Rozdział 5
SPOSÓB POSTĘPOWANIA W CZASIE PRZESZKÓD W DZIAŁANIU URZĄDZEŃ STEROWANIA RUCHEM KOLEJOWYM


§13 §14 §15 §16

§ 13.
Zawiadomienie o powstałych przeszkodach

1. W celu uniemożliwienia dostępu do urządzeń osobom niepowołanym oraz ustalenia odpowiedzialności za stan i działanie urządzeń, stosuje się zamknięcia w postaci zamków, zamków i plomb, tylko plomb lub kłódek, w zależności od konstrukcji urządzeń.
Każde zdjęcie plomby albo otwarcie zamka lub kłódki, jak również wszystkie roboty, prowadzone w urządzeniach srk i zaistniałe usterki należy zapisywać do książki kontroli urządzeń srk.
Do otwierania urządzeń, prowadzenia robót związanych z konserwacją i przebudową upoważnieni są na stałe pracownicy utrzymania wpisani przez naczelnika sekcji automatyki do wykazu A książki kontroli urządzeń danej nastawni. Ponadto na określony okres czasu mogą być upoważnieni inni pracownicy.

2. Nastawniczy jest obowiązany niezwłocznie zameldować telefonicznie dyżurnemu ruchu i zapisać w książce przebiegów, a następnie to samo w książce kontroli urządzeń srk a także w razie potrzeby, w dzienniku oględzin rozjazdów - o wszelkich uszkodzeniach w urządzeniach sterowania ruchem kolejowym, o przeszkodach w ich prawidłowej obsłudze, o braku kłódek lub plomb, o rozpruciu zwrotnic i uszkodzeniu lub przejechaniu wykolejnic. W razie rozprucia zwrotnicy - oprócz zanotowania w dzienniku oględzin rozjazdów o wyniku dokonanych oględzin tej zwrotnicy i zastosowania się do postanowień § 6 ust. 10, § 8 ust. 5 i § 15 ust. 10 - nastawniczy powinien również zanotować numer lokomotywy, która rozpruła zwrotnicę.

3. Jeżeli uszkodzenie albo przeszkoda w działaniu blokady stacyjnej powstała na nastawni wykonawczej, wymaga się wprowadzenia porozumienia telefonicznego albo wprowadzenia telefonicznego przesyłania poleceń i meldunków; nastawniczy powinien zaznaczyć, przede wszystkim w książce przebiegów, czas wprowadzenia takiej łączności i czas jej odwołania.
To samo powinien następnie zapisać w książce kontroli urządzeń srk.
Na nastawni dysponującej te same czynności wykonuje dyżurny ruchu, zapisuje je w książce kontroli urządzeń srk i odpowiednio w dzienniku ruchu lub w książce przebiegów.

4. Jeżeli uszkodzenie albo przeszkoda nie zostanie usunięta w przeciągu 24 godz. i jeżeli w tym terminie nie zostaną założone plomby w miejsce zerwanych, nastawniczy powinien codziennie, przy każdym zdawaniu służby, powtarzać meldunki i zapisywać je w książce przebiegów i w książce kontroli urządzeń srk; powinien zanotować, że usterka z danego dnia nie została usunięta i powiadamia o tym dyżurnego ruchu, a ten - naczelnika sekcji automatyki.

5. Blokowy na posterunku odstępowym powinien o powyższych przeszkodach lub uszkodzeniach zawiadomić dyżurnego ruchu stacji opiekuńczej oraz zapisywać te przeszkody do dziennika ruchu i do książki kontroli urządzeń srk.

6. Dyżurny ruchu powinien niezwłocznie przekazać informację o przeszkodach lub uszkodzeniach monterowi działkowemu lub naczelnikowi sekcji automatyki i zanotować to w książce kontroli urządzeń srk na swojej nastawni, bez względu na której nastawni zaistnieje uszkodzenie.
Jeżeli przeszkoda wpływa na regularny bieg pociągów, dyżurny ruchu powinien o niej zawiadomić również naczelnika sekcji eksploatacji. Naczelnik sekcji eksploatacji lub dyżurny ruchu dysponujący powinien zgłosić przeszkodę telegramem służbowym adresowanym zgodnie z instrukcją R-3, z wyjątkiem przypadku, gdy przeszkoda została usunięta przez personel obsługi lub utrzymania urządzeń, a usterka nie wpłynęła na opóźnienie pociągów.
O przeszkodach, które nie wymagają natychmiastowego usunięcia np. nieodblokowanie się bloku przebiegowo-utwierdzającego, dania zgody czy nakazu, wykleszczenie dźwigni lub rozprucie zwrotnicy bez uszkodzenia zwrotnicy, jeżeli zaistnieją między godziną 21 a 7 rano - na tych stacjach, gdzie nie ma ciągłych dyżurów, montera działkowego zawiadamia się między godziną 7 a 8 rano.
Każda rozpruta zwrotnica, niezależnie od tego, czy w wyniku oględzin personel obsługi dopuścił po niej jazdę pociągów lub taboru czy nie, powinna być w najkrótszym czasie sprawdzona przez naczelnika sekcji eksploatacji lub jego zastępcę, toromistrza albo montera nawierzchni kolejowej, wpisanego do wykazu B na odwrotnej stronie karty tytułowej książki kontroli urządzeń srk. W omawianym sprawdzaniu powinien brać udział upoważniony pracownik do samodzielnego wykonywania robót w urządzeniach srk wpisany do wykazu A na odwrotnej stronie karty tytułowej książki kontroli urządzeń srk, jeżeli rozprucie miało miejsce na zwrotnicy wyposażonej w mechaniczny napęd zwrotnicowy lub rygiel albo w elektryczny napęd zwrotnicowy, bądź kluczowy zamek zwrotnicowy stały (ryglowy, trzpieniowy). Wynik tego badania powinien być odnotowany w dzienniku oględzin rozjazdów.
Zapisu w książce kontroli urządzeń srk o zaistnieniu przeszkód należy dokonać zaraz po stwierdzeniu przeszkody. Jeżeli zaistniała przeszkoda wymaga ustawienia sygnałów przenośnych, należy to zrobić jak najszybciej i sprawdzić, czy sygnały te stoją we właściwym miejscu, przed każdym przebiegiem pociągu.

7. O usunięciu przeszkody personel utrzymania robi zapis w książce kontroli urządzeń srk. Zapis ten powinien być dokonany na tej nastawni, na której zaistniała usterka. Przykłady zapisów podano w załączniku 1. Personel obsługi urządzeń srk przyjmuje te zapisy do wiadomości, potwierdzając je swoim podpisem. Treść tego zapisu podaje się telefonicznie dyżurnemu ruchu, jeżeli usterka powstała na nastawni wykonawczej. Przyjmowany meldunek o przywróceniu działania urządzeń dyżurny ruchu powinien zapisać w książce kontroli urządzeń srk z zaznaczeniem, że dotyczy on nastawni wykonawczej (posterunku blokowego). Forma tego zapisu może być według uznania dyżurnego ruchu odpowiednio skrócona.

8. W przypadku obsługi z nastawni urządzeń na przejeździe kolejowym (rogatki, powtarzacz zdalnej kontroli działania urządzeń samoczynnej sygnalizacji przejazdowej), zapisy o uszkodzeniach prowadzi się we wspólnej książce kontroli urządzeń srk.


