ROZDZIAŁ II
Organizacja ręcznych badań defektoskopowych szyn


§3 §4 §5 §6 §7

§ 3
Obowiązki działu technicznego ID

1. Rejestracja aktualnej lokalizacji zespołów defektoskopowych.

2. Analiza jakości badań i stanu technicznego aparatury.

3. Opracowywanie instrukcji technologicznych badań defektoskopowych szyn w zależności od stosowanej aparatury.

4. Sporządzanie sprawozdań z badań defektoskopowych.

5. Organizacja przeglądów, rewizji i napraw wagonów mieszkalnych i technicznych.


§ 4
Obowiązki pracowników Rejonów Badań Defektoskopowych

1. Obowiązki Kierownika Rejonu Badań Defektoskopowych:
1) przygotowanie zespołów defektoskopowych do badań w swoim rejonie, w ilości wynikającej z potrzeb badań i możliwości kadrowych,
2) zabezpieczenie zespołów w niezbędny sprzęt pomiarowy, narzędzia i materiały,
3) organizacja badań na liniach,
4) zaopatrzenie pracowników zatrudnionych przy badaniach w : - aktualne przepisy, instrukcje i zarządzenia, - aktualne schematy linii kolejowych, - karty wstępu na teren PKP, - w okresie letnim w napoje chłodzące, - odzież ochronną i środki czystości,
5) zapoznanie pracowników z aktualnymi przepisami wymienionymi w rozdz. I pkt. 2 ust. 4),
6) dokonywanie kontroli podległych zespołów z postępu i jakości badań oraz prawidłowości kwalifikacji wad,
7) analizowanie wyników z badań dostarczonych przez kierowników zespołów defektoskopowych pod kątem prawidłowości kwalifikacji i określenia wad,
8) prowadzenie dokumentacji pracy,
9) nadzór nad stanem technicznym aparatury,
10) prowadzenie szkoleń okresowych,
11) nadzór nad stanem technicznym i wyposażeniem wagonów mieszkalno-warsztatowych oraz ich zabezpieczeniem przeciwpożarowym i przed włamaniem,
12) dopilnowanie terminowości przeglądów, rewizji i napraw wagonów mieszkalnych będących na stanie Rejonu,
13) zgłaszanie aktualnej sytuacji z badań defektoskopowych do Ośrodka Diagnostyki i Spawalnictwa Nawierzchni Kolejowej,
14) powiadamianie Zakładów Infrastruktury Kolejowej o planowanym terminie badań defektoskopowych co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem badań,
15) wykonywanie innych obowiązków zleconych przez Dyrektora Ośrodka Diagnostyki i Spawalnictwa Nawierzchni Kolejowej.

2. Obowiązki Kierownika zespołu defektoskopowego:
1) sprawdzanie stanu technicznego sprzętu defektoskopowego codziennie przed przystąpieniem do badań zgodnie z normą BN 77/3518-02,
2) prowadzenie badań defektoskopowych oraz kwalifikacja wykrytych wad wg instrukcji, wytycznych oraz "Katalogu wad" wymienionych w rozdz. I pkt. 2. niniejszej instrukcji oraz wydawanie zaleceń do dalszego postępowania z wykrytymi wadami,
3) codziennie prowadzenie instruktażu z BHP dla pracowników zespołu,
4) nadzorowanie przygotowania sprzętu defektoskopowego do badań,
5) dopilnowanie zaopatrzenia pracowników zespołu w materiały potrzebne do badań,
6) nadzór nad konserwacją i drobnymi naprawami sprzętu defektoskopowego,
7) prowadzenie dokumentacji z badań wg wzoru nr 2 oraz terminowe przekazywanie jej do Sekcji Diagnostyki,
8) codzienne prowadzenie kart zapisu (wzór nr 1) i dostarczanie ich w każdy poniedziałek Kierownikowi Rejonu Badań Defektoskopowych,
9) zgłaszanie Kierownikowi Rejonu Badań Defektoskopowych aktualnej sytuacji z badań,
10) dopilnowanie właściwego zabezpieczenia sprzętu defektoskopowego po badaniach i w czasie transportu,
11) nadzór nad przestrzeganiem dyscypliny pracy oraz przepisów BHP przez pracowników zespołu,
12) dbanie o stan techniczny i czystość wagonów mieszkalno-warsztatowych oraz zabezpieczenie ich przed pożarem i kradzieżą,
13) prowadzenie ewidencji wydanych napojów chłodzących w okresie letnim,
14) zgłaszanie z trzydniowym wyprzedzeniem do Sekcji Diagnostyki o terminie badań prowadzonych na ich terenie,
15) wykonywanie doraźnych poleceń zwierzchnika służbowego,
16) imienne wyznaczenie zastępcy na czas swojej nieobecności.

