1. Konstrukcje drenaży podziemnych
1) Drenaży podziemnych (z
wyjątkiem sączków poprzecznych) nie można budować pod
torami. Najmniejsza odległość ściany wykopu drenarskiego od
osi toru wynosi 1,6 m, przy czym:
a) przy przekopach drenaż umieszcza się w
odległości od górnej krawędzi przekopu równej co najmniej
1,5 głębokości przekopu (rys. 4),
b) odległość drenażu od nasypu określa
się każdorazowo, uzgadniając stateczność nasypu przy
przewidywanej technologii robót,
c) na stacji drenaże umieszcza się na
międzytorzach uwzględniając wymagania skrajni.
2) Drenaż pomiędzy sąsiednimi
studzienkami musi być prosty i mieć jednakowy przekrój
poprzeczny.
3) Szerokość dna wykopu z
zasypką filtracyjną nie może być mniejsza od 0,4 m, zaś
odległość zewnętrznej powierzchni ściany rury drenarskiej od
ściany wykopu mniejsza od 0,15 m (rys. 5).
Nie dotyczy to sączków poprzecznych (rys. 11) oraz drenaży
specjalnych, na przykład wykonywanych bez zasypek.
4) Głębokość wykopów
drenarskich ustala się biorąc pod uwagę następujące
wymagania:
a) głębokość wykopu pod drenaż płytki
zbierający wody z torowiska nie może być mniejsza od 0,25 m,
mierząc od spodu istniejącego lub przewidywanego filtracyjnego
pokrycia torowiska albo górnej powierzchni pokrycia szczelnego
(np. z gruntu stabilizowanego). Grubość warstwy zasypki nad
rurą drenarską nie może być mniejsza od 0,15 m,
b) głębokość wykopu dla drenażu
głębokiego nie może być mniejsza od głębokości
przemarzania gruntu zwiększonej o wysokość konstrukcyjną
drenażu (zewnętrzną średnicę rury drenarskiej i 0,05 m
warstwę podsypki). Jeżeli wymaganie to nie może być
spełnione np. z powodu wysokiego poziomu wód w odbiorniku
drenaż zabezpiecza się przed mrozem wg zał. 5,
c) wykop drenażu zupełnego zagłębia się
co najmniej 0,4 m w grunt małoprzepuszczalny (nie dotyczy to
drenaży płytkich na równiach stacyjnych),
d) głębokość wykopu pod rowem bocznym
nie może być mniejsza od 0,65 m mierząc od dna rowu,
e) głębokość wykopu pod sączek
poprzeczny określa się wg 5 12 ust. 2.
5) Dno wykopu pod elementy rurowe
pokrywa się 0,05 m warstwą gruntu stosowanego na zasypkę
filtracyjną (zob. § 6 ust. 4 p. 3e)
6) Układane elementy drenarskie
muszą być dostatecznie wytrzymałe i trwałe w przewidywanych
na miejscu robót warunkach wodno-gruntowych i eksploatacyjnych
(zob. zał. 4)
7) Wewnętrzne średnice rur
drenarskich nie mogą być mniejsze od 0,08 m. Wyjątek stanowią
rury z tworzyw sztucznych stosowane w lokalnych odwodnieniach np.
przejazdów, rozjazdów - w takich przypadkach dopuszcza się
średnice nie mniejsze od 0,05 m
8) W wykopie umieszcza się jedną
rurę drenarską.
W przypadku dtugich rur z tworzyw sztucznych dopuszcza się
układanie dwóch jednakowych rur obok siebie - średnice rych
rur nie mogą być mniejsze od 0,08 m.
9) Dopływ wód do drenów zapewnia
się stosując:
a) krótkie elementy układane na styk
b) perforację o łącznej powierzchni
równej 0,5 - 5,0% powierzchni elementów
c) elementy porowate.
10) Elementy drenarskie zabezpiecza
się przed zamuleniem jednorodną zasypką filtracyjną wg 5 6
ust. 4 p. 3e.
11) Drenaże podziemne głębokie
uszczelnia się od góry miejscowym gruntem spoistym tylko wtedy,
gdy ilości wód powierzchniowych są duże i mogłyby
niekorzystnie wpływać na stan podtorza np. na terenach
osuwiskowych, krasowych, szkód górniczych. Wody te muszą być
wtedy odprowadzane za pomocą drenaży naziemnych.