§ 14.
Przeszkody w działaniu urządzeń mechanicznych kluczowych

1. Jeżeli właściwym kluczem nie można otworzyć zamka zwrotnicowego lub też zamek po przekręceniu klucza pozostaje nadal zamknięty, należy natychmiast, bez względu na typ zamka, wezwać montera w celu usunięcia usterki.

2. Jeżeli zamek zwrotnicowy nie da się zamknąć, należy zwrotnicę zamknąć na sponę, a klucze przechowywać w miejscu wyznaczonym regulaminem technicznym stacji.

3. Jeżeli z powodu usterki nie można z aparatu kluczowego wyjąć klucza zwrotnicowego lub wykolejnicowego, względnie klucz został złamany lub zgubiony, dyżurny ruchu może w tym przypadku, po zapisaniu usterki w książce kontroli urządzeń srk, zezwolić na użycie klucza zapasowego, do czasu dostarczenia klucza nowego lub wymiany rejestru (§ 3 ust. 6).

4. Jeżeli ze skrzyni zależności nie da się wyjąć klucza sygnałowego mimo, że wszystkie czynności zostały wykonane zgodnie z tablicą zależności, należy wezwać personel utrzymania po uprzednim dokonaniu odnośnych zapisów w książce kontroli urządzeń srk. W tym przypadku nie wolno używać zapasowego klucza sygnałowego. Do czasu usunięcia usterki należy wydawać pociągom rozkazy szczególne lub polecenia wydawane za pomocą urządzeń łączności bądź używać sygnały zastępcze (jeżeli są).

5. Zapasowy klucz sygnałowy może być wzięty do zwolnienia dźwigni tylko w przypadku przeprowadzenia prób przekładania dźwigni przez personel utrzymania, po dokonaniu odnośnego zapisu w książce kontroli urządzeń srk. Dźwignię sygnałową można przekładać tytułem próby tylko na każdorazowe (ustne) zezwolenie dyżurnego ruchu.

6. Jeżeli nie da się przełożyć drążka przebiegowego lub nie da się wyjąć klucza przebiegowego i dlatego nie można blokować bloku zgody lub nakazu, należy (po dokonaniu odpowiedniego zapisu w książce kontroli urządzeń srk) powiadomić personel utrzymania. W tym przypadku nie wolno zwalniać bloków mechanicznie, jak też używać kluczy zapasowych albo usiłować zwolnić lub zablokować blok w sposób nieprzepisowy.

7. W przypadku, gdy przy zwracaniu zgody lub nakazu nie da się zablokować bloku otrzymania zgody lub nakazu lub gdy blok otrzymania zgody lub nakazu da się zablokować, a nie odblokuje się blok z nim współpracujący, można po dokonaniu zapisu w książce kontroli urządzeń srk oraz uzyskaniu zgody dyżurnego ruchu, jeżeli nieodblokowanie bloku miało miejsce na nastawni wykonawczej, użyć ręcznego zwalniacza do mechanicznego odblokowania bloku dania zgody lub nakazu.

8. W przypadku, gdy dźwignia sygnałowa przekłada się wyjątkowo ciężko, lub gdy po przełożeniu dźwigni sygnałowej, nie nastąpiła zmiana sygnału, personel obsługi powinien przejść wzdłuż całej pędni i ustalić przyczyny wyjątkowo trudnego przekładania dźwigni. Jeżeli powodem złej pracy pędni jest skręcenie lub przygniecenie pędni zwalonym ciężarem, należy przeszkodę z pędni usunąć.
Szczególną uwagę należy zwracać na przesuw pędni przy cofaniu dźwigni do położenia zasadniczego, gdyż przy złej pracy pędni może zaistnieć przypadek pozostania np. na semaforze, sygnału zezwalającego na jazdę. Jeżeli personel obsługi nie znajdzie przyczyny złej pracy pędni, należy niezależnie od sporządzonego zapisu w książce kontroli urządzeń srk, natychmiast powiadomić montera działkowego, a przed sygnałem wskazującym "Wolną drogę", mimo cofnięcia dźwigni sygnałowej do położenia zasadniczego, należy natychmiast ustawić tarczę zatrzymania i postąpić dalej zgodnie z obowiązującymi Przepisami sygnalizacji na PKP - E-1.

9. W przypadku niemożności przełożenia dźwigni ryglowej należy upewnić się, czy zwrotnica jest należycie przełożona i iglice przesunęły się na właściwą odległość.
W przypadku, gdy zwrotnica znajduje się we właściwym położeniu, należy sprawdzić, czy pędnia nie jest uszkodzona i nie nastąpiło rozprzęgnięcie dźwigni ryglowej. Rozprzęgnięcie dźwigni ryglowej może nastąpić przy jej przekładaniu, w przypadku nieprzytrzymywania przez chwilę uchwytu pręta zapadkowego w krańcowym położeniu. Jeżeli pędnia, dźwignia i zwrotnica nie są uszkodzone, a mimo to dźwignia ryglowa nie daje się przełożyć, należy po zrobieniu odpowiednich zapisów w książce kontroli urządzeń srk wezwać montera.
W przypadku, gdy przeszkody w działaniu pędni dadzą się usunąć bez specjalnych narzędzi, pracownik obsługi jest obowiązany usunąć je samodzielnie.
Jeżeli dźwignia ryglowa jest rozprzężona i z tego powodu nie można nacisnąć uchwytu pręta zapadkowego, należy w tym przypadku tarczę linkową dźwigni ryglowej doprowadzić za pomocą drążka włączającego do położenia zasadniczego. Przed zdjęciem drążka włączającego należy zerwać plombę i dokonać odpowiedniego zapisu w książce kontroli urządzeń srk.

10. Jeżeli nie można cofnąć dźwigni ryglowej do zasadniczego położenia (odryglować zwrotnicy), mimo że pędnia i dźwignia nie wykazują uszkodzeń lub nastąpiło zaryglowanie zwrotnicy przy pęknięciu jednego z drutociągów pędni, należy w tym przypadku odłączyć suwaki ryglowe od łączników.
Odłączenia suwaków ryglowych dokonuje się przez wyjęcie sworzni łączących suwaki
z łącznikami. Odłączone łączniki należy rozsunąć tak, aby między łącznikami mógł opaść bezpiecznik, znajdujący się nad krążkiem prowadniczym.
Zwrotnicę nastawianą ręcznie, od której odłączono rygiel, należy zamykać na odpowiednie zamki zwrotnicowe (§ 15, ust. 2), a klucz od zamka umieścić w miejscu wyznaczonym regulaminem technicznym stacji.

11. W czasie wyłączenia rygla, na skutek zerwania pędni ryglowej, należy przekładać drążek przebiegowy lub też wyjmować klucz sygnałowy. Aby umożliwić przekładanie drążka przebiegowego przed przybyciem personelu utrzymania, należy przekładać dźwignię ryglową, którą da się przełożyć po uprzednim uniesieniu i podparciu ciężarów naprężacza.

