1. KRYTERIA OCENY PRZYDATNOŚCI EKSPLOATACYJNEJ SZYN
Tablica
1
Wartości graniczne dla kryteriów użytkowania szyn
| Klasa torów | Dopuszczalna liczba pęknięć szyn na 1 km | Dopuszczalne zużycie pionowe [mm] | Dopuszczalne zużycie boczne [mm] | Kąt nachylenia pow. bocznej główki szyny | ||||
| wszystkie nodop |
pierwotnych npdop |
UIC60 | pozostałe | UIC60 | pozostałe | |||
| 0 | 6 | 2 | 12 | 14 | 65o | |||
| 1 | 7 | 4 | 14 | 8 | 18 | 12 | ||
| 2 | 8 | 5 | 16 | 10 | 20 | 14 | 60o | |
| 3 | 9 | 6 | 16 | 14 | 20 | 17 | 55o | |
| 4 i 5 | 10 | 7 | 20 | 16 | 22 | 19 | 55o | |
| tory boczne | nie określa się | 28 | 25 | do dolnej krawędzi główki | 55o | |||
| Uwagi: 1) w przypadku równoczesnego wystąpienia zużycia pionowego i bocznego, dopuszczalne zużycie pionowe należy zmniejszyć o połowę rzeczywistego zużycia bocznego, 2) w torach klasy 0 niedopuszczalne jest, po osiągnięciu dopuszczalnego zużycia bocznego, przekładanie (zamienianie) szyn w tokach, 3) w szynach przekładanych, po osiągnięciu dopuszczalnego zużycia bocznego, dopuszczalne zużycie pionowe należy zmniejszyć o połowę obustronnych zużyć bocznych. |
||||||||
Wyznaczanie kąta zużycia główki szyny
Tablica 2
Graniczna trwałość szyn w [Tg]
| UIC60 | S49 | ||||||
| stal St 90 | stal St 90 obrabiane cieplnie |
stal St 90 | stal St 90 obrabiane cieplnie |
||||
| podkłady drewniane | podkłady betonowe | podkłady drewniane | podkłady betonowe | Podkłady drewniane | podkłady betonowe | podkłady drewniane | Podkłady betonowe |
| 600 | 500 | 900 | 700 | 350 | 250 | 500 | 400 |
| Uwaga: w przypadku braku danych odnośnie całkowitej (łącznej) wartości wykonanych przewozów, trwałość szyn regenerowanych przyjmuje się 0,4 granicznej trwałości podanej wyżej | |||||||
2. KRYTERIA OCENY STANU PODKŁADÓW
Tablica
3
Kryteria oceny stanu technicznego podkładów
| Stan podkładów | Kryteria kwalifikacji | Stopień degradacji |
| Podkłady drewniane | ||
| Zużycie małe | Wcięcia podkładek na głębokość do
6 mm. Pęknięcia podłużne rozwarte nie większe niż 10 mm. Zukosowanie (skoszenie) nie większe niż 50 mm. |
0 - 0,2 |
| Zużycie przeciętne | Wcięcia podkładek 6 - 12 mm. Pęknięcia podłużne rozwarte nie więcej niż 15 mm. Wgniecenia i zarysowania powierzchni do 20 mm. Zukosowanie do 130 mm (przy braku pęknięć i wcięć do 160 mm). |
0,2 - 0,7 |
| Zużycie duże | Wcięcia podkładek na pełną
głębokość i więcej. Pęknięcia podłużne rozwarte ponad 15 mm. Uszkodzenia powierzchni ponad 20 mm. Ślady murszu. Zukosowanie jak wyżej. |
0,7 - 0,9 |
| Zużycie bardzo duże | Wkręty dają się wyjąć palcami. Pęknięcia rozwarte na 30 mm i więcej. Widoczne pęknięcia poprzeczne (złamania). Spróchniałe podkłady. |
0,9 - 1,0 |
| Podkłady betonowe | ||
| Zużycie małe | Brak pęknięć i złamań w części
podszynowej. Pojedyncze włoskowate pęknięcia w części środkowej w ilości do 5 podkładów na szynie 30 m (do 4 podkładów na szynie 25 m). |
0 - 0,2 |
| Zużycie przeciętne | Brak pęknięć i złamań w części
podszynowej. Włoskowate pęknięcia bez wykruszeń betonu w części środkowej w ilości do 10 podkładów na szynie 30 m (do 8 podkładów na szynie 25 m). |
0,2 - 0,7 |
| Zużycie duże | Pęknięcia w części podszynowej bez
wykruszenia betonu w ilości do 5 podkładów na szynie
30 m (do 4 podkładów na szynie 25 m ) lub z
wykruszeniem w ilości do 2 podkładów na szynach 30 m i
