazdowy lub inny pracownik obsługujący rogatki powinien:
1)   obrócić ręcznie w lewo lub w prawo - w zależności od tego, po której stronie drogi jest ustawiona rogatka - o kąt około 90° (1/4 pełnego obrotu) tarczę nastawczą (linkową) przyrządu nastawczego rogatki, a następnie ręcznie podnieść drąg rogatki do położenia pionowego. Analogicznie należy postąpić z każdym następnym drągiem rogatki uszkodzonej tego przejazdu;.
2)   jeśli uszkodzenie jest tego rodzaju, że tarcza nastawczą (linkowa) przyrządu nastawczego nie pozwoli się obrócić lub mimo obrócenia tej tarczy drąga rogatkowego nadal nie można podnieść do góry, to dla odryglowania drąga rogatkowego-dróżnik przejazdowy (lub inny pracownik obsługujący rogatkę) powinien wyjąć zawleczkę z osi przyrządu nastawczego, mocującą za pomocą pierścienia tarczę nastawczą (linkową), a następnie odsunąć około 5 om po tej osi tarczę nastawczą przyrządu nastawczego rogatki. Drąg rogatki należy następnie podnieść ręcznie do położenia pionowego i prowizorycznie unieruchomić go.
Analogicznie należy postąpić z każdym następnym drągiem rogatki uszkodzonej tego przejazdu. W takim przypadku, do czasu usunięcia uszkodzenia, drągi rogatkowe można obsługiwać ręcznie.
Czynności wymienione w pkt 1 lub 2 należy wykonać wówczas, gdy pracownik obsługujący rogatki w możliwie krótkim czasie nie ustali widocznych przyczyn tego rodzaju uszkodzenia, które mógłby osobiście w takim przypadku usunąć, jak np. rozłączenie połączonych wzajemnie ze sobą dwóch drutociągów pędni itp.

8.  W przypadkach wystąpienia takiego rodzaju uszkodzenia, że podczas normalnej obsługi windy (mechanicznej lub elektrycznej) dla zamknięcia i otwarcia przejazdu nie następuje włączanie lub wyłączanie świateł czerwonych sygnalizacji półsamoczynnej, do czasu usunięcia tego uszkodzenia urządzenia sygnalizacyjne można obsługiwać dodatkowo (awaryjnie) za pomocą odpowiednich przełączników do tego przewidzianych po uprzednim zdjęciu plomby. Za pomocą tych przełączników można również obsługiwać sygnalizację półsamoczynną, jeżeli z jakichkolwiek powodów nie można obsłużyć wind (windy) rogatkowych dla normalnego sterowania tymi urządzeniami.

9.  Gdy po obsłużeniu nastawnika lub innego elementu sterującego windą elektryczną w celu zamknięcia lub otwarcia przejazdu nie nastąpi uruchomienie tej windy, co widoczne jest po braku ruchu drągów rogatkowych, należy wtedy niezwłocznie doprowadzić nastawnik lub inny element sterujący do położenia wyłączającego dopływ prądu do silnika windy elektrycznej. Następnie pracownik obsługujący te urządzenia powinien sprawdzić przez wymianę bezpiecznika (bezpieczników) lub obsługę wyłącznika itp. (jeśli jest widoczne uszkodzenie czy zadziałanie tych elementów i jeżeli są one dla niego dostępne), czy przyczyną tego uszkodzenia nie jest któryś z tych elementów. Jeśli czynność ta nie spowoduje usunięcia usterki, to do czasu usunięcia uszkodzenia lub powrotu napięcia zasilającego, rogatki należy obsługiwać przez awaryjną obsługę windy elektrycznej, tj. za pomocą korby znajdującej się na zewnętrznej stronie obudowy windy.

10.  Jeżeli nastąpi uszkodzenie urządzenia sygnalizacji zbliżania się pociągu powodujące nadawanie (na posterunku dróżnika przejazdowego) sygnału, mimo że do przejazdu nie zbliża się pociąg, to należy - do czasu usunięcia tego uszkodzenia - wyłączyć zbyteczny sygnał za pomocą odpowiedniego wyłącznika.
W takim przypadku lub w razie powstania usterki, która powoduje nieuruchamianie przez pociąg sygnalizacji zbliżania się pociągu, należy do czasu usunięcia uszkodzenia urządzenie w całości lub w odniesieniu do toru lub kierunku (w zależności od zakresu uszkodzenia) uważać za nieczynne.
W takich okolicznościach należy zażądać niezwłocznego usunięcia uszkodzenia, a rogatkę obsługiwać nadal normalnie, tj. według nadawnych z sąsiednich posterunków zapowiadawczych informacji i sygnałów dzwonka aparatu telefonicznego, który jest zasadniczym urządzeniem informacyjnym o ruchu pociągów na danym szlaku kolejowym.

11. O każdym uszkodzeniu lub w przypadkach jakiejkolwiek usterki w działaniu urządzeń rogatkowych, sygnalizacji półsamoczynnej lub sygnalizacji zbliżania się pociągów powinien być dokonany przez pracownika obsługującego te urządzenia odpowiedni zapis w książce kontroli urządzeń (zał., część I). Następnie powinien on niezwłocznie powiadamiać o tym dyżurnych ruchu sąsiednich stacji, którzy następnie powinni zaraz powiadomić pracownika odpowiedzialnego za utrzymanie urządzeń na działce lub zawiadowcę odcinka zabezpieczenia ruchu (sygnałowego) w celu najszybszego usunięcia uszkodzenia.
W przypadkach określonych w ust. 1, 2 i 3 pracownik obsługujący rogatkę i dyżurni ruchu sąsiednich posterunków zapowiadawczych (stacji) powinni natychmiast wprowadzić wymagane obostrzenia.


§ 26.
Części zapasowe

Niezwłoczne przywracanie sprawności eksploatacyjnej urządzeń rogatkowych, sygnalizacji półsamoczynnej lub sygnalizacji zbliżania się pociągu wymaga, aby jednostki liniowe utrzymujące te urządzenia miały następujące podstawowe części zapasowe, a mianowicie: części wymienne do rogatek, drut, linkę pędniową, silnik do windy elektrycznej, przekaźnikowe zestawy wtykowe, przekaźniki pojedyncze, bezpieczniki, żarówki sygnalizacyjne, urządzenia sygnałowe światła czerwonego, torowe urządzenia oddziaływania pociągu, itp.