Załącznik 40
INSTRUKCJA BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY PRZY WYKONYWANIU ROBÓT W ZAKRESIE BUDOWY I UTRZYMANIA NAWIERZCHNI KOLEJOWEJ


§1 §2 §3 §4 §5 §6 §7

Rozdział1

§1
Postanowienia ogólne

1. Roboty związane z budową, przebudową i utrzymaniem nawierzchni kolejowej, ze względu na swój specyficzny charakter (praca na wolnej przestrzeni, podczas ruchu pociągów, częstych zmian miejsca wykonywania i w różnych warunkach terenowych), wymagają zachowania szczególnych środków ostrożności i bezwzględnego przestrzegania przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

2. Instrukcja ta ustala zasady bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu robót związanych z budową, modernizacją i utrzymaniem nawierzchni kolejowej na PKP i stanowi załącznik do "Przepisów technicznych utrzymania i eksploatacji nawierzchni na liniach kolejowych normalnotorowych użytku publicznego" - D1.

3. Podczas wykonywania tych robót, dla których nie ustalono szczegółowych zasad i wymagań w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, należy stosować odpowiednie inne przepisy, instrukcje, normy i warunki techniczne.

4. Ilekroć w tej instrukcji jest mowa o kierowniku robót, należy przez to rozumieć (zależnie od rodzaju robót): kontrolera drogowego, naczelnika sekcji drogowej, zawiadowcę odcinka drogowego, zawiadowcę odcinka robót zmechanizowanych, kierownika pociągu zmechanizowanego, kierownika robót liniowych, kierownika grupy robót, kierownika nadzoru liniowego, toromistrza lub odpowiednio przygotowanego i przeegzaminowanego pracownika.

5. Przez użyte w instrukcji określenie:
1) "maszyny i urządzenia" należy rozumieć oczyszczarki, profilarki i zagęszczarki tłucznia, podbijarki podkładów, nasuwarki toru, żurawie, suwnice, wiertarki, zakrętarki i podobny sprzęt o napędzie silnikowym (mechanicznym);
2) "narzędzia ręczne i sprzęt pomocniczy" należy rozumieć elementy nie stanowiące stałego wyposażenia sprzętu zmechanizowanego, a stosowane przy wykonywaniu robót; podbijaki do podkładów, wiertarki ręczne, kleszcze do szyn i podkładów, klucze do śrub i wkrętów, wózki robocze ręczne, podnośniki torowe i podobne narzędzia ręczne oraz inne urządzenia pomocnicze.

6. Dla robót naprawy głównej nawierzchni, wykonywanych przez specjalne pociągi zmechanizowane (DP, DZM) należy opracować projekt organizacji robót (zgodnie z obowiązującymi wytycznymi w tym zakresie), który niezależnie od wskazań dotyczących wykonawstwa robót, organizacji zamknięć torowych, sposobu zabezpieczenia i osygnalizowania miejsca robót, powinien również zawierać wskazania i wytyczne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

7. Szczegółowe wytyczne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu innych rodzajów robót na torach określają odrębne instrukcje i wytyczne:
1) "Wytyczne w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy akcji odśnieżnej na PKP" - załącznik 8 do instrukcji D17,
2) "Instrukcja organizacji i badań defektoskopowych szyn w torach PKP"'1973 r. (wytyczne bezpieczeństwa i higieny pracy w czasie badań defektoskopowych szyn),
3) Instrukcja T/res/24 (wytyczne w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach geodezyjnych i kartograficznych na PKP),
4) "Instrukcja spawania termitowego szyn przy użyciu form suchych (T-S) i przy użyciu form mokrych (T-M)" (Wytyczne w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy termitowym spawaniu szyn na PKP).


§ 2
Obowiązki kierownika robót

1. Wszystkie roboty torowe muszą być wykonywane pod osobistym nadzorem kierownika robót, który jest odpowiedzialny za zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, wykluczających zagrożenie ich zdrowia i życia.

2. Kierownik robót jest obowiązany znać - poza przepisami dotyczącymi sposobu wykonywania robót - również podstawowe przepisy ruchu i sygnalizacji na PKP oraz mieć przeszkolenie i egzamin w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, przewidziane odrębnymi przepisami.

3. Kierownik robót jest obowiązany każdorazowo, w ciągu 5-10 minut przed rozpoczęciem pracy, pouczyć pracowników o warunkach bezpieczeństwa i higieny, w zakresie robót przewidywanych na dany dzień.
Dotyczy to również przypadków, gdy w ciągu dnia pracy zmieniony został rodzaj lub miejsce wykonywania robót. Fakt pouczenia pracowników należy odnotować w karcie zapisu kierownika robót.

4. W celu zachowania ciągłości nadzoru nad bezpieczeństwem pracy kierownik robót oddalając się choćby chwilowo z miejsca pracy jest obowiązany na czas swojej nieobecności wyznaczyć zastępcę odpowiadającego wymogom określonym w § 2 ust. 2 tej instrukcji. Pracownik wyznaczony na zastępcę kierownika robót powinien być podany imiennie do wiadomości wszystkim pracownikom danej grupy.

5. Do zadań kierownika robót należy zwłaszcza:
1) organizowanie i prowadzenie robót zgodnie z zasadami i przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy,
2) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przez podległych mu pracowników zasad i przepisów bezpiecznej pracy,
3) sprawowanie nadzoru nad stanem technicznym sprzętu i narzędzi pracy,
4) właściwe zabezpieczenie i osygnalizowanie miejsca robót,
5) nadzór nad sygnałami i przyborami sygnalizacyjnymi będącymi w jego dyspozycji i podległych mu pracowników (sygnalistów, obchodowych toru itp.),
6) dopilnowanie stosowania przez pracowników właściwej odzieży ochronnej, roboczej i sprzętu ochrony osobistej oraz użytkowania ich zgodnie z przeznaczeniem,
7) dopilnowanie zapewnienia pracownikom odpowiednich warunków schronienia się, ogrzania i spożywania posiłków,
8) dopilnowanie, aby pracownicy byli zaopatrzeni w napoje chłodzące lub gorące (zależnie od pory roku i temperatury),
9) sprawowanie nadzoru nad stanem pomieszczeń i wyposażenia urządzeń higieniczno-sanitarnych,
10) nadzór nad stanem technicznym i wyposażeniem apteczki polowej.


§ 3
Obowiązki pracowników

1. Wszyscy pracownicy zatrudnieni przy budowie i utrzymaniu nawierzchni kolejowej obowiązani są znać i przestrzegać zasad i przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

2. Do obowiązków pracowników należy zwłaszcza:
1) wykonywanie pracy zgodnie z zasadami i przepisami bhp oraz przestrzeganie wydawanych w tym zakresie zarządzeń i wskazówek kierownika robót,
2) dbanie o należyty stan maszyn, urządzeń, sprzętu i narzędzi pracy oraz utrzymywanie ładu i porządku na stanowiskach pracy,
3) używanie przydzielonej im odzieży ochronnej i roboczej oraz sprzętu ochrony osobistej zgodnie z ich przeznaczeniem,
4) poddawanie się badaniom lekarskim wstępnym, okresowym i kontrolnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie,
5) branie udziału w szkoleniu i instruktażu w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz poddawanie się wymaganym egzaminom sprawdzającym,
6) zawiadomienie kierownika robót o wypadkach przy pracy i zauważonych zagrożeniach dla zdrowia i życia ludzkiego.