25 m. Włoskowate pęknięcia w części środkowej z wykruszeniem betonu w ilości do 15 podkładów na szynie 30 m (do 12 podkładów na szynie 25 m). Pęknięcia w części środkowej z wykruszeniem betonu w ilości do 3 podkładów na szynach 30 m i 25 m. Złamania w ilości do 2 podkładów na szynach 30 m i 25 m. |
0,7 - 0,9 |
| Zużycie bardzo duże | Pęknięcia w części podszynowej bez
wykruszeń betonu w ilości do 5 podkładów na szynie 30
m (do 4 podkładów na szynie 25 m ) lub z wykruszeniem
na ponad 2 podkładach na szynach 30 m i 25 m. Pęknięcia w części środkowej bez wykruszenia betonu w ilości ponad 15 podkładów na szynie 30 m (ponad 12 podkładów na szynie 25 m) lub z wykruszeniem betonu na ponad 3 podkładach na szynach 30 m i 25 m. Złamania 3 i więcej podkładów na szynach 30 m i 25 m. |
0,9 - 1,0 |
Tablica 4
Zalecana trwałość graniczna podkładów (w latach)
| Rodzaj podkładów | Klasy torów | |
| 0, 1, 2 | 3, 4, 5 | |
| Drewniane sosnowe | 18 | 21 |
| Drewniane bukowe | 22 | 25 |
| Drewniane azobe, dębowe | 30 | 33 |
| Betonowe | 35 | 40 |
Tablica 5
Wady w podkładach betonowych i podrozjazdnicach kwalifikujące
je do usunięcia z toru
| Symbol wady | Rodzaj wady | Opis charakterystycznych cech wady | Uwagi |
| II.1 | Pęknięcie częściowe betonu w strefie podszynowej | Widoczne okiem nieuzbrojonym na 2 lub 3 powierzchniach podkładu lub podrozjazdnicy, przy czym zniszczenie nie przekracza 50% powierzchni przekroju. | |
| I.2 | Pęknięcia całkowite (złamania) w strefie podszynowej | Zniszczenie przekracza 50% powierzchni przekroju podkładu lub podrozjazdnicy. | |
| I.3 | Pęknięcia całkowite (złamania) w strefie środkowej | Zniszczenie przekracza 50% powierzchni przekroju podkładu lub podrozjazdnicy | |
| I.4 | Zerwane zbrojenie nośne podkładu lub podrozjazdnicy | Zerwane struny nośne (kable, pręty) przy znacznych ubytkach betonu. | |
| I.5 | Odpryski betonu w strefie podszynowej w miejscu zamocowania podkładki lub kotwy | Wykruszenia i odpryski mechaniczne, odsłaniające zbrojenie i nie zapewniające pełnego podparcia podkładce. | |
| I.6 | Urwany wkręt | Dolna część wkręta pozostaje w podkładzie lub w podrozjazdnicy. | |
| I.7 | Zniszczenie dybla drewnianego lub dybla z tworzywa sztucznego | Zniszczony dybel na skutek procesu gnicia lub działań mechanicznych nie trzyma właściwie wkręta. |
3. KRYTERIA ZAKWALIFIKOWANIA ZŁĄCZEK DO USUNIĘCIA Z TORU
1) łubki:
- pęknięte,
- pogięte,
- o zużyciu wysokości większym niż 5,0 mm,
- z otworem odkształconym lub o średnicy większej niż 3,0 mm
od średnicy nominalnej,
2) śruby łubkowe:
- zgięte lub skrzywione,
- nie dające się dokręcić lub odkręcić,
- z wytartym lub uszkodzonym gwintem na trzpieniu lub w
nakrętce,
- o zmniejszonej ponad 3 mm średnicy trzpienia w części
nienagwintowanej ,
- z pękniętą nakrętką,
3) podkładki:
- złamane lub pęknięte,
- z oderwanym lub naderwanym żebrem,
- z żebrem wyrobionym ponad 3 mm,
- z otworem zniekształconym ponad 3,0 mm,
- z powierzchnią przylegania łapki wytartą ponad 2,5 mm,
- z powierzchnią górną wytartą ponad 2,0 mm,
- ze zmniejszoną grubością o ponad 25 % ,
4) śruby stopowe:
- skrzywione lub zgięte,
- nie dające się dokręcić lub odkręcić,
- z wytartym lub uszkodzonym gwintem na trzpieniu lub w
nakrętce,
5) łapki:
- pogięte i połamane,
- z powierzchniami przylegania wytartymi ponad 3,0 mm,
- z otworem odkształconym ponad 2,0 mm,
6) wkręty:
- złamane, skrzywione lub zgięte,
- z trzpieniem skorodowanym ponad 2,0 mm,
- z gwintem skorodowanym ponad l ,5 mm,
- z odkształconą główką,
7) pierścienie sprężyste:
- pęknięte.