UWAGA: Kierownik zespołu jest osobiście odpowiedzialny za jakość prowadzonych przez zespół badań oraz za bezpieczeństwo pracowników podlegających mu w czasie badań.

3. Obowiązki operatorów:
1) prowadzenie badań, wykrywanie, kwalifikacja - zgodnie z katalogiem UIC i normą BN77/3518-02 - oraz oznakowanie wykrytych wad,
2) utrzymywanie aparatury defektoskopowej w stanie pełnej sprawności technicznej i czystości,
3) wykonywanie drobnych napraw sprzętu defektoskopowego,
4) wykonywanie czynności i obowiązków kierownika zespołu w razie jego nieobecności wraz z materialną odpowiedzialnością za sprzęt użytkowany przez zespół oraz bezpieczeństwo pracowników,
5) konserwacja i ładowanie akumulatorów wg osobnych instrukcji,
6) wykonywanie poleceń kierownika zespołu,
7) transport sprzętu i materiałów niezbędnych do badań,
8) doręczanie kart badań do Sekcji Diagnostyki oraz dokumentacji pracy do Rejonu Badań Defektoskopowych,
9) wykonywanie prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku w wagonie mieszkalno-warsztatowym,
10) pełnienie dyżurów w wagonie w okresie zimowym,
11) dostarczanie materiałów dla zespołu z magazynu,
12) w razie potrzeby pełnienie obowiązków sygnalisty.

UWAGA: Operator defektoskopu jest osobiście odpowiedzialny za jakość prowadzonych badań.

4. Pracownicy wymienieni w punktach 2. i 3. obowiązani są o wszystkich trudnościach powstałych w czasie badań powiadomić niezwłocznie Kierownika Rejonu Badań Defektoskopowych, a pod jego nieobecność Kontrolera lub Dział Techniczny Ośrodka Diagnostyki i Spawalnictwa Nawierzchni Kolejowej.

5. Przygotowanie do badań defektoskopowych w terenie.
1) Przed przystąpieniem do badań Kierownik Rejonu Badań Defektoskopowych zobowiązany jest do:
a) zapoznania Kierowników Zespołów z planem badań na danej linii, czasochłonnością badań oraz ze sprzętem defektoskopowym przeznaczonym do prowadzenia badań,
b) powiadomienia na 14 dni wcześniej zainteresowany Zakład Infrastruktury Kolejowej o planowanym terminie i miejscu badań,
c) zorganizowania sprawnego przeprowadzenia badań.
2) Kierownik zespołu po otrzymaniu polecenia badań zobowiązany jest do:
a) powiadomienia na trzy dni przed rozpoczęciem badań Naczelnika Sekcji Eksploatacji, na którego terenie będzie prowadził badania podając: - linię, numer toru i kilometr od którego rozpocznie badania, - planowaną godzinę rozpoczęcia badań, - niezbędną ilość sygnalistów,
b) sporządzić odpisy lokalizacji szyn z wadami zakwalifikowanymi do wymiany podczas poprzedniego badania danej linii.


§ 5
Sposób przeprowadzania badań defektoskopowych w torach czynnych

1. Poniższe ustalenia dotyczą organizacji badań defektoskopowych. Metody badań, interpretacji wyników badań, sposób skalowania aparatury określają odrębne instrukcje zatwierdzone przez Dyrekcję Infrastruktury Kolejowej.

2. Do ręcznych badań defektoskopowych szyn używane są jednotokowe aparaty ultradźwiękowe.

3. Zespół defektoskopowy musi być wyposażony w radiotelefon noszony, pracujący w radiotelefonicznej sieci drogowej oraz sieci radiołączności pociągowej.

