Rozdział 3
OBOWIĄZKI I UPRAWNIENIA PRACOWNIKÓW SEKCJI DIAGNOSTYKI


§9 §10 §11

§9
Naczelnik sekcji diagnostyki

1. Naczelnik sekcji diagnostyki odpowiada za prawidłowe i terminowe wykonanie badań diagnostycznych.

2. Naczelnik sekcji w zakresie diagnostyki technicznej urządzeń srk powinien:
1) dopilnować przygotowania rocznych i miesięcznych harmonogramów badań diagnostycznych na podstawie ustalonych cyklów diagnozowania urządzeń srk,
2) przy wdrażaniu nowych typów urządzeń, badaniu urządzeń po wypadku lub wydarzeniach kolejowych zgłaszać potrzeby na wykonanie specyficznych badań diagnostycznych przez jednostki spoza PKP,
3) udzielać wskazówek lub bezpośrednio kierować badaniami diagnostycznymi przy poważnych awariach urządzeń srk i wypadkach kolejowych (jeśli zachodzi potrzeba wykonania badań diagnostycznych)
4) na bieżąco kontrolować jakość i ilość wykonywanych badań diagnostycznych urządzeń srk, a w ramach kontroli zobowiązany jest przynajmniej raz w roku, ocenić każdego inspektora diagnostę przy wykonywaniu badań urządzeń srk pod kątem:
a) prawidłowość wykorzystania sprzętu pomiarowego,
b) metodyki wykonywanych badań,
c) zapisów w dokumentacji eksploatacyjnej i diagnostycznej urządzeń srk,
d) przestrzegania zasad bezpieczeństwa pomiarów.

3. Naczelnik sekcji zobowiązany jest:
1) informować dyrektora zakładu o istotnych ustaleniach dotyczących stanu technicznego urządzeń srk, wynikających z badań diagnostycznych oraz przedstawiać wnioski o potrzebie przeprowadzenia na obiektach diagnozowanych robót inwestycyjnych, napraw głównych lub przebudowy urządzeń,
2) interweniować w przypadkach braku terminowej realizacji działań naprawczych i likwidacji uchybień stwierdzonych w wyniku badań diagnostycznych,
3) przekazywać protokoły badań diagnostycznych do działu automatyki łącznie z informacją o wykonaniu działań naprawczych i likwidacji stwierdzonych uchybień (kopie w/w dokumentów należy przechowywać w sekcji diagnostyki przez okres nie krótszy niż 2 lata),
4) posiadać aktualną ewidencję urządzeń srk podlegających badaniom diagnostycznym,
5) dopilnować wpisów wyników oceny stanu technicznej sprawności i wartości użytkowej urządzeń srk, wymaganych prawem budowlanym do książek obiektów budowlanych
6) zapewniać wyposażenie sekcji w aktualne dokumentacje niezbędne do prowadzenia badań diagnostycznych, np. instrukcji, DTR, wykazów, harmonogramów, raportów itp., ,
7) uczestniczyć na polecenie dyrektora zakładu w komisjach odbioru technicznego i przekazania do eksploatacji urządzeń srk po zakończeniu ich remontu, modernizacji lub budowy.
8) ustalać zakres badań diagnostycznych urządzeń w uzgodnieniu z naczelnikiem sekcji eksploatacji, na liniach, na których czasowo zawieszono ruch oraz na czasowo zamkniętych posterunkach ruchu, przed przywróceniem ruchu lub otwarciem posterunków.


§10
Starszy inspektor ds. automatyki

1. Starszy inspektor odpowiada za terminowość i metodykę realizację procesu diagnostycznego urządzeń srk na terenie działania sekcji diagnostycznej.

