Rozdział 3
OBSŁUGA URZĄDZEŃ


§8 §9 §10

§ 8.
Postanowienia ogólne

1. Każdy pracownik obsługi jest odpowiedzialny za prawidłową obsługę urządzeń, śledzenie prawidłowości działania tych urządzeń w celu zapewnienia całkowitego bezpieczeństwa ruchu pociągów i składów manewrowych w granicach swojego okręgu nastawczego.

2. Sprawdzenie drogi przebiegu polega na sprawdzeniu prawidłowego nastawienia zwrotnic i wykolejnic, wchodzących w przebieg.

3. Sprawdzanie prawidłowego nastawienia zwrotnic i wykolejnic przestawianych z odległości polega na sprawdzeniu prawidłowego położenia ich dźwigni nastawczych i odpowiednich dźwigni ryglowych.

4. Dla sprawdzenia prawidłowego położenia zwrotnic i wykolejnic, przestawianych ręcznie i zabezpieczonych na dłuższy czas lub na stałe zamkami kluczowymi, których klucze w czasie przejazdu pociągu znajdują się na tablicach kluczowych, w szafkach lub są utwierdzone w zamkach zależności na ławie nastawnicy bądź w kluczowych skrzyniach zależności, albo w aparacie blokowym, wystarczy upewnienie się, że wszystkie klucze znajdują się na przepisowym miejscu.

5. Przed każdą jazdą pociągu po zwrotnicy przestawianej ręcznie i zabezpieczonej tymczasowo zamkami kluczowymi lub (i) sponami iglicowymi należy podczas przygotowywania drogi przebiegu sprawdzić na miejscu prawidłowe położenie tej zwrotnicy i postępować zgodnie z postanowieniami ust. 30, § 10 ust. 5 i ust. 7 oraz § 14 ust. 13.

6. Sprawdzenie prawidłowego nastawiania zwrotnic i wykolejnic, przestawianych ręcznie i ryglowanych za pomocą osobnych dźwigni, polega na sprawdzeniu prawidłowego położenia dźwigni ryglowych. W odniesieniu do zwrotnic i wykolejnic przestawianych lub ryglowanych z odległości, należy oprócz sprawdzenia wg ust. 3 wykonać dodatkowe sprawdzenie wg ust. 4 i 5, gdy zachodzą następujące przypadki:
1) gdy dla danego przebiegu zwrotnice i wykolejnice nie są uzależnione od sygnałów, dawanych na semaforze,
2) zależność została czasowo wyłączona lub uszkodzona albo gdy się prowadzi roboty przy urządzeniach nastawczych lub ryglowych tych zwrotnic,
3) gdy dla danego przebiegu nie jest przewidziane nastawianie semafora lub gdy zachodzi potrzeba wyprawienia albo przyjęcia pociągu przy semaforze nastawionym na sygnał "Stój", a nie da się zabezpieczyć drogi przebiegu za pomocą urządzeń mechanicznych lub blokowych,
4) po rozpruciu zwrotnicy zastosowano jej tymczasowe zabezpieczenie zamkami zwrotnicowymi lub (i) sponami iglicowymi.
Dla zwrotnic nastawianych lub ryglowanych z odległości przyjmuje się, że zależność zwrotnic od nastawnicy albo sygnałów od zwrotnic jest już wtedy uszkodzona, gdy urządzenie nastawcze lub ryglowe zwrotnicy działa wadliwie.
Jeżeli w przypadkach wyjątkowych nie można zabezpieczyć wyłączonych zwrotnic i wykolejnic zamkami kluczowymi, to należy podczas jazdy pociągu nadzorować je, w celu zapobieżenia przestawieniu przez osoby niepowołane. Zabezpieczenie za pomocą zamków kluczowych powinno być jednak dokonane możliwie w najkrótszym czasie.

7. Nastawniczemu wolno nastawić semafor na sygnał zezwalający na jazdę dla wjazdu, wyjazdu lub przejazdu pociągu, tylko na wyraźne polecenie dyżurnego ruchu, dla każdego poszczególnego przypadku osobno. Polecenie to nastawniczy otrzymuje za pomocą blokady stacyjnej, ustnie lub telefonicznie.

8. Kolejność czynności wykonywanych przez nastawniczego przy przygotowaniu drogi przebiegu, powinna ściśle odpowiadać kolejności czynności, podanych w tabeli zamknięć tablicy zależności.

9. Zwrotnice ochronne, nie zamknięte drążkiem przebiegowym w celu zapewnienia jednoczesności przebiegów, przed nastawieniem semafora na sygnał zezwalający na jazdę należy nastawić w położenie ochronne, zgodnie z tablicą zależności, jeżeli pozwalają na to odbywające się jednocześnie inne przebiegi.