12. Użycie klucza do komory naprężaczy należy odnotować w książce kontroli urządzeń srk.

13. W przypadku stwierdzenia, że zwrotnica przestawiana ręcznie, wyposażona w kluczowy zamek zwrotnicowy stały (ryglowy, trzpieniowy) lub rygiel mechaniczny, została rozpruta przez tabor i na skutek tego został uszkodzony zamek lub rygiel, nastawniczy (zwrotniczy) powinien spowodować usunięcie taboru z tej zwrotnicy i dokonać oględzin stanu zwrotnicy, w szczególności należy zwrócić uwagę na iglice, czy nie są pogięte i dokładnie przylegają do opornicy oraz czy zamknięcie nastawcze, drążek suwakowy (suwak) i pręty kontrolne nie uległy uszkodzeniu (zgięcie, pęknięcie, rozerwanie). Wynik tych oględzin należy odnotować w dzienniku oględzin rozjazdów (§ 13 ust. 2).
Jeżeli w wyniku dokonanych oględzin nastawniczy (zwrotniczy) nie stwierdził uszkodzenia rozprutej zwrotnicy (oprócz uszkodzenia zamka lub rygla) może dopuścić później jazdę pociągów lub taboru przed sprawdzeniem zwrotnicy przez upoważnionych pracowników sekcji eksploatacji (§ 13 ust. 6), jednak pod następującymi warunkami:
1) rozpruta zwrotnica zostanie zabezpieczona na miejscu (zamkami, sponami) w ten sposób, że:
a) jeżeli uległ uszkodzeniu stały zamek zwrotnicowy trzpieniowy - zostanie on wymieniony na taki zapasowy zamek trzpieniowy (będący na wyposażeniu posterunku), który odpowiada rodzajowi zamknięcia nastawczego i typowi szyny,
b) jeżeli uległ uszkodzeniu stały zamek zwrotnicowy ryglowy lub rygiel mechaniczny - zostanie on odłączony od zwrotnicy według sposobu określonego w ust. 10, a przy zwrotnicy zostaną założone dwa zamki omówione pod lit. a), tzn. po jednym zamku dla każdego końcowego położenia zwrotnicy; takie samo postępowanie obowiązuje w przypadku uszkodzenia (zgięcie, pęknięcie, rozerwanie) pręta kontrolnego łączącego zamek ryglowy lub rygiel z iglicami,
2) oprócz wymaganego sprawdzenia położenia zwrotnicy oraz zamykania zamków wymienionych w pkt. 1) i stosowania się do postanowień § 6 ust. 10, § 8 ust. 5 i § 13 ust. 2 - nastawniczy (zwrotniczy) przed każdą jazdą pociągu po tej zwrotnicy unieruchomi iglicę dosuniętą za pomocą spony iglicowej będącej na wyposażeniu posterunku,
3) do czasu przywrócenia prawidłowego stanu i działania urządzeń srk uszkodzonych podczas rozprucia zwrotnicy nie wolno nastawiać na semaforach sygnałów zezwalających na jazdę pociągów po tej zwrotnicy.
Klucze czynne od uszkodzonych zamków zwrotnicowych stałych nie mogą być wykorzystywane do obsługi skrzyni zależności i powinny być zdeponowane w miejscu wskazanym w regulaminie posterunku albo przekazane bezzwłocznie personelowi utrzymania
o czym należy dokonać zapisu w książce kontroli urządzeń srk. Uchwyty zapadkowe dźwigni ryglowej uszkodzonego rygla i właściwych dźwigni sygnałowych dla jazd pociągowych po tej zwrotnicy należy unieruchomić za pomocą klinów zastawczych, a ruch pociągów prowadzić na rozkazy szczególne lub sygnały zastępcze (jeżeli są) albo na polecenia wydawane za pomocą urządzeń łączności,
4) jeżeli po zwrotnicy zabezpieczonej na miejscu ma się odbywać jazda manewrowa, to zamykanie założonych tymczasowo zamków zwrotnicowych i zakładanie spon iglicowych nie jest konieczne.


§ 15.
Przeszkody w działaniu urządzeń mechanicznych scentralizowanych

1. Powstałe przeszkody w działaniu urządzeń zewnętrznych powodują najczęściej wyłączenie części zwrotnic lub sygnałów z centralnego nastawiania.
Zwrotnice wyłączone z centralnego nastawiania przystosowuje się do ręcznego przestawiania przez założenie na koziołek latarniowy dźwigni z przeciwwagą.
Przy rozjazdach krzyżowych podwójnych, posiadających latarnie Cauera, wyposażonych w odpowiednie napędy zwrotnicowe z dodatkową dźwignią kątową, nie zakłada się dźwigni z przeciwwagą. Zwrotnice te, po odłączeniu ich z centralnego nastawiania są przestawiane na miejscu za pomocą drąga stalowego wkładanego w odpowiedni otwór dźwigni kątowej.
Dla przejazdu pociągu po zwrotnicach odłączonych z ześrodkowanego nastawiania zamyka się je na zamki zwrotnicowe. Na zamki zwrotnicowe zamyka się również wyłączone z centralnego nastawiania zwrotnice ochronne.
Jeżeli zwrotnica wyłączona z centralnego nastawiania nie bierze udziału w przebiegach pociągowych, to nie zamyka się jej na zamki zwrotnicowe pod warunkiem, że została przystosowana do ręcznego przestawiania. W przypadku braku zamków zwrotnicowych zwrotnice można zamykać na spony iglicowe.
Klucze od zamków zwrotnicowych lub spon należy umieszczać w miejscu wyznaczonym w regulaminie technicznym stacji.

2. Do tymczasowego zamykania przez personel obsługi wyłączonych z centralnego nastawiania zwrotnic wyposażonych w zamknięcia nastawcze używa się takiego rodzaju zwrotnicowych zamków trzpieniowych, które odpowiadają rodzajowi zwrotnicowego zamknięcia nastawczego i typowi szyny.
Miejsce przytwierdzenia zwrotnicowego zamka trzpieniowego do opornicy naznaczone jest białą farbą. W miejscu tym wywiercone są trzy otwory; dwa skrajne są przeznaczone dla śrub mocujących, a trzeci - dla przejścia trzpienia zamka przez szyjkę opornicy.
Zamek zwrotnicowy trzpieniowy zakłada się od zewnątrz toru po stronie iglicy, która przy zamkniętej zwrotnicy jest odsunięta. Śruby mocujące zamek do opornicy zakłada się od strony iglicy. Na tak założone śruby nakręca się czworokątne nakrętki. Nakrętki te dadzą się odkręcić tylko w tym przypadku, gdy zamek jest otwarty i uniesione są bezpieczniki.

3. Jeżeli przy zwrotnicy nastąpi złamanie części zamknięcia nastawczego, np. ściągu iglic, haka, suwaka, sworznia łączącego itp. lub złamanie części sztywnego połączenia iglic, należy - przed pozwoleniem na przejeżdżanie pociągów lub składów manewrowych przez tę zwrotnicę - te iglice, które się nie przesuwają przy przestawianiu, przesunąć drągiem żelaznym w prawidłowe położenie, a następnie zabezpieczyć obie iglice zamkami zwrotnicowymi odpowiednimi dla określonego typu zamknięcia nastawczego i szyny (ust. 2) lub sponami.

