§ 16
Konserwacja kwietników obejmuje: podlewanie, pielenie i
usuwanie suchych części roślin.
1. W złych warunkach glebowych lub w czasie
suszy należy podlewać kwietniki bardzo obficie, poczynając
już od godziny 16, a kończąc najpóźniej do godziny 10 rano.
Uzupełnieniem podlewania wieczorowego jest podlewanie w
godzinach porannych, szczególnie przy dłuższych przerwach w
podlewaniu kwietników itp. Celem obniżenia kosztów podlewania
należy dążyć do mechanizacji tej czynności, przez jak
najszersze stosowanie samoczynnych przenośnych prądownic,
wirujących wiatraków i innych zraszaczy. W celu zahamowania
parowania wody z gleby należy powierzchnią kwietników
utrzymywać w stanie spulchnionym.
Tereny zielone powinny być zaopatrzone w punkty poboru wody.
2. Wyrastające chwasty na kwietnikach i drogach należy niszczyć przez pielenie, możliwie jak najczęściej, aby nie dopuścić do ich kwitnienia i rozsiewania się nasion. Pielenie najlepiej wykonywać w dni pochmurne lub po deszczu, kiedy ziemia jest wilgotna i miękka do tego stopnia, że chwasty dają się wyrywać z korzeniami.
3. Przekwitnięte gałązki lub pojedyncze
kwiaty roślin jednorocznych i bylin należy obcinać, nie
dopuszczając do wytworzenia nasion, gdyż tó silnie osłabia
roślinę, a znajdującą się pod roślinami ziemię trzeba co
najmniej 2 razy w miesiącu lekko wzruszyć.
Czynność tę należy wykonywać możliwie po każdym deszczu.
Złamane kwiaty lub gałązki bylin, drzew i krzewów trzeba
usuwać (wycinać) zaraz po zauważeniu uszkodzenia.
§ 17
Utrzymanie trawników obejmuje nawożenie, koszenie,
podlewanie i usuwanie chwastów i mchu.
1. Wszystkie trawniki wymagają stałego,
corocznego lub okresowego zasilania. Nawozy organiczne i komposty
należy stosować bardzo ostrożnie, używając tylko należycie
przegniłych i rozłożonych, z uwagi na znajdujące się w nich
wielkie ilości nasion chwastów.
Dobre rezultaty dają komposty torfowe silnie skoncentrowane,
szczególnie na trawnikach ubogich w próchnicę.
Torf ogrodniczy można rozsiewać w mieszance z nawozami
sztucznymi.
Na trawniki zasobne w próchnicę można stosować mieszankę z
samych nawozów sztucznych (5 - 10 kg mieszanki na 1 ar), w
skład której wchodzi azot, fosfor i potas w stosunku np. 1, 2 :
1.
Wyżej wymienione nawozy rozsiewa się pod koniec lata. W celu
doraźnego podpędzenia osłabionych trawników dajemy na wiosnę
szybko działające nawozy azotowe w ilości 2 kg - na 1 ar.
2. Przeciętna wysokość cięcia trawnika
wynosi 3 - 3,5 cm i na tę wysokość należy też regulować
noże maszyn ręcznych. Zależnie od warunków atmosferycznych i
glebowych kosi się raz na tydzień lub też rzadziej. Ścianki
powinny być na tyle krótkie, aby maszyna swobodnie pracowała
bez zacinania się. Przed zimą nie należy zostawiać długiej
trawy dla rzekomej "ochrony".
Należy przyjąć zasadę, że konserwacja trawników za pomocą
maszyn jest najtańszym środkiem - częste cięcie ręczne za
pomocą kosy jest za kosztowne.
3. Dobrze założony trawnik nie powinien
wymagać podlewania. Trawnikom można pomóc do przetrwania
krytycznego momentu podlewając je raz, ale bardzo obficie na
początku lata i drugi raz, gdy okres największych upałów mija
lub gdy początek jesieni jest wyjątkowo suchy.