10. Dźwignię sygnałową należy przełożyć na sygnał "Stój" natychmiast po minięciu przez pociąg z sygnałem końcowym miejsca wyznaczonego w regulaminie technicznym. Jeżeli semafor nie jest uzależniony od zwrotnic, należy dźwignię sygnałową przełożyć na sygnał "Stój", gdy pociąg z sygnałem końcowym minie ten semafor.

11. Drążek przebiegowy wolno dopiero wtedy cofnąć do położenia zasadniczego, gdy pociąg z sygnałem końcowym minie miejsce przejścia końca pociągu, semafor zostanie ustawiony na "Stój", a przy scentralizowanym nastawianiu zwrotnic, gdy nastąpi zwolnienie przebiegu.

12. Jeżeli nastawniczy ma zgłaszać ukończony wjazd dyżurnemu ruchu, może to uczynić dopiero po nastawieniu semafora wjazdowego na sygnał "Stój".

13. W czasie wjazdu lub wyjazdu pociągu na rozkaz szczególny lub sygnał zastępczy albo na polecenie dane za pomocą urządzeń łączności mogą być prowadzone takie jazdy, przy których możliwość kolizji jest wykluczona uzależnieniem zwrotnic ochronnych lub wykolejnic.
Drogę przebiegu należy wówczas zamknąć przez całkowite przełożenie drążka przebiegowego, jeśli jest to możliwe lub częściowe - do położenia pośredniego i zabezpieczyć przez założenie klina zastawczego na uchwyt. Jeśli nic ma odnośnego drążka przebiegowego, należy wykorzystać drążek przebiegowy pomocniczy (dla innego przebiegu, np. przeciwnego kierunku).
W przypadku, gdy nie można wykonać tych czynności, należy założyć kliny zastawcze na wszystkie dźwignic zwrotnicowe i wykolejnicowe biorące udział w przebiegu.

14. Nie wolno przestawiać zwrotnic ani wykolejnic:
1) pod taborem,
2) w całym okręgu, jeżeli zwrotnice są ześrodkowane i wyjątkowo wjeżdżają i wyjeżdżają lub przejeżdżają przezeń pociągi bez zabezpieczenia drogi przebiegu albo gdy przetacza się wagony z podróżnymi. Naczelnik sekcji eksploatacji może ustalić wyjątki dla jazd stale powtarzających się, jeżeli jest to konieczne do regularnego prowadzenia ruchu. Wyjątki te powinny być przewidziane w regulaminie technicznym stacji.

15. Przed zwolnieniem sygnału na wjazd lub wyjazd pociągu dyżurny ruchu powinien wykonać wszystkie czynności przewidziane "Instrukcją o prowadzeniu ruchu pociągów na PKP" R-1.

16. Jeżeli na przygotowanie drogi przebiegu potrzebna jest zgoda innego posterunku, posterunek otrzymujący zgodę powinien jej zawczasu zażądać.
Naczelnik sekcji eksploatacji może zarządzić, żeby na pewne drogi przebiegu posterunek dania zgody dawał tę zgodę w porę bez osobnego wezwania, jednak nie wcześniej niż na 10 minut przed przypuszczalnym wjazdem lub wyjazdem pociągu. Inne przypadki określa regulamin techniczny.

17. Przez danie zgody lub nakazu pracownik obsługujący bierze na siebie odpowiedzialność za to, że w jego okręgu nie ma żadnej przeszkody do danej jazdy i jest zabezpieczone bezpieczeństwo jazdy pociągu na obszarze swego okręgu, aż do jej ukończenia i odblokowania (zwrotu) bloku dania zgody lub nakazu.
Blok otrzymania zgody lub nakazu należy z powrotem zablokować (zwrócić) po każdym przebiegu pociągu. Jeżeli dyrektor zakładu infrastruktury kolejowej nie zarządzi inaczej, blokować wolno dopiero wówczas, gdy pociąg z sygnałem końcowym minie miejsce przejścia końca pociągu.
W przypadku niewykorzystania otrzymanego nakazu lub otrzymanej zgody, z powodu przeszkody w działaniu urządzeń lub innej przyczyny, należy natychmiast po wyprawieniu lub przyjęciu pociągu na rozkaz szczególny lub sygnał zastępczy albo na polecenie dane za pomocą urządzeń łączności, zablokować niewykorzystane bloki otrzymania nakazu lub zgody.
Jeżeli wskutek uszkodzenia toru na stacji wjazd pociągu na ten tor jest zabroniony, należy przy urządzeniu dania zgody lub nakazu na ten wjazd założyć odpowiednią podpórkę lub zawiesić tabliczkę z napisem "Tor zamknięty" na bloku lub zwalniaczu kluczowym. Jeżeli zaś danie zgody lub danie nakazu odnosi się do kilku dróg przebiegu, należy zamiast zastawiania klawisza blokowego zamknąć uchwyt zapadkowy drążka przebiegowego klinem zastawczym z napisem "Tor zamknięty".