4. W przypadku wyłączenia zwrotnicy, wykolejnicy lub rygla z centralnego nastawiania należy przy układaniu drogi przebiegu wykonać wszystkie czynności przewidziane tablicą zależności, z wyjątkiem przekładania dźwigni sygnałowej.
Niezależnie od wykonywania czynności zgodnie z tablicą zależności, należy przynieść na nastawnię klucze od zamków zamykających odnośne zwrotnice lub wykolejnice.
W czasie trwania przebiegu należy klucze te umieścić na nastawni w miejscu przewidzianym w regulaminie technicznym stacji.
Dźwignia wyłączonej zwrotnicy, wykolejnicy lub rygla powinna być zamknięta klinem zastawczym, wyjmowanym z dźwigni tylko na czas jej przekładania.
Sygnał zezwalający na jazdę można nastawić, jeżeli uprzednio przygotowano drogę przebiegu w myśl postanowień zawartych w ust. l, 2, 3, ust 5 i 6.
W przypadku potrzeby zmniejszenia prędkości wjeżdżającego pociągu do wielkości przewidzianej odnośnymi przepisami uprzedza się o tym rozkazem szczególnym drużynę pociągową. Jeżeli chociaż jeden z tych warunków nie został spełniony, należy dźwignię sygnałową unieruchomić klinem zastawczym i nie wolno jej przekładać przez cały czas trwania przebiegu. Zależność zwrotnic z semaforami może być przywrócona przez usunięcie przeszkody lub przez uzależnienie na nastawnicy kluczy od zamków zwrotnicowych zwrotnic wyłączonych z ześrodkowanego nastawienia.
Ruch pociągów należy prowadzić na sygnały zastępcze ("Sz") lub rozkazy szczególne po prawidłowo nastawionej drodze przebiegu. Podawanie sygnałów zastępczych odbywa się w sposób następujący:
1) do podawania sygnałów zastępczych stosuje się przyciski z licznikiem,
2) sygnały zastępcze w nastawni dysponującej podaje osobiście dyżurny ruchu, a w nastawni wykonawczej - nastawniczy po zgłoszeniu dyżurnemu ruchu o nieczynności semafora lub innej potrzebie użycia, i otrzymaniu od niego zlecenia na podanie sygnału zastępczego,
3) do podania sygnału zastępczego służy oddzielny przycisk. Po obsłużeniu przycisku wyświetla się sygnał zastępczy. Obsłużenie tego przycisku rejestrowane jest przez licznik,
4) gaśniecie światła sygnału zastępczego następuje samoczynnie po upływie około 90 sekund od chwili włączenia.
Równocześnie z wygaśnięciem sygnału następuje zmiana stanu licznika,
5) w przypadku konieczności wcześniejszego wygaszenia sygnału zastępczego należy użyć przeznaczonego do tego celu oddzielnego przycisku. Powoduje to równoczesna zmianę obrazu na powtarzaczu sygnału zastępczego.
W książce przebiegów oraz w książce kontroli urządzeń srk należy po każdym przypadku niedziałania podstawowego sygnału zapisać użycie sygnału zastępczego, zmieniony stan licznika, numer pociągu, który przyjęto lub wyprawiono na sygnał zastępczy, oraz przyczynę jego użycia.
Jeżeli natomiast nie było usterki w działaniu urządzeń srk wystarcza zapis o użyciu "Sz" dokonany w książce przebiegów z adnotacją zmienionego stanu licznika.

5. Wykolejnic, wyłączonych z ześrodkowanego nastawienia z powodu usterki w urządzeniach nastawczych w czasie trwania przebiegu, w którym wyłączana wykolejnica bierze udział, nie zamyka się na zamek, a dozoruje na miejscu albo na nastawni.
Jeżeli ze względu na zajęcia służbowe lub złą widoczność wykolejnicy z nastawni nie może tego wykonać pracownik obsługi, należy przed wykolejnica ustawić przenośną tarczę zatrzymania D-1 i zarządzić ograniczenie prędkości (o ile nie wynika to z sygnalizacji) pociągów wjeżdżających, wyjeżdżających, bądź przejeżdżających według przepisów, którym ta tarcza będzie zapewniać ochronę - do 40 km/godz.
Przenośną tarczę zatrzymania ustawioną przed wykolejnica należy w porze nocnej oświetlać.
Z dźwignią wykolejnicy, wyłączoną z ześrodkowanego nastawiania, postępuje się tak samo, jak z dźwignią zwrotnicową. W tym przypadku należy ruch pociągów prowadzić na sygnały na semaforze, z ograniczeniem prędkości pociągów do 40 km/godz.

6. W przypadku wyłączenia rygla z ześrodkowanego nastawiania zwrotnicy ześrodkowanej i uzależnionej należy (do czasu usunięcia usterki) prowadzić ruch pociągów ze zmniejszoną prędkością do 50 km/godz. Na zwrotnicy takiej należy założyć odpowiedni zamek trzpieniowy (ust. 2), zamknąć go, a klucz przechować zgodnie z regulaminem technicznym stacji. W tym przypadku wszystkie czynności wykonuje się zgodnie z tablicą zależności, łącznie z przekładaniem dźwigni sygnałowej.

7. Zwrotnice wyłącza się z ześrodkowanego nastawiania w razie zerwania lub przebudowy pędni oraz innych usterek - przez wyciągnięcie sworznia łączącego pręt napędny z zamknięciem nastawczym. Jeżeli napęd zwrotnicowy ma urządzenie do kontroli iglic, należy też wyciągnąć sworznie łączące suwaki kontrolne z prętami kontrolnymi,
Gdy zwrotnica nie daje się przestawić ręcznie po wyłączeniu sworznia łączącego suwak iglicowy z prętem napędnym, z powodu przeszkód stawianych przez ten pręt, należy w taki sam sposób wyłączyć go przy napędzie i opuścić na ziemię.
Główki sworzni, które nastawniczy może wyjąć w celu odłączenia napędu lub rygla od zwrotnicy, malowane są na kolor czerwony a sworznie są zabezpieczone od wypadnięcia za pomocą zawleczek.
Zwrotnice z zamknięciem nastawczym suwakowym, przy wyłączeniu z ześrodkowanego nastawienia, wymagają wykonania dodatkowej czynności, a mianowicie: w każdym przypadku przejścia na nastawianie ręczne należy po wyjęciu sworznia łączącego suwak iglicowy z prętem napędowym, ponownie włożyć go w ten sam otwór, skąd był wyjęty, a następnie zabezpieczyć od wypadnięcia zawleczką.
Jeśli przewiduje się dłuższy od 12 godz. okres czasu, w którym zwrotnica z zamknięciem nastawczym suwakowym będzie wyłączona z ześrodkowanego nastawiania, dyżurny ruchu powinien w porę powiadomić naczelnika sekcji eksploatacji o potrzebie wymiany sworznia na właściwą śrubę bezpieczeństwa. Zapis o powiadomieniu i wymianie sworznia powinien być dokonany w dzienniku oględzin rozjazdów.
Rygle odłącza się przez wyciągnięcie sworzni łączących suwaki kontrolne z ich prętami. Po wyciągnięciu tych sworzni należy pręty kontrolne tak rozsunąć, aby mogła między nie wejść rozporka. Pręty te nie uderzają wówczas o suwaki i nie utrudniają przestawiania zwrotnicy. Wykolejnicę wyłącza się podobnie, jak napęd zwrotnicowy bez kontroli iglic, o zwrotnicowym zamknięciu nastawczym hakowym.