2. Starszego inspektora obowiązuje znajomość:
1) przepisów, instrukcji i zarządzeń w zakresie budowy, diagnostyki, obsługi i działania diagnozowanych urządzeń;
2) przepisów i instrukcji mających związek z działalnością diagnostów;
3) wytycznych w sprawie metod wykonywania badań diagnostycznych i zasad odbioru robót budowlano-montażowych;
4) norm technicznych, materiałowych i konstrukcyjnych oraz dokumentacji technicznej urządzeń powierzonych do diagnozowania;
5) przepisów, instrukcji i zarządzeń w zakresie budowy, diagnostyki, obsługi i działania diagnozowanych urządzeń oraz "Instrukcję sygnalizacji na PKP" E-1 i "Instrukcję o prowadzeniu ruchu pociągów na PKP" R-1, w zakresie niezbędnym do planowania badań diagnostycznych;
6) warunków techniczno-ruchowych posterunków i szlaków, na których organizuje lub wykonuje badania diagnostyczne.

3. Starszy inspektor powinien:
1) posiadać odpowiednie przygotowanie zawodowe i praktykę w samodzielnym wykonywaniu badań diagnostycznych urządzeń srk;
2) posiadać uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności - urządzenia zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym;
3) posiadać upoważnienie do samodzielnego wykonywania robót w czynnych urządzeniach srk, otwierania, zamykania i plombowania urządzeń.

4. W procesie diagnostyki technicznej starszy inspektor:
1) na podstawie przedstawionych przez sekcje eksploatacji wykazów obiektów do badań diagnostycznych, sporządza roczny i miesięczny harmonogram badań diagnostycznych;
2) sporządza na podstawie protokołów badań diagnostycznych roczny raport z diagnozowanych urządzeń, dla każdego obiektu budowlanego urządzeń srk
3) na podstawie protokołów badań diagnostycznych pełnych i raportów z badań, dokonuje wpisu do książki obiektów budowlanych;
4) ustala metodykę prowadzenia badań urządzeń powierzonych do diagnostyki;
5) kontroluje metody, terminowość, prawidłowość i rzetelność prowadzenia badań diagnostycznych przez diagnostów;
6) starszy inspektor analizuje przyczyny przeszkód w wykonaniu badań diagnostycznych i interweniuje w tych sprawach.

5. Starszy inspektor uczestnicząc w badaniach diagnostycznych stosuje się do przepisów i instrukcji w zakresie obowiązującym diagnostę.

6. Na zarządzenie dyrektora zakładu infrastruktury starszy inspektor uczestniczy w komisji odbioru technicznego nowych urządzeń oraz urządzeń po remontach i modernizacji.


§11
Inspektor diagnosta

1. Diagnosta podlega bezpośrednio naczelnikowi sekcji a w sprawach merytorycznych dotyczących badań diagnostycznych starszemu inspektorowi. Dodatkowe uprawnienia starszego inspektora w stosunku do diagnostów ustala naczelnik sekcji.

2. Diagnosta wykonuje badania diagnostyczne urządzeń na wyznaczonym obszarze. Dopuszcza się tworzenie specjalizacji w zakresie rodzaju diagnozowanych urządzeń.

3. Diagnosta odpowiada za jakość i terminowość wyznaczonych harmonogramem badań diagnostycznych.

4. Diagnostę obowiązuje znajomość:
1) przepisów, instrukcji i zarządzeń w zakresie budowy, diagnostyki, obsługi i działania diagnozowanych urządzeń oraz "Instrukcję sygnalizacji na PKP" E-1 i "Instrukcję o prowadzeniu ruchu pociągów na PKP" R-1, w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu kolejowego w czasie wykonywania badań diagnostycznych w czynnych urządzeniach;
2) wytycznych w sprawie metod wykonywania badań diagnostycznych i zasad odbioru technicznego przekazywanych do eksploatacji nowych lub zmodernizowanych urządzeń srk;
3) normatywów technicznych i dokumentacji diagnozowanych urządzeń;
4) warunków techniczno-ruchowych posterunków i szlaków, na których wykonuje badania diagnostyczne;

5. Diagnosta powinien:
1) znać teoretycznie i praktycznie w zakresie badań diagnozowane urządzenia;
2) umieć posługiwać się przyrządami pomiarowymi i przymiarami;
3) przestrzegać stosowania norm technicznych, norm czasu pracy i wskaźników zużycia materiałów;
4) posiadać odpowiednie przygotowanie zawodowe, praktykę w samodzielnym wykonywaniu prac w czynnych urządzeniach srk;
5) posiadać upoważnienie do samodzielnego wykonywania robót w czynnych urządzeniach srk, otwierania, zamykania i plombowania urządzeń,
6) znać przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz przeciwporażeniowej, a także umieć udzielić pierwszej pomocy
7) zdawać egzaminy kontrolne ze znajomości działania i badania urządzeń, zgodnie z postanowieniami właściwych przepisów.