18. Personel obsługi powinien nastawić semafor na sygnał zezwalający na jazdę za wyjątkiem przypadków określonych w § 14 ust. 13 i § 15 ust. 10 po stwierdzeniu, że w jego okręgu nie ma przeszkody do jazdy pociągu.

19. Dla uniemożliwienia przełożenia zwrotnicy pod pociągiem są wbudowane bloki przebiegowe utwierdzające na prąd stały, które należy zablokować przed przełożeniem dźwigni sygnałowej lub jednocześnie z blokowaniem bloku dania zgody albo nakazu. Bloki te z reguły są zwalniane przez pociąg, wyjątkowo przez personel obsługi przez przekręcenie klucza w zwalniaczu kluczowym.
Zwalniacz kluczowy umieszcza się na zewnątrz nastawni na parterze lub piętrze w takim miejscu, aby pracownik obsługujący go, miał możność przekonać się, czy pociąg
z sygnałami końcowymi minął wyznaczone miejsce przejścia końca pociągu. Wyjątkowo stosuje się bloki przebiegowe utwierdzające na prąd przemienny. Bloki przebiegowe utwierdzające na prąd przemienny zwalniane są przez pracownika obsługi z innej nastawni przez zablokowanie bloku przebiegowego zwalniającego.

20. Po nastawieniu semafora z powrotem na sygnał "Stój", po upewnieniu się, że pociąg z sygnałami końcowymi minął miejsce wskazane w regulaminie technicznym, personel obsługi powinien zablokować (zwrócić) blok otrzymania zgody lub nakazu bez osobnego wezwania (polecenia).

21. Jeżeli na nastawni lub posterunku jest półsamoczynna blokada liniowa, należy przy wjazdach blokować najpierw blok końcowy, a potem dopiero blok otrzymania nakazu lub zgody. Przy wyjazdach należy blokować najpierw blok początkowy, a potem blok otrzymania nakazu lub zgody.

22. Jeżeli pracownik nie może naocznie stwierdzić spełnienia warunków potrzebnych do zwolnienia drogi przebiegu, może zablokować blok służący do jej zwolnienia, tj. blok otrzymania zgody, przebiegowy utwierdzający albo otrzymania nakazu dopiero wtedy, gdy otrzyma w tym celu wezwanie za pomocą telefonu z tego posterunku, na którym znajduje się utwierdzony przełożony drążek przebiegowy albo po telefonicznym otrzymaniu stwierdzenia, że warunki konieczne do zwolnienia zostały spełnione.
Do zwolnienia drogi przebiegu wolno wezwać dopiero wtedy, gdy są spełnione warunki potrzebne do jej zwolnienia.

23. Kolejność czynności przy obsłudze urządzeń blokowych jest uwidoczniona na tablicy zależności.

24. Jeżeli zajdzie potrzeba odwołania pozwolenia na jazdę, zanim się ona odbędzie, wolno nastawniczemu zablokować blok otrzymania nakazu dopiero wtedy, gdy otrzyma od dyżurnego ruchu wyraźne polecenie telefoniczne.

25. Obsługę aparatu blokowego na nastawni dysponującej powinien wykonywać dyżurny ruchu osobiście. Naczelnik sekcji eksploatacji, w razie potrzeby, może uprawnić do takiej obsługi innych pracowników na podstawie zdanego egzaminu praktycznego.

26. Czynny klucz do zwalniacza kluczowego jest w posiadaniu wyznaczonego do zwalniania przebiegów pracownika lub znajduje się w miejscu ustalonym w regulaminie technicznym. Wolno używać tylko jednego klucza.
Klucz zapasowy powinien się znajdować w pomieszczeniu dyżurnego ruchu pod plombą, którą wolno mu zdjąć tylko w razie zagubienia klucza, o czym powinien zapisać w książce przebiegów i książce kontroli urządzeń srk. O zagubieniu czynnego klucza dyżurny ruchu powinien natychmiast zawiadomić naczelnika sekcji automatyki.

27. Jeżeli zwalniaczy kluczowych użyto do zgłaszania wolnego toru, to najwcześniejszy czas obsługi zwalniacza podaje regulamin techniczny stacji.

