Załącznik 28
SMAROWANIE ZŁĄCZEK I SZYN ORAZ CZĘŚCI ROZJAZDÓW W TORZE

I Smarowanie złączek

1. Smarowamde złączek oraz (komór łubkowych ma na celu zabezpieczenie ich przed korozją.

2. Wszystkie połączenia śrubowe należy utrzymywać w stanie umożliwiającym swobodne ich rozkręcanie i zakręcanie (dokręcamie). W tym celu należy przeprowadzać okresowo — co najmniej raz na dwa lata — rewizję i smarowanie komór łubkowych, łubków i śrub łubkowych.
Prace te należy przeprowadzać w następujący sposób:
— po rozkręceniu złącza i wyjęciu łubków należy oczyścić z rdzy i brudu szczotką drucianą komory łubkowe, wewnętrzną stronę łubków i śruby,
—  oczyszczone części złącza należy smarować dokładnie smarem antykorozyjnym po czym zanurzyć uzwojenie (gwint) śruby w smarze ciekłym (olej wagonowy). W chłodnej porze roku należy smar - w celu uzyskania jego płynności — lekko podgrzewać.

3. Śruby w torach i rozjazdach oraz wyfrezowania podkładek żebrowych należy smarować smarem antykorozyjnym podczas robót utrzymania, głównej naprawy nawierzchni i toru. Nakrętki śrub należy pokrywać gęstym smarem antykorozyjnym. Otwory do śrub w szynie należy przed założeniem łubków dobrze nasmarować.

4. Wkręty w torze ulegają korozji najczęściej w górnej części nasady, a w podkładach dębowych ulega korozji również gwint. Pierwsze smarowanie wkrętów w torze po naprawie głównej powinno nastąpić po upływie 6—10 lat.
Przed przystąpieniem do głównej naprawy nawierzchni i toru należy sprawdzić wyrywkowo, czy wkręty, zwłaszcza ich gwint, nie uległy korozji. W razie potrzeiby należy wkręty nasmarować.
Wkręty smaruje się smarem wytypowanym i zatwierdzonym przez Ministenstwo Komunikacji.
Prace te należy wykonywać w okresie letnim przy suchej i ciepłej pogodzie. Przed odkręceniem wkrętów należy usunąć wszelki brud z główek wkrętów.
Z podkładów miękkich nie należy wkrętów wykręcać w całości, lecz kawałek uzwojenia wkręta pozostawić w podkładzie,aby nie niszczyć uzwojenia drewna podkładu przy ponownym wkręcaniu wkręta.
Część wkręta wykręconą ponad podkładkę należy oczyścić z rdzy i posmarować smarem SW.
W podkładach dębowych i bukowych oraz mostownicach dębowych należy wkręty wykręcać w całości i zanurzyć w smarze tak, aiby przy dch wkręcaniu pozostała część smaru pod główką wkręta. Aby nie niszczyć drewna podkładu, pierwsze zwoje należy wkręcać ręcznie.
Wkręty po nasmarowaniu należy mocno dokręcić. Nakrętki śrub stopowych wraz z wystającą częścią śruby, po dokładnym dokręceniu, należy pokryć gęstym smarem.

5. Prace należy (wykonywać zgodnie z postanowieniami § 30 przepisów D1, przy smarowaniu komór łubkowych, łubków i śrub łubkowych należy postępować jak przy wymianie łubków.

6. Podane środki zabezpieczenia części stalowych nawierzchni przed korozją stosuje się również do rozjazdów lezących w torach, przy czym powierzchnie tarcia oddzielnych części rozjazdu należy smarować olejem wagonowym, w okresie zimy — olejem mrozoodpornym.

II Środki zabezpieczające materiały stalowe nawierzchni w tunelach przed działaniem wilgoci i kwasów

Jako środka przeciwkorozyjnego zabezpieczającego materiały stalowe nawierzchni w tunelach przed działaniem wilgoci i kwasów należy używać smar antykorozyjny dopuszczony do stosowania przez Ministerstwo Komunikacji.
Częstość odnawiania warstwy zabezpieczającej nawierzchnię (oczyszczania i smarowania środkiem przeciwkorozyjnym) ustala właściwa dyrekcja okręgowa kolei państwowych zależnie od długości i zawilgocenia tunelu.

III Smarowanie szyn w łukach

1. Smarowanie szyn. w łukach ma na celu zmniejszenie bocznego zużycia główki szyny toku zewnętrznego, a przez to przedłużenie okresu pracy szyny. Smaruje się boczną powierzchnię główki szyny, od strony osi toru (tok zewnętrzny).

2. Smarowanie szyn należy stosować:
1) przy trakcji parowej — w łukach o promieniach 300 m i mniejszych,
2) przy trakcji elektrycznej i spalinowej oraz mieszanej — w łukach o promieniach 500 m i mniejszych,
3) w łukach rozjazdów o dużym natężeniu ruchu pociągów — w miejscach występowania bocznego zużycia szyn,
4) we wszystkich przypadkach, gdy zastosowanie smarowania przynosi oszczędność materiału i jest ekonomicznie uzasadnione.

3. Smarowanie szyn w łukach może być wykonywane za pomocą:
1) przyrządów samoczynnych (smarownic) instalowanych w torze w takich miejscach i odległościach od siebie, żeby było zapewnione ciągłe smarowanie całego odcinka toru,
2) przyrządów samoczynnych umieszczonych w pojazdach kolejowych,
3) przyrządów prowadzonych ręcznie po toku szyny,
4) pędzli na długich trzonach (ręcznie).
Przy stosowaniu jakiegokolwiek z tych sposobów smar nie może dostawać się na górną, poziomą powierzchnię główki szyny.

4. Smarowanie ręczne powinno być wykonywane okresowo, w sposób zapewniający zabezpieczenie bocznej powierzchni główki szyny przed nadmiernym zużyciem.
Częstość smarowania poszczególnych odcinków ustalają dyrekcje okp zależnie od natężenia ruchu, rodzaju używanego smaru, warunków atmosferycznych itp.

5. Do smairowania szyn za pomocą pędzli ręcznych należy używać mieszanki oleju wagonowego lub oleju przekładniowego z grafitem w stosunku 4:1 (o konsystencji farby olejnej). Do przyrządów mechanicznych i samoczynnych powinien być stosowalny smar, przewidziany w opisie ich eksploatacji, zatwierdzony przez dyrekcję okręgową kolei państwowych.

6. Smarowanie ręczne szyn zasadniczo powanmi wykonywać robotnicy torowi, wyznaczani do normalnych obchodów toru. Powinni oni także obsługiwać przyrządy do smarowania ustawione w torze, w zakresie nie wymagającym rozbierania przyrządów {oczyszczanie zewnętrzne, uzupełnianie smaru itp.). Czynności związaine z rozbieraniem i naprawą przyrządów powinni wykonywać odpowiednio wyszkoleni pracownicy.

7. Robotnicy wykonujący smarowanie szyn przyrządami ręcznymi powinni być przeszkoleni w obsłudze przyrządów oraz w zachowaniu bezpieczeństwa podczas pracy na torze. Na liniach dwutorowych smarowanie powinno być wykonywane w kierunku przeciwnym do jazdy pociągów.