6. W procesie diagnostyki technicznej urządzeń srk diagnosta:
1) wykonuje badania diagnostyczne na podstawie miesięcznego harmonogramu badań diagnostycznych
2) po wykonaniu badań diagnostycznych sporządza "Protokół badania diagnostycznego" w dwóch egzemplarzach, z czego jeden przekazuje do sekcji eksploatacji natomiast drugi starszemu inspektorowi;
3) przedstawia starszemu inspektorowi rozliczenie z wykonania miesięcznego harmonogramu badań diagnostycznych

7. W czasie badania diagnostycznego diagnosta powinien:
1) sprawdzić terminowość badań diagnostycznych lub pomiarów, które powinny być wykonywane przez diagnostów innych specjalności i pracowników innych jednostek (przeglądy gwarancyjne, okresowe pomiary oporności uziemień obiektów lub urządzeń itp.)
2) dokonać analizy przyczyn stwierdzonych przeszkód w działaniu urządzeń.
3) każdorazowo sprawdzić na posterunkach ruchu aktualność dokumentacji technicznej badanych urządzeń.
4) w protokole badania diagnostycznego przedstawić wnioski o potrzebie przeprowadzenia na obiekcie diagnozowanym robót inwestycyjnych, napraw głównych lub przebudowy urządzeń.

8. Diagnosta powinien tak organizować badania diagnostyczne, aby wszystkie badania diagnostyczne zawarte w miesięcznych harmonogramach badań, były wykonane w zakresie określonym niniejszą instrukcją lub dokumentacją techniczno-ruchową diagnozowanych urządzeń. Zmiany w harmonogramie mogą być dokonywane tylko przez starszego inspektora.

9. Diagnosta, wykonując swoje obowiązki, powinien zwracać uwagę na stan zamknięć i plomb na urządzeniach. W razie stwierdzenia braku plomby, zerwanie której nie było odnotowane, należy wpisać ten fakt do książki kontroli urządzeń i odnotować w protokole z badania diagnostycznego. O fakcie rozplombowania urządzenia należy powiadomić mistrza automatyki.

10. Diagnosta dokonujący badań diagnostycznych urządzeń na posterunku ruchu, bez ich otwierania, jest obowiązany wpisać fakt przystąpienia do badania w książce kontroli urządzeń. W przypadku, gdy oględziny lub sprawdzenie urządzeń wymagają ich otwarcia, wówczas w książce kontroli urządzeń, należy wpisać, które urządzenia będą otwierane, jakie należy wprowadzić obostrzenia w prowadzeniu ruchu pociągów, jaki przyjęto sposób porozumiewania się w celu ostrzegania o przejeździe taboru lub konieczności przerwania badań dla zachowania warunków bezpieczeństwa ruchu i warunków bhp (szczególnie w przypadku wykonywania badań na torach lub w ich pobliżu). Po zakończeniu badań należy wpisać do książki kontroli urządzeń fakt zakończenia badań oraz potrzebę odwołania wprowadzonych lub wprowadzenia nowych obostrzeń w prowadzeniu ruchu lub w obsłudze urządzeń. Należy również określić stan działania urządzeń po badaniu diagnostycznym. Fakt zakończenia badania urządzeń shp, zabudowanych przed sygnalizatorami na posterunku ruchu, również wpisuje się do książki kontroli urządzeń znajdującej się na danym posterunku ruchu.