Rozdział II

§ 4
Maszyny i urządzenia techniczne

1. Maszyny i urządzenia techniczne używane do budowy i utrzymania nawierzchni kolejowej, pod względem technicznym i eksploatacyjnym odpowiadać powinny warunkom zapewniającym obsługującym je osobom bezpieczne i higieniczne warunki pracy.

2. Nie wolno używać maszyn i urządzeń nie odpowiadających wymogom określonym w § 4 ust. 1 jak również maszyn i urządzeń uszkodzonych lub nie mających prawidłowych osłon i przyrządów zabezpieczających.

3. Wszystkie maszyny i urządzenia techniczne powinny być wyposażone w regulaminy obsługi i instrukcje bhp, opracowane zgodnie z postanowieniami w odrębnych przepisach.

4. Maszyny, urządzenia techniczne i sprzęt, który podlega dozorowi technicznemu powinny mieć dokumenty uprawniające do ich eksploatacji.

5. Bezpośrednią obsługę maszyn, urządzeń i sprzętu zmechanizowanego można powierzać wyłącznie pracownikom, którzy mają odpowiednie przeszkolenie i egzamin w zakresie obsługi tych urządzeń i znajomości przepisów bhp.

6. Maszyny, urządzenia, sprzęt zmechanizowany i pomocniczy przed rozpoczęciem pracy powinny być sprawdzone pod względem sprawności techniczno-eksploatacyjnej i bezpiecznego ich użytkowania. W przypadku uszkodzenia lub wadliwego działania maszyny lub urządzenia należy o tym niezwłocznie zawiadomić kierownika robót.

7. Uruchamianie, eksploatowanie i zatrzymywanie maszyn i urządzeń przy pracy zespołowej powinno być poprzedzone umownym sygnałem. Do podawania sygnału upoważniony jest pracownik nadzorujący zespół pracowników, albo pracownik obsługujący maszynę lub urządzenie techniczne. Pracownika upoważnionego do podawania sygnałów wyznacza kierownik robót.

8. Wykonywanie napraw, smarowanie i czyszczenie maszyn, urządzeń i sprzętu zmechanizowanego będącego w ruchu jest zabronione.

9. Operatorowi nie wolno opuszczać stanowiska pracy w czasie ruchu maszyny i urządzenia technicznego. W przypadku oddalenia się (choćby chwilowego) od maszyny lub urządzenia będącego w ruchu, operator obowiązany jest zatrzymać silnik, zahamować i zabezpieczyć maszynę lub urządzenie przed włączeniem do ruchu przez osoby niepowołane.

10. W razie uszkodzenia w czasie pracy maszyny lub urządzenia należy je niezwłocznie zatrzymać i wyłączyć dopływ energii ze źródła zasilania. Wznowienie pracy maszyn i urządzeń bez usunięcia uszkodzenia jest zabronione.

11. Maszyny, urządzenia, sprzęt zmechanizowany i pomocniczy oraz narzędzia pracy, w czasie zbliżania się pociągów lub pojazdów, powinny znajdować się poza skrajnią budowli.

12. W przypadku pozostawienia po pracy maszyn, urządzeń technicznych, zmechanizowanych narzędzi pracy, środków transportu itp. na miejscu pracy - tam, gdzie odbywa się ruch pociągów, należy je zabezpieczyć przed uruchomieniem i wyznaczyć pracownika do ich dozorowania.

13. Pracownicy kierujący maszynami samojezdnymi na czynnych torach kolejowych obowiązani są przestrzegać zasad określonych w "Przepisach ruchu na kolejach normalnotorowych użytku publicznego" - Rl.

14. Do kierowania tych maszyn mogą być upoważnieni pracownicy, którzy mają odpowiednią kategorię zdrowia, złożyli odpowiednie egzaminy służbowe i bhp oraz są zapoznani z warunkami jazdy na szlaku i na stacjach, na których mają kierować jazdą tych maszyn.

15. Jazda maszyn samozjezdnych po torach szlakowych i stacyjnych może się odbywać tylko za pozwoleniem dyżurnego ruchu.

16. Nie wolno przekraczać dopuszczalnej prędkości jazdy określonej w przepisach R l i prędkości obowiązującej na danym szlaku lub nakazanej sygnałami, przepisami i zarządzeniami.

17. Przed rozpoczęciem jazdy pracownik kierujący ruchem maszyny powinien sprawdzić, czy:
1) pojazd (maszyna) znajduje się w należytym stanie technicznym,
2) hamulce działają sprawnie,
3) osygnalizowanie i wyposażenie pojazdu w przybory sygnalizacyjne jest zgodne z przepisami.

18. Pracownik kierujący jazdą maszyny powinien mieć:
1) przybory sygnałowe (trąbkę, 6 spłonek, chorągiewkę i latarkę),
2) sprawnie działający zegarek,
3) rozkład jazdy lub wyciąg z niego, ważny dla szlaku, na którym ma się poruszać,
4) w razie potrzeby - latarnie do osygnalizowania pojazdu,
5) w razie potrzeby - radiotelefon lub przenośny telefon.

19. Pracownik kierujący maszyną samojezdną obowiązany jest:
1), stosować się ściśle do poleceń dyżurnego ruchu, dotyczących jazdy lub postoju,
2) obserwować bacznie sygnały i wskaźniki oraz tor i przejazdy,
3) kierować pojazdem zgodnie z przepisami,
4) dbać o bezpieczeństwo ruchu oraz ludzi znajdujących się na pojeździe, obok niego lub na torze,
5) przestrzegać zakazu przewożenia ludzi na maszynie, z wyjątkiem osób należących do zespołu obsługującego maszynę.

20. Przewożenie pracowników na maszynach może odbywać się, jeżeli jazda jest możliwa w pozycji siedzącej i istnieje zabezpieczenie przed wypadnięciem.
Nie wolno przewozić osób na stopniach, podestach, sprzęgach i innych zewnętrznych częściach i elementach konstrukcyjnych maszyny.

21. Postój maszyn i urządzeń po zakończeniu pracy na szlaku może się odbywać tylko na wyznaczonych regulaminem technicznym torach stacyjnych.

22. Do postoju maszyn należy wyznaczać z zasady tory postojowe i tory boczne, które na czas postoju należy zabezpieczyć (od nieprzewidzianych manewrów i jazd środków trakcyjnych) w sposób zgodny z obowiązującymi zasadami.

23. Nie wolno wyznaczać na miejsce postoju maszyn torów głównych zasadniczych, żeberek ochronnych oraz torów wyciągowych, stanowiących przedłużenie torów wjazdowych.

