ROZDZIAŁ 1
Postanowienia wstępne


§1 §2 §3 §4 §5
§6 §7 §8 §9

§ 1.
Cel instrukcji

1.   Instrukcja o organizacji i użytkowaniu sieci radiotelefonicznych PKP ma na celu zaznajomienie personelu obsługującego radiotelefony z zasadami posługiwania się sprzętem oraz zakresem jego wykorzystania, a personelu nadzoru z zagadnieniami organizacji sieci radiotelefonicznych PKP.

2.   Znajomość niniejszej instrukcji obowiązuje:
1)   pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których zostały zainstalowane urządzenia radiotelefoniczne (stacjonarne lub przewoźne) - w zakresie stanowiska pracy,
2)   pracowników, którym przydzielono do użytku służbowego radiotelefony noszone - w zakresie stanowiska pracy,
3)   pracowników nadzoru i kontroli w służbach techniczno-eksploatacyjnych.


§ 2.
Zakres instrukcji

1. Instrukcja zawiera:
1)   podział sieci radiotelefonicznych PKP pod kątem ich przeznaczenia,
2)   opis obsługi urządzeń stosowanych na PKP,
3)   zasady wyposażenia jednostek organizacyjnych PKP w urządzenia radiotelefoniczne,
4)   obowiązujące znaki wywoławcze,
5)   postanowienia porządkowe.

2. Zasady utrzymania urządzeń radiotelefonicznych zawarte są w oddzielnych przepisach.


§ 3.
Stosowane określenia i oznaczenia

1.   Radiotelefon jest to urządzenie radiokomunikacyjne UKF składające się z zespołu nadawczo-odbiorczego, zasilacza, anteny oraz w zależności od typu, innych dodatkowych elementów (manipulator, mikrotelefon, zespół słuchawkowo-laryngofonowy, przełącznik nożny itp.) umożliwiających porozumiewanie się na drodze bezprzewodowej na z góry określonych częstotliwościach pracy (kanałach).

2.   Radiotelefon stacjonarny jest to urządzenie radiokomunikacyjne UKF zainstalowane w budynku lub innym obiekcie stałym, zasilane z sieci energetycznej napięciem 220 V prądu zmiennego i posiadające antenę stacjonarną.

3.   Radiotelefon przewoźny jest to urządzenie radiokomunikacyjne UKF zainstalowane w lokomotywie, samochodzie lub innym obiekcie ruchomym, zasilane z pokładowego źródła energii elektrycznej i posiadające antenę przewoźną taborową lub prętową.

4.   Radiotelefon noszony jest to urządzenie radiokomunikacyjne UKF przystosowane do noszenia przez użytkownika i zasilane z wewnątrznej baterii akumulatorów o małej pojemności.

5.   Manipulator radiotelefoniczny pociągowy jest to część składowa zestawu radiotelefonu umożliwiająca manipulacje, prowadzenie rozmów i wysyłanie automatycznego sygnału "ALARM".

6.   Radiotelefoniczny manipulator sterujący jest to część składowa zestawu radiotelefonu umożliwiająca zdalne sterowanie radiotelefonem na drodze przewodowej (zdalne przełączanie kanałów, włączanie urządzenia, sterowanie itp.).

7.   Radiotelefoniczny manipulator dyspozycyjny jest to część składowa zestawu radiotelefonu posiadająca układ rozmowny oraz tastaturę wybierczą i umożliwiająca wybieranie drogą radiową abonentów ogólnoeksploatacyjnej sieci telefonicznej PKP.

8.   Koncentrator radiotelefonów jest urządzeniem przeznaczonym dla nastawni dysponujących na dużych węzłach i umożliwia zastąpienie do 10 szt. manipulatorów pociągowych. Urządzenie reaguje wyłącznie na wywołanie poprzedzone tonem selektywnego wywołania przeznaczonym do wywoływania radiotelefonów stacjonarnych.