8. Każde rozprzęgnięcie się dźwigni powinno być zapisane w książce kontroli urządzeń srk.
Rozprzęgnięcie się dźwigni nastawczej zwrotnicowej może nastąpić w razie:
1) zbyt szybkiego przekładania dźwigni i nieprzytrzymania uchwytu pręta zapadkowego w końcowym położeniu,
2) przeszkody uniemożliwiającej przesunięcie się pędni przy przekładaniu dźwigni nastawczej,
3) niemożności przestawiania zwrotnicy do końcowego położenia, z powodu jej uszkodzenia lub w przypadku dostania się trwałej przeszkody między iglicę a opornicę,
4) rozprucia zwrotnicy,
5) zerwania pędni.

9. Jeżeli nastawniczy ustali, że powodem rozprzęgnięcia dźwigni jest skręcenie pędni lub przeszkoda między iglica a opornica to po usunięciu zaistniałej przyczyny doprowadza drążkiem włączającym tarczę dźwigni do stanu jej sprzęgnięcia z trzonem i przeprowadza próbę jej przekładania. Jeśli zwrotnica może być przestawiana, to po dokonaniu zapisu w książce kontroli urządzeń srk, można po niej prowadzić normalny ruch.

10. W przypadku rozprzęgnięcia się dźwigni zwrotnicowej na skutek rozprucia zwrotnicy personel obsługi powinien sprawdzić całą pędnię, napęd zwrotnicowy oraz zwrotnicę.
W szczególności należy zwrócić uwagę na iglice, czy nie są pogięte i zajmują wymagane położenie, czy pręty łączące napęd ze ściągiem iglic (suwakami) i iglicami nie uległy uszkodzeniu (zgięcie, pęknięcie, rozerwanie) oraz czy zamknięcie nastawcze nie uległo uszkodzeniu, a w napędzie zwrotnicowym nie uległa uszkodzeniu zastawka na wypadek zerwania pędni i opórka zastawki znajduje się na swoim miejscu. Ponadto należy sprawdzić, czy drutociągi pędni są całe i zwroty załomowe nie zostały wyrwane z ziemi.
W przypadku stwierdzenia, że iglice, zamknięcia nastawcze oraz pędnia nie są uszkodzone, nastawniczy po dokonaniu zapisów w książce kontroli urządzeń srk sprzęga dźwignię zwrotnicową i wykonuje próbne przekładanie. Jeżeli nie powtórzy się przy tym rozprzęgnięcie dźwigni, to urządzenie przestawiania zwrotnicy pracuje sprawnie i jeśli nastawniczy nie stwierdzi uszkodzenia rozprutej zwrotnicy to może dopuścić po niej jazdę pociągów lub taboru, pod warunkiem jednak, że do czasu sprawdzenia rozprutej zwrotnicy przez upoważnionych pracowników sekcji drogowej (§ 13 ust. 6) zwrotnica ta zostanie zabezpieczona na miejscu według sposobu podanego w ust. 2 i ust. 18.

11. W przypadku stwierdzenia, że powstałe uszkodzenie zagraża bezpieczeństwu ruchu, jak np. złamanie części zamknięcia nastawczego hakowego przy zwrotnicy albo uszkodzenie (zgięcie, pęknięcie, rozerwanie) pręta łączącego napęd ze ściągiem iglic lub iglicą (§ 5, ust. 80, 81
i ust. 91), a personel utrzymania nie może go bezzwłocznie usunąć, należy postąpić zgodnie z ust. 3.

12. Jeżeli zwrotnica zostanie rozpruta już po nastawieniu i zamknięciu drogi przebiegu i nastawieniu na semaforze sygnału zezwalającego na jazdę, nastawniczy powinien natychmiast przełożyć dźwignię sygnałową odpowiedniego semafora na "Stój" i starać się zatrzymać pociąg przed miejscem niebezpiecznym.
Jeżeli zwrotnica zostanie rozpruta w okręgu nastawni dającej zgodę, nastawniczy powinien niezwłocznie nastawić na semaforze drogowskazowym sygnał "Stój", jeżeli semafor taki znajduje się w jego okręgu nastawczym, wezwać telefonicznie właściwą nastawnię do nastawienia sygnału "Stój", również na semaforze wjazdowym lub też wyjazdowym, stosownie do okoliczności.
Należy także przedsięwziąć wszelkie środki, żeby zatrzymać pociąg przed tą zwrotnicą, a następnie postąpić zgodnie z ust. 8, ust. 10 i 11.

13. W razie rozerwania pędni zwrotnicowej i niemożności naprawienia jej natychmiast, nastawniczy powinien, jeżeli jest to możliwe, podnieść ciężary naprężacza wielokrążkiem, unieruchomić je w tym położeniu, następnie włączyć dźwignię nastawczą za pomocą drążka włączającego
i unieruchomić uchwyt zapadkowy klinem zastawczym.
Następnie należy zwrotnicę przygotować do obsługiwania ręcznego przez założenie dźwigni z przeciwwagą i postępować zgodnie z ust. l, ust. 4 i ust. 7.

14. W razie rozerwania pędni wykolejnicowej i niemożności naprawienia jej natychmiast, nastawniczy powinien, jeżeli jest to możliwe, postąpić z ciężarem naprężacza i dźwignią według ust. 13, wyłączyć napęd wykolejnicy we właściwym miejscu i przygotować wykolejnicę do obsługiwania ręcznego.
Odłączenia wykolejnicy od napędu należy dokonać w sposób opisany w ust. 5 i ust.7.

15. W razie rozerwania pędni ryglowej zwrotnicy nastawianej ręcznie lub z odległości, nastawniczy powinien, jeżeli to jest w danych urządzeniach możliwe, postąpić z ciężarami naprężacza i dźwignią według podanego w ust. 13 sposobu - odłączyć we właściwym miejscu suwaki ryglowe od prętów ryglowych, według sposobu podanego w ust. 7 i posługiwać się zwrotnicą bez używania rygla. Zwrotnicę nastawianą ręcznie, której rygiel, wskutek zerwania pędni, został wyłączony, należy zabezpieczyć na miejscu i postępować według § 14 ust. 10 i ust. 13, pkt 1 i lit. b) oraz § 15 ust. 2, ust. 4 i ust. 6.

16. Gdy nastąpi rozerwanie pędni semaforowej (bez tarczy ostrzegawczej) i nie ma możności przełożenia przynależnej dźwigni do położenia zasadniczego, nastawniczy powinien podnieść ciężary naprężacza przy pomocy wielokrążka do położenia zasadniczego, unieruchomić je chwilowo w tym położeniu, przełożyć dźwignia do zasadniczego położenia i zamknąć uchwyt zapadkowy klinem zastawczym, po czym opuścić ciężary naprężacza.
Jeżeli rozerwie się pędnia semaforowa pomiędzy nastawnia a semaforem, w przypadku gdy w pędnie semafora jest włączona tarcza ostrzegawcza, postępowanie nastawniczego jest takie samo, jak przy semaforze bez tarczy ostrzegawczej.
Gdy zerwie się pędnia pomiędzy semaforem a tarczą ostrzegawczą, nastawniczy nie podnosi obniżonych ciężarów naprężacza i dźwignię sygnałową obsługuje dalej normalnie.
W tym przypadku tarcza ostrzegawcza powinna ustawić się w położeniu ostrzegającym.
Jeżeli zerwie się pędnia między nastawnią a semaforem, w czasie gdy dźwignia sygnałowa znajdowała się w położeniu zasadniczym, nastawniczy zakłada w tym przypadku na dźwignię klin zastawczy dla unieruchomienia uchwytu zapadkowego dźwigni, nie ruszając ciężarów naprężacza.
Przy opisanych przypadkach zerwania pędni, wskazania semaforów i tarcz ostrzegawczych powinny być odpowiednio zabraniające lub ostrzegające, co każdorazowo nastawniczy powinien sprawdzić, a w przypadku odmiennych wskazywań - ustawić przed tymi sygnałami odpowiednie sygnały przenośne. Ruch pociągów w tych przypadkach odbywa się przy przenośnych sygnałach "Stój" na rozkaz szczególny lub na sygnał zastępczy albo na polecenie wydane za pomocą urządzeń łączności.