24. Na miejsce postoju maszyn należy z zasady wyznaczać tory niezelektryfikowane. Jeżeli z konieczności wyznaczono tor zelektryfikowany, to na czas postoju maszyn należy zażądać od właściwej jednostki wyłączenia napięcia z sieci trakcyjnej.

25. Maszyny odstawione na postój muszą być bezwzględnie zahamowane hamulcem ręcznym, a w przypadku postoju na torze o spadku 2,5%o i większym należy dodatkowo zabezpieczyć je płozami hamulcowymi.

26. Jeżeli do maszyny mogą mieć dostęp osoby postronne - na czas postoju należy wyznaczyć dozorcę.

27. Szczegółowe zasady zabezpieczenia maszyn i urządzeń po zakończeniu pracy na szlaku lub na stacji określają odrębne przepisy.


§ 5
Narzędzia pracy

1. Ręczne narzędzia pracy powinny być każdorazowo przed ich użyciem sprawdzone; w razie stwierdzenia uszkodzenia, którego pracownik sam nie może usunąć, powinien on narzędzie takie zwrócić kierownikowi robót.
Nie wolno używać narzędzi uszkodzonych oraz nie odpowiadających normom i warunkom technicznym.

2. Narzędzia do pracy udarowej (młoty, przecinaki, przebijaki itp.) nie mogą mieć:
1) uszkodzonych końcówek roboczych w postaci pęknięć lub spływów,
2) rozklepów o ostrych krawędziach w miejscu uderzania młotem,
3) pęknięć i zadr.

3. Trzonki do narzędzi powinny być wykonane z drewna suchego i niełupkiego, na przykład z młodego jesionu, akacji, wiązu lub brzozy. Stosowanie trzonków z drewna sosnowego lub świerkowego jest zabronione.
W celu zabezpieczenia narzędzi przed spadaniem z trzonków należy je zaklinować metalowymi klinami w kształcie litery Z lub S.

4. Wymiary klucza powinny być dostosowane do wymiarów nakrętki. Odkręcanie lub zakręcanie nakrętek kluczem przedłużonym rurą lub innym przedmiotem jest zabronione. Zabronione jest również używanie kluczy o większej rozwartości szczęk w stosunku do wymiaru nakrętki i wkładanie między szczęki klucza i nakrętkę wkładek, klinów itp.

5. Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym należy kontrolować co najmniej raz na 10 dni, jeżeli instrukcja producenta nie przewiduje innych terminów kontroli ich sprawności technicznej i zabezpieczeń przed porażeniem prądem.


Rozdział III

§6
Bezpieczeństwo pracy i organizacja zabezpieczenia miejsca robót na torze

1. Pracownicy udający się do pracy i z pracy nie powinni chodzić po torach, lecz po drogach lub ławach torowiska, a na torach stacyjnych korzystać ze specjalnych przejść, kładek i tuneli lub odpowiednio szerokich międzytorzy.

2. Pracownicy udający się z miejsca zbiórki do miejsca robót powinni być pouczeni przez kierownika robót o zasadach bezpiecznego dojścia do wskazanego miejsca robót.

3. Podczas przechodzenia przez tory należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza:
1) przed wejściem na tory należy zatrzymać się, a następnie rozejrzeć się w obydwie strony, czy nie zbliża się pociąg, tabor lub inny pojazd;
2) tory należy przechodzić prostopadle do ich osi toru obserwując uważnie, czy nie grozi niebezpieczeństwo ze strony nadjeżdżającego pociągu lub toczącego się taboru;
3) podczas przechodzenia przez tory nie wolno stawiać stóp na główkach szyn, na zwrotnicach, kierownicach i krzyżownicach rozjazdów i skrzyżowań oraz na wyrzutniach płóz hamulcowych.

4. Przy przechodzeniu przez tory zastawione taborem należy korzystać z budek i pomostów hamulcowych lub z przerw (luk) między stojącymi wagonami, jeśli odległość między nimi wynosi co najmniej 20 m. Nie wolno przechodzić pod taborem, po zderzakach i sprzęgach wagonowych. Zabrania się również przechodzenia przez tory przed nadjeżdżającymi, jak również bezpośrednio za przejeżdżającymi pojazdami.

5. W czasie przejeżdżania pociągu lub taboru nie wolno stać na materiałach nawierzchniowych i innych przedmiotach znajdujących się na poboczach i międzytorzach.

6. Wskakiwanie lub zeskakiwanie z toczącego się taboru lub pociągu będącego w ruchu jest zabronione.

7. W czasie wykonywania robót na torze - miejsce robót należy osygnalizować zgodnie z przepisami Dl i przepisami El, a na kolejach wąskotorowych - z przepisami WE9.

8. Niezależnie od osygnalizowania miejsca robót, kierownik robót obowiązany jest tak zorganizować pracę, aby usunięcie z toru sprzętu i narzędzi oraz oddalenie się pracowników od toru (na odległość wskazaną w § 6 ust. 12 instrukcji) nastąpiło najpóźniej wtedy, gdy pociąg lub pojazd znajduje się od miejsca robót co najmniej w odległości:
- 1500-1700 m na liniach magistralnych i pierwszorzędnych,
- 700-1000 m na liniach drugorzędnych i znaczenia miejscowego.

9. Przed rozpoczęciem pracy kierownik robót obowiązany jest pouczyć pracowników o warunkach bezpieczeństwa pracy w czasie wykonywania robót oraz wskazać, na którą stronę toru mają się oddalić w chwili usłyszenia sygnału ostrzegawczego, oznajmiającego zbliżanie się pociągu lub pojazdu. Kierunek schodzenia pracowników z toru należy oznaczyć na początku i końcu robót wskaźnikiem (czerwony trójkąt, rys. 40.1).

10. O zbliżaniu się pociągu lub pojazdu do miejsca robót kierownik robót lub wyznaczony przez niego pracownik obowiązany jest powiadomić pracowników sygnałem "baczność", podawanym głosem, trąbką, syreną, gwizdawką lub tp.
Sygnał "baczność" powinien być podany w takim czasie, aby pracownicy mieli możność zabezpieczenia miejsca robót, usunięcia z toru sprzętu i narzędzi pracy i oddalenia się w bezpieczne miejsce. Na dowód usłyszenia sygnału "baczność" wszyscy pracownicy na swoich stanowiskach pracy obowiązani są potwierdzić ten fakt natychmiastowym przerwaniem pracy, zwróceniem twarzy i podniesieniem ręki w kierunku podającego sygnał, a pracownicy zatrudnieni w grupie - dodatkowo wypowiadaniem donośnym głosem kierowanym do współpracowników: "zejść z toru - zbliża się pociąg".

11. W czasie zbliżania się i przejeżdżania pociągów, pojedynczych lokomotyw i innych pojazdów należy na nie zwracać uwagę - obserwując jednocześnie, czy nie zagraża coś bezpieczeństwu ruchu i bezpieczeństwu pracowników.

