Rozdział III
SZCZEGÓŁOWE OBOWIĄZKI DRÓŻNIKA OBCHODOWEGO

§12
Zależność służbowa dróżnika obchodowego

1.  Dróżnik obchodowy podlega bezpośrednio toromistrzowi, którego wszelkie polecenia służbowe powinien wypełniać.
Ponadto dróżnik obchodowy może otrzymywać polecenia służbowe od wyższych zwierzchników służbowych.

2.  Zależność służbową toromistrza określają właściwe instrukcje.

3.  W zakresie spraw związanych bezpośrednio z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu kolejowego, dróżnik obchodowy może otrzymywać doraźne polecenia od dyżurnych ruchu.

4.  W razie otrzymania polecenia służbowego od wyższego przełożonego, należy je wykonać, powiadamiając niezwłocznie zwierzchnika służbowego.

§13
Czynności przy objęciu służby

Obejmując służbę należy zapoznać się z aktualną sytuacją ruchu oraz jakie są w dniu obchodu wykonywane prace na linii kolejowej. W razie potrzeby zapoznać się z postanowieniami "Tymczasowego regulaminu prowadzenia ruchu pociągów podczas wykonywania robót". Należy znać aktualne punkty w torze wyznaczone do obserwacji i posiadać aktualny wykaz osygnalizowania linii sygnałami i wskaźnikami.
Należy zabrać wymagane wyposażenie (patrz załącznik Nr 1).
Jeżeli dróżnik obchodowy wyposażony jest w radiotelefon, zobowiązany jest do nawiązania kontroli łączności na kanale drogowym z dyżurnym ruchu i poinformowania go o rozpoczęciu obchodu i pozostawać na nasłuchu.

§14
Obowiązki w trakcie obchodu torów

1. Podczas wykonywania obchodu podstawowym zadaniem jest regularne przeglądanie nawierzchni. Należy również zwracać uwagę na inne budowle i urządzenia zainstalowane w torze lub obok toru, dbać o bezpieczeństwo ruchu pociągów, ujawniać i natychmiast usuwać powstałe uszkodzenia w nawierzchni oraz zapobiegać ich tworzeniu się. Jeżeli usunięcie usterki jest niemożliwe, to do czasu naprawy miejsce niebezpieczne należy osłaniać zgodnie z przepisami E1.
Przydzielone czynności należy wypełniać sumiennie, w sposób zapewniający bezpieczeństwo ruchu pociągów oraz własne bezpieczeństwo pracy. Zapewnienie bezpieczeństwa ruchu pociągów powinno mieć pierwszeństwo przed wykonywaniem wszystkich innych przydzielonych czynności.

2.  Na liniach jednotorowych pracownik wykonujący obchód powinien co najmniej jeden raz przejść po torze, na liniach zaś dwu i więcej torowych oraz na stacjach należy każdorazowo przejść osobno po każdym z torów, idąc na liniach dwu i więcej torowych zawsze w kierunku przeciwnym kierunkowi ruchu pociągów.

3.  Należy dokonywać na bieżąco zapisów w "Książce kontroli obchodów" o zauważonych usterkach.

4.  Dla zachowania bezpieczeństwa osobistego informować się przy każdej możliwości na posterunkach ruchu i przejazdach strzeżonych o aktualnej sytuacji ruchowej, w szczególności: wprowadzenie jazdy po torze niewłaściwym, uruchomienie pociągów niestałych, pojazdów roboczych i pomocniczych oraz o znacznych odchyleniach od rozkładu jazdy.