Należy wziąć pod uwagę, że gdy zacznie się podlewać w
środku lata, to podlewania nie można przerwać aż do
pierwszych obfitych deszczów.
Podlewanie musi być równomierne i na całym terenie obfite.
Trawniki, zasiane w porze suchej, wymagają w okresie
kiełkowania nasion i późniejszego rozwoju młodej trawy
podlewania co najmniej 3 - 4 razy tygodniowo w sposób bardzo
ostrożny i delikatny.
Najlepsze do tego celu są przenośne prądownice wirujące.
4. Zachwaszczenie trawników jest zwykle
rezultatem nieprawidłowego założenia, złej konserwacji lub
nawożenia zanieczyszczonym nawozem albo kompostem, w którym
znajdujące się nasiona chwastów nie zatraciły siły
kiełkowania.
Przy zwalczaniu chwastów wskazane jest częste i krótkie
koszenie trawników oraz natychmiastowe zasiewanie powstających
luk.
Usuwanie chwastów może być przeprowadzone ręcznie (pielenie)
lub chemicznie za pomocą środków chemicznych, znajdujących
się w sprzedaży. Preparaty te należy stosować z wielką
ostrożnością, ażeby nie zniszczyć szlachetnych traw.
Zwalczanie mchu polega na odpowiednim wygrabieniu go żelaznymi
grabiami, zastosowaniu pełnego należytego nawożenia, a w
trudniejszych przypadkach odprowadzaniu nadmiaru wody z miejsc
niżej położonych.
§ 18
1. Posadzone młode drzewka wymagają
podpory, która zabezpieczałaby je przed silnymi ruchami korony
i pnia, szczególnie przy podmuchach porywistych wiatrów,
powodujących w tym przypadku zrywanie młodych korzeni, a w
następstwie zasychanie i wypadanie nieprzyjętych drzewek.
Do palikowania należy używać drewnianych pali korowanych i
gładkich (oczyszczone z sęków), przeważnie sosnowych lub
świerkowych, o średnicy do 10 cm i przeciętnej długości 1 -
2,5 - 3 m. Ponieważ pal taki szybko gnije, szczególnie przy
ziemi, należy go impregnować.
Na środku dołu, przygotowanego do sadzenia drzew piennych,
wbija się pal drewnianym młotkiem w ziemię, w pozycji
prostopadłej do powierzchni dołu. Pal wbija się na
głębokości 70 -^ 100 cm, zależnie od jego grubości oraz
wielkości drzewa, dla którego będzie służył za podporę
(rys. Nr 15).
Górny koniec pala powinien być przynajmniej od strony drzewa
wygładzony nożem, aby pal nie spowodował przy ruchach drzewa
obtarcia i w ogóle uszkodzenia pnia. Po wbiciu pala w dno dołu
i posadzeniu drzewka, impregnowana część pala powinna
wystawać minimum 10 - 15 cm ponad powierzchnię gruntu.
Przy świeżo posadzonym drzewku górny koniec pala powinien
sięgać na szerokość dłoni pod najniższą gałąź korony,
tak aby po zakończeniu procesu osiadania gleby wierzchołek jego
znalazł się nie dalej jak pod rozwidleniem korony drzewka.
Pale za długie, sięgające w koronę, należy odpowiednio
przyciąć ręczną piłką ogrodniczą.
Pal przy drzewku powinien być umieszczony od strony
południowej, aby ochronił pień świeżo posadzonego drzewka
przed zbyt silną operacją promieni słonecznych, szczególnie w
początkowym okresie zakorzeniania się, albo od strony
zachodniej lub strony najsilniej wiejących wiatrów, ewentualnie
od strony drogi, celem zabezpieczenia przed możliwościami
uszkodzeń mechanicznych.
2. Drzewko przywiązuje się do pala
prowizorycznie w jednym miejscu, aż ziemia osiądzie, po czym
wiąże się na stałe w 2 miejscach (specjalnie łamliwe drzewka
w 3 miejscach). Do topoli włoskich używamy krótszych palików,
sięgających do wysokości 1 m ponad powierzchnię gruntu,
przywiązuje się je również w 2 miejscach.