28. Jeżeli powstają opóźnienia w obsłudze urządzeń blokady stacyjnej, należy upominać opóźniający się posterunek telefonem. Wezwanie takie można uwzględnić tylko wtedy, gdy zostaną spełnione wszystkie warunki do żądanej obsługi bloku.

29. Klucze czynne od zapasowych zamków zwrotnicowych i spon iglicowych użytych do tymczasowego zabezpieczenia zwrotnicy, przy której został uszkodzony zamek zwrotnicowy stały (ryglowy, trzpieniowy) lub rygiel mechaniczny, powinien być przechowywane w miejscu określonym w regulaminie technicznym posterunku ruchu.


§ 9.
Obsługa urządzeń mechanicznych scentralizowanych

1. Jeżeli na stacji nie odbywają się przebiegi pociągów lub składów manewrowych, urządzenia srk powinny znajdować się w położeniu zasadniczym. Wyjątki od tej zasady są dopuszczalne za pozwoleniem Dyrektora Zakładu Infrastruktury Kolejowej i powinny być podane w regulaminie technicznym stacji.

2. Kolejność wykonywanych czynności przy obsłudze urządzeń srk jest podana w tablicy zależności osobno dla każdego zorganizowanego przebiegu.

3. Układając drogę przebiegu dla manewrów lub pociągów, należy:
1) dźwignie przekładać bez pośpiechu, lecz niezbyt powoli, bez szarpań i bez użycia nadmiernej siły. Przekładając dźwignia należy przybrać taką postawę, żeby w razie zerwania się pędni, wyrwana z ręki dźwignia nie uderzyła obsługującego. Należy uważać, aby przekładane dźwignie dochodziły zawsze do swego końcowego położenia, a zapadki zaskakiwały prawidłowo w wycięcie w koziołku.
W celu uniknięcia powstawania częściowego rozłączenia sprzęgła dźwigni w końcowej fazie jej przekładania, należy zatrzymać na chwilę uchwyt zapadkowy dźwigni doprowadzonej do krańcowego położenia, aż do czasu wyrównania naprężeń w obu drutociągach pędni. Po każdym przekładaniu dźwigni sygnałowej należy sprawdzić, czy ustawienie sygnału odpowiada położeniu dźwigni, a przy przestawianiu dźwigni zwrotnicowej, czy nastąpiło całkowite przesunięcie iglic, co potwierdza zmienione położenie latarni zwrotnicowej i niewykleszczony stan dźwigni,
2) przed przełożeniem dźwigni ryglowej, za pomocą której rygluje się zwrotnice lub wykolejnice nastawiane ręcznie, w miarę możliwości przekonać się, czy odpowiednie zwrotnice i wykolejnice są nastawione prawidłowo; o właściwym położeniu zwrotnicy można się upewnić przez obserwację z nastawni sygnału latarni tej zwrotnicy bądź też na podstawie meldunku złożonego przez pracownika, który przestawił zwrotnicę,
3) uchwyty prętów zapadkowych dźwigni zamykanych elektryczną zastawką dźwigni naciskać wolno, obserwując zmianę tarczki barwnej w okienku zastawki. Jeżeli uchwyt pręta nie daje się dalej naciskać i tarczka barwna nie zmieniła koloru na biały, należy uchwyt pręta zapadkowego puścić i powtórzyć naciskanie jeszcze raz. Przy niektórych dźwigniach sygnałowych zmiana barwnej tarczki w okienku zastawki następuje w pierwszej fazie obrotu tarczy linkowej. Dźwignie te w pierwszej fazie należy przekładać wolno do czasu zmiany koloru tarczki barwnej,
4) dźwignie zwrotnic izolowanych lub sprzężonych z urządzeniem kontrolującym zajętość zwrotnicy wolno przekładać dopiero wtedy, gdy urządzanie sygnalizacyjne wskazuje, że zwrotnica jest wolna. W przypadku wyłączenia tych urządzeń przed przekładaniem dźwigni, należy się przekonać, czy zwrotnica nie jest zajęta przez tabor,
5) w urządzeniach mechanicznych scentralizowanych z sygnalizacją świetlną lub kształtową i wbudowanym urządzeniem zmuszającym do zwrotu nakazu lub zgody (albo z czynną blokadą liniową) wolno dźwignię sygnałową przekładać tylko jeden raz dla każdego pociągu. W tych urządzeniach, w których nie ma przymusu zwrotu zgody lub nakazu i nie ma blokady liniowej można dźwignię sygnałową przekładać po raz drugi dla tej samej jazdy, np. w przypadku gdy na semaforze ramiennym za pierwszym razem ukaże się sygnał wątpliwy. Przy sygnałach świetlnych i elektrycznej zawórce przeciwwtórnej, dźwignia sygnału świetlnego może być przekładana wielokrotnie, mimo to sygnał zezwalający wyświetli się tylko jeden raz.

