Załącznik 4
SPRAWDZANIE WYTRZYMAŁOŚCI RUR

1.   Układane w podtorzu rury muszą spełniać następujące wymaganie:

(1)

gdzie
P - nośność rury, kN/m
n - współczynnik pewności
W- obciążenie rury, KN/m
L - współczynnik podparcia rury.

2.   Nośność rury P przyjmuje się wg danych producenta, albo też określa się w badaniach. Jako nośność przyjmuje się siły równomiernie rozłożone wzdłuż dwóch przeciwległych tworzących walca rury, powodujące pęknięcie rury, trwałe jej odkształcenia lub sprężyste zmniejszenie jej średnicy o 10%.

3.   Współczynnik pewności n przyjmuje się równy:
n = 1,0 dla rur z materiałów sprężystych,
n = 1,3 dla rur z materiałów kruchych.

4.  Jako obciążenie W rury przyjmuje się większe z następujących obciążeń;
W1 - obciążenie gruntem w czasie budowy,
W2 - obciążenie w eksploatacji, tj. obciążenie gruntem i taborem

Obciążenie W1 gruntem w przypadku szerokiego wykopu oblicza się ze wzoru *):

(2)

gdzie:
- ciężar objętościowy gruntu wg rysunku 4-1, kN/m'
h - grubość warstwy zasypki nad rurą, m
d - zewnętrzna średnica rury, m
Jeśli teren nad wykopem jest równomiernie obciążony, to obciążenie zastępuje się warstwą gruntu o odpowiedniej grubości.
a) Obciążenie W1 gruntem w przypadku wąskiego wykopu oblicza się ze wzoru *) :

(3)

gdzie:
A - współczynnik zmniejszający obciążenie wg rys. 4-1,
b - szerokość wykopu na poziomie wierzchu rury, m.

Jeśli zasypka jest należycie zagęszczana warstwami, to obliczone wg wzoru 3 obciążenie można zmniejszyć do wartości:

(4)

Jeśli teren nad wykopem jest dodatkowo równomiernie obciążony to do obciążenia W lub dodaje się obciążenie

(5)

- współczynnik zmniejszający obciążenie wg rys. 4-1,
q - obciążenie terenu przypadające na 1 mb wykopu o szerokości równej b, Kn/m

b) Obciążenie rury W2 w eksploatacji przyjmuje się wg tabl. 4-1 lub 4-2, w zależności od położenia rury względem toru.

5. Współczynniki podparcia rur L przyjmuje się wg tabl. 4-3 zależne od przewidywanego sposobu układania rur na dnie wykopu.

*) W praktyce jako W zaleca się przyjmować mniejszą wartość wynikającą ze wzoru 2 lub 3.

Tablica 4-1 Obciążenie rur drenarskich układanych przy jednym torze (kN/m2)

Uwaga: w celu określenia W (kN/m) wartości podane w tablicy należy mnożyć przez d (m)

Tablica, 4-2 Obciążenie rur układanych symetrycznie pomiędzy torami (kN/m*)

Uwaga: w celu określenia W_ (kN/m) wartości podane w tablicy należy mnożyć przez d^ (m)

Tabela 4-3 Współczynniki podparcia rur L

*) większe wartości przyjmuje się dla rur układanych na miejscowym nienaruszonym gruncie lub bardzo dobrze zagęszczonej zasypce (warstwie wyrównawczej), zaś mniejsze w przypadku zasypki zagęszczonej przeciętnie.

**) najmniejszą grubość warstwy betonu przyjmuje się równą 0,16 d , gdzie d - wewnętrzna średnica rury. Ze względu na możliwości zagęszczenia betonu grubość ta nie może być jednak mniejsza od 0,1 m.