12) Dreny mogą być układane w
wykopach wykonywanych dla sieci odprowadzającej. Umieszcza się
je wtedy nad ciągami sieci odprowadzającej na zasypce o
grubości nie mniejszej od 0,1 m.
Jeśli grubość warstwy zasypki nad ciągiem odprowadzającym
(zbieraczem, kolektorem) jest większa od 1,0 m, to spadek drenu
nie może być mniejszy od 0,015.
2. Konstrukcje zbieraczy i kolektorów
1) Na równiach stacyjnych
zbieracze buduje się prostopadle do osi torów i rozmieszcza
tak, aby możliwe było odprowadzenie wód ze wszystkich
urządzeń i żeby zbieracze nie znajdowały się pod rozjazdami
(rys. 7). Na szlakach zbieracze umieszcza się pod drenażami
bocznymi.
2) Kolektory umieszcza się na
zewnątrz torów. Tylko w uzasadnionych przypadkach można je
lokalizować na międzytorzu (zob. p. 1.12). Odległości
kolektorów od nasypów muszą zapewniać bezpieczne wykonanie
robót.
3) Zbieracze i kolektory wykonuje
się z elementów rurowych o średnicach wewnętrznych
wynikających z wymaganej przepustowości, nie mniejszych jednak
od 0,2 m.
4) Na skrzyżowaniach z torami,
drogami itp. zbieracze i kolektory obetonowuje się lub umieszcza
się je w osłonie żelbetowej albo stalowej tak, aby były one
dostatecznie zabezpieczone przed oddziaływaniami
eksploatacyjnymi.
5) Dla zapewnienia pracy zbieraczy
i kolektorów w okresach ujemnych temperatur układa się je na
głębokościach (mierzonych od górnych powierzchni rur) nie
mniejszych od głębokości przemarzania (tabl. 10-1)
Tablica 10-1
Zalecane głębokości układania rur hz (m)
w zależności od głębokości przemarzania gruntów h (m)
| hp | hz |
| 0,8 1,0 1,2 1,4 |
1,2 1,2 1,3 1,5 |
6) Jeśli lokalnie sieć odprowadzająca musi znajdować się w strefie przemarzania gruntów - należy zabezpieczyć ją przed mrozem wg zał. 5
3. Konstrukcje studzienek drenarskich
1) Studzienki drenarskie muszą
umożliwiać:
a) kontrolę, konserwację i wentylację
sieci drenarskiej i odprowadzającej,
b) łatwe wykonywanie robót
nawierzchniowych przy użyciu typowych maszyn torowych.
2) Studzienki drenarskie
rozmieszcza się w następujących odstępach:
a) 40 - 60 m - na ciągach drenarskich,
b) 50 - 70 m - na ciągach
odprowadzających, Uwzględnia się przy tym wymagania p. 1.2.
(zob. też p. 3.10)
3) 2 uwagi na wymiary rozróżnia
się studzienki drenarskie trzech typów (rys. 10-4), przy czym
jeśli szerokość międzytorzy jest dostatecznie duża (zob. §
6 ust. 4 p. 5) na sieci drenarskiej stosuje się studzienki typu
A lub B, zaś na sieci odprowadzającej typu A).
4) Jeśli zabudowa studzienek wg p.
33- nie jest możliwa postępuje się następująco: (rys. 7)
a) studzienki typu A stosuje się jako
zbieracze do łączenia, kontroli i oczyszczania kolektorów i
zbieraczy oraz jako przelotowe na kolektorach,
b) studzienki typu B stosuje się jako
przelotowe na ciągach drenarskich w celu umożliwienia kontroli
i czyszczenia tych ciągów oraz jako zbiorcze do łączenia,
kontroli i czyszczenia drenaży i zbieraczy,
c) studzienki typu C umieszcza się
w najwyższych punktach sieci drenarskiej w celu umożliwienia
płukania drenów.
Studzienki typu C można stosować bez ograniczeń w lokalnych
odwodnieniach (np. rozjazdów) na liniach eksploatowanych nie
przewidzianych do modernizacji. Wymagane jest jednak w takich
przypadkach zabezpieczenie rur drenarskich włókniną lub
siatką, a nie zasypką filtracyjną z gruntu.