17. Gdy zerwie się pędnia tarczy zaporowej lub manewrowej włączona do dźwigni typu sygnałowego, postępowanie nastawniczego jest takie samo, jak przy zerwaniu pędni semafora bez tarczy ostrzegawczej.

18. Jeżeli zamknięcie nastawcze zwrotnicy (hakowe lub suwakowe), którą trzeba zabezpieczyć na miejscu działa normalnie, należy uniemożliwić dosunięcie iglicy odsuniętej, za pomocą odpowiedniego zwrotnicowego zamka kluczowego (ust. 2) lub spony iglicowej.

19. W przypadku konieczności demontażu elementów zamknięcia nastawczego np. ściągu iglicowego, haka, opórki haka, suwaka itp. należy obie iglice przylegającą i odlegającą zabezpieczyć za pomocą: odpowiednio - spony iglicowej lub zwrotnicowego zamka kluczowego albo za pomocą spon iglicowych.

20. W zwrotnicach o sztywnym połączeniu iglic, jeżeli ściąg iglic nie jest uszkodzony, należy w celu zabezpieczenia zwrotnicy na miejscu unieruchomić iglicę dosuniętą za pomocą spony iglicowej.

21. Jeżeli ściąg iglicowy zwrotnicy, którą trzeba zabezpieczyć na miejscu, jest uszkodzony, należy obie iglice zabezpieczyć na miejscu według jak w ust. 19.

22. Jeżeli zachodzi potrzeba wyjęcia jednej iglicy, drugą iglicę należy zamknąć w położeniu dosuniętym do opornicy za pomocą spony iglicowej. Uchwyt zapadkowy dźwigni zwrotnicowej należy unieruchomić klinem zastawczym.

23. Jeżeli zwrotnica ma być przejeżdżana tylko w jednym kierunku, a drugi kierunek ma być zamknięty, należy zwrotnicę unieruchomić w położeniu dla dopuszczonej jazdy, jak w ust. 18 lub ust. 20. Uchwyt zapadkowy dźwigni zwrotnicowej należy unieruchomić klinem zastawczym.

24. W przypadku niemożności przełożenia dźwigni zwrotnicowej należy ustalić przyczynę uszkodzenia i starać się je usunąć samodzielnie bez używania narzędzi. W przypadku gdy nie można usunąć przeszkody, należy powiadomić o tym personel utrzymania oraz dokonać zapisu w książce kontroli urządzeń srk.

25. Jeżeli z powodu przeszkody nie można zdjąć wykolejnicy z szyny lub nałożyć ją na szynę, należy wtedy odłączyć wykolejnicę od napędu przez wyjęcie sworznia łączącego pręt napędny z wykolejnicą i postępować wg ust. 5.


§ 16.
Przeszkody w urządzeniach wewnętrznych

1. W urządzeniach wewnętrznych mogą powstać przeszkody przy układaniu drogi przebiegu z powodu:
1) niewłaściwej obsługi urządzeń nastawczych i blokowych,
2) usterki w urządzeniach nastawczych,
3) usterki w urządzeniach blokowych.

2. Z chwilą powstania usterki przy układaniu drogi przebiegu, należy starać się ustalić jej przyczynę. Jeżeli nie da się tego ustalić lub usterka jest spowodowana uszkodzeniem urządzeń, należy dokonać zapisu w książce kontroli urządzeń srk i powiadomić personel utrzymania.

3. Niektóre usterki mogą powstać wskutek nieprawidłowej obsługi, np. zdarza się, że nie można nacisnąć uchwytu dźwigni sygnałowej sprzężonej dlatego, że krążek linkowy po ostatnim zbyt powolnym przekładaniu dźwigni nie zajął zasadniczego położenia. Jeżeli przypadki takie występują zbyt często i występują przy prawidłowym przekładaniu dźwigni, należy usterka taką wpisać do książki kontroli urządzeń srk i natychmiast powiadomić personel utrzymania.

4. Zbyt wolne przekładanie dźwigni zwrotnicowej, wykolejnicowej i ryglowej, jak również nieprzytrzymywanie naciśniętego uchwytu dźwigni przez parę sekund, po jej przełożeniu, powoduje częściowe rozprzężenie tarczy linkowej, co utrudnia lub uniemożliwia naciśnięcie uchwytu pręta zapadkowego.
Jeżeli pracownik obsługi jest pewien, że częściowe rozprzężenie dźwigni nastąpiło na skutek niewłaściwej obsługi, należy po dokonaniu w książce kontroli urządzeń srk odnośnego zapisu doprowadzić tarczę linkową do zasadniczego położenia, za pomocą drążka włączającego.
Jeżeli nastąpiło częściowe rozprzężenie dźwigni zwrotnicowej, wykolejnicowej lub ryglowej z winy niewłaściwej obsługi, należy po doprowadzeniu tarczy linkowej do zasadniczego położenia, dźwignię przełożyć prawidłowo, co najmniej dwa razy. Jeżeli w dalszym ciągu częściowe rozprzężenie powtarza się, należy postąpić tak, jak z dźwignią rozprzęgniętą.

5. W przypadku niemożności przełożenia drążka przebiegowego, należy po uprzednim wykonaniu wszystkich czynności zgodnie z tablicą zależności sprawdzić, czy uchwyty wszystkich dźwigni nastawczych i innych drążków przebiegowych sprzecznych przebiegów znajdują się w zasadniczym położeniu, czy odpowiedni blok został odblokowany i czy hak odpowiedniej zawórki znajduje się w górnym położeniu.
W przypadku, gdy stwierdzi się, że drążek przebiegowy nie daje się przełożyć wskutek usterki w urządzeniach, należy po dokonaniu zapisów w książce kontroli urządzeń srk, powiadomić personel utrzymania o zaistnieniu usterki, a drogę przebiegu zabezpieczyć w sposób podany w § 8 ust. 13.

6. W urządzeniach blokowych mogą powstać usterki z winy niewłaściwej obsługi, uszkodzenia lub zacięcia się współpracujących części mechanicznych, jak również z powodu wadliwego działania obwodów elektrycznych. Do usterek wynikłych z niewłaściwej obsługi zalicza się takie usterki, jak zwolnienie bloku lub zastawki z powodu wykonywania czynności nie przewidzianych przepisami prawidłowej obsługi urządzeń. Usterki te również należy wpisać do książki kontroli urządzeń srk i zawiadomić o tym personel utrzymania w celu ich usunięcia.
Zabrania się pracownikom obsługi usuwania usterek powstałych w działaniu urządzeń blokowych przez stosowanie zabiegów nie przewidzianych instrukcjami obsługi.