12. Przy odsuwaniu się pracowników z toru należy przestrzegać następujących zasad:
1) przy robotach na szlaku - bez względu na to, po którym torze zbliża się pociąg - pracownicy powinni zejść z toru i ustawić się na ławie torowiska, skarpie nasypu lub przekopu w odległości nie mniejszej niż:
a) na kolejach normalnotorowych - 2 m od zewnętrznego toku szyn,
b) na kolejach wąskotorowych - 1,50 m od zewnętrznego toku szyn;
2) przy robotach na torach stacyjnych należy usuwać się na międzytorze, zachowując jednocześnie bezpieczną odległość od strony sąsiedniego toru.

13. W czasie odpoczynku i przerw w pracy nie wolno przebywać na torach lub pod wagonami. Nie wolno również przebywać pod wagonami w czasie deszczu, ulewy, śnieżycy, wichury itp.

14. Samowolne chodzenie pracowników po torach i oddalanie się z miejsca robót jest zabronione. Każde oddalenie się pracownika z miejsca robót wymaga zgody kierownika robót, który uwzględniając miejscowe warunki terenowe i ruchowe, obowiązany jest pouczyć go o obowiązku przestrzegania zasad bezpieczeństwa na torach kolejowych.

15. W okresie występujących ulewnych deszczów, silnej mgły, zamieci śnieżnej, w porze nocnej i o zmroku, gdy nie widać zbliżających się pociągów i pojazdów z odległości 300-500 m, zasadniczo nie należy wykonywać robót na czynnych torach kolejowych, a w razie konieczności ich wykonania (dla zachowania ciągłości i bezpieczeństwa ruchu pociągów) - zakres robót należy organiczyć do najniezbędniejszych.

16. W uzasadnionych koniecznością przypadkach podanych w § 6 ust. 15 tej instrukcji roboty mogą być wykonywane, jednak przy zachowaniu szczególnych środków ostrożności, a przede wszystkim:
1) grupę roboczą idącą po torze w czasie mgły, ulewy lub zamieci śnieżnej, powinni ochraniać dwaj pracownicy (sygnaliści) idący w odległości nie większej niż 300 m przed i za grupą wyposażeni w przybory sygnalizacyjne (trąbkę, chorągiewkę, latarkę z czerwonym światłem i 6 spłonek), którzy obowiązani są podawać sygnały "baczność", w przypadku zbliżania się pociągów lub pojazdów;
2) bez względu na zakres robót miejsce robót należy osłonić wskaźnikiem W7, przy czym drużyny nadjeżdżających pociągów powinny być uprzedzone (rozkazem szczególnym) o obowiązku podawania sygnału ,,baczność" w czasie zbliżania się do miejsca robót;
3) w celu zabezpieczenia pracowników przed nadjeżdżającymi pociągami, należy z obu stron miejsca robót wystawić co najmniej po jednym pracowniku (sygnaliście) wyposażonym w przybory sygnalizacyjne (trąbkę, chorągiewkę, latarkę z czerwonym światłem i 6 spłonek), którzy obowiązani są sygnalizować zbliżające się pociągi;
4) pracownicy w miejscu robót powinni być tak rozstawieni, aby była możliwość ciągłej ich obserwacji przez kierownika robót i sygnalistów,
5) o zmroku, podczas mgły i w porze nocnej, gdy światło dzienne jest niewystarczające - w miejscu robót należy zapewnić dostateczne oświetlenie sztuczne.

17. W przypadku, gdy na torze pracuje grupa złożona z więcej niż dwóch pracowników, należy w odległości 300-500 m od miejsca robót ustawić z obydwóch stron wskaźniki W7. Wskaźniki W7 należy ustawić również w odległości 300-500 m w przypadku, gdy na torze pracuje jeden lub dwóch pracowników przy niesprzyjających warunkach widzialności i słyszalności zbliżających się pociągów lub pojazdów.
Odległość ustawienia wskaźników W7 od miejsca robót ustala kierownik robót, uwzględniając miejscowe warunki terenowe, atmosferyczne, prędkość pociągów itp.

18. Podczas robót na torze;
1) wymagających skupienia 5 i więcej pracowników,
2) wykonywanych przy niesprzyjających warunkach widzialności i słyszalności zbliżających się pociągów,
3) na łukach w głębokich przekopach i w miejscach położonych w lesie,
4) przy robotach wykonywanych przy użyciu maszyn i sprzętu zmechanizowanego,
5) przy dużym ruchu na torach stacyjnych
kierownik robót jest obowiązany wyznaczyć jednego lub więcej - zależnie od potrzeb - pracowników (sygnalistów) do obserwowania szlaku i sygnalizowania zbliżających się pociągów lub pojazdów.

19. W przypadku wykonywania robót przy użyciu maszyn i sprzętu wywołujących duży hałas, jak sprężarki, podbijarki, oczyszczarki tłucznia itp., jeśli nie stosuje się specjalnych urządzeń sygnalizacyjno-alarmowych zdalnie sterowanych kierownik robót jest obowiązany wystawić dodatkowo sygnalistę przy grupie pracowników zatrudnionych przy pracy tego sprzętu. Sygnalista musi mieć stałą łączność wzrokową i słuchową z pracownikami (sygnalistami) sygnalizującymi zbliżające się pociągi lub pojazdy.

20. Pracownicy wyznaczeni do obserwowania szlaku i sygnalizowania zbliżających się pociągów powinni mieć ukończone 18 lat życia, I kategorię wzroku i słuchu, być dobrze zapoznani i przeegzaminowani z przepisów sygnalizacji na PKP oraz mieć na sobie kamizelki koloru pomarańczowego.

21. Sygnaliści muszą mieć przy sobie:
1) rozkład jazdy lub wyciąg dotyczący danego odcinka linii (szlaku),
2) chorągiewkę koloru czerwonego,
3) trąbkę sygnałową lub inne urządzenie (syrenę, tyfon) do podawania sygnałów akustycznych,
4) sprawny zegarek,
5) w nocy, podczas mgły, ulewy itp. - dodatkowo latarkę z czerwonym światłem,
6) sześć spłonek.

22. Podczas obserwacji sygnaliści powinni stać w takim miejscu, aby widzieli zbliżające się pociągi i pojazdy z najdalszej odległości (co najmniej 700 m w każdym kierunku) i aby byli dobrze widziani i słyszani przez pracowników zatrudnionych na torze.
Sygnalistom nie wolno wyznaczać żadnych dodatkowych obowiązków i czynności.

23. Podczas sprzyjających warunków widzialności i słyszalności zbliżających się pociągów, przy niewielkim zakresie robót i małym ruchu pociągów, jeżeli nie ma sygnalisty, to:
1) pracownicy zatrudnieni na torze indywidualnie lub w grupie do 2 osób ubezpieczają się wzajemnie; pracownika odpowiedzialnego za ich bezpieczeństwo (bardziej doświadczonego) wyznacza kierownik robót;
2) pracownicy zatrudnieni w grupie do 4 osób są nadzorowani przez kierownika robót, wyposażonego w odpowiednie przybory sygnalizacyjne (§ 6 ust. 21), który jest odpowiedzialny za ich bezpieczeństwo; w przypadku oddalenia się kierownika robót z miejsca pracy należy wyznaczyć zastępcę odpowiadającego wymaganiom zawartym w § 2 ust. 4 i § 6 ust. 21 tej instrukcji. Zastępca - sygnalista nie może wykonywać żadnych innych obowiązków i czynności poza obserwowaniem szlaku i sygnalizowaniem zbliżających się pociągów lub pojazdów.