Praktycznie pale dawane do drzew wytrzymują przeważnie 3 lata,
po tym okresie należy pale przejrzeć i nieodpowiednie,
przegniłe wymienić.
Wszystkie rośliny wymagające podwiązywania, jak również
drzewka pienne, przywiązuje się do oparcia (palika) na tak
zwaną ósemkę, w celu uniknięcia ocierania kory.
§ 19
1. Żywopłoty ozdobne należy przycinać
równo pod sznur. Żywopłoty iglaste cięte są zwykle 1 raz -
na wiosnę przed rozpoczęciem wegetacji lub w sierpniu po
zakończeniu przyrostu.
Liściaste żywopłoty powinny być przycinane 2 razy do roku -
na przedwiośniu przed ruszeniem soków oraz w lipcu lub
sierpniu. Przy cięciu usuwamy zwykle większą część
ostatniego przyrostu. W przypadku konieczności obniżenia lub
odmłodzenia żywopłotu ozdobnego dokonuje się cięcia na
starym drzewie.
Niektóre rośliny żywopłotowe mają skłonności do obnażania
się od dołu, np. pospolita karagana, i dlatego w celu
otrzymania obfitego rozgałęzienia od samego dołu należy je
ciąć krótko od początku.
Cięcie żywopłotów wolnorosnących (żywopłoty kwitnące)
ogranicza się jedynie do corocznego ich uregulowania przez
przycięcie pędów nadmiernie wybujałych. Takie żywopłoty
należy co kilka lat odmłodzić.
Żywopłoty kwitnące, zestawione z krzewów zakwitających na
latoroślach, powinny być corocznie na przedwiośniu dość
radykalnie cięte, w celu otrzymania odpowiedniej zwartości,
regularności i obfitego kwitnienia.
W przypadkach, gdy chodzi o uzyskanie wyjątkowo efektownych,
zwartych i foremnych żywopłotów, należy je ciąć 3 lub nawet
4 razy do roku.
Niedbalstwo lub oszczędności czynione na cięciu żywopłotów
dają jak najgorsze- wyniki, ponieważ żywopłot nie cięty
wygląda nieestetycznie, zatraca właściwą formę i w dalszej
konsekwencii, ażeby doprowadzić do właściwego stanu potrzeba
znacznie więcej nakładów i robocizny. Pnącza po zasadzeniu
powinny być krótko przycięte, co powoduje silne przyrosty.
2. Jeżeli chodzi o szczelne przykrycie roślinami pnącymi ścian, płotów, ustępów i innych obiektów od samego dołu, to należy1, młode przyrosty przyciąć na zielono, a w drugim roku po zasadzeniu na przedwiośniu przyciąć powtórnie. Pielęgnacja w następnych latach polega już na cięciu oczyszczającym albo reguluiącym.
3. Coroczne cięcie drzew i krzewów
warunkuje właściwy ich rozwój.
Prześwietlanie koron wykonuje się zwykle w okresie przycinania
drzew.
4. Specjalnych zabiegów wymagają drzewa rosnące pod przewodami teletechnicznymi, które powinny być odpowiednio uformowane przez fachowców ogrodników, ażeby zabezpieczyć przed awariami przewody przeciągnięte przez ich korony, zachowuiac właściwy im estetyczny wygląd. W razie niemożności należy dążyć raczej do usunięcia niż zachowywania zdeformowanych egzemplarzy.
5. Przycinanie krzewów ozdobnych stosuje
się rzadko, wykonując przeważnie odmładzanie ich co kilka lat
oraz regulowanie koron krzewów soliterowych i nawet grupowych,
szczególnie w widocznych skupiskach.
Cięcie ogranicza się do koniecznych potrzeb wynikających z
przestrzeni przeznaczonej do ich rozwoju i okresów kwitnienia.