5.  Dróżnik obchodowy dokonuje wzrokowej kontroli toru i urządzeń:
1) Tory
Należy zwracać uwagę na stopień zużycia lub uszkodzeń nawierzchni oraz odkształceń toru. Tory bezstykowe powinny być obserwowane pod względem ich zachowania i stabilizacji szczególnie na odcinkach hamowania pociągów (przed semaforami i przystankami), odcinkach silnie nasłonecznionych, w łukach o promieniach mniejszych niż 800 m, czy nie ma deformacji toru lub odkrycia czół podkładów świadczących o naruszeniu stabilności toru. Obserwować trzeba czy:
- nie ma pękniętych szyn lub łubek,
-   spoiny, zgrzewy nie posiadają widocznych uszkodzeń (rysy, pęknięcia),
-  w oznaczonych miejscach szyny z wadami wykrytymi w czasie badań defektoskopowych zakwalifikowanych do obserwacji i nie ma niebezpiecznego rozwoju wady,
-   nie ma uszkodzeń podkładów (mostownic), nie gwarantujących właściwego podparcia szyn i szerokości toru,
-   stan przytwierdzenia szyn do podkładów jest prawidłowy,
-  w torze nie występują oznaki pełzania szyn lub całego toru.
Zauważone usterki notować w "Książce kontroli obchodów".
2) Rozjazdy
Dokonując oględzin rozjazdów podczas obchodu należy sprawdzać rozjazdy zgodnie z postanowieniami instrukcji D 6, zwracając szczególnie uwagę czy:
-   iglice, zwłaszcza ich zamocowanie w osadzie, dzioby w krzyżownicach, opornice oraz szyny łączące są we właściwym stanie,
-   pręty nastawcze, rozporki, sworznie, zatyczki i śruby rozjazdów są we właściwym stanie,
-  wskaźniki zwrotnicowe i wykolejnicowe są we właściwym stanie i prawidłowo ustawione w stosunku do położenia zwrotnicy lub wykolejnicy,
-  ogólny stan rozjazdu nie nasuwa obaw lub zastrzeżeń pod względem utrzymania rozjazdu w porządku i czystości, zwłaszcza między iglicą a opornicą, w żłobkach krzyżownicy oraz w żłobkach przy kierownicy,
-   zamknięcia zwrotnicowe nastawcze hakowe lub suwakowe, zamki kluczowe i inne urządzenia sterowania ruchem pociągów zainstalowane w rozjeździe nie są uszkodzone, czy są w porządku i na właściwym miejscu (bez sprawdzania dokładności ich działania).
Wyniki oględzin rozjazdów na stacjach zamkniętych dla potrzeb technicznych i nie obsadzonych przez służbę ruchu, na ładowniach oraz na bocznicach szlakowych należy wpisywać do stacyjnego dziennika oględzin rozjazdów, prowadzonego na stacji obsługującej (opiekuńczej). Na stacjach z obsadą w razie zauważenia nieprawidłowego działania zwrotnic lub uszkodzenia rozjazdu, należy o tym powiadomić pracownika wyznaczonego do obsługi zwrotnicy. Zauważone usterki notować w "Książce kontroli obchodów".
3) Podtorze
Obserwując torowisko należy zwracać uwagę czy:
-   podsypka nie została podmyta lub rozmyta,
-   nie ma widocznego osiadania toru (dołków) oraz zapadlisk w pobliżu toru,
-   stoki podtorza i rowów bocznych nie zostały uszkodzone lub nie są narażone na osunięcie się,
-   rowy boczne nie zostały zasypane i czy w nich nie zatrzymuje się woda.
Zauważone usterki odnotować w "Książce kontroli obchodów".
4)  Obiekty inżynieryjne
Obserwując z poziomu toru mosty, wiadukty, przepusty, tunele liniowe, przyjścia pod torami, kładki dla pieszych i ściany oporowe należy zwracać uwagę, czy:
-  w korytach pod mostami lub w przepustach zgromadziły się przedmioty utrudniające swobodny przepływ wody,
-   ogólny stan obiektów inżynieryjnych nie nasuwa obaw pod względem bezpieczeństwa ruchu pociągów i osób,
-  nie ma widocznych uszkodzeń nawierzchni na obiektach (szyn, podkładów, odbojnic, blach, mostownic, dyliny, przyrządów wyrównawczych).
W przypadku przyrządów wyrównawczych należy zwracać również uwagę na przyleganie iglicy do opornicy, zwłaszcza ostrza iglicy, właściwe dokręcenie śrub, czystość i stan naoliwienia części ślizgowych.
Usterki odnotować w "Książce kontroli obchodów" i powiadomić Inspektora Mostowego.
5)  Przejazdy
Podczas obchodu należy nadzorować stan przejazdów niestrzeżonych oraz zwracać uwagę na stan techniczny tych przejazdów, gdzie obsługę przejazdu polecono jako zadanie dodatkowe pracownikom innych służb, w szczególności należy sprawdzać, czy:
-   żłobki między szynami a obojnicami na przejazdach nie są zanieczyszczone,
-   jezdnia drogowa na przejazdach jest w należytym stanie, płyty przejazdowe nie są nadmiernie rozsunięte. Na liniach, gdzie dopuszczone jest kursowanie wagonów z małymi kołami (360 mm), czy płyty przejazdowe nie wystają ponad główkę szyny.
-   nie są uszkodzone w widoczny sposób urządzenia sygnalizacji przejazdowej jak np. sygnalizatory przejazdowe, półrogatki z napędami elektrycznymi, oraz rogatki na przejazdach obsługiwanych z odległości i wskaźniki.
Usterki notować w "Książce kontroli obchodów", a o usterkach na przejazdach z urządzeniami samoczynnej sygnalizacji (kat. B i C) powiadomić dyżurnego ruchu.
6) Urządzenia trakcyjne i automatyki
Należy zwracać uwagę, czy:
-   słupy linii teletechnicznych i energetycznych nie przewróciły się lub nie pochyliły, przewody nie są pozrywane lub poplątane i czy na nich nie są zawieszone jakiekolwiek przedmioty (drut, sznur lub tp.),
-   sygnalizatory i wskaźniki przytorowe (stałe i przenośne) nie są uszkodzone w widoczny sposób,
-   czujniki szynowe, kontenery, skrzynki i szafy torowe nie są uszkodzone,
-   na złączach izolowanych w torach i rozjazdach nie ma spływów, zanieczyszczenia opiłkarni wypadnięcia izolacji, niedokręcenie lub brak śrub,
-  na liniach zelektryfikowanych łączniki szynowe powrotnej sieci trakcyjnej, linki dławików torowych, kable powrotne do podstacji trakcyjnych i kabin sekcyjnych oraz linki uszyniające słupy trakcyjne nie są uszkodzone (zerwane lub ponadcinane), a także czy nie ma wyraźnych objawów uszkodzenia sieci trakcyjnej (przewrócone, skrzywione lub uszkodzone słupy, zerwane przewody, zerwane konstrukcje podtrzymujące na słupach, zbite izolatory itp.),
-   zainstalowane w torze urządzenia kontroli prowadzenia pociągów (shp, khp, itp.) nie są uszkodzone lub odkręcone,
-   zainstalowane w torze urządzenia diagnostyki taboru kolejowego bez obsady personelu, urządzenia do wykrywania zagrzanych łożysk, zagrzanych obręczy, płaskich miejsc (nie są uszkodzone czujniki, odkręcone) przewody zasilające oberwane itp. oraz czy tor w strefie działania urządzenia jest właściwie utrzymywany.
Usterki notować w "Książce kontroli obchodów". W pilnych przypadkach informować właściwe służby poprzez dyżurnego ruchu.

