Załącznik nr 14
KRYTERIA OCENY STANU NAWIERZCHNI

1. KRYTERIA OCENY PRZYDATNOŚCI EKSPLOATACYJNEJ SZYN

Tablica 1
Wartości graniczne dla kryteriów użytkowania szyn

Klasa torów Dopuszczalna liczba pęknięć szyn na 1 km Dopuszczalne zużycie pionowe [mm] Dopuszczalne zużycie boczne [mm] Kąt nachylenia pow. bocznej główki szyny
  wszystkie
nodop
pierwotnych
npdop
UIC60 pozostałe UIC60 pozostałe  
0 6 2 12   14   65o
1 7 4 14 8 18 12
2 8 5 16 10 20 14 60o
3 9 6 16 14 20 17 55o
4 i 5 10 7 20 16 22 19 55o
tory boczne nie określa się 28 25 do dolnej krawędzi główki 55o
Uwagi:
1) w przypadku równoczesnego wystąpienia zużycia pionowego i bocznego, dopuszczalne zużycie pionowe należy zmniejszyć o połowę rzeczywistego zużycia bocznego,
2) w torach klasy 0 niedopuszczalne jest, po osiągnięciu dopuszczalnego zużycia bocznego, przekładanie (zamienianie) szyn w tokach,
3) w szynach przekładanych, po osiągnięciu dopuszczalnego zużycia bocznego, dopuszczalne zużycie pionowe należy zmniejszyć o połowę obustronnych zużyć bocznych.

Wyznaczanie kąta zużycia główki szyny

Tablica 2
Graniczna trwałość szyn w [Tg]

UIC60 S49
stal St 90 stal St 90

obrabiane cieplnie

stal St 90 stal St 90

obrabiane cieplnie

podkłady drewniane podkłady betonowe podkłady drewniane podkłady betonowe Podkłady drewniane podkłady betonowe podkłady drewniane Podkłady betonowe
600 500 900 700 350 250 500 400
Uwaga: w przypadku braku danych odnośnie całkowitej (łącznej) wartości wykonanych przewozów, trwałość szyn regenerowanych przyjmuje się 0,4 granicznej trwałości podanej wyżej

2. KRYTERIA OCENY STANU PODKŁADÓW

Tablica 3
Kryteria oceny stanu technicznego podkładów

 

Stan podkładów Kryteria kwalifikacji Stopień degradacji
Podkłady drewniane
Zużycie małe Wcięcia podkładek na głębokość do 6 mm.
Pęknięcia podłużne rozwarte nie większe niż 10 mm.
Zukosowanie (skoszenie) nie większe niż 50 mm.
0 - 0,2
Zużycie przeciętne Wcięcia podkładek 6 - 12 mm.
Pęknięcia podłużne rozwarte nie więcej niż 15 mm.
Wgniecenia i zarysowania powierzchni do 20 mm.
Zukosowanie do 130 mm (przy braku pęknięć i wcięć do 160 mm).
0,2 - 0,7
Zużycie duże Wcięcia podkładek na pełną głębokość i więcej.
Pęknięcia podłużne rozwarte ponad 15 mm.
Uszkodzenia powierzchni ponad 20 mm.
Ślady murszu.
Zukosowanie jak wyżej.
0,7 - 0,9
Zużycie bardzo duże Wkręty dają się wyjąć palcami.
Pęknięcia rozwarte na 30 mm i więcej.
Widoczne pęknięcia poprzeczne (złamania).
Spróchniałe podkłady.
0,9 - 1,0
Podkłady betonowe
Zużycie małe Brak pęknięć i złamań w części podszynowej.
Pojedyncze włoskowate pęknięcia w części środkowej w ilości do 5 podkładów na szynie 30 m (do 4 podkładów na szynie 25 m).
0 - 0,2
Zużycie przeciętne Brak pęknięć i złamań w części podszynowej.
Włoskowate pęknięcia bez wykruszeń betonu w części środkowej w ilości do 10 podkładów na szynie 30 m (do 8 podkładów na szynie 25 m).
0,2 - 0,7
Zużycie duże Pęknięcia w części podszynowej bez wykruszenia betonu w ilości do 5 podkładów na szynie 30 m (do 4 podkładów na szynie 25 m ) lub z wykruszeniem w ilości do 2 podkładów na szynach 30 m i 25 m.
Włoskowate pęknięcia w części środkowej z wykruszeniem betonu w ilości do 15 podkładów na szynie 30 m (do 12 podkładów na szynie 25 m).
Pęknięcia w części środkowej z wykruszeniem betonu w ilości do 3 podkładów na szynach 30 m i 25 m.
Złamania w ilości do 2 podkładów na szynach 30 m i 25 m.
0,7 - 0,9
Zużycie bardzo duże Pęknięcia w części podszynowej bez wykruszeń betonu w ilości do 5 podkładów na szynie 30 m (do 4 podkładów na szynie 25 m ) lub z wykruszeniem na ponad 2 podkładach na szynach 30 m i 25 m.
Pęknięcia w części środkowej bez wykruszenia betonu w ilości ponad 15 podkładów na szynie 30 m (ponad 12 podkładów na szynie 25 m) lub z wykruszeniem betonu na ponad 3 podkładach na szynach 30 m i 25 m.
Złamania 3 i więcej podkładów na szynach 30 m i 25 m.
0,9 - 1,0