24. Pracownicy zatrudnieni na czynnych torach kolejowych obowiązani są mieć na sobie kamizelki ostrzegawcze koloru pomarańczowego.
Dotyczy to również pracowników wykonujących obchody toru, oględziny techniczne rozjazdów, budowli inżynieryjnych, urządzeń technicznych oraz innych czynności wykonywanych na torach kolejowych, na których odbywa się ruch pociągów.

25. Pracownicy wykonujący obchody toru obowiązani są zachować szczególną ostrożność, przede wszystkim:
1) W czasie obchodu linii dwutorowej obowiązani są iść po torze w kierunku przeciwnym biegowi pociągów; muszą też pamiętać, że w wyjątkowych przypadkach pociąg może nadjechać także z tyłu.
2) Podczas zbliżania się pociągu - bez względu na to, po którym torze - należy zejść na pobocze i ustawić się twarzą do przejeżdżającego pociągu w odległości podanej w § 6 ust. 12 obserwując jednocześnie, czy nie zagraża coś bezpieczeństwu ruchu pociągu i czy pociągi są przepisowo osygnalizowane.
W przypadku zauważenia braku sygnałów lub niekompletnego osygnalizowania pociągu albo innych usterek w pociągu, należy o tym niezwłocznie powiadomić pracowników najbliższego posterunku służby ruchu lub posterunku przejazdowego.
3) W celu zachowania własnego bezpieczeństwa, głównie przed najechaniem pociągu z tyłu, należy na każdym napotkanym posterunku przejazdowym i służby ruchu upewnić się, czy ruch pociągów odbywa się normalnie i nie nastąpiły zmiany. kierunku ich kursowania (ruch po jednym torze).

26. Przed przystąpieniem do wykonywania robót kierownik robót obowiązany jest osygnalizować miejsce robót, wyznaczyć stanowiska sygnalistom i sprawdzić słyszalność sygnałów na poszczególnych stanowiskach.
Słyszalność sygnałów powinna być sprawdzona przy użyciu wszystkich maszyn i urządzeń przewidywanych do wykonywania robót w danym dniu.

27. Roboty na torze wykonywane w miejscach niebezpiecznych; w wykopach, w wysokich peronach, na mostach, wiaduktach itp. wymagają zachowania szczególnej ostrożności, a przede wszystkim:
1) przed rozpoczęciem pracy, kierownik robót jest obowiązany pouczyć pracowników o warunkach bhp i wyznaczyć poszczególnym pracownikom miejsca, gdzie mają się schronić w czasie przejeżdżania pociągów lub pojazdów;
2) przy robotach na torach stacyjnych czas i miejsce robót należy zgłosić dyżurnemu ruchu na nastawni, w obrębie której będą wykonywane roboty i uzgodnić z nimi sposób zabezpieczenia miejsca robót i podawania sygnałów o zbliżających się pociągach, pojazdach i taborze kolejowym;
3) przed rozpoczęciem pracy należy ustalić czas potrzebny na usunięcie sprzętu i narzędzi pracy oraz przejścia pracowników w bezpieczne miejsce; czas ustalony przez kierownika robót powinien być uwzględniany przez sygnalistów przy podawaniu sygnałów w czasie zbliżania się pociągów lub pojazdów do miejsca robót;
4) podczas robót na mostach długości do 50 m pracownicy przy zbliżaniu się pociągów lub pojazdów, obowiązani są opuścić most; na mostach długości ponad 50 m, pracownicy powinni zejść na pomost i ustawić się w jednym rzędzie jak najbliżej bariery, zwracając twarze w kierunku nadjeżdżających pociągów; jeżeli most (bez względu ' na długość) ma wykusze - kierownik robót obowiązany jest przed rozpoczęciem robót wskazać imiennie każdemu pracownikowi, do którego wykuszu ma się schronić (powinien to być wykusz najbliższy miejsca robót) po usłyszeniu sygnału o przerwaniu robót na czas przsjazdu pociągu lub pojazdu;
5) podczas robót prowadzonych w tunelu, kierownik robót jest obowiązany postąpić identycznie, jak na mostach .mających wykusze;
6) podczas robót utrudniających usuwanie się pracowników z toru (np. w wysokich peronach, robotach ziemnych prowadzonych w pobliżu toru), należy urządzić specjalne miejsca do schodzenia lub schronienia się pracowników; miejsca te powinny być rozmieszczone we wzajemnej odległości nie przekraczającej 60 m i oznaczone wskaźnikiem (rys. 40.1).

Rys. 40.1

28. Prowadzenie robót na mostach, wiaduktach, w tunelach i w wysokich peronach przy użyciu ciężkich maszyn i sprzętu jest dozwolone tylko na torach zamkniętych dla ruchu pociągów.

29. Wykusze na mostach i wnęki w tunelach powinny być utrzymane w należytym stanie technicznym i wolne od materiałów i sprzętu. Wnęki w tunelach powinny być wybielone wewnątrz, łącznie z pasem szerokości co najmniej 30 cm przy wnęce i oświetlone białym światłem na stropie wnęki. Rozmieszczenie wnęk powinno być oznaczone na ścianach tunelu odpowiednimi znakami (strzałkami), wskazującymi kierunek do najbliższej wnęki.

30. Grupa robocza wchodząca lub wychodząca z nieprzejrzystego lub zadymionego tunelu powinna być chroniona od czoła i od tyłu przez pracowników (sygnalistów) wyposażonych w przybory sygnalizacyjne, jak trąbkę, chorągiewkę i spłonki oraz silnie świecącą latarkę z czerwonym światłem.
Odległość pracowników ochraniających od grupy roboczej nie powinna być większa niż 300 m.
W przypadku zbliżania się pociągu lub pojazdu pracownicy ci są obowiązani ostrzec grupę roboczą sygnałem trąbki, a w razie potrzeby zatrzymać pociąg lub pojazd sygnałem "stój".

31. Przed wejściem grupy roboczej do tunelu i po jej wyjściu, kierownik robót obowiązany jest sprawdzić stan liczbowy grupy, odczytując nazwiska z karty zapisu.

32. Wejście do zadymionego tunelu bezpośrednio po przejeździe pociągu trakcji parowej lub spalinowej może nastąpić - zależnie od długości tunelu - nie wcześniej niż po upływie 10-20 minut.

33. Maszyny, sprzęt i narzędzia pracy, wywołujące hałas mogą być użyte do pracy w tunelu przy całkowitym wstrzymaniu ruchu pociągów.