9. Sieć radiotelefoniczna jest to zespół radiotelefonów pracujących na tym samym kanale (lub kilku kanałach) na określonym terenie (np. stacja, linia kolejowa).

10.   Znak wywoławczy radiotelefonu jest to hasło słowne, cyfrowe lub słowno-cyfrowe określające konkretnego użytkowanika radiotelefcnu.

11.   Oznaczenia graficzne na schematach organizacyjnych sieci radiotelefonicznych.

1)   radiotelefon stacjonarny
2)   radiotelefon przewoźny
3)   radiotelefon noszony

Ilość kratek lub cyfra przed oznaczeniem kanału oznacza liczbę kanałów obsadzonych w danym radiotelefonie.

12.   Oznaczenia literowe na schematach sieci radiotelefonicznych.

1)   częstotliwość sieci manewrowej fm
2)   częstotliwość sieci spisywaczy fs
3)   częstotliwość sieci zbiorowej fb
4)   częstotliwość sieci rozgłoszeniowej fr
5)   częstotliwość sieci pociągowej fp
6)   częstotliwość sieci ratunkowej fR
7)   częstotliwość sieci radiowej dyspozytora zasilania elektroenergetycznego fT
8)   częstotliwość sieci utrzymania fu
9)   częstotliwość sieci drogowej fD
10)   częstotliwość sieci służby zdrowia fZ
11)   częstotliwość sieci SOK fW
12)   częstotliwość sieci zbiorowej liniowej fk

§ 4.
Przeznaczenie urządzeń radiotelefonicznych

1. Urządzenia radiotelefoniczne są przeznaczone do przekazywania krótkich informacji, zezwoleń oraz poleceń między radiotelefonem stacjonarnym a ruchomym (przewoźnym lub noszonym) lub między radiotelefonami ruchomymi.

2.   Radiotelefony pracujące w sieciach PKP służą wyłącznie do prowadzenia rozmów służbowych dotyczących pracy służb kolejowych oraz bezpieczeństwa ruchu.

3.   Nawiązywanie łączności między radiotelefonami stacjonarnymi jest zabronione. Wyjątek stanowią przypadki:
1)   całkowitej przerwy w łączności przewodowej,
2)   zagrożenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego.

4.   Praca urządzeń radiotelefonicznych jest kontrolowana przez powołane do tego celu jednostki resortu komunikacji oraz odpowiednie jednostki innych resortów; prowadzone rozmowy mogą być rejestrowane a urządzenia, z których są prowadzone - zlokalizowane.


§ 5.
Obowiązki i odpowiedzialność personelu obsługi

1.   W skład personelu obsługi urządzeń radiotelefonicznych na PKP wchodzą wszyscy pracownicy PKP, na których stanowiskach pracy zostały zainstalowane radiotelefony stacjonarne lub przewoźne oraz którym przydzielono do użytku służbowego radiotelefony noszone.

2.   Personel służby automatyki i telekomunikacji zobowiązany jest przeszkolić z zakresu obsługi urządzeń pracowników należących do zespołu instruktorskiego i kontrolerskiego służb użytkujących urządzenia radiotelefoniczne.

3.   Zagadnienia związane z obsługą i eksploatacją urządzeń radiotelefonicznych wchodzą w zakres tematyki pouczeń okresowych i doraźnych przeprowadzanych przez instruktorów właściwych służb eksploatujących urządzenia radiotelefoniczne.

4.   Praktyczne przeszkolenie pracowników obsługujących urządzenia radiotelefoniczne przeprowadza instruktor lub zwierzchnik jednostki służbowej w miejscu pracy, w którym zostało zainstalowane urządzenie, a w odniesieniu do urządzeń noszonych - na sprzęcie przydzielonym do użytkowania danej jednostce służbowej.
Egzamin praktyczny powinien być przeprowadzany w obecności przedstawiciela służby automatyki i telekomunikacji, któremu te urządzenia podlegają.
Przeszkolenie powinno dotyczyć zasad obsługi urządzeń oraz (znajomości niniejszej instrukcji a jego wynik należy odnotować w rejestrze egzaminów pracownika w dziale "egzaminy praktyczne".