Tablica 4
Zalecana trwałość graniczna podkładów (w latach)

Rodzaj podkładów Klasy torów
  0, 1, 2 3, 4, 5
Drewniane sosnowe 18 21
Drewniane bukowe 22 25
Drewniane azobe, dębowe 30 33
Betonowe 35 40

Tablica 5
Wady w podkładach betonowych i podrozjazdnicach kwalifikujące je do usunięcia z toru

Symbol wady Rodzaj wady Opis charakterystycznych cech wady Uwagi
II.1 Pęknięcie częściowe betonu w strefie podszynowej Widoczne okiem nieuzbrojonym na 2 lub 3 powierzchniach podkładu lub podrozjazdnicy, przy czym zniszczenie nie przekracza 50% powierzchni przekroju.  
I.2 Pęknięcia całkowite (złamania) w strefie podszynowej Zniszczenie przekracza 50% powierzchni przekroju podkładu lub podrozjazdnicy.  
I.3 Pęknięcia całkowite (złamania) w strefie środkowej Zniszczenie przekracza 50% powierzchni przekroju podkładu lub podrozjazdnicy  
I.4 Zerwane zbrojenie nośne podkładu lub podrozjazdnicy Zerwane struny nośne (kable, pręty) przy znacznych ubytkach betonu.  
I.5 Odpryski betonu w strefie podszynowej w miejscu zamocowania podkładki lub kotwy Wykruszenia i odpryski mechaniczne, odsłaniające zbrojenie i nie zapewniające pełnego podparcia podkładce.  
I.6 Urwany wkręt Dolna część wkręta pozostaje w podkładzie lub w podrozjazdnicy.  
I.7 Zniszczenie dybla drewnianego lub dybla z tworzywa sztucznego Zniszczony dybel na skutek procesu gnicia lub działań mechanicznych nie trzyma właściwie wkręta.  

3. KRYTERIA ZAKWALIFIKOWANIA ZŁĄCZEK DO USUNIĘCIA Z TORU

1) łubki:
- pęknięte,
- pogięte,
- o zużyciu wysokości większym niż 5,0 mm,
- z otworem odkształconym lub o średnicy większej niż 3,0 mm od średnicy nominalnej,
2) śruby łubkowe:
- zgięte lub skrzywione,
- nie dające się dokręcić lub odkręcić,
- z wytartym lub uszkodzonym gwintem na trzpieniu lub w nakrętce,
- o zmniejszonej ponad 3 mm średnicy trzpienia w części nienagwintowanej ,
- z pękniętą nakrętką,
3) podkładki:
- złamane lub pęknięte,
- z oderwanym lub naderwanym żebrem,
- z żebrem wyrobionym ponad 3 mm,
- z otworem zniekształconym ponad 3,0 mm,
- z powierzchnią przylegania łapki wytartą ponad 2,5 mm,
- z powierzchnią górną wytartą ponad 2,0 mm,
- ze zmniejszoną grubością o ponad 25 % ,
4) śruby stopowe:
- skrzywione lub zgięte,
- nie dające się dokręcić lub odkręcić,
- z wytartym lub uszkodzonym gwintem na trzpieniu lub w nakrętce,
5) łapki:
- pogięte i połamane,
- z powierzchniami przylegania wytartymi ponad 3,0 mm,
- z otworem odkształconym ponad 2,0 mm,
6) wkręty:
- złamane, skrzywione lub zgięte,
- z trzpieniem skorodowanym ponad 2,0 mm,
- z gwintem skorodowanym ponad l ,5 mm,
- z odkształconą główką,
7) pierścienie sprężyste:
- pęknięte.
- nie sprężynujące,
8) łapki sprężyste:
- pęknięte,
- nie sprężynujące.

