Rozdział 16
BEZPIECZEŃSTWO PRACY PRZY ROBOTACH ZWIĄZANYCH Z KONSERWACJĄ I PRZEGLĄDAMI URZĄDZEŃ SRK


§120 §121 §122 §123 §124 §125 §126 §127 §128

§ 120.
Wskazówki ogólne

1. Automatyk wykonujący samodzielne prace przy konserwacji, przeglądach urządzeń srk jest obowiązany posiadać odpowiednie przeszkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodnie z obowiązującym programem.

2. Mistrz automatyki podczas rozdzielania prac, jest obowiązany przypomnieć pracownikom istotne, w zależności od miejsca i rodzaju robót, zasady zachowania się na torach i bezpiecznego wykonania robót.

3. W czasie wykonywania robót należy stosować sprzęt i odzież ochrony osobistej.


§ 121.
Prace w torach

1. Przy wykonywaniu prac na i przy torze, należy zachować szczególną ostrożność.

2. Pracownicy wykonując roboty związane z konserwacją i przeglądami urządzeń lub przebywając na torach powinni przestrzegać następujących zasad:
1) należy unikać chodzenia po torach, jeżeli jednak wymaga tego rodzaj pracy, to należy iść torem, dla którego kierunek jazdy jest przeciwny do kierunku poruszania się; należy przy tym zwracać uwagę na ruch na sąsiednim i na danym torze oraz, czy po danym torze nie nadjeżdża pociąg z tyłu,
2) podczas przejeżdżania taboru nie wolno wykonywać żadnych robót na torze i w bezpośrednim sąsiedztwie toru, po którym przejeżdża tabor; na czas przejazdu taboru na szlaku, pracownicy powinni odsunąć się od zewnętrznej szyny toru na odległość co najmniej 2 m, natomiast na torach stacyjnych, powinni zejść na sąsiednie międzytorze, zwracając przy tym uwagę, czy po sąsiednim torze do miejsca robót nie zbliża się tabor,
3) w czasie przerw w pracy nie wolno siadać na szynach, napędach, pędniach, dławikach torowych i innych urządzeniach,
4) przy przechodzeniu przez tory należy zwracać uwagę, czy do miejsca przechodzenia nie zbliża się tabor; nie należy przy tym stawiać nóg na główce szyn, podkładach lub ruchomych elementach nawierzchni torowej i urządzeń,
5) obserwacji przyrządu lub pracy urządzeń w czasie przejazdu taboru wolno dokonywać z miejsca odległego nie mniej niż 1,5 m od skrajnej szyny toru, po którym porusza się tabor,
6) w przypadku robót na i w pobliżu torów należy nosić kamizelkę ostrzegawczą (pomarańczową) a w miarę potrzeby także kask ochronny,
7) przy wychodzeniu z budynku lub miejsca z ograniczoną widocznością na tory i wchodzeniu na tory, należy bezpośrednio przed wejściem upewnić się, czy nie zbliża się po nim tabor,
8) w czasie niesprzyjających warunków atmosferycznych (mgła, zamieć, ulewa) miejsca robót powinny być strzeżone przez sygnalistę; każda praca w urządzeniach przytorowych powinna być wykonywana przez co najmniej dwóch pracowników, z których jeden powinien czuwać, czy do miejsca robót nie zbliża się tabor; w przypadku, gdy roboty są wykonywane w obrębie posterunku ruchu, może je wykonywać jeden pracownik, lecz w zapisie o przystąpieniu do robót musi być określony obowiązek i sposób uprzedzania przez pracownika obsługi urządzeń o jeździe taboru przez miejsca robót,
9) materiały, urządzenia i narzędzia potrzebne do wykonania robót należy układać na międzytorzu z zachowaniem skrajni budowli i taboru, nie wolno ich kłaść na szynach, krzyżownicach, ruchomych częściach zwrotnic i innych urządzeniach.


§ 122.
Prace przy urządzeniach elektrycznych

1. Sprawdzenie, naprawę lub wymianę elementów w urządzeniach elektrycznych należy wykonywać w zasadzie przy wyłączonym napięciu, o ponownym jego włączeniu należy powiadomić wszystkich pracowników bezpośrednio zainteresowanych pracą; jeżeli warunki ruchowe lub inne uniemożliwiają wyłączenia napięcia, wówczas należy stosować się do przepisów szczegółowych w tym zakresie, pamiętając, że należy zachować szczególną ostrożność oraz stosować chodnik dielektryczny, izolowane narzędzia, a jeżeli zachodzi taka potrzeba to również rękawice dielektryczne.

2. Przed przystąpieniem do prac konserwacji lub przeglądu urządzenia elektrycznego, prac w szafie torowej lub metalowym kontenerze, należy sprawdzić stan oraz połączenie linek uszyniających (uziemiających) a następnie sprawdzić, za pomocą próbnika neonowego lub przyrządu pomiarowego, czy nie znajduje się on pod napięciem.