5.   Za prawidłowe wykorzystanie i obsługę urządzeń oraz stan plomb na poszczególnych zespołach odpowiedzialny jest pracownik, który obsługuje dane urządzenie radiotelefoniczne.

6.   Za stan urządzeń radiotelefonicznych, zabezpieczenie ich przed kradzieżą, dewastacją, zniszczeniem itp. odpowiedzialny jest materialnie pracownik, który obsługuje urządzenie radiotelefoniczne lub którego opiece powierzono pojazd z zainstalowanym urządzeniem radiotelefonicznym.

7.   Do obowiązków personelu obsługi należy:
1)   obsługiwanie urządzeń zgodnie z postanowieniami instrukcji,
2)   stosowanie ustalonych znaków wywoławczych,
3)   utrzymanie w czystości urządzeń radiotelefonicznych,
4)   dbałość o stan techniczny urządzeń i niedopuszczenie do uszkodzeń mechanicznych,
5)   zgłaszanie się na każde wywołanie skierowane "do siebie" oraz podawanie swojego znaku wywoławczego przy inicjowaniu rozmowy,
6)   baczne zwracanie uwagi na prawidłowość działania powierzonego urządzenia oraz bezzwłoczne zapisywanie w dzienniku uszkodzeń urządzeń (druk PKP seria R 366) zauważonych usterek w jego działaniu i zgłaszaniu tych usterek personelowi utrzymania,
7)   ładowanie akumulatorków do radiotelefonów noszonych,
8)   dbałość o stan akumulatorów zasilających radiotelefoniczne urządzenia przewoźne.

8.   Dostarczanie do naprawy oraz przeglądów kontrolnych urządzeń noszonych w terminach ustalonych przez jednostkę służby automatyki i telekomunikacji oraz podanych w protokółach przekazania urządzeń do eksploatacji należy do kierownika jednostki organizacyjnej użytkującej radiotelefony.

9.   Zabrania się użytkownikowi:
1)   prowadzenia za pośrednictwem radiotelefonu rozmów nie związanych z pracą kolei, a w szczególności rozmów prywatnych,
2)   przekazywania informacji stanowiących tajemnicę państwową lub służbową,
3)   bezpodstawnego przełączania kanałów,
4)   dokonywania jakichkolwiek manipulacji wewnątrz urządzeń,
5)   odłączania urządzeń od instalacji zasilającej i manipulacyjnej,
6)   przekazywania urządzeń noszonych innym jednostkom organizacyjnym PKP bez zgody jednostki służby automatyki i telekomunikacji,
7)   wyłączania radiotelefonu przyciskami i przełącznikami do tego celu przeznaczonymi w czasie pełnienia służby,
8)   wkładania do gniazd bezpiecznikowych urządzeń radiotelefonicznych drutu, gwoździ itp. materiałów mogących spowodować trwałe uszkodzenie urządzenia.


§ 6.
Obowiązki personelu nadzoru i kontroli

1.   Do personelu nadzoru i kontroli należą starsi kontrolerzy, kontrolerzy, starsi instruktorzy, instruktorzy i inspektorzy służb wykorzystujących urządzenia radiotelefoniczne oraz służby utrzymującej te urządzenia.