6. Oprócz spostrzeżeń dotyczących stanu technicznego urządzeń wymienionych w ust. 5 podczas obchodu należy zwracać uwagę na to, co dzieje się na torze i w bezpośrednim sąsiedztwie, a co może mieć wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego oraz na sprawy ogólnego porządku, a mianowicie czy:
1)   stan osygnalizowania linii jest właściwy i zgodny z posiadanym wykazem,
2)   nie ma podłożonych pod szyny, podkłady jak również pod części mostów, wiaduktów, tuneli i przepustów podejrzanych przedmiotów oraz czy w złączach szyn nie tkwią obce przedmioty,
3)   nie ma śladów naruszenia podsypki lub torowiska,
4)   na torze nie ma przedmiotów, które wypadły z pociągu lub pojazdów drogowych, albo które zostały umyślnie lub przypadkowo pozostawione,
5)   nie powstał pożar w granicach terenu kolejowego lub bezpośrednim sąsiedztwie oraz nie tlą się drewniane części nawierzchni lub mostów,
6)   materiały przygotowane do robót złożone w pobliżu toru nie wchodzą w skrajnię budowli oraz czy są należycie zabezpieczone przed pożarem,
7)   na terenie kolejowym osoby postronne nie wykonują robót bez zezwolenia PKP, a w pobliżu granic terenu kolejowego nie są wznoszone budowle lub wykonywane wykopy,
8)   drzewa stojące obok torów nie grożą przewróceniem się na tor lub uszkodzeniem przewodów teletechnicznych lub trakcyjnych,
9)  w trójkątach widoczności przejazdów niestrzeżonych nie ma przeszkód ograniczających widoczności,
10) na terenie kolejowym nie są robione nielegalne wysypiska śmieci.
Usterki notować w "Książce kontroli obchodów".

