Załącznik 29
REGULACJA LUZÓW I NASUWANIE SZYN ODPEŁZŁYCH

I Wskazówki ogólne

1. Regulację luzów i nasuwanie szyn odpełzłyoh wykonuje się w ramach utrzymania nawierzchni jako roboty wyprzedzające lub niezależne. W naprawach bieżących ciągłych wykonuje się regulację luzów ciągłą, a w naprawach bieżących częściowych — jako odcinkową.

2.   Regulacja luzów powinna być wykonywana przy temperaturze szyny poniżej +20°C. Jeżeli powstanie konieczność wyregulowania luzów, a ze względu na temperaturę nie można wykonać tego w normalnych godzinach pracy, należy prace wykonać we wczesnych godzinach rannych z zachowaniem środków ostrożności stosowanych przy prowadzeniu robót torowych w gorących porach roku.

3.   Regulacja luzów i nasuwanie szyn odpełzłych mogą być wykonywane dwoma sposobami:
—  I stopniowe nasuwanie szyn ze stosowaniem wkładek szynowych do długości 50 mm,
—  II nasuwanie szyn na długości kilku przęseł z czasowym wyrównywainiein nadmiernych luzów za pomocą wstawek z odcinków szyn długości 50—150 mm.

4.   Regulacja luzów i nasuwanie szyn odpełzłych powinny być wykonywane przy użyciu urządzeń hydraulicznych, a przy ich braku — urządzeń śrubowych.

5.   Wykonywanie regulacji luzów przyrządem klinowym oraz uderzaniem w łubki lub czoło szyny jest zabronione.

6.   Regulację luzów urządzeniem hydraulicznym (do regulacji luzów) wykonuje się przy ograniczeniu prędkości do 10 km/h. Jeżeli są stosowane urządzenia wchodzące w skrajnię to miejsce robót osłania się sygnałem D1 "Stój", zgodnie z przepisami E1.

7.   Uchylenie sygnału "Stój" może nastąpić po zdjęciu urządzenia hydraulicznego z szyny, założeniu łubków oraz założeniu i dokręceniu śrub łubkowych. Ponadto w przypadku luzu roboczego większego niż 30 mm przed uchyleniem sygnału "Stój" należy wypełnić luz wstawką szynową odpowiedniej długości, z należytym jej umocowaniem i dokręceniem śrub łubkowych.

8.   Zluzowanie wkrętów lub śrub stopowych nie powinno przekraczać 3 mm. Podkłady przesunięte należy nasunąć na kreski podziału i podbić.

9.   W celu uzyskania prawidłowych luzów należy stosować luźniki o wymiarach odpowiadających temperaturze i długości szyn. Wstawki z szyn odpowiedniego typu powinny być następujących długości: 30, 40, 50. 60, 70, 90, 110, 130 i 150 mm. Wstawek dłuższych stosować nie należy. Wstawki długości do 50 mm mają stopkę odciętą; we wstawkach ponad 50 mm stopkę pozostawia się. We wstawkach długości większej lub równej 70 mm, a dla szyn S60 — 90 mm — należy wywiercić po jednym otworze do śruby w odległości odpowiadającej pierwszemu otworowi od końca szyny dla typu, z którego są wykonane wstawki.

10.   Przed zakończeniem dziennych robót tor powinien być doprowadzony do stanu normalnego na całej długości, na której odbywały się roboty, w żadnym przypadku nie wolno pozostawiać w torze wstawek po zakończeniu robót.

11.   Robotami przy nasuwaniu szyn odpełzłych i regulacji luzów, jeżeli nie stosuje się wstawek większych niż 50 mm, kieruje toromistrz pod nadzorem zawiadowcy odcinka (kierownika nadzoru liniowego).
W przypadku stosowania wstawek większych niż 50 mm lub szyn wyrównawczych robotami kieruje zawiadowca odcinka (kierownik nadzoru liniowego).

12.   O zamierzonej regulacji luzów w torach limlii zelektryfikowanych należy co najmniej na 3 dni przed rozpoczęciem robót powiadomić właściwy odcinek sieci.

13.   W torach linii zelektryfikowanych przed usunięciem łączników należy założyć łączniki szynowe prowizoryczne, poprzeczne połączenia międzytorowe i międzytokowe z dwóch stron, t j. przed i za miejscem robót. Obcinanie stałych łączników szynowych sieci powrotnej należy wykonywać w ten sposób, aby ich nie uszkodzić i mogły być ponownie wykorzystane.
Odkręcenie od szyn zacisków uszyniających słupy trakcyjne może być wykonane tylko pod nadzorem pracownika odcinka sieci. Te czynności należy wykonywać z zastosowaniem sprzętu izolacyjnego (rękawic i butów gumowych).