4. Jeżeli nastawniczy zauważy, że przekładanie dźwigni wymaga zbyt wielkiego wysiłku albo gdy ustawienie sygnału lub położenie iglic zwrotnicowych nie odpowiada położeniu dźwigni nastawczej, powinien on natychmiast ustalić przyczyna przeszkody i starać się ją usunąć bez używania do tego celu narzędzi i powiadomić o tym personel utrzymania, po dokonaniu odpowiedniego zapisu w książce kontroli urządzeń srk. W razie gdy przekładanie dźwigni wymaga nadmiernego wysiłku, nie wolno nastawniczemu usiłować przełożyć takiej dźwigni, używając nadmiernej siły. Nie wolno przytrzymywać łatwo wykleszczającej się dźwigni, gdyż jest to dowodem nieprawidłowego działania urządzeń nastawczych. Nie wolno też wykleszczającą się dźwignię przytrzymywać drążkiem włączającym i zamykać drążkiem przebiegowym. Przed wyjściem z nastawni dla ustalenia przyczyny ciężkiego lub zbyt łatwego przekładania się dźwigni nastawniczy (zanim opuści nastawnię). powinien jeżeli jest to możliwe, cofnąć dźwignię do pierwotnego położenia.

5. Drążek przebiegowy wolno przekładać do położenia przełożonego dopiero po wykonaniu wszystkich czynności wymaganych tablicą zależności.
Drążek przebiegowy należy przekładać niezbyt wolno, lecz bez specjalnego pośpiechu i użycia nadmiernej siły. W przypadku gdy drążek przebiegowy nie zajmuje ustalonego położenia, chociaż zostały spełnione wszystkie warunki, można powtórzyć jego przekładanie.
Nie należy ponownie przekładać drążka przebiegowego, jeżeli jego ruch jest zatrzymany niewłaściwym położeniem dźwigni nastawczej, bloku, innego drążka lub innego urządzenia zamykającego drążek.

6. Aparat blokowy powinien osobiście obsługiwać (blokować) wyznaczony do tego celu pracownik. Pracownikom szkolącym się wolno obsługiwać aparaty blokowe tylko pod bezpośrednim nadzorem i odpowiedzialnością pracownika wyznaczonego do obsługi aparatu blokowego.

7. Blokadę liniową półsamoczynną przekaźnikową oraz dwukierunkową samoczynną blokadę liniową i urządzenia zmiany kierunku w niektórych typach półsamoczynnych i samoczynnych blokad liniowych przystosowanych do dwukierunkowości, obsługuje się przeznaczonymi do tego celu przyciskami, a blokadę elektromechaniczną - klawiszami blokowymi.

8. Blokowanie bloków elektromechanicznych na prąd przemienny należy wykonywać spokojnie i z rozwagą, naciskając do oporu klawisz blokowy i przytrzymując go w tym położeniu co najmniej przez 3 sekundy, jeśli urządzenia blokowe są wyposażone w przetwornicę induktorową; jeśli w aparacie blokowym znajduje się induktor ręczny, należy - przytrzymując klawisz blokowy - kręcić równomiernie korbą induktora około 2 obrotów na sekundę co najmniej 6 razy, do czasu gdy barwa tarczki w okienku blokowym całkowicie się zmieni. Podczas blokowania nie wolno puszczać z ręki klawisza, ani korby induktora. Po wykonaniu czynności blokowania należy zwolnić nacisk ręki, aby klawisz bloku powrócił do położenia zasadniczego, a gdyby nie wrócił, to należy natychmiast blokowanie powtórzyć. Jeśli po trzykrotnym blokowaniu klawisz nie wróci do położenia zasadniczego, należy usterkę wpisać do książki kontroli urządzeń srk i zawiadomić o tym miejscowy personel utrzymania.

9. Zabrania się dokonywania wszelkich czynności mających na celu nieprawidłowy wpływ na aparat blokowy, pulpit nastawczy i związane z nimi urządzenia.

10. W szczególności zabrania się:
- jednoczesnego blokowania kilku bloków, nie połączonych ze sobą wspólnym klawiszem,
- dłuższego blokowania niż jest to potrzebne (patrz ust. 8)
- przekładania drążków przebiegowych, naciskania klawiszy innych bloków oraz blokowania - w czasie gdy odblokowuje się jeden z bloków w aparacie blokowym,
- naciskania bez potrzeby przycisków blokady przekaźnikowej.