7. Przybyłemu na teren pracy zwierzchnikowi i organom kontrolnym dróżnik obchodowy ma obowiązek złożyć ustny meldunek zawierający skrót przebiegu obchodu.

§15
Wykonywanie prac naprawczych

Jeżeli czynności obchodu nie wypełniają całkowicie ustawowego czasu pracy, można dróżnikowi odchodowemu przydzielić inne czynności, jeżeli to nie będzie ujemnie wpływać na terminowość i dokładność wykonania czynności związanych z obchodem. Dróżnikowi obchodowemu mogą być polecone do wykonania prace związane z utrzymaniem nawierzchni:
- konserwacja rozjazdów znajdujących się w torach głównych stacji lub posterunków nieczynnych dla potrzeb technicznych, na ładowniach oraz na bocznicach szlakowych:
1)   czyszczenie i smarowanie odpowiednimi smarami poduszek ślizgowych w zwrotnicach oraz części trących zwrotnic i zamknięć zwrotnicowych (bez przekładania rozjazdów),
2)   czyszczenie żłobków w kierownicach,
3)   dokręcenie śrub i wkrętów,
4)   oczyszczenie zwrotnicy ze śniegu.
- sprawdzenie i dokręcenie wszystkich połączeń śrubowych w miejscu doraźnej naprawy szyn,
-   na przejazdach niestrzeżonych oczyszczenie żłobków,
-  w przypadku uszkodzeń prowizorycznych łączników szynowych dokonać ich naprawy lub wymiany,
-  wymiana pojedynczych złączek.
Wszelkie roboty naprawcze należy wykonywać zgodnie z postanowieniami przepisów i instrukcji oraz za-chamowaniu warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.
Wykonywanie pracy podczas ulewnych deszczów, silnej mgły i zamieci śnieżnej, w porze nocnej i o zmierzchu, przy niesprzyjających warunkach widzialności należy ograniczać tylko do przypadków bezpośredniego zagrożenia dla ruchu pociągów. Inne prace nie związane bezpośrednio z obchodem powinny być zlecone do wykonania po zakończeniu obchodu.

§16
Przekazanie służby

Po zakończeniu obchodu dróżnik obchodowy powinien:
-   toromistrzowi zdać sprawozdanie ustne z wykonywanych czynności. Zameldować o wszelkich wydarzeniach i okolicznościach mających wpływ na bezpieczeństwo i sprawność ruchu, o otrzymanych poleceniach, których jeszcze nie wykonano.
-   w tym samym dniu lub najpóźniej w dniu następnym rano przedstawić do wglądu "Książkę kontroli obchodów", celem podpisania przez toromistrza przyjęcia do wiadomości dokonanych podczas obchodu zapisów.

§17
Przerwanie obchodu

Obchód powinien być zasadniczo zakończony według wykresu ramowego obchodów torów. Przerwanie obchodu dopuszcza się tylko w warunkach szczególnych:
-   w razie niebezpieczeństwa dla ruchu pociągów i konieczność podjęcia przez obchodowego czynności osłony miejsca niebezpiecznego w torze lub osłony pociągu,
-   dla strzeżenia zwłok lub udzielenia pomocy rannemu,
-   w razie nagłej utraty zdolności do wykonania czynności ze względu na stan zdrowia.
Jeżeli zaistniałe warunki nie zezwolą na dalsze wykonywanie obchodu, należy o tym pilnie poinformować zwierzchnika.

§18
Dokończenie obchodu

Przerwany obchód powinien być wznowiony bezpośrednio po ustaniu przyczyny jego przerwania. Jeżeli jest to niemożliwe obchód powinien być zakończony najpóźniej dnia następnego, poczynając od miejsca przerwania obchodu.