34. Pojedynczy pracownik wykonujący jakąkolwiek pracę w tunelu powinien być wyposażony w latarkę z silnym białym światłem.

35. Przy robotach wykonywanych w szkodliwych dla zdrowia pyłach, gazach dymnych i spalinowych, gdy nie ma sztucznego przewietrzania tunelu pracowników należy wyposażyć w maski przeciwgazowe lub inny sprzęt zabezpieczający ich przed szkodliwym działaniem tych czynników. Przerwy podczas pracy w tunelu pracownicy powinni w miarę możliwości spędzać na zewnątrz tunelu.

36. Rozpoczynanie pracy na torze bezpośrednio po przejeździe pociągu lub pojazdu jest zabronione. Rozpoczęcie robót może nastąpić po uprzednim upewnieniu się kierownika robót, że w ślad za tym pociągiem nie nadjeżdża inny pociąg, albo nie zbliża się pociąg po sąsiednim torze. Sygnał o rozpoczęciu robót podaje kierownik robót lub upoważniony przez niego pracownik.

37. Na liniach zelektryfikowanych, jeśli charakter robót wymaga zbliżenia się pracowników, maszyn, urządzeń do sieci trakcyjnej na odległość mniejszą niż 2 m kierownik robót jest obowiązany zażądać od właściwej jednostki wyłączenia napięcia z sieci i przydzielenia nadzorcy robót.

38. Wymiana, przesuwanie, podnoszenie i opuszczanie torów na . czynnych liniach zelektryfikowanych jest dozwolone po uprzednim zawiadomieniu właściwej jednostki sprawującej nadzór nad urządzeniami sieci trakcyjnej.

39. Wykonywanie jakichkolwiek robót ziemnych i torowych w miejscach, gdzie przebiegają lub mogą przebiegać kablowe linie elektroenergetyczne jest zabronione bez powiadomienia właściwej jednostki i przydzielenia nadzorcy robót.

40. Zabronione jest urządzanie stanowisk pracy, składowisk materiałów, maszyn i urządzeń bezpośrednio pod napowietrznymi liniami energetycznymi lub w odległości mniejszej (na poziomie ziemi) od skrajnych przewodów niż:
- 2 m - dla linii niskiego napięcia,
- 5 m - dla linii wysokiego napięcia do 15 kV,
- 10 m - dla linii wysokiego napięcia do 30 kV,
- 15 m - dla linii wysokiego napięcia powyżej 30 k V, jeżeli przepisy szczegółowe w tym zakresie nie przewidują inaczej.

W razie stosowania urządzeń naładowczo-wyładowczych zachowanie tych odległości odnosi się do najdalej wysuniętego punktu ruchomego lub stałego elementu tych urządzeń oraz ładunku transportowanego tymi urządzeniami.

41. Skrzynki rozdzielcze prądu do zasilania maszyn i urządzeń powinny być zabezpieczone przed dostępem osób nieuprawnionych. Połączenia przewodów elektrycznych z maszynami i urządzeniami powinny być wykonane w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracy osób obsługujących te urządzenia oraz zabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi.

42. W przypadku zerwania przewodów linii wysokiego napięcia lub uszkodzenia sieci trakcyjnej miejsce takie należy osłonić sygnałami "stój" i niezwłocznie powiadomić dyżurnych ruchu sąsiednich posterunków zapowiadawczych.

Ze względu na niebezpieczeństwo porażenia prądem nie wolno dotykać szyn i zerwanych przewodów lub zbliżać się na odległość mniejszą niż 20 m od zerwanych przewodów. W celu uniknięcia porażenia prądem pracownicy powinni oddalać się z zagrożonego terenu skokami, utrzymując złączone stopy. Dotykanie słupów trakcyjnych, wieszanie na nich odzieży, stawianie przy nich maszyn, sprzętu i narzędzi pracy jest zabronione.
Nie wolno również uszkadzać lub odrywać od szyn kabli sieci powrotnej oraz dotykać przewodów uszy mających konstrukcje wsporcze sieci jezdnej i budowle, pod którymi sieć przebiega.


Rozdział IV

§ 7
Transport i składowanie materiałów

1. Do prac związanych z transportem i przenoszeniem materiałów należy wyznaczać pracowników poddanych uprzednio badaniom lekarskim stwierdzającym przydatność do danej pracy oraz zapoznanych z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w tym zakresie.

2. Naładunek, wyładunek i transport materiałów należy wykonywać pod nadzorem kierownika robót lub wyznaczonego przez niego pracownika, odpowiednio przeszkolonego i przeegzaminowanego w tym zakresie.

3. Nie wolno prowadzić prac naładunkowych, wyładunkowych i transportowych o zmroku, w nocy i podczas silnej mgły, jeżeli miejsce pracy nie jest oświetlone zgodnie z obowiązującymi normami.

4. Przy dźwiganiu, przenoszeniu i transporcie materiałów lub - przedmiotów, dla których w tej instrukcji nie podano szczegółowych wymagań, należy stosować normy i zasady określone w odrębnych przepisach.

5. Przy dźwiganiu i przenoszeniu materiałów lub przedmiotów, jeżeli praca ma charakter dorywczy, ciężar przypadający na jednego mężczyznę nie może przekraczać 50 kg, a na kobietę - 25 kg.

6. Wspólne ręczne dźwiganie i przenoszenie ciężarów (z wyjątkiem przedmiotów długich, jak szyny, podrozjazdnice itp.) jest dozwolone do masy 750 kg.

7. Pracownicy, którzy przenoszą zespołowo materiały i przedmioty ciężkie, powinni być wyposażeni w urządzenia i sprzęt pomocniczy, jak pasy, liny, kleszcze lub inny sprzęt ułatwiający pracę i zapewniający jej bezpieczeństwo. Pracownicy powinni być dobrani pod względem wieku, siły i wzrostu.

8. Przenoszenie ręczne przedmiotów długich, jak słupy, belki, deski itp. może być wykonywane przez jednego pracownika, jeżeli długość tych przedmiotów nie przekracza 4 m, a masa 30 kg.

9. Przedmioty długości ponad 4 m i masie ponad 30 kg mogą być przenoszone przez pracowników, w takiej liczbie - nie mniej niż dwu - aby na jednego pracownika przypadała masa nie większa niż 50 kg, a odległość między niosącymi nie była mniejsza niż 75 cm.

10. W przypadku przenoszenia na ramionach przedmiotów długich należy zwracać uwagę, aby pracownicy:
1) wkładali przedmiot na ramiona i opuszczali go jednocześnie, na komendę pracownika nadzorującego pracę;
2) przenosili przedmiot na ramionach tak, aby wszyscy pracownicy znajdowali się po jednej stronie niesionego przedmiotu;
3) jeżeli praca ma charakter stały - używali przy przenoszeniu naramienników ochronnych, zapobiegających odgnieceniom lub okaleczeniom.