4. Ustala się następujące minimalne składy zespołów defektoskopowych:
1) podczas badań  jednym aparatem jednotokowym na linii jednotorowej (rys. 1):
a) kierownik zespołu defektoskopowego,
b) dwóch operatorów,
2) podczas badań  dwoma aparatami jednotokowymi na linii jednotorowej (rys. 2):
a) kierownik zespołu defektoskopowego,
b) trzech operatorów,
3) podczas badań  jednym aparatem jednotokowym na linii dwutorowej (rys. 3):
a) kierownik zespołu defektoskopowego,
b) dwóch operatorów,
4) podczas badań  dwoma aparatami jednotokowymi na linii dwutorowej (rys. 4):
a) kierownik zespołu defektoskopowego,
b) trzech operatorów,

5. Sygnalistów przydziela Sekcja Eksploatacji.

6. Skład zespołu może ulec zmianie w przypadku zastosowania defektoskopu z automatyczną rejestracją z badań.

7. Kierownik zespołu i operatorzy są stałymi pracownikami Rejonu Badań Defektoskopowych.

8. Typowe ustawienie pracowników i aparatury w czasie badań defektoskopowych przedstawiają rys. 1 do 4. Kierunek badań na linii dwutorowej jest przeciwny do kierunku ruchu pociągów. Na linii jednotorowej kierunek badań jest dowolny.

9. Przed przystąpieniem do badań kierownik zespołu defektoskopowego lub wyznaczony w zastępstwie kierownika operator obowiązany jest codziennie:
1) dokonać pouczenia podległych pracowników w zakresie BHP i odnotować to w karcie zapisu (wzór nr 1),
2) przeprowadzić skalowanie aparatury przy współudziale operatorów na torze bocznym, a w przypadku braku toru bocznego na torze głównym, z jednoczesnym zwiększeniem nadzoru nad bezpieczeństwem i dopiero po stwierdzeniu właściwego stanu aparatów, przystąpić do badań. Parametry wyskalowanej aparatury z podaniem nazwiska skalującego odnotować w karcie badania defektoskopowego szyn (wzór nr 2),
3) zasięgnąć u dyżurnego ruchu informacji o aktualnej sytuacji ruchowej i poinformować go o wyjściu zespołu na szlak. W czasie pracy obowiązany jest skorzystać z każdej możliwości do poinformowania się o aktualnej sytuacji ruchowej.

10. W czasie badań kierownik zespołu nadzoruje przebieg badań, spisuje wykryte wady, obserwuje i utrzymuje łączność z sygnalistami. W czasie kiedy kierownik zespołu osobiście prowadzi badania obowiązki te przejmuje operator.

11. W przypadku, gdy na linii dwutorowej wprowadzany zostanie ruch pociągów w obu kierunkach po badanych torach, kierownik zespołu obowiązany jest wyznaczyć drugiego sygnalistę z tyłu zespołu, prowadzić badania jak na linii jednotorowej. Czynności drugiego sygnalisty pełni operator.

12. Pracownikom prowadzącym badania nie wolno dokonywać napraw układów elektronicznych wewnątrz aparatury. W przypadku jakichkolwiek nieprawidłowości w działaniu należy defektoskop wymienić na sprawny, a uszkodzony niezwłocznie przesłać do naprawy.

13. Badań defektoskopowych nie prowadzi się w następujących warunkach:
1) ciągłych opadów atmosferycznych,
2) temperatury niższej niż - 5° C,
3) zalegania dużej ilości śniegu na szlaku,
4) mocno ograniczonej widzialności.

14. Na mostach i w tunelach dłuższych niż 100 m nie posiadających możliwości bezpiecznego opuszczenia toru przez zespół wraz ze sprzętem defektoskopowym - badania prowadzi się przy torze zamkniętym.