11. Bloki na prąd przemienny mogą posiadać urządzenie do ich ręcznego zwalniania. Użycie ręcznego zwalniacza bloku odbywa się, po zerwaniu plomby, przez wciśnięcie zwalniacza i jego wahadłowe poruszanie, aż do odblokowania bloku.

12. Bloki na prąd stały obsługuje się przez samo naciśnięcie klawisza blokowego. Bloki te mogą posiadać urządzenie do ich ręcznego zwalniania. Użycie ręcznego zwalniacza polega na odchyleniu bezpiecznika i wciśnięciu dźwigienki po uprzednim zerwaniu plomby.
W urządzeniach z sygnalizacją świetlną, w których sygnały są nastawiane przyciskami, ręczne zwolnienie bloku jest dodatkowo możliwe za pomocą przycisku (plombowanego).

13. Półsamoczynna blokada liniowa jednokierunkowa:
1) na liniach dwutorowych stosuje się blokadę półsamoczynną elektromechaniczną (dwuokienkową) - obsługiwaną klawiszami aparatu blokowego lub przekaźnikową - obsługiwaną przyciskami na pulpicie blokady,
2) blok początkowy należy zablokować po wyprawieniu pociągu na sygnał zezwalający na jazdę i po nastawieniu semafora na sygnał "Stój" oraz po samoczynnym zwolnieniu elektrycznej zastawki zatrzaskowej (przy blokadzie elektromechanicznej) umieszczonej nad tym blokiem; w jednym z typów blokady przekaźnikowej (Eap) blokowanie bloku początkowego następuje samoczynnie po zwolnieniu przez pociąg przebiegu wyjazdowego,
3) równocześnie z zablokowaniem bloku początkowego odblokowuje się blok końcowy na sąsiednim posterunku ruchu, co stanowi dowód wyprawienia pociągu do tego posterunku ruchu,
4) blok końcowy należy zablokować po stwierdzeniu, że pociąg z sygnałami końcowymi minął "sygnałowe miejsce końca pociągu" określone w regulaminie technicznym i samoczynnym zwolnieniu przez wjeżdżający pociąg elektrycznej zastawki nad tym blokiem (przy blokadzie elektromechanicznej),
5) stan bloków jest powtarzany na planie świetlnym (jeśli taki jest), a stan zastawek elektrycznych jest powtarzany w miarę potrzeby.

14. Półsamoczynna blokada liniowa dwukierunkowa:
1) na liniach jednotorowych, jak również w razie potrzeby na liniach dwutorowych, stosuje się blokadę elektromechaniczną lub przekaźnikową, obydwie z blokami pozwolenia,
2) aby można było wyprawić pociąg ze stacji lub z innego zapowiadawczego posterunku ruchu na szlak muszą być odblokowane dwa bloki: pozwolenia
i początkowy,
3) po spełnieniu wszystkich zależności wynikających z blokady stacyjnej, po wyjeździe pociągu i po nastawieniu na semaforze sygnału "Stój" oraz po samoczynnym zwolnieniu się elektrycznej zastawki zatrzaskowej (przy blokadzie elektromechanicznej) umieszczonej nad blokiem początkowym, należy zablokować blok początkowy; zablokowanie bloku uniemożliwia nastawienie na semaforach wyjazdowych w danym kierunku sygnału zezwalającego na jazdę; w jednym z typów blokady przekaźnikowej (Eap) blokowanie bloku początkowego następuje samoczynnie po zwolnieniu przez pociąg przebiegu wyjazdowego,
4) równocześnie z zablokowaniem bloku początkowego odblokowuje się na sąsiednim posterunku ruchu blok końcowy, co jest dowodem wyprawienia pociągu do tego posterunku ruchu,
5) po wjeździe pociągu na posterunek ruchu z sygnałami końcowymi oraz po zwolnieniu elektrycznej zastawki zatrzaskowej umieszczonej nad blokiem końcowym (przy blokadzie elektromechanicznej) i po minięciu przez pociąg "sygnałowego miejsca końca pociągu" wyznaczonego w regulaminie technicznym, należy zablokować blok końcowy. Zablokowanie bloku końcowego powoduje na współpracującym posterunku ruchu odblokowanie bloku początkowego, co stanowi potwierdzenie przybycia pociągu na posterunek ruchu, który blokuje blok końcowy; równocześnie następuje zwolnienie sygnałów wyjazdowych w danym kierunku,
6) blok pozwolenia obsługuje się (przez zablokowanie go) tylko wtedy, gdy udziela się pozwolenia sąsiedniemu zapowiadawczemu posterunkowi ruchu na wyprawienie pociągu. W jednym z typów blokady przekaźnikowej (Eap) żądanie otrzymania pozwolenia jest realizowane naciśnięciem odpowiedniego przycisku, co wywołuje sygnał akustyczny uzupełniony sygnałem optycznym na pulpicie sąsiedniego posterunku następczego. Zablokowany blok pozwolenia uniemożliwia nastawienie sygnałów na semaforach wyjazdowych. Blok pozwolenia można obsłużyć tylko wtedy, gdy jest odblokowany blok początkowy, tzn. zostało dokonane potwierdzenie przybycia wysłanego poprzednio pociągu.