11. Przenoszenie przez pracowników szyn i dźwigarów stalowych na ramionach jest zabronione.
Nie wolno również przenosić szyn i dżwigarów stalowych gołymi rękami lub w wilgotnych rękawicach w okresie występujących mrozów.

12. Naładunek, wyładunek i transport materiałów nawierzchni - zwłaszcza szyn, części rozjazdów, podkładów, podrozjazdnic - należy wykonywać przy użyciu sprzętu i urządzeń mechanicznych (żurawie, wciągarki, podnośniki itp.), gwarantujących bezpieczeństwo zatrudnionych pracowników. W przypadkach szczególnych czynności te mogą być wykonywane ręcznie, jak przy zastosowaniu narzędzi i sprzętu pomocniczego (legary, liny, wielokrążki, kleszcze itp.).

13. Wszystkie urządzenia, sprzęt i narzędzia używane do naładunku powinny być utrzymane w stanie całkowitej sprawności i podlegać okresowej kontroli. Niezależnie od tego kierownik robót lub pracownik nadzorujący pracę obowiązany jest każdorazowo przed rozpoczęciem pracy sprawdzić stan urządzeń i narzędzi i nie dopuścić do używania urządzeń i narzędzi niesprawnych lub uszkodzonych.

14. Szyny, kierownice, odbojnice, podkłady (stalowe, żelbetowe i podkłady drewniane uzbrojone), części rozjazdów i skrzyżowań przy wyładunku nie mogą być zrzucane na ziemię - należy je albo podnosić i powoli opuszczać z wysokości za pomocą urządzeń mechanicznych, lin itp. albo zsuwać po równiach pochyłych o małym pochyleniu (l : 3).

15. Przy naładunku, wyładunku i transporcie materiałów nawierzchni przy stosowaniu urządzeń mechanicznych i sprzętu pomocniczego jest zabronione przebywanie pracowników pod uniesionym ciężarem. Nie wolno również zbliżać się do miejsca wyładunku pracownikom zatrudnionym przy odciąganiu opuszczonych materiałów.

16. Naładunek i wyładunek materiałów nawierzchni z wagonów, wózków itp. środków transportowych będących w ruchu - jeżeli nie stosuje się specjalnych urządzeń przystosowanych do tego celu - jest zabroniony.

17. Przewracanie (tzw. kantowanie) szyn, odbojnic, części rozjazdów itp. przy użyciu łomów wkładanych w otwory lub szczeliny tych materiałów, jest zabronione. Do przewracania należy używać tylko sprzętu i narzędzi specjalnie przystosowanych do tego celu.

18. Przy ręcznym wyładunku podsypki z wagonów w czasie ruchu pociągu należy zachować szczególne środki ostrożności, a przede wszystkim:
1) kierownik robót jest obowiązany omówić i ustalić wspólnie z kierownikiem pociągu, maszynistą i z pracownikami warunki bezpieczeństwa pracy i sygnalizacji;
2) w czasie wyładunku, kierownik robót powinien iść obok pociągu w takiej odległości, aby był dobrze widziany przezdrużynę pociągową i aby miał możność podania w razie potrzeby sygnału "stój";
3) w chwili zatrzymania pociągu i podania przez maszynistę lub sygnalistę sygnału "baczność" pracownicy są obowiązani niezwłocznie przerwać pracę i zająć najbardziej bezpieczne miejsce na wagonie;
4) w czasie wyładunku podsypki z wagonów platform, pracownicy znajdujący się na wagonach, nie powinni znajdować się bliżej niż l m od czoła wagonu oraz siadać na ścianach wagonu podczas ruchu i postoju pociągu lub chwilowego odpoczynku na wagonie;
5) prędkość jazdy pociągu roboczego nie może przekraczać 5 km/h.

19. Przy wyładunku podsypki z wagonów węglarek, jeśli w celu . usprawnienia wyładunku otwarto drzwi wagonu, drzwi należy zabezpieczyć przed odchylaniem się (przez przymocowanie drzwi do ścian wagonu).

20. Jeżeli podsypka ma być wyładowywana na międzytorze, kierownik robót jest obowiązany pouczyć pracowników, że wyładunek podsypki nie może być wykonywany w czasie przejeżdżania pociągów po sąsiednim torze. Kierownik robót powinien dopilnować także, aby wyładowana podsypka nie wkraczała w skrajnię budowli.

21. Podczas wyładunku podsypki z wagonów samowyładowczych należy przestrzegać zasad podanych w szczegółowych wytycznych w tym zakresie stanowiących załącznik 39 do przepisów Dl.

22. Naładunek i wyładunek materiałów nawierzchni (wkręty, podkładki, śruby, pierścienie itp.) znajdujących się w skrzyniach, beczkach, bębnach, na paletach itp. powinien w zasadzie być wykonywany przy użyciu żurawi lub sprzętu pomocniczego. Przy ręcznym naładunku lub wyładunku tych materiałów należy przestrzegać następujących zasad bezpiecznej pracy:
1) beczki, skrzynie, bębny itp. o masie do 100 kg powinny być ładowane lub wyładowywane przez co najmniej 3 pracowników,
2) jeśli masa ładowanych lub wyładowywanych skrzyń, beczek itp. przekracza 100 kg, należy stosować urządzenia pomocnicze (legary, pochylnie itp.),
3) przy przesuwaniu lub przetaczaniu beczek, skrzyń itp. po legarach lub pochylniach, należy przestrzegać, aby pracownicy znajdowali się na zewnątrz tych urządzeń,
4) przetaczanie bębnów i beczek po pochylniach o nachyleniu większym niż l : 3 jest zabronione. Czynności te powinny być wykonywane przy użyciu lin, łańcuchów, wciągarek i innych urządzeń zapewniających bezpieczne ich wykonanie,
5) ręczne przetaczanie beczek i bębnów przez jednego pracownika po terenie poziomym jest dozwolone do masy 300 kg.

23. Przy przewożeniu materiałów, sprzętu i narzędzi pracy wózkami o napędzie mechanicznym lub ręcznym należy przestrzegać, aby przewożone materiały lub sprzęt nie przekraczały skrajni taboru oraz aby wysokość ładunku nie ograniczała widoczności kierowcy wózka lub pracownikom popychającym wózek.

24. Uruchamianie i jazda ręcznych wózków roboczych jest dozwolona tylko przez popychanie rękami z tyłu lub z boku wózka. Uruchamianie i popychanie wózków innymi sposobami jest zabronione.
Podczas hamowania wózka nie wolno znajdować się przed wózkiem (patrząc w kierunku jazdy).

25. Drezyny i wózki robocze używane do transportu materiałów nawierzchni muszą być wyposażone w urządzenia hamulcowe odpowiednio dostosowane do dozwolonej prędkości jazdy i ich przeznaczenia.
Wózki robocze bez napędu silnikowego, o zestawach kołowych z łożyskami tocznymi, muszą być wyposażone w klin służący do zabezpieczenia wózka przed staczaniem się. Klin ten należy umocować linką do wózka, celem uniemożliwienia pozostawienia go na torze.