7. Z powodu wadliwego działania obwodów elektrycznych lub zacięcia się względnie uszkodzenia współpracujących części elektrycznych mogą występować takie usterki jak np.:
1) niemożność naciśnięcia klawisza blokowego,
2) nieblokowanie się bloku i nieporuszanie się widocznej w okienku blokowym wskazówki wychwytu kotwicy w czasie obracania korbą induktora lub naciśnięcia przycisku przetwornicy blokowej,
3) nieblokowanie się bloku mimo drgań wskazówki widocznej w okienku blokowym,
4) odblokowanie się zablokowanego bloku w chwili powrotu do zasadniczego położenia klawisza blokowego,
5) odblokowanie się bloku bez blokowania bloku z nim współpracującego,
6) połowiczny stan tarczki barwnej w okienku bloku blokowanego lub odblokowywanego,
7) powrót do położenia zasadniczego bloku wyposażonego w zastawkę pomocniczą bez opórki, po naciśnięciu i puszczeniu klawisza blokowego.

8. W przypadku powstania usterek wymienionych w ust. 7 punkt 1), należy sprawdzić, czy naciśnięciu klawisza odblokowanego bloku nie przeszkadza segment zawórki, a drążek przebiegowy znajduje się we właściwym położeniu; należy w tym przypadku tak poruszać kilkakrotnie drążkiem przebiegowym, aby segment podpierający hak zawórki całkowicie wychylił się spod niego. Następnie należy drążek wolno doprowadzić do właściwego położenia i blokować blok. Jeżeli po tego rodzaju próbie blok nie daje się blokować, należy wezwać personel utrzymania. Usterkę tę niezależnie od tego, czy blok dał się blokować czy nie, należy zapisać w książce kontroli urządzeń srk.

9. W przypadku wystąpienia uszkodzeń wymienionych w ust. 7 punkty 2) i 3), należy blokowanie powtórzyć i jeżeli blok przy powtórnej próbie blokowania nie zablokuje się, należy zapisać to do książki kontroli urządzeń srk i wezwać personel utrzymania.

10. W przypadku zaistnienia usterek wymienionych w ust. 7 pkt. 4) i pkt. 7), nie należy usterki usuwać, a po zapisaniu jej w książce kontroli urządzeń srk należy jak najszybciej wezwać personel utrzymania.

11. W przypadku nieoczekiwanego odblokowania się bloku w blokadzie stacyjnej, należy po dokonaniu zapisu w książce kontroli urządzeń srk odblokowany blok zablokować. Jeżeli blok będzie się odblokowywał ponownie, należy zamknąć klinem zastawczym drążek przebiegowy, który jest zamykany odblokowanym blokiem. W przypadku odblokowania się całej grupy bloków, należy po dokonaniu zapisu, bloki te kolejno blokować. W tym przypadku może zaistnieć potrzeba kolejnego przekładania odpowiednich drążków przebiegowych, a z tym związane jest układanie drogi przebiegu. Jeżeli bloki nie dadzą się zablokować, należy te drążki przebiegowe zamknąć klinami zastawczymi.
Jeżeli nastąpi nieoczekiwane odblokowanie się jednego lub więcej bloków, należy w książce kontroli urządzeń srk określić okoliczności, jakie towarzyszyły temu zjawisku, i jakie w tym czasie były wykonywane czynności z obsługą blokady stacyjnej lub liniowej. Do czasu usunięcia tej usterki i odnotowania o tym w książce kontroli urządzeń srk, należy wprowadzić telefoniczne zamawianie drogi przebiegu i prowadzenie książki przebiegów w pełnym zakresie, nawet i w tym przypadku, gdy bloki dadzą się z powrotem zablokować.

12. W blokach na prąd stały mogą występować następujące usterki:
1) odblokowanie się bloku natychmiast po jego zablokowaniu,
2) odblokowanie się bloku po najechaniu pierwszą osią na odcinek izolowany (strefę oddziaływania),
3) niespodziewane odblokowanie się bloku,
4) nieodblokowanie się bloku po zjechaniu ostatniej osi z odcinka izolowanego (strefy oddziaływania).

13. W przypadku powstania usterek wymienionych w ust. 12 punkty 1), 2) i 3), należy uprzednio przełożony drążek przebiegowy zamknąć klinem zastawczym. Klin zastawczy wolno usunąć dopiero wówczas, gdy pociąg ostatnią osią minie odcinek izolowany współpracujący z tym blokiem.
Niezależnie od zamykania drążka przebiegowego, należy wprowadzić zmniejszenie prędkości pociągów do 50 km/godz. a książkę przebiegów - prowadzić w pełnym zakresie.
Jeżeli przy powstaniu usterki wymienionej w ust. 12 punkt 1) da się ponownie blok zablokować, należy go zablokować i natychmiast założyć klin zastawczy na uchwyt drążka przebiegowego.

14. W przypadku usterek wymienionych w ust. 12 punkt 4), należy po zapisaniu usterki w książce kontroli urządzeń srk i przekonaniu się, że pociąg ostatnią osią zjechał z odcinka izolowanego (strefy oddziaływania), zerwać plombę przy urządzeniu do ręcznego zwalniania bloku i blok odblokować ręcznie. Od tej chwili książkę przebiegów należy prowadzić w pełnym zakresie.
Dla następnych jazd blok należy blokować i nadal go zwalniać ręcznie, po upewnieniu się, że poprzedni pociąg wjechał z sygnałami końcowymi.

15. Jeżeli przy powolnym naciskaniu uchwytu dźwigni nastawczej zwrotnicowej, wyposażonej w elektryczną zastawkę dźwigni zwrotnicy izolowanej nie następuje w okienku zastawki zmiana tarczki z czerwonej na białą, mimo kilkakrotnie powtarzanych prób, należy po dokonaniu zapisu w książce kontroli urządzeń srk, zerwać plombę na przycisku do ręcznego zwalniania zastawki i użyć go, a następnie przekładać dźwignię.
Od tej chwili personel obsługi jest odpowiedzialny za stan niezajętości tej zwrotnicy podczas jej przestawiania.

16. Gdy po wyjeździe pociągu (przy blokadzie liniowej elektromechanicznej) nie zwolni elektryczna zastawka z tarczką niebiesko-białą, umieszczoną nad blokiem początkowym, przeszkodę tą należy odnotować w książce kontroli urządzeń oraz postępować zgodnie z zasadami podanymi w § 9 ust. 15, a przede wszystkim wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów, z uwagi na ręczne zwalnianie tej zastawki do czasu usunięcia usterki.

17. W przypadku niemożności podania sygnału zezwalającego na jazdę na semaforze wjazdowym ze szlaku z półsamoczynną blokadą liniową (elektromechaniczną), aby zapewnić zwolnienie elektrycznej zastawki nad blokiem końcowym przez pociąg, należy każdorazowo przed nastawieniem sygnału zastępczego lub wydaniem rozkazu szczególnego, użyć włącznika tej zastawki po zdjęciu plomby, o ile włącznik jest bez licznika lub gdy licznik jest uszkodzony.
Dla pociągów wjeżdżających użycie omawianego włącznika zastawki bloku końcowego nie wymaga wprowadzenia telefonicznego zapowiadania pociągów, jeżeli licznik działa prawidłowo (patrz § 9 ust. 15). Zmieniony stan licznika i użycie włącznika należy odnotować w książce kontroli urządzeń.