- nie sprężynujące,
8) łapki sprężyste:
- pęknięte,
- nie sprężynujące.
4. KRYTERIA OCENY STANU PODSYPKI
Tablica
6
Kryteria oceny stanu podsypki
| Stan podsypki | Kryteria kwalifikacji | Stopień degradacji |
| Dobry | Brak wychlapek. Rzadko widoczne chwasty. Pełne obsypanie czół podkładów. Niezauważalne obsuwanie się podsypki od czół podkładów. Okienka zapełnione. Podsypka zagęszczona i ustabilizowana. Brak objawów pustych miejsc pod podkładami. | 0 - 0,2 |
| Przeciętny | Pojedyncze wychlapki - nie więcej niż na 2 sąsiednich podkładach w ilości nie większej niż do 15% podkładów. Silne zachwaszczenie. Pojedyncze podkłady z odsłoniętymi czołami do 2/3 do wysokości. | 0,2 - 0,6 |
| Zły | Wychlapki obejmujące 3 do 5 podkładów -razem w ilości do 30% podkładów. Duże zachwaszczenie. Braki podsypki w okienkach do wysokości 2/3 podkładów. | 0,6 - 0,8 |
| Bardzo zły | Wychlapki obejmujące więcej niż 5 podkładów - razem w ilości większej niż 30% podkładów. Puste okienka. Odsłonięte całkowicie czoła podkładów na długości większej niż 4 m. | > 0,8 |
5. WYZNACZANIE STOPNIA DEGRADACJI NAWIERZCHNI
1. Parametrem degradacji nawierzchni jest średnia arytmetyczna degradacji szyn, podkładów i podsypki:
gdzie:
G - stopień degradacji nawierzchni,
Gs - stopień degradacji szyn,
Gp - stopień degradacji podkładów,
Gt - stopień degradacji podsypki.
2. Stopień degradacji szyn określa się przez przyjęcie największej wartości wyznaczonej z poniższych wzorów:
1) z uwagi na zmęczenie materiału:
lub
gdzie:
Gs - stopień degradacji szyn,
npc - średnia liczba pęknięć szyn na 1 km toru jednorodnego,
dnpc - dopuszczalna liczba pęknięć szyn na 1 km toru,
npp - średnia liczba pęknięć pierwotnych na 1 km toru
jednorodnego,
dnpp - dopuszczalna liczba pęknięć pierwotnych na 1 km toru.
2) z uwagi na zużycie szyn:
i
gdzie:
Gs - stopień degradacji szyn,
zb - zużycie boczne szyny [mm],
dzb - dopuszczalne zużycie boczne szyny [mm],
zp - zużycie pionowe szyny [mm],
dzp - dopuszczalne zużycie pionowe [mm].
3) z uwagi na okres eksploatacji:
gdzie:
Gs - stopień degradacji szyn,
Q - całkowite obciążenie przeniesione przez szynę [Tg],
Qgr - zalecana trwałość graniczna szyny [Tg],
e - podstawa logarytmów naturalnych[ e= 2,7183].
3. Stopień degradacji podkładów określa się przez przyjęcie największej wartości wyznaczonej z poniższych wzorów:
1) stopień degradacji ustalony w trakcie bezpośredniej oceny w torze, czasu eksploatacji podkładów w torze:
gdzie:
Gp - stopień degradacji podkładów,
Tpodk - okres eksploatacji podkładów [lata],
Tgrpodk - zakładany graniczny okres eksploatacji podkładów,
e - podstawa logarytmów naturalnych[ e= 2,7183].
2) W torze na łuku o promieniu R < 1500 m. powyższą wartość należy skorygować wg wzoru:
gdzie:
GRp - skorygowany stopień degradacji podkładów na łuku,
R - promień łuku mniejszy lub równy 1500 m [m],
Gp - stopień degradacji podkładów,
4. Stopień degradacji podsypki określa się przez przyjęcie stopnia degradacji ustalonego w trakcie bezpośredniej oceny w torze,
5. Stopień degradacji nawierzchni powinien być brany pod
uwagę przy ustalaniu terminu i rodzaju remontu:
a) przy stopniu degradacji mniejszym od 0,6 - usterki należy
usuwać w ramach remontu - naprawy bieżącej,
b) przy stopniu degradacji zawartym w granicach 0,6 - 0,8 -
należy szczególnie wnikliwie przeanalizować sposoby naprawy z
uwzględnieniem posiadanego potencjału naprawczego oraz
możliwości okresowych ograniczeń prędkości,
c) przy stopniu degradacji większym od 0,8 - usuwanie usterek
powinno nastąpić w ramach remontu - naprawy głównej.