2.   Do obowiązków personelu nadzoru i kontroli służb użytkujących urządzenia radiotelefoniczne należy:
1)   nadzór nad właściwą eksploatacją urządzeń ze szczególnym uwzględnieniem przestrzegania dyscypliny rozmów i stosowania ustalonych znaków wywoławczych,
2)   sprawdzanie stanu działania urządzeń,
3)   sprawdzanie umiejętności obsługi urządzeń przez użytkownika,
4)   prowadzenie pouczeń z zakresu obsługi urządzeń,
5)   wnioskowanie, w przypadkach naruszenia dyscypliny prowadzenia rozmów lub nieumiejętności obsługi urządzeń, kierowania pracownika na egzaminy kontrolne z zagadnień ujętych w niniejszej instrukcji.

3.   Personel nadzoru i kontroli służb wykorzystujących urządzenia radiotelefoniczne zobowiązany jest do ścisłej współpracy z personelem utrzymującym urządzenia.

4.   Do obowiązków personelu nadzoru i kontroli służby utrzymującej urządzenia radiotelefoniczne należą zagadnienia wymienione w ust. 2 pkt 1-3 oraz pkt 5.

5. Kontrolerzy i instruktorzy mogą wykorzystywać do kontroli pracy sieci liniowych kontrolne radiotelefony noszone, będące na wyposażeniu służby automatyki i telekomunikacji.


§ 7.
Podział sieci radiotelefonicznych

1.   Radiotelefoniczne sieci PKP dzielą się na dwie grupy:
1)   sieci stacyjne, obejmujące zasięgiem teren danej stacji,
2)   sieci liniowe, działające na określonych liniach kolejowych lub na całej sieci PKP.

2.   Do grupy sieci stacyjnych zalicza się:
1)   sieć manewrową,
2)   sieć spisywaczy,
3)   sieć zbiorową,
4)   sieć rozgłoszeniową.

3.   Do grupy sieci liniowych działających na określonych liniach kolejowych zalicza się:
1)   sieć pociągową,
2)   sieć radiową dyspozytora zasilania elektroenergetycznego,
3)   sieć Państwowych Kolei Linowych.

4.   Do grupy sieci liniowych działających na terenie całego kraju zalicza się:
1)   sieć ratunkową,
2)   sieć drogową i utrzymania,
3)   sieć Kolejowej Służby Zdrowia,
4)   sieć Służby Ochrony Kolei,
5)   sieć zbiorową liniową (automatyczną sieć radiotelefoniczną),
6)   sieć Biur Projektów Kolejowych.

5.   Radiotelefoniczne sieci liniowe mogą być jedno lub wielokanałowe.

6.   Tworzenie innych sieci niż wymienione w ust. 2-4 bez uzyskania każdorazowo zgody Dyrekcji Generalnej KP jest zabronione.


§ 8.
Znaki wywoławcze i ich przeznaczenie

1.   Znaki wywoławcze służą do identyfikacji poszczególnych radiotelefonów pracujących w sieci oraz ich użytkowników.

2.   Każdy radiotelefon posiada znak wywoławczy obowiązujący:
1)   na terenie danej stacji kolejowej - dla urządzeń pracujących w sieciach stacyjnych,
2)   na całej sieci PKP - dla urządzeń pracujących we wszystkich sieciach, liniowych.

3.   Znak wywoławczy danego urządzenia jest ściśle związany ze stanowiskiem pracy, na którym zostało zainstalowane urządzenie i nie ulega zmianie w przypadku, wymiany uszkodzonego radiotelefonu na pełnosprawny.

4.   Zasada podana w ust. 3 dotyczy również wszystkich radiotelefonów przewoźnych i noszonych.


§ 9.
Zasady prowadzenia rozmów radiotelefonicznych

1.   Wszystkie sieci radiotelefoniczne PKP poza siecią zbiorową liniową są sieciami łączności dwukierunkowej, simpleksowej z selektywnym wywołaniem indywidualnym, grupowym lub bez selektywnego wywołania.

2.   Zasada pracy simpleksowej wyklucza możliwość jednoczesnego nadawania i odbierania informacji.

3.   Systemy selektywnego wywołania umożliwiają wywołanie określonej grupy abonentów (wywołanie grupowe) lub konkretnego abonenta (wywołanie indywidualne).