18. Jeżeli na posterunku ruchu z półsamoczynna blokadą liniową przekaźnikową wystąpiła przeszkoda w normalnej obsłudze i zastosowano sposób wyprawiania lub przyjmowania pociągów omówiony w ust. 16 i 17, to prowadzenie ruchu i obsługa urządzeń powinny być zgodne z postanowieniami § 9 ust. 15.

19. W przypadku powstania uszkodzenia w urządzeniach blokady liniowej półsamoczynnej uniemożliwiającego normalną obsługa tych urządzeń, względnie jeśli przeszkodę w normalnej obsłudze blokady liniowej powoduje usterka zaistniała w urządzeniach stacyjnych (z wyjątkiem sytuacji określonej w ust. 17 i w § 9 ust. 15), należy bezzwłocznie wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów i jeżeli jest to możliwe obsługiwać bloki liniowe, jako pomocniczy środek prowadzenia ruchu. Telefoniczne zapowiadanie powinno obowiązywać do czasu usunięcia uszkodzenia, z zachowaniem warunków podanych w § 9 ust. 15.
O zaistniałym uszkodzeniu i wprowadzeniu obostrzeń dyżurny ruchu powinien zawiadomić dostępny miejscowy personel utrzymania, a ponadto naczelnika sekcji automatyki i dokonać zapisu w książce kontroli urządzeń.

20. Jeżeli po przyjęciu pociągu na sygnał zezwalający na jazdę i przełożeniu dźwigni sygnałowej do położenia zasadniczego, nie nastąpi zwolnienie zastawki nad blokiem końcowym, chociaż pociąg ostatnią osią zjechał z odcinka izolowanego, należy usterkę tę zapisać w książce kontroli urządzeń srk i wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów.
Prowadzenie ruchu pociągów na podstawie blokady liniowej może nastąpić z powrotem po ustaniu przyczyny wprowadzenia telefonicznego zapowiadania, na warunkach określonych "Instrukcją o prowadzeniu ruchu pociągów na PKP" R-1.
Odwołanie przez personel obsługi telefonicznego zapowiadania po samoistnym ustąpieniu usterki układu zwolnienia zastawki nie zwalnia montera od sprawdzenia urządzeń i dokonaniu zapisu o stwierdzonym stanie urządzeń.

21. W blokadzie liniowej mogą ponadto wystąpić usterki wymienione w ust. 7 punkty od 1) do 7). Jeżeli nie można nacisnąć klawisza blokowego, trzeba sprawdzić, czy dźwignie sygnałowe poruszające odnośne segmenty zawórek znajdują się w zasadniczym położeniu, jeżeli nad blokiem znajduje się zastawka elektryczna, trzeba sprawdzić, czy jest ona zwolniona.
Jeżeli wszystkie czynności poprzedzające naciśnięcie klawisza blokowego są spełnione, a mimo to klawisz nie daje się nacisnąć, należy usterkę zapisać w książce kontroli urządzeń srk i wezwać personel utrzymania do usunięcia usterki; od czasu jej powstania do czasu jej usunięcia należy prowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów lub telefoniczne zamawianie dróg przebiegu.
Jeżeli blok nie daje się zablokować (ust. 7 punkty 2) i 3)), należy powtórzyć czynności związane z blokowaniem bloku, a o niemożności zablokowania bloku zapisać w książce kontroli urządzeń srk, wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów lub telefoniczne zamawianie dróg przebiegu i powiadomić o tym personel utrzymania. Jeżeli powstają usterki wymienione w ust. 7 punkty 4), 5) i 7) należy wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów i zapisać to w książce kontroli urządzeń srk.
W przypadku wystąpienia usterek wymienionych w ust. 7 punkt 6) należy powtórzyć blokowanie bloku, usterkę zapisać i w razie gdy blok nie daje się zablokować, należy wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów lub telefoniczne zamawianie dróg przebiegu. W przypadku powstania uszkodzenia w urządzeniach dwukierunkowej samoczynnej blokady liniowej lub w urządzeniach stacyjnych uniemożliwiającego zmianę kierunku ruchu, jak również w przypadku przeszkody w podaniu sygnału zezwalającego na Jazdę na semaforze wyjazdowym na szlak z blokadą samoczynną jednokierunkową bądź dwukierunkową, należy postępować zgodnie z zachowaniem postanowień "Instrukcji o prowadzeniu ruchu pociągów na PKP" R-1 (§ 44 ust. 4, 6 i 11) oraz powiadomić bezzwłocznie o tym naczelnika sekcji automatyki lub dostępny miejscowy personel utrzymania.

22. Na stacjach posiadających izolowane zwrotnice i tory, w razie uszkodzenia izolacji zwrotnicy, nastawniczy po sprawdzeniu, że zwrotnica jest wolna, ma prawo, mimo sygnalizowania przez urządzenia, że jest zajęta, po dokonaniu zapisu w książce kontroli urządzeń srk zerwać plombę i użyć pomocniczego przycisku wyłączającego oddziaływanie odcinka izolowanego zwrotnicy na urządzenia. Od tej chwili nastawniczy jest odpowiedzialny za stan niezajętości danej zwrotnicy.

23. Jeżeli zdarzy się, że na stacjach wyposażonych w sygnały świetlne, po przełożeniu dźwigni sygnałowej lub naciśnięciu przycisku sygnałowe go, sygnał nie zmienia swych świateł, należy sprawdzić, czy wszystkie czynności potrzebne do zmiany obrazu na sygnale zostały wykonane i tor lub szlak jest wolny.
Jeżeli wszystko zostało wykonane zgodnie z tablicą zależności a obrazy na semaforach lub tarczach nie zmieniają się, należy zapisać to w książce kontroli urządzeń srk i powiadomić personel utrzymania.

24. W przypadku zasygnalizowania zaniku napięcia w sieci zasilającej, nastawniczy powinien uruchomić agregat, według szczegółowej instrukcji obsługi, jeżeli ta czynność jest przewidziana dla niego w regulaminie technicznym stacji.

25. W przypadku zaniku sygnału "Stój" na semaforze wjazdowym należy natychmiast podjąć czynności wskazane w regulaminie technicznym mające na celu zatrzymanie pociągów przed tym semaforem.

26. Wszystkie semafory świetlne oraz tarcze ostrzegawcze do semaforów wjazdowych, wyjazdowych, drogowskazowych i odstępowych muszą być przygotowane do umocowania zastępczych latarni sygnałowych. W razie wygaśnięcia semaforów i tarcz ostrzegawczych, czy to z powodu zaniku napięcia, czy niedziałania przetwornicy lub niemożności uruchomienia agregatu, należy zastępcze latarnie sygnałowe zaopatrzone odpowiednio w szkło czerwone lub pomarańczowe zawiesić w pierwszej kolejności na masztach sygnałowych ww. semaforów oraz odnośnych tarcz (zarówno w dzień, jak i w nocy). Latarnie powinny się znajdować w stałej gotowości na każdej nastawni, w ilości określonej w regulaminie technicznym stacji, odpowiedniej dla sygnalizatorów przewidzianych do zastępczego oświetlenia.