3. Roboty związane z wymianą lub uzupełnieniem linek dławikowych należy wykonywać w rękawicach dielektrycznych. Przed montażem lub demontażem linki należy upewnić się, czy po danym torze nie jedzie pociąg, ustalić czas przerw między pociągami, w którym praca będzie wykonana, dokonać o tym zapisu w książce kontroli urządzeń, zewrzeć toki szynowe rozdzielone złączami szynowymi izolowanymi oraz wykonać zwarcie międzytokowe.


§ 123.
Prace przy urządzeniach z elementami ruchomymi

1. Na czas wykonywania robót w napędach zwrotnicowych, ryglach, przy zwrotnicach, zwrotach załomowych i innych urządzeniach z ruchomymi elementami, których uruchomienie mogłoby okaleczyć pracownika lub spowodować inny wypadek, należy użyć, stosowny do danego urządzenia, sposób zabezpieczenia uniemożliwiający jego uruchomienie przez obsługę lub samoczynne przesunięcie się (obrót) elementów składowych. W zapisie o przystąpieniu do robót należy określić sposób unieruchomienia urządzeń, sposób obsługi oraz sposób powiadamiania o potrzebie obsługi urządzeń lub jeździe taboru kolejowego w obrębie miejsca robót.


§ 124.
Kopanie dołów lub rowów

1. Przy kopaniu dołu lub rowu, na czas przerw w robotach, należy zabezpieczyć dół lub rów w sposób uniemożliwiający przypadkowe wpadnięcie osób postronnych. Po zakończeniu robót, wykopany dół lub rów należy zasypać, a teren robót należy uprzątnąć i wyrównać.

2. Nie wolno:
1) wchodzić do dołu w czasie opuszczania podstawy słupa sygnałowego, naprężacza lub podstawy rogatki,
2) wchodzić na słup do czasu, gdy nie będzie on pewnie połączony z podstawą i zabezpieczony przed przechylaniem się.


§ 125.
Prace na sygnalizatorach

1. Nie wolno:
1) wykonywać żadnych robót na sygnalizatorze podczas przejazdu taboru,
2) pracować dwóm osobom na tym samym sygnalizatorze,
3) wchodzić na sygnalizator podczas burzy.

2. Prace na sygnalizatorach mogą być wykonywane przez pracowników posiadających zezwolenie na pracę na wysokości, przy stosowaniu szelek bezpieczeństwa.

3. Przy pracy na sygnalizatorach, w przypadku zbliżenia sieci trakcyjnej, nie wolno używać długich narzędzi i materiałów, aby uniknąć dotknięcia elementów sieci będących pod napięciem i ewentualnego porażenia prądem. W przypadku, gdy przewidywane zbliżenie urządzeń do sieci trakcyjnej jest szczególnie niebezpieczne, prace należy wykonywać po wyłączeniu z niej napięcia.


§ 126.
Prace przy akumulatorach

1. Przy przyrządzaniu elektrolitu w postaci wodnego roztworu kwasu siarkowego należy do naczynia, odpornego na działanie kwasu, wlewać cienkim strumieniem kwas do wody, mieszając roztwór szklaną rurką lub pałeczką. Prace te należy wykonywać w okularach, osłonach gumowych, rękawicach oraz w odzieży kwasoodpornej. Przy przelewaniu większej ilości cieczy należy korzystać z "kołyski" lub podobnych urządzeń pomocniczych.

2. Pojemnik z kwasem siarkowym lub z elektrolitem musi być przenoszony przez dwie osoby w koszu lub w innym pojemniku posiadającym uchwyty. Ciężar przypadający podczas tej czynności na jednego pracownika nie powinien być większy niż 25 kg.

3. W miejscu przyrządzania elektrolitu lub wykonywania prac związanych z elektrolitem powinna być dostępna woda oraz mydło lub 2% roztwór sody. W przypadku kontaktu kwasu lub roztworu ze skórą, należy ją staranie przemyć wymienionymi środkami.

4. Zużyty elektrolit przed wylaniem należy zneutralizować lub dostarczyć w miejsce wyznaczone przez naczelnika sekcji.


§ 127.
Zagadnienia przeciwpożarowe

1. Materiały łatwopalne powinny być przechowywane w osobnych pomieszczeniach z daleka do źródeł ciepła. Przy stosowaniu tych materiałów należy przestrzegać przepisów przeciwpożarowych.

2. W pomieszczeniach przekaźnikowni, agregatu (siłowni), akumulatorni lub w ich pobliżu powinny się znajdować się gaśnice z nieprzekroczonym okresem używalności.

3. Palenie tytoniu lub używanie otwartego płomienia w akumulatorni, pomieszczeniu agregatu prądotwórczego lub pomieszczeniu z materiałami łatwopalnymi jest wzbronione.


§ 128.
Przenoszenie ciężarów

1. W przypadku przenoszenia, montażu lub demontażu ciężkich urządzeń, należy zapewnić taką liczbę ludzi, aby na jednego pracownika przypadał ciężar nie większy niż 50 kg,