II Prace przygotowawcze

1.   Przed rozpoczęciem regulacji luzów należy wykonać pomiar istniejących luzów na całym odcinku, na którym ma być wykonana ich regulacja.

2.   Luzy należy mierzyć klinem metalowym, wstawianym w szczelinę, z boku główki szyny, w miejscu gdzie nie ma spływu metalu. Pomiar luzów powinien być wykonany w możliwie jednakowej temperaturze poniżej +15 °C; odchylenia temperatury nie powinny przekraczać 5°C. Temperaturę należy mierzyć termometrem szynowym.

3.   Wyniki pomiarów luzów rzeczywistych dla każdego toku należy ująć w zestawieniu według podanego wzoru, zsumować luzy (kol. 3) i porównać z sumą kolejnych luzów teoretycznych (kol. 4) odpowiadającą danej długości szyn i temperaturze. Następnie należy wykonać obliczenie koniecznych przesunięć (kol. 5). Przy obliczonej wartości przesunięć należy podać znak — (przesunięcia w jednym kierunku) albo + (przesunięcia w drugim kierunku).

Na podstawie uzyskanych wyników należy sporządzić wykres luzów (rys. 29.-1).

Na osi odciętych wykresu odmierza się długości przęseł, na osi rzędnych — sumy luzów rzeczywistych w skal 1:3, dla każdego toku oddzielnie.

Sumy luzów teoretycznych dla poszczególnych przęseł przedstawia prosta OH. Przykładowa linia łamana OABCDEFGH oznacza sumy luzów pomierzonych w jednym toku. Linia łamana biegnąca pod linią luzów teoretycznych wskazuje sumy luzów pomierzonych mniejszych ndż suma iuzów teoretycznych, linia łamana biegnąca nad linią luzów teoretycznych wskazuje sumy luzów pomierzonych większych niż suma luzów teoretycznych. Strzałki na wykresie wskazują miejsca rozpoczęcia nasuwania szyn i kierunek nasuwania.

III Organizacja i wykonanie regulacji

1. Nasuwanie szyn należy wykonać na podstawie wyników zestawienia luzów. Jeżeli zajdzie konieczność zastosowania wstawek, należy przed przystąpieniem do regulacji, przy stykach, w których wystąpią luzy robocze większe niż 30 mm rozłożyć wstawki z szyn długości odpowiadającej przewidywanej wartości luzu roboczetgo.

2. Nasuwanie szyn za pomocą urządzenia hydraulicznego należy wykonywać zespołem w składzie około 10 pracowników.

3. Wykonanie nasuwania szyn odpełzłych i regulacji luzów urządzeniem hydraulicznym obejmuje następujące czynności:
a) luzowanie śrub łubkowych w kierunku przesuwania szyn,
b) luzowanie śrub stopowych lub wkrętów oraz opórek przeciwpełznych,
c) odkręcenie i wyjęcie 2 śrub z drugiej połowy złącza (patrząc w kierunku jazdy pociągów),
d) wstawienie luźników,
e) założenie urządzenia hydraulicznego na szynę i nasuwanie szyn,
f) założenie 2 śrub łubkowych i dokręcenie zluzowanych śrub,
g) dokręcenie śrub stopowych lub wkrętów,
h) regulacja opórek przeciwpełznych,
i) zdjęcie luźników,
j) nasunięcie i podbicie podkładów.

4. Przebieg wykonania nasuwania szyn jest następujący:
a) 2 pracowników luzuje śruby łubkowe i wyjmuje 2 śruby z jednej połowy złącza,
b) 2 pracowników luzuje opórki przeciwpełzne,
c) obsługa 2 zakrętarek luzuje śruby stopowe lub wkręty,
d) 2 pracowników nasuwa szyny,
e) obsługa drugiej zakrętarki po nasunięciu szyn dokręca śruby stopowe lub wkręty.
Po nasunięciu pierwszej szyny, przy luzowaniu śrub łubkowych i opórek pozostaje dwóch pracowników, a dwóch pracowników przystępuje do zakładania śrub łubkowych, dokręcania i regulacji opórek przeciwpełnnych. Po ukończeniu (nasunięcia szyn na długości odcinka regulacji w jednym toku, to samo wykonuje się w drugim toku z ustawieniem styków do węgielnicy.
Po nasunięciu szyn w obu tokach szyn, jeśli zachodzi potrzeba, należy nasunąć podkłady podzłączowe i pośrednie, dokręcić wkręty i podbić podkłady. Jeżeli zakres tych robót jest duży, należy odpowiednio zwiększyć zespół zatrudnionych.