5) Jeśli zabudowa studzienek wg p.
3.3. lub 3.4, nie jest możliwa z powodu zbyt wąskich
międzytorzy, to górne części studzienek wykonuje się w
formie nadstawek z otworami o szerokości min. 0,2 m i długości
zbliżonej do średnicy studzienki (np. wg rys. 10-5). Nadstawki
ustawia się dłuższymi bokami równolegle do osi torów.
6) Górne części studzienek
znajdujących się na drogach, dojściach itp. umieszcza się
równo z powierzchnią podsypki, terenu, drogi itp. Pokrywy
studzienek muszą być wówczas dostatecznie wytrzymałe lub
zabezpieczone odpowiednimi obudowami. Pokrywy studzienek, do
których przylega materiał sypki (np. podsypka) muszą być
ponadto skonstruowane tak, aby podczas otwierania pokryw
studzienki nie były zanieczyszczone (rys. 10-2).
7) Górne części studzienek z
tworzyw sztucznych w każdym przypadku zabezpiecza się przed
uszkodzeniami mechanicznymi (rys. 10-3).
8) Studzienki o głębokościach
większych od 1,1 m i przekrojach poprzecznych umożliwiających
wchodzenie pracowników wyposaża się w stopnie (klamry).
Dotyczy to studzienek typu A i B z włazami o mniejszym wymiarze
równym co najmniej 0,6 m.
9) Rury ciągów drenarskich i
odprowadzających wprowadza się do studzienek drenarskich wg
następujących zasad:
a) sklepienia rur odprowadzających wody do
studzienek muszą znajdować się na rzędnych równych co
najmniej rzędnym sklepień rur odprowadzających (w celu łatwej
kontroli przepływu wód w ciągu zaleca się stosować różnice
rzędnych 0,03 - 0,05 m),
b) jeśli różnice rzędnych wlotów i
wylotów muszą być większe od 2 m, to studzienka musi być
wodospadowa tzn. z płytą kamienną lub betonową pod
strumieniem wody oraz z odpowiednimi urządzeniami do wytrącania
energii wód,
c) rury odprowadzające wody do studzienek
muszą wystawać poza wewnętrzne powierzchnie ścian studzienek
na odległość 0,02 - 0,05 m (nie dotyczy to studzienek typu C).
10) Budowę podziemnych drenaży bez
studzienek dopuszcza się za zgodą Naczelnego Zarządu
Utrzymania Kolei jedynie na liniach eksploatowanych nie
przewidzianych do modernizacji w następujących przypadkach:
a) na długości istniejących peronów -
pod warunkiem spełnienia wszystkich wymagań zapewniających
sprawne funkcjonowanie drenażu,
b) w innych miejscach - pod warunkiem
wbudowania przy drenażu piezometrów rozmieszczonych wg p. 3-2.
4. Konstrukcje wylotów drenaży podziemnych
1) Wyloty drenaży i ciągów
odprowadzających do zbiorników wodnych umieszcza się w
korytach wielkich wód, w miejscach nie odciętych od nurtu
mieliznami, nie narażonych na erozję, osuwiska itp., na
wysokości co najmniej 0,3 m ponad poziomem średnich wód.
Jeżeli wylot znajduje się poniżej poziomu wody wysokiej, to
wyposaża się go w klapę zwrotną zabezpieczającą sieć przed
podtopieniem.
2) Wyloty sieci kanalizacyjnych
wykonuje się w studzienkach na wysokości 0,3 m ponad
najniższym poziomem ścieków w okresie bezdeszczowym. Wyloty
wyposaża się w syfony i klapy zwrotne.
3) Sieć odwadniającą podłącza
się do kolektorów kanalizacji deszczowej bezpośrednio,
stosując zasadę wyrównania poziomów wód w obu ściekach.
4) Wyloty drenaży podziemnych
bezrurowych i lokalnych rurowych do rowów umieszcza się na
wysokości 0,2 m ponad dnem rowu. W przypadku ciągłych
przepływów w rowie lub drenażu podziemnym przy łączeniu
stosuje się takie same zasady jak przy łączeniu rowów (zob.
zał. 9 p. 1.12).