11. W przypadku badania diagnostycznego urządzeń sbl, zapis o zamiarze rozpoczęcia badania sporządza mistrz automatyki lub na jego telefoniczne zlecenie, dyżurny ruchu w książce kontroli urządzeń na jednej ze stacji przylegających do szlaku, na którym diagnozowane będą urządzenia. W zapisie należy określić szlak, nr toru i czas planowanego rozpoczęcia i zakończenia badań (od godz., do godz.), oraz potrzebę i rodzaj obostrzeń, jakie należy wprowadzić w ruchu pociągów. W książce kontroli urządzeń znajdującej się w szafie (kontenerze) sbl diagnosta wpisuje zakres i wynik badania urządzeń sbl i shp, odnoszących się do semaforów, których aparatura sterownicza znajduje się w danej szafie.

12. Podczas badań diagnostycznych w przypadku stwierdzenia uszkodzenia urządzenia lub zakłócenia w jego pracy, diagnosta powinien powiadomić automatyka w celu wykrycia przyczyny i jej usunięcia. Jeśli automatyk jest nieobecny w czasie badania, diagnosta powinien fakt uszkodzenia lub zakłócenia odpisać w książce kontroli urządzeń i jeśli jest to konieczne z zaleceniem wprowadzenia stosownych obostrzeń w prowadzeniu ruchu pociągów. Każda przyczyna uszkodzenia lub zakłócenia w pracy urządzenia powinna być dokładnie zbadana przez automatyka w celu podjęcia niezbędnych środków zaradczych eliminujących ponowne jej powstanie. Automatyk powinien poinformować diagnostę o przyczynie wystąpienia usterki i sposobie jej usunięcia. Diagnosta ma obowiązek fakt stwierdzenia usterki i zaleconych do wprowadzenia obostrzeń w prowadzeniu ruchu pociągów wpisać w protokole badań diagnostycznych.

13. Wszystkie badania diagnostyczne, podczas których urządzenia będą wyłączone z zależności, mogą być wykonane tylko za zgodą naczelnika sekcji eksploatacji. W zależności od stopnia skomplikowania tych badań, wyłączenie z zależności urządzeń należy dokonać w obecności naczelnika sekcji eksploatacji lub wyznaczonego przez niego automatyka, stosując się ściśle do otrzymanych od naczelnika sekcji eksploatacji wytycznych. W tym ostatnim przypadku, po zakończeniu badań, należy powiadomić naczelnika sekcji eksploatacji o stanie i działaniu urządzenia rozbieranego i urządzeń z nim współpracujących. Urządzenia w przypadku, gdy były rozbierane, dla badań diagnostycznych, po dokonanych badaniach powinny być doprowadzone do stanu zapewniającego bezpieczeństwo ruchu kolejowego.

14. Diagnosta jest obowiązany powiadomić naczelnika sekcji diagnostyki lub starszego inspektora o każdym przypadku uszkodzenia urządzeń, powstałego w wyniku umyślnego działania lub nieprawidłowego wykonania czynności obsługi urządzeń. Również w przypadku zauważenia, że pracownicy nie związani bezpośrednio z obsługą urządzeń wykonują swoje czynności w sposób, który mógłby spowodować uszkodzenie albo przerwę w pracy urządzeń, należy powiadomić naczelnika sekcji diagnostyki lub starszego inspektora i postępować zgodnie z jego wytycznymi.

15. Podczas badania diagnostycznego urządzeń nie wolno dokonywać w urządzeniach żadnych zmian konstrukcyjnych lub schematowych. Jeżeli w wyniku badania diagnostycznego zostanie stwierdzony fakt niezgodności z dokumentacją techniczną należy powiadomić o tym fakcie naczelnika sekcji diagnostyki lub starszego inspektora i postępować zgodnie z jego wytycznymi. Dokładny opis niezgodności zmieścić w protokole badania diagnostycznego.