15. W blokadzie liniowej półsamoczynnej przekaźnikowej, po wyjeździe pociągu przy sygnale "Stój" na semaforze wyjazdowym, a na posterunku odgałęźnym bez semafora wyjazdowego - przy sygnale "Stój" na semaforze wjazdowym, jest możliwe blokowanie "w przód" po obsłużeniu doraźnego nieplombowanego przycisku bloku początkowego, współpracującego z licznikiem.
Przy blokadzie liniowej półsamoczynnej elektromechanicznej uzupełnionej elektryczną zastawką zatrzaskową z licznikiem, bądź współpracującą z licznikiem wydzielonym, umieszczoną nad blokiem początkowym, jest to również możliwe, po użyciu ręcznego zwalniacza (dźwigienki, przycisku itp.) i zwolnieniu zastawki.
Użycie wymienionych przycisków doraźnych, czy też ręcznego zwalniacza elektrycznej zastawki zatrzaskowej lub włącznika zastawki, umożliwiających obsługiwanie blokady liniowej półsamoczynnej podczas przeszkody w nastawianiu semafora oraz zmieniony stan licznika należy odnotować w książce kontroli urządzeń srk i powiadomić o tym miejscowy personel utrzymania.
Dla pociągów wyjeżdżających użycie przycisku doraźnego dla blokowania bloku początkowego w blokadzie liniowej półsamoczynnej przekaźnikowej oraz rocznego zwalniacza elektrycznej zastawki nad blokiem początkowym elektromechanicznym, po wyjeździe pociągu przy sygnale "Stój" na semaforze wyjazdowym, wymaga wprowadzenia telefonicznego zapowiadania pociągów, mimo iż współpracujący z blokiem lub zastawką licznik działa prawidłowo.
Jeżeli zaistnieje przeszkoda w nastawieniu sygnału zezwalającego na jazdę na semaforze odstępowym posterunku blokowego położonego na szlaku z blokadą liniową półsamoczynną przekaźnikową lub elektromechaniczną, to dla umożliwienia blokowania "w przód" i "w tył" obowiązuje dyżurnego wykonywanie analogicznych (podanych w niniejszym ustępie) czynności obsługi urządzeń, jakie wykonuje się podczas wyprawiania i przyjmowania pociągów na stacji oraz spowodowanie wprowadzenia telefonicznego zapowiadania pociągów między zapowiadawczymi posterunkami ruchu ograniczającymi szlak z tym posterunkiem odstępowym i zawiadomienie o usterce personelu utrzymania.
Ponadto dyżurny powinien dokonać o tym zapisu w książce kontroli urządzeń.
W wymienionych przypadkach blokada liniowa nie jest podstawą do prowadzenia ruchu, a bloki liniowe należy obsługiwać jako pomocniczy środek prowadzenia ruchu pociągów. Telefoniczne zapowiadanie pociągów powinno obowiązywać do czasu usunięcia uszkodzenia, z zachowaniem jednak postanowień "Instrukcji o prowadzeniu ruchu pociągów na PKP" R-1 (§ 43 ust. 23) do czasu sprawdzenia prawidłowości działania urządzeń srk i dokonania o tym zapisu w książce kontroli urządzeń przez upoważnionego pracownika utrzymania.
Jeżeli natomiast nie można nastawić semafora wjazdowego na sygnał zezwalający, to po obsłużeniu doraźnego nieplombowanego przycisku bloku końcowego w blokadzie liniowej przekaźnikowej bądź też po użyciu włącznika elektrycznej zastawki zatrzaskowej umieszczonej nad blokiem końcowym w blokadzie elektromechanicznej, co powinno być dokonane przed wydaniem zezwolenia na wjazd pociągu, istnieje możliwość potwierdzenia jego przybycia przez blokowanie "w tył".
Dla pociągów wjeżdżających na stację lub na posterunek odgałęźny posiadający semafory wyjazdowe użycie przycisku doraźnego dla blokowania przekaźnikowego bloku końcowego, jak również użycie włącznika elektrycznej zastawki zatrzaskowej nad blokiem końcowym elektromechanicznym, nie wymaga wprowadzenia telefonicznego zapowiadania pociągów o ile współpracujący z blokiem czy zastawką licznik działa prawidłowo.
Obsługa półsamoczynnej blokady liniowej z blokiem pozwolenia i izolowanym torem szlakowym (dwukierunkowym):
1) aby można było wyprawić pociąg ze stacji lub z innego zapowiadawczego posterunku ruchu na szlak, blok pozwolenia musi być odblokowany a izolowany tor szlakowy - wolny; powtarzacz przekaźnika przeciwzwrotnego na planie świetlnym powinien być wygaszony (w przypadku niewygaszenia tego powtarzacza obowiązuje postępowanie według pkt. 4),
2) nastawienie sygnału zezwalającego na semaforze wjazdowym nie zależy od stanu bloku pozwolenia,
3) blokowanie bloku pozwolenia (udzielenie pozwolenia sąsiedniemu zapowiadawczemu posterunkowi ruchu na wyprawienie pociągów) jest możliwe, gdy izolowany tor szlakowy jest wolny i nie został nastawiony żaden przebieg wyjazdowy na omawiany szlak,
4) jeżeli po wyjeździe pociągu na szlak nie nastąpiło wygaszenie czerwonego światła powtarzacza przekaźnika przeciwzwrotnego na planie świetlnym, to należy użyć plombowanego przycisku awaryjnego (po doraźnym zwolnieniu przebiegu wyjazdowego, gdy nie zwolnił się on samoczynnie).