26. Na każdym wózku roboczym i drezynie powinny być napisy informujące: jednostka macierzysta, numer ewidencyjny, masa własna i ładowność (w kg), dozwolona największa prędkość jazdy (w km/h), a na pojazdach ciągnących przyczepy - również siła uciągu (w N).

27. Ładowanie na wózek roboczy materiałów lub przedmiotów o masie przekraczającej dopuszczalną nośność wózka jest zabronione. Dopuszczalna masa ładunku przewożonego na wózku ręcznym po terenie poziomym nie może przekraczać 500 kg na osobę (nie licząc masy wózka).
Przy ręcznym przetaczaniu wózka roboczego na odległość większą niż 500 m, masa ładunku nie powinna przekraczać 450 kg na osobę.
Dopuszczalna masa ładunku przewożonego na wózku silnikowym jest określona w instrukcji obsługi wózka.

28. Każde wstawienie drezyny lub wózka na tor i jazda po torach są dozwolone tylko za zezwoleniem dyżurnego ruchu. Kierownik drezyny lub wózka roboczego jest obowiązany ściśle przestrzegać uzgodnionego z dyżurnym ruchu czasu jazdy i postoju i nie może zatrzymywać się na szlaku bez zezwolenia dyżurnego ruchu.

29. W czasie jazdy i postoju wózka roboczego lub drezyny należy obserwować tor i w razie zauważenia, że zbliża się pociąg po torze na którym znajduje się wózek lub drezyna, należy je niezwłocznie usunąć z toru. Jeżeli jest to niemożliwe, należy biec naprzeciw pociągu i podawać sygnały "stój". W razie konieczności oddalenia się kierownika drezyny lub wózka celem porozumienia się lub osłony pojazd należy zabezpieczyć przed uruchomieniem.

30. W razie uszkodzenia drezyny lub wózka na szlaku i niemożności dalszej jazdy, po usunięciu pojazdu z toru poza skrajnię budowli, kierownik pojazdu powinien o tym zawiadomić dyżurnych ruchu sąsiednich posterunków zapowiadawczych podając im miejsce i czas usunięcia pojazdu z toru.

31. Jeżeli wózek roboczy jest naładowany lub tak ciężki, że szybkie usunięcie go z toru byłoby trudne, to w odległości drogi hamowania przed wózkiem powinien znajdować się pracownik z przyborami sygnałowymi, który powinien zatrzymać pociąg lub pojazd, gdyby zbliżał się po tym torze.

32. Czas zwolnienia szlaku podany w pozwoleniu powinien być bezwzględnie dotrzymany.
W razie opóźnienia należy przed upływem ustalonego czasu zawiadomić o tym dyżurnego ruchu, a jeśli jest to niemożliwe wózek należy usunąć z toru. Jeżeli szybkie usunięcie wózka z toru jest niemożliwe miejsce postoju należy osłaniać w sposób podany w § 7 ust. 31 tej instrukcji.

33. Usunięcie wózka roboczego z toru szlakowego, należy zgłosić dyżurnemu ruchu, który udzielił pozwolenia na jazdę.

34. Podstawianie wagonów do czynności ładunkowych powinno w zasadzie odbywać się przy użyciu lokomotyw lub innych środków mechanicznych. Jeżeli wagony podstawia się przy użyciu siły ludzkiej, należy przestrzegać, aby pracownicy przetaczali wagony przez popychanie ich z boku lub przy narożnikach. Przetaczanie wagonów przez pchanie lub ciągnięcie za zderzaki jest zabronione.

35. Hamowanie i unieruchamianie wagonów przez zakładanie drągów między szprychy kół wagonowych, podkładanie pod koła kamieni lub innych przedmiotów jest zabronione. Wagony należy zabezpieczać przed toczeniem płozami hamulcowymi lub klinami drewnianymi.

36. Do ręcznego przetaczania wagonów należy wyznaczać pracowników w takiej liczbie, aby przy wagonach dwuosiowych na każdą oś przypadało co najmniej 2 pracowników, a przy wagonach czteroosiowych - najmniej 3 pracowników na dwie osie.

37. Odległość między ręcznie przetaczanymi pojedynczymi wagonami nie może być mniejsza niż 20 m, natomiast przy przetaczaniu grupy wagonów odległość ta powinna wynosić najmniej 50 m między grupami wagonów.

38. Przy grupowym ręcznym przetaczaniu wagonów liczba wagonów dwuosiowych w jednej grupie nie może przekraczać 4 wagonów, natomiast czteroosiowych - nie więcej niż 2 wagony.

39. Prędkość ręcznie przetaczanych wagonów nie może przekraczać 2 km/h.

40. Ręczne przetaczanie wagonów jest zabronione w następujących przypadkach:
1) jeżeli pochylenie torów jest większe niż 2%o, na kolejach wąskotorowych - 3%o
2) na nie zabezpieczonych wykolejnicami torach stacyjnych w bezpośrednim sąsiedztwie torów głównych, jeśli oczekuje się przejścia pociągów,
3) w miejscach, gdzie odległość między wagonami a rampą, budynkiem lub innymi stałymi obiektami jest mniejsza niż 1m.

41. Przy podstawianiu lub przetaczaniu wagonów na miejsce naładunku lub wyładunku jest zabronione pozostawianie wagonów poza ukresem toru.

42. Na wagonach lub wózkach silnikowych przeznaczonych do przewozu ludzi powinny być urządzone specjalne miejsca, które pracownicy obowiązani są zajmować przed uruchomieniem pociągu lub wózka. Wsiadanie lub wysiadanie pracowników z wagonów lub wózków może odbywać się dopiero po ich zatrzymaniu i podaniu sygnału przez kierownika pociągu lub kierowcę prowadzącego wózek. Stanie w otwartych nie zabezpieczonych drzwiach wagonów, siadanie na ścianach wagonów i wózków, stanie na zderzakach, stopniach itp. jest zabronione.

43. Przewożenie pracowników na maszynach, urządzeniach i środkach transportu nie przystosowanych do tego celu jest zabronione.

44. Na liniach dwutorowych zabronione jest wsiadanie i wysiadanie pracowników na międzytorze, nie wolno również otwierać drzwi wagonów, drezyn i wózków od strony sąsiedniego toru.

45. Jeżeli pociąg lub wózek silnikowy ma być przesunięty - wszyscy pracownicy znajdujący się na wagonach lub wózku, na sygnał ,, baczność" podany z lokomotywy lub kabiny wózka, powinni obowiązkowo usiąść zajmując najbezpieczniejsze miejsce na wagonie lub wózku.

46. Jazda pociągów roboczych samojezdnych maszyn drogowych, ciężkich drezyn i wózków silnikowych, ręcznych wózków roboczych itp. po torach kolejowych może się odbywać na zasadach i warunkach określonych w "Przepisach ruchu na kolejach normalnotorowych użytku publicznego" - Rl, a na kolejach wąskotorowych - zgodnie z "Instrukcją o prowadzeniu ruchu pociągów na jednotorowych kolejach dojazdowych" - WR2.