4.   Sposób prowadzenia rozmów radiotelefonicznych powinien być taki, aby mowa była jak najbardziej zrozumiała. W tym celu należy przestrzegać następujących zasad:
1)   wymawiać każde słowo wyraźnie,
2)   mówić z równomierną szybkością,
3)   utrzymywać równomierny poziom głosu,
4)   mikrofon trzymać w odległości 10-15 cm od ust,
5)   przerywać mówienie, gdy zachodzi konieczność odwrócenia głowy od mikrofonu.

5.   Przed rozpoczęciem nawiązywania łączności należy przez okres kilku sekund dokonać nasłuchu, czy w tym czasie nie jest prowadzona rozmowa przez inne osoby pracujące w danej sieci na tym samym kanale.

6.   W radiotelefonach stacjonarnych i przewoźnych fakt prowadzenia rszmowy przez inne osoby (zajętość kanału) sygnalizowany jest świeceniem lampki fali nośnej.

7.   Przerywanie rozmów prowadzonych przez inne osoby jest niedozwolone. Wyjątek stanowią przypadki potrzeby przekazania meldunków dotyczących zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego, życia lub zdrowia ludzkiego oraz konieczności wezwania pomocy.
W tym celu należy:
1)   w radiotelefonach bez selektywnego wywołania przycisnąć przycisk mikrofonu i wypowiedzieć trzykrotnie słowo "ALARM" po czym natychmiast zwolnić przycisk, czynność tą należy powtarzać kilkakrotnie, aż do czasu gdy nastąpi przerwanie prowadzonej rozmowy,
w radiotelefonach z selektywnym wywołaniem grupowym należy przycisnąć kolejno przyciski selektywnego wywołania grupowego a następnie przycisnąć przycisk mikrofonu ?i wypowiedzieć trzykrotnie słowo "ALARM",
2)   w przypadku stwierdzenia, że nastąpiło przerwanie prowadzonej uprzednio rozmowy, podać swój znak wywoławczy i natychmiast przekazać meldunek,
3)   po przekazaniu meldunku, żądać potwierdzenia przyjęcia informacji przez stacje, które odebrały meldunek.

8.   Przed rozpoczęciem przekazywania informacji w trybie normalnym należy wywołać abonenta w następujący sposób:
1)   po naciśnięciu przycisku mikrofonu podać znak wywoławczy żądanego abonenta,
2)   podać swój znak wywoławczy,
3)   wypowiedzieć słowo "ODBIÓR",
4)   zwolnić natychmiast przycisk mikrofonu i oczekiwać odpowiedzi.

9.   Szczegóły dotyczące manipulacji przy obsłudze poszczególnych typów radiotelefonów podane są w rozdziale 2.

10. W przypadku nie zgłaszania się wywoływanego abonenta należy wywołanie powtórzyć. Jeżeli po trzykrotnym wywołaniu abonent nie zgłasza się, należy uznać go za nieosiągalnego.

11.   Każdorazowo, po zakończeniu wywołania lub przekazywania informacji należy wypowiedzieć słowo "ODBIÓR", po czym zwolnić przycisk mikrofonu. Oznacza to zakończenie przekazywania informacji i oczekiwanie odpowiedzi.

12.   Słowa "ODBIÓR" nie wypowiada się tylko wówczas, gdy nie oczekuje się odpowiedzi od współkorespondenta.
W tym przypadku rozmowę kończy się słowami "BEZ ODBIORU" lub "KONIEC".                                             \

13.   Odebrana za pośrednictwem radiotelefonu informacja powinna być:
1)   potwierdzona, gdy było nadane słowo "ODBIÓR",
2)   powtórzona, gdy było nadane żądanie powtórzenia informacji.

14.   Wzory prowadzenia rozmów w sieciach stacyjnych i liniowych podane są w załączniku nr 1.