Przycinanie krzewów zakwitających na pędach rocznych i
starszych ogranicza się do wybujałych gałązek
zniekształcających pokrój krzewu oraz całkowitego lub
częściowego usunięcia pędów starszych, nieproduktywnych,
słabych lub uszkodzonych itp., a oszczędzania pędów z
pączkami kwiatowymi, stosownie do właściwości odmianowych.
6. Przycinanie krzewów, których kwitnienie następuje na pędach tegorocznych, powinno być wykonane, aby dało dość silny paromiesięczny przyrost zakończony kwiatami.
7. Silne cięcia coroczne stosuje się do róż i innych krzewów, szczególnie przemarzających częściowo w naszym klimacie.
8. W zwartych skupiskach koniecznym
zabiegiem jest odmładzanie, przez usuwanie starego i
najsłabszego drewna przy ziemi oraz silne skrócenie pędów
rocznych i nieco starszych do 20 - 50 cm z uwzględnieniem
właściwej formy pokrojowej rośliny.
W roku następnym po zabiegu odmładzania należy skontrolować
wszystkie poprzednio przycięte krzewy i te, które dały bardzo
silne przyrosty - skrócić o 1/3 do 1/2 długości.
Krzewy posiadaiące ozdobne liście dają najładniej uformowany
i zabarwiony liść na młodych rocznych pędach, nie szkodzi im
więc radykalne ciecie.
9. Plan robót uwzględniający cięcie
powinien być tak ułożony, ażeby cięcia rozpoczynały się
przede wszystkim od roślin najwcześniej rozwijających się
(Caragana, Crataegus, Lonicera, niektóre Prunus, Ribes,
niektóre Viburnum itp.), a następnie od rozwijających się
późno.
Rośliny wrażliwe na mrozy, jak np. wiele róż, niektóre
Deutzie, delikatniejsze Ligustrum itp., należy ciąć dopiero po
przejściu mrozów, a więc na przedwiośniu. Gatunki skłonne do
wydzielania soków po późnym cięciu, jak np. klony - należy
ciąć wcześniej.
Przycinanie drzew i krzewów jest czynnością trudną i
odpowiedzialną, a więc wykonywać je powinni odpowiedzialni
fachowcy.
10. Większe rany drzew należy wygładzić
nożem i zasmarować maścią ogrodniczą, smołą lub
rozcieńczoną karboliną sadowniczą. Gałąź należy usuwać u
nasady na widocznym obrączkowatym zgrubieniu, tzw. obrączce,
wytwarzając przy odpiłowywaniu jak najmniejszą płaszczyznę
cięcia - ranę. Cięcie powyżej wspomnianej obrączki powoduje
tworzenie się suchych sęków i utrudnia zagojenie rany,
przyczyniając się do próchnienia drewna.
Młodsze pędy należy ciąć kilka milimetrów nad oczkiem
skierowanym na zewnątrz lub nad gałązką boczną, nigdy zaś w
mię-dzywęźlu, bo to również powoduje powstawanie suchych
czopów. Usuwając gałęź należy ją najpierw podpiłować od
dołu w oddaleniu kilkunastu centymentrów od nasady, aby w ten
sposób zapobiec oddarciu się gałęzi usuwanej.
Wszystkie spotykane rany drzew nadające się do wyleczenia
należy przede wszystkim oczyścić do zdrowego drewna (wzgl.
tkanki), uszkodzoną korę i drewno wygładzić nożem,
następnie zdezynfekować 5-procentowym roztworem siarczanu
miedzi lub 10-procentowym rozczynem karboliny sadowniczej, a
następnie zasmarować maścią ogrodniczą, pokostem lnianym,
smołą drzewną lub papką z gliny, plew i krowieńca. Wskazane
jest także uszkodzenia bandażować, co przyśpiesza proces
gojenia; takie opatrunki corocznie należy zmieniać, bo większe
rany goją się nieraz po kilka lat.
Większe dziuple, po wspomnianym jak wyżej oczyszczeniu i
wy-dezynfekowaniu, plombuje się wypełniając je zaprawą
cementową, przy czym powierzchnia plomby powinna licować z
powierzchnią drewna, a nie z zewnętrzną powierzchnią kory.