5.   I sposób regulacji luzów polega na stopniowym nasuwaniu szyn w kierunku luzów nadmiernych, zwiększając luzy za małe do wartości normalnej tak, żeby w czasie nasuwania nie wystąpił luz roboczy większy niż 50 mm. Na czas przejścia pociągów należy wypełnić luz odpowiednią wkładką. Operację taką przeprowadza się w razie potrzeby kilka razy tak, aby na całym regulowanym odcinku wartości luzów odpowiadały wymiarom przepisowym.

6.   W II sposobie nasuwanie szyn rozpoczyna się od miejsca, gdzie luzy są największe. Szyny nasuwa się kolejno doprowadzając luzy do wymiarów odpowiadających temperaturze. W razie konieczności przepuszczenia pociągu — luzy czasowo większe niż 30 mm należy wypełnić wstawkami odpowiedniej długości.

7.   Jeżeli luz roboczy osiągnie 155 mm należy wypełnić go wstawką długości 150 mm, założyć wszystkie śruby i dokręcić je. W dalszej części cyklu nasuwa się szyny domykając luzy tak, aby suma domknięć odpowiadała długości wstawki. W razie potrzelby w końcu przesuniętego łańcucha zakłada się drugą wstawkę.
Domykania luzów należy zaniechać, gdy ponownie wystąpi luz 155 mm. Po wypełnieniu luzu wstawką nowy cykl zaczyna się od rozprowadzenia szyn domkniętych w początkowej części pierwszego cyklu, regulując w ten sposób, aby w żadnym przypadku nie wystąpił luz większy niż 155 mm. Po rozprowadzaniu szyn domkniętych ma ostatnim z domkniętych luzów może powstać luz, który należy wypełnić odpowiedniej długości wstawką, założyć śruby i dokręcić. Dalsze czynności przebiegają podobnie jak w cyklu pierwszym, przez stopniowe nasuwanie szyn likwiduje się wstawki nie dopuszczając nigdy do luzu roboczego większego niż 155 mm. W przypadku gdy luz roboczy nie miał podparcia na podkładce złączowej, na czas przejścia pociągu należy podłożyć pod szynę pół podkładu i podbić.

8.   Przy dużym zakresie robót w celu skrócenia czasu ograniczenia prędkości pociągów, jest wskazane zwiększenie zatrudnienia i wykonywanie prac jednocześnie na obydwu tokach. Zespół pracujący na toku mniej pełznącym powinien wyprzedzać drugi zespół co najmniej 90—120 m, co jest konieczne do prawidłowego ustawiania styków według węgielnicy, przez drugi zespół.

9.   Nasuwanie szyn przyrządem śrubowym wykonuje się przy ograniczeniu prędkości (pociągów i osygnalizowaniu miejsca robót. Przed założeniem przyrządu należy zdjąć łubki, a także usunąć śruby (wkręty) i łapki jeżeli jest to konieczne do przesuwania szyn.

10. Na liniach z szynami typu lekkiego i złączami wiszącymi w miejsce wstawek powyżej 50 mm należy stosować szyny wyrównawcze. Sposób wykonania i kolejność czynności jest taka sama, jak przy zastosowaniu wstawek szynowych większych niż 50 mm. Gdy powstanie luz większy niż 50 mm należy zastosować szynę wyrównawczą i domykać tyle luzów, aby suma domknięć odpowiadała wydłużeniu szyny wyrównawczej.

IV Wykaz narzędzi i urządzeń do nasuwania szyn (dla jednego zespołu — sztuk)

urządzenie do nasuwania szyn 4
zakrętarki spalinowe 1
zespół prądotwórczy 1
podbijaki wibracyjne 4
klucze do śrub łubkowych i opórek 6
klucze do wkrętów lub śrub stopowych 5
widły do tłucznia (łopaty) 4
młoty stalowe 2
drągi stalowe ostre 4
cieślice 2
przecinaki 2
węgielnica torowa 1
piła poprzeczna 1
toromierz 1
klin do pomiaru luzów 1
poziomnica torowa 1
termometr szynowy 1
wstawki szynowe (komplet) 2
luźniki szynowe (komplet po 20 szt. różnej grubości odpowiednio do temperatury i długości szyn) 2
podnośniki torowe 2
maderon 1
wózek roboczy 1
ubijaki do podsypki 1
tarcze sygnałowe i wskaźniki (komplet) 1
przybory sygnałowe (komplet) 1
prowizoryczne łączniki szynowe (na liniach zelektryfikowanych — komplet) 2
szyny wyrównawcze, kołki do otworów do wkrętów, smary do złączek i komór, impregnat, przekładki, pierścienie, style zapasowe zależnie od potrzeb

—                           

—                                           

—                                                 

—