Załącznik 26
CHEMICZNE ODCHWASZCZANIE TORÓW

1. Chwasty rosnące na torach i międzytorzu przyspieszają zanieczyszczenie podsypki zmniejszając jej przepuszczalność. Nieprzepuszczalna podsypka przyspiesza gnicie podkładów i powoduje odkształcenie torów oraz korozję stołowych części nawierzchni.
Z tych powodów chwasty należy tępić systematycznie. Odchwaszezanie torów należy planować jako robotę niezależną. Obecnie odchwaszezanie torów prowadzi się wyłącznie za pomocą środków chemicznych, gdyż odchwaszczanie ręczne jest pracochłonne i nieskuteczne. Okresy i częstotliwość odehwaszczania zależą od rodzaju środka stosowanego.

2.   Dobre wyniki odchwaszczania uzyskuje się stosując skuteczne środki i