4. KRYTERIA OCENY STANU PODSYPKI

Tablica 6
Kryteria oceny stanu podsypki

Stan podsypki Kryteria kwalifikacji Stopień degradacji
Dobry Brak wychlapek. Rzadko widoczne chwasty. Pełne obsypanie czół podkładów. Niezauważalne obsuwanie się podsypki od czół podkładów. Okienka zapełnione. Podsypka zagęszczona i ustabilizowana. Brak objawów pustych miejsc pod podkładami. 0 - 0,2
Przeciętny Pojedyncze wychlapki - nie więcej niż na 2 sąsiednich podkładach w ilości nie większej niż do 15% podkładów. Silne zachwaszczenie. Pojedyncze podkłady z odsłoniętymi czołami do 2/3 do wysokości. 0,2 - 0,6
Zły Wychlapki obejmujące 3 do 5 podkładów -razem w ilości do 30% podkładów. Duże zachwaszczenie. Braki podsypki w okienkach do wysokości 2/3 podkładów. 0,6 - 0,8
Bardzo zły Wychlapki obejmujące więcej niż 5 podkładów - razem w ilości większej niż 30% podkładów. Puste okienka. Odsłonięte całkowicie czoła podkładów na długości większej niż 4 m. > 0,8

5. WYZNACZANIE STOPNIA DEGRADACJI NAWIERZCHNI

1. Parametrem degradacji nawierzchni jest średnia arytmetyczna degradacji szyn, podkładów i podsypki:

gdzie:
G - stopień degradacji nawierzchni,
Gs - stopień degradacji szyn,
Gp - stopień degradacji podkładów,
Gt - stopień degradacji podsypki.

2. Stopień degradacji szyn określa się przez przyjęcie największej wartości wyznaczonej z poniższych wzorów:

1) z uwagi na zmęczenie materiału:


lub

gdzie:
Gs - stopień degradacji szyn,
npc - średnia liczba pęknięć szyn na 1 km toru jednorodnego,
dnpc - dopuszczalna liczba pęknięć szyn na 1 km toru,
npp - średnia liczba pęknięć pierwotnych na 1 km toru jednorodnego,
dnpp - dopuszczalna liczba pęknięć pierwotnych na 1 km toru.

2) z uwagi na zużycie szyn:


i

gdzie:
Gs - stopień degradacji szyn,
zb - zużycie boczne szyny [mm],
dzb - dopuszczalne zużycie boczne szyny [mm],
zp - zużycie pionowe szyny [mm],
dzp - dopuszczalne zużycie pionowe [mm].

3) z uwagi na okres eksploatacji:

gdzie:
Gs - stopień degradacji szyn,
Q - całkowite obciążenie przeniesione przez szynę [Tg],
Qgr - zalecana trwałość graniczna szyny [Tg],
e - podstawa logarytmów naturalnych[ e= 2,7183].


3. Stopień degradacji podkładów określa się przez przyjęcie największej wartości wyznaczonej z poniższych wzorów:

1) stopień degradacji ustalony w trakcie bezpośredniej oceny w torze, czasu eksploatacji podkładów w torze:

gdzie:
Gp - stopień degradacji podkładów,
Tpodk - okres eksploatacji podkładów [lata],
Tgrpodk - zakładany graniczny okres eksploatacji podkładów,
e - podstawa logarytmów naturalnych[ e= 2,7183].

2) W torze na łuku o promieniu R < 1500 m. powyższą wartość należy skorygować wg wzoru:

gdzie:
GRp - skorygowany stopień degradacji podkładów na łuku,
R - promień łuku mniejszy lub równy 1500 m [m],
Gp - stopień degradacji podkładów,

4. Stopień degradacji podsypki określa się przez przyjęcie stopnia degradacji ustalonego w trakcie bezpośredniej oceny w torze,

5. Stopień degradacji nawierzchni powinien być brany pod uwagę przy ustalaniu terminu i rodzaju remontu:
a) przy stopniu degradacji mniejszym od 0,6 - usterki należy usuwać w ramach remontu - naprawy bieżącej,
b) przy stopniu degradacji zawartym w granicach 0,6 - 0,8 - należy szczególnie wnikliwie przeanalizować sposoby naprawy z uwzględnieniem posiadanego potencjału naprawczego oraz możliwości okresowych ograniczeń prędkości,
c) przy stopniu degradacji większym od 0,8 - usuwanie usterek powinno nastąpić w ramach remontu - naprawy głównej.