16. Po zaistnieniu wypadku (wydarzenia) kolejowego zabrania się zdejmowania i zakładania plomb na urządzeniach, jak również otwierania, zmieniania stanu lub położenia poszczególnych urządzeń. Zdjęcie lub założenie plomby, jak również badania diagnostyczne urządzeń po wypadku, może być dokonane przez diagnostów po otrzymaniu zezwolenia od przewodniczącego komisji ustalającej okoliczności i przyczyny wypadku lub dyrektora zakładu. W zakresie warunków rozwiązania drogi przebiegu należy rygorystycznie przestrzegać postanowień "Instrukcji o postępowaniu w sprawach wypadków i wydarzeń kolejowych" R3.

17. Mistrz automatyki lub inny wyznaczony automatyk powinien brać udział w przeprowadzanych na działce przez diagnostę badaniach diagnostycznych urządzeń srk:
1) pełnych:
a) samoczynnej blokady liniowej;
b) napędów zwrotnicowych elektrycznych i mechanicznych, rygli i kontrolerów iglic;
c) urządzeń układowej kontroli niezajętości torów i rozjazdów, czujniki stacyjne;
d) samoczynnej sygnalizacji przejazdowej i urządzeń zabezpieczenia ruchu na przejazdach kolejowych kategorii A nastawianych zdalnie;
e) urządzeń zdalnego sterowania;
f) wewnętrznych urządzeń na posterunku ruchu.
2) uproszczonych, wykonywanych podczas technicznego badanie rozjazdów
W pozostałych, uzasadnionych przypadkach obecność automatyka wymagana jest na wniosek diagnosty.

18. Diagnosta jest zobowiązany:
1) prowadzić dokumentację diagnostyczną ustaloną właściwymi instrukcjami i zarządzeniami i tak przeprowadzać badania diagnostyczne, aby ich efektywność była jak najwyższa, a przewidziane harmonogramem, niniejszą instrukcją i dokumentacją techniczno - ruchową dla poszczególnych urządzeń pomiary, były wykonywane w przewidzianych cyklach.
2) interesować się prowadzonymi, robotami budowlano - montażowymi urządzeń srk i uczestniczyć w odbiorach technicznych urządzeń a o stwierdzonych nieprawidłowościach technicznych lub zagrażających bezpieczeństwu ruchu kolejowego, powinien powiadomić przewodniczącego komisji odbioru lub naczelnika sekcji diagnostyki (starszego inspektora) oraz przedsięwziąć odpowiednie do sytuacji środki zaradcze.
3) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa pracy przy wykonywaniu badań diagnostycznych. W razie zaistnienia nieszczęśliwego wypadku, współpracujący pracownicy obowiązani są udzielić poszkodowanemu pierwszej pomocy, a jeżeli zaistnieje taka potrzeba, odesłać go do najbliższego punktu sanitarnego celem zapewnienia pomocy lekarskiej.
4) dbać o powierzone przyrządy, narzędzia, urządzenia i materiały, zapewniając ich należyte przechowywanie oraz dbać o ich stan techniczny.
5) brać udział w badaniach technicznych rozjazdów przeprowadzanych na terenie jego działania i w ramach tych badań wykonywać badania diagnostyczne uproszczone urządzeń srk o zakresie określonym w §6 ust.17 pkt.12 [J.D.4].

19. W związku z wykonywaniem badań diagnostycznych diagnosta ma prawo korzystać z kolejowych środków komunikacji oraz bezpłatnie przewozić przesyłkę bagażową, narzędzia i przyrządy konieczne do wykonywania badań diagnostycznych - za okazaniem legitymacji i odpowiedniego zezwolenia.

20. W celu szybkiego przybycia do miejsca wypadku, w celu podjęcia badań diagnostycznych po wypadku lub wydarzeniu kolejowym diagnosta ma prawo, w uzasadnionych przypadkach, żądać od dyspozytora zakładowego zatrzymania pociągu na czas niezbędny do wsiadania i wysiadania.

21. Diagnosta ma prawo korzystać z drezyn oraz wózków torowych z zachowaniem obowiązujących przepisów.

22. Diagnosta powinien być wyposażony w komplet przepisów i instrukcji niezbędnych do wykonywania badań diagnostycznych. Ponadto powinien być wyposażony w podstawowe przyrządy, sprawdziany i przymiary w zakresie wykonywanych badań.