§ 10.
Obsługa urządzeń mechanicznych kluczowych

1. Bloki, drążki przebiegowe i dźwignie obsługuje się zgodnie z odnośnymi postanowieniami § 9, tak jak przy urządzeniach mechanicznych scentralizowanych.

2. Zwrotnice zamknięte na kluczowe zamki zwrotnicowe obsługuje się dopiero po otwarciu zamka.

3. Zamek zwrotnicowy otwiera się przez włożenie i obrócenie w zamku odpowiedniego klucza, co umożliwia wyciągnięcie trzpienia zamka do oparcia o wewnętrzny mechanizm. Zamki ryglowe otwiera się tylko przez włożenie i obrócenie w zamku odpowiedniego klucza.

4. Klucze od zamkniętych zamków zwrotnicowych znajduje się w nastawni. Klucze od nie zamkniętych zamków są w nich uwięzione. Jeżeli jest wykonana kluczowa kolejność obsługi, klucz od zamkniętego jednego zamka może być uwięziony w drugim zamkniętym zamku zwrotnicowym lub wykolejnicowym.

5. Zamykając zwrotnicę, należy sprawdzić, czy:
1) iglice przylegają do opornicy i nie są uszkodzone,
2) zamknięcie nastawcze nie jest uszkodzone i zajmuje właściwe położenie.
Jeżeli wyniki wyżej wspomnianych oględzin są pozytywne, należy przed zamknięciem zamka przekonać się, czy skrzydełka zabezpieczające nakrętki śrub mocujących przed odkręceniem są opuszczone i uniemożliwiają ich odkręcenie, czy trzpień w zamkach trzpieniowych jest wysunięty aż do oparcia. Po tych czynnościach należy obrócić i wyjąć klucz z zamka. W tym przypadku wyjęty klucz z zamka jest dowodem zamknięcia zwrotnicy.

6. Zgodnie z regulaminem technicznym stacji, klucze od zamkniętych zamków zwrotnicowych przynosi się na nastawnię względnie wkłada się do zamka innej zwrotnicy lub wykolejnicy, od której klucz przynosi się na nastawnię.

7. Przyniesione do nastawni klucze wkłada się do zamków w aparacie kluczowym. Jeżeli na nastawni są tablice kontrolne, przyniesione klucze zawiesza się we właściwych gniazdach.

8. Przed włożeniem klucza do zamka w kluczowej skrzyni zależności lub do zamka zwrotnicowego należy sprawdzić, czy klucz jest właściwy. Poznaje się to po napisie na uchwycie klucza. Po włożeniu klucza do właściwego zamka należy go przekręcić o 180o (o pół obrotu).

9. W urządzeniach kluczowych zamki zwrotnicowe i ryglowe, po każdej zakończonej jeździe pociągu, powinny być w stanie otwartym, jeśli w danym rejonie odbywają się lub są przewidywane manewry.