I Wskazania ogólne
1. Do podstawowych przyrządów
pomiarowych służących do bezpośrednich pomiarów torów
wykonywanych ręcznie należą:
- toromierze (roboczy i kontrolny),
- poziomnica torowa,
- węgielnica,
- przenośnica torowa,
- strzałkomierz,
- krzyże niwelacyjne,
- przyrząd do pomiarów luzów.
2. Oprócz wymienionych przyrządów
używane są urządzenia mechaniczne zainstalowane na wózkach,
drezynach i wagonach, rejestrujące samoczynnie pomiar toru w
sposób ciągły; należą do nich:
- toromierze mechaniczne,
- wagony lub drezyny z aparaturą pomiarową,
- korektory krzywizn.
3. Przyrządy pomiarowe używane w robotach torowych powinny odpowiadać obowiązującym normom państwowym i branżowym.
4. Przyrządy pomiarowe powinny być sprawdzane przez kierownictwo robót każdorazowo przed przystąpieniem do pracy. Niezależnie od tego przyrządy pomiarowe powinny być sprawdzane przez zawiadowcę odcinka drogowego (naczelnika sekcji) dwa razy w roku: w I i III kwartale; toromierze muszą być w I kwartale ocechowane datą sprawdzenia. Doroczne sprawdzenie i cechowanie toromierzy powinno odbywać się pod nadzorem zastępcy naczelnika oddziału drogowego. Używanie toromierzy przeterminowanych tj. dłużej niż 1 rok od daty sprawdzenia i cechowania jest zabronione.
5. Sprawdzenie urządzeń pomiarowych wyszczególnionych w ust. 2 odbywa się według odrębnych instrukcji i zarządzeń wydanych przez ośrodek badań stanu torów.
II Sprawdzanie podstawowych przyrządów pomiarowych
1. Toromierz roboczy i kontrolny do pomiaru szerokości toru.
Sprawdzanie toromierzy wykonuje się za pomocą sprawdzianów, które powinny być zalegalizowane przez okręgowe lub obwodowe urzędy miar pod względem podstawowej długości (1435 mm między szczękami wysokości 14 mm). Dla sprawdzianu obowiązuje dokładność +-1 mm przy temperaturze + 15°C, a dla sprawdzanego toromierza +-0,5 mm. Podziałka na toromierzu powinna umożliwiać dokładność odczytu do 0,5 mm.
2. Poziomnica torowa do pomiaru wzajemnej wysokości położenia toków szyn (przechyłki).
Poziomnicę sprawdza się układając ją na główkach szyn w poprzek toru na odcinku prostym i rejestrując położenie pęcherzyka libelli poziomnicy. Następnie poziomnicę obraca się o 180°. Jeżei położenie pęcherzyka libelli odpowiada poprzedniemu położeniu - poziomnica jest dobra. Jeżeli pęcherzyk zajmie inne położenie - należy wykonać rektyfikację libelli za pomocą śrubki regulującej jej położenie. Jeżeli poziomnica nie ma śruby rektyfikacyjnej, to libellę należy wymontować i ustawić prawidłowo.
3. Węgielnica do ustawiania przeciwległych styków szyn i układania podkładów prostopadle do osi torów.
Sprawdzenie węgielnicy polega na stwierdzeniu wzajemnej prostopadłości jej ramion. Badanie wykonuje się przez przyłożenie jednego ramienia węgielnicy do główki szyny na prostej i oznaczenie kierunku drugiego ramienia, na drugim toku szyn. Następnie obracając węgielnicę o 180° i przykładając ją w tym samym miejscu sprawdza się kierunek drugiego ramienia, czy pokrywa się z oznaczeniem na szynie wykonanym poprzednio. Jeśli oznaczone kierunki nie pokrywają się - węgielnica jest niedokładna i powinna być naprawiona lub wymieniona.
4. Przenośnica torowa do sprawdzenia położenia toru w planie i profilu w stosunku do znaków regulacji osi toru. Sprawdzenie polega na pomiarze odległości od 0 podziałki do wewnętrznej krawędzi kątownika w miejscu jego przylegania do wewnętrznej krawędzi główki szyny; odległość ta powinna wynosić
2300- (1435/2)==1585,5 [mm]
(dla szerokości toru 1435 mm).
Należy również zbadać stan libelli, podziałki i wichrowatości przenośnika.
5. Strzałkomierz do pomiaru strzałek w torze na łuku.
Sprawdzenie polega na pomiarze długości cięciwy drutu, stanu uchwytów i dokładności przylegania cięciwy z drutu do wewnętrznej krawędzi główki szyny na początku i końcu cięciwy, stanu naciągu drutu oraz stanu miarki i dokładności podziałki milimetrowej. .
6. Krzyże niwelacyjne do podłużnej niwelacji toków szyn na krótszych odcinkach.
Sprawdzenie krzyży niwelacyjnych polega na zmierzeniu wysokości wizowania krzyży, prostopadłości ramion do ich nóżek, stanu podziałki i urządzeń mocujących krzyże do szyny.
7. Przyrząd do pomiaru luzów w torze sprawdza się za pomocą suwmiarki.