§ 6
Znakowanie wykrytych wad

1. Do znakowania wykrytych wad należy używać kredek trudno zmywalnych. W zależności od rodzaju wady i jej kwalifikacji znakowanie wygląda następująco:
1) wady punktowe zakwalifikowane do obserwacji zaznacza się białą lub żółtą kreską na szyjce i stopce szyny od środka toru w miejscu wystąpienia wady, z boku kreski należy napisać litery "O" (rys.5),
2) wady ciągłe zakwalifikowane do obserwacji zaznacza się dwoma białymi lub żółtymi kreskami na szyjce i stopce szyny od środka toru, kreski te określają początek i koniec wykrytej wady, prostopadle do tych kresek rysuje się krótkie strzałki na szyjce w kierunku części wadliwej szyny. Pomiędzy kreskami należy napisać litery "O" (rys.6),
3) wady punktowe zakwalifikowane do wymiany zaznacza się w taki sposób jak wady do obserwacji, z tym że używa się w takim przypadku koloru czerwonego, a zamiast litery "O" piszemy literę "W" (rys. 7),
4) wady ciągłe zakwalifikowane do wymiany zaznacza się kolorem czerwonym w sposób podany w punkcie 2) pisząc zamiast litery "O" literę "W " (rys. 8).

2. W przypadku dużej ilości wad punktowych w małych odstępach na krótkim odcinku szyny, zaznacza się je jak wadę ciągłą podając w karcie badań (wzór nr 2) faktyczną ilość wad.

3. W przypadku wykrycia wady zagrażającej bezpośrednio bezpieczeństwu ruchu pociągów, należy przerwać badania i przystąpić do zabezpieczenia ruchu pociągów zgodnie z przepisami E1 § 9 i R1 § 93. Jednocześnie należy powiadomić najbliższy posterunek ruchu o zaistniałej sytuacji.


§ 7
Obowiązki pracowników Zakładów Infrastruktury Kolejowej w zakresie badań defektoskopowych

1. Obowiązki Zakładu Infrastruktury.

Po otrzymaniu od Kierownika Rejonu Badań Defektoskopowych powiadomienia o mających się odbyć badaniach defektoskopowych, Zakład Infrastruktury informuje o tym zainteresowanych: Naczelników Sekcji Diagnostyki, Naczelników Sekcji Eksploatacji, najpóźniej na trzy dni przed przystąpieniem zespołu defektoskopowego do pracy wydając jednocześnie polecenie dotyczące przydzielenia do zespołu defektoskopowego diagnosty (ISD) i niezbędnej liczby sygnalistów (ISE),

2. Obowiązki Naczelników Sekcji Diagnostyki..

Po otrzymaniu zawiadomienia z Zakładu Infrastruktury o terminie badań defektoskopowych Naczelnik Sekcji Diagnostyki powinien tak rozplanować pracę na swoim terenie, aby mieć odpowiednią ilość diagnostów do prac pomocniczych w zespołach defektoskopowych.
1) Naczelnik Sekcji Diagnostyki lub upoważniony pracownik przyjmuje wyniki badań defektoskopowych za pokwitowaniem w "Karcie badań" (wzór nr 2).
2) Po otrzymaniu "Kart badań" Naczelnik Sekcji Diagnostyki obowiązany jest do:
a) dokonania analizy i przekazania zaleceń - wniosków do Sekcji Eksploatacji oraz Działu Nawierzchni i Podtorza IZ w celu podjęcia decyzji o dokonaniu niezbędnych napraw,
b) po otrzymaniu informacji od ISE o usunięciu usterek zarządza doraźnie sprawdzenie stanu w miejscu wykonanych robót.

3. Obowiązki Naczelników Sekcji Eksploatacji.

Po otrzymaniu zawiadomienia z Zakładu Infrastruktury o terminie badań defektoskopowych Naczelnik Sekcji Eksploatacji powinien tak rozplanować pracę na swoim terenie, aby mieć odpowiednią ilość sygnalistów do prac pomocniczych w zespole defektoskopowym.
1) Naczelnik Sekcji Eksploatacji ustala na swoim terenie miejsce przechowywania sprzętu defektoskopowego, wydając odpowiednie polecenia i powiadamiając o tym kierownika zespołu defektoskopowego.
2) Po otrzymaniu zaleceń z ISD Naczelnik Sekcji Eksploatacji obowiązany jest do: a) dokonania wymiany lub odpowiedniego zabezpieczenia szyn z wadami zakwalifikowanymi do wymiany,
b) odnotowania w dzienniku obchodowym lokalizacji szyn zakwalifikowanych do obserwacji oraz wydania odpowiednich poleceń toromistrzowi i obchodowym.
3) Wyznaczeni pracownicy Sekcji Eksploatacji zobowiązani są do odnowienia na szynach znaków i symboli pozostawionych po badaniach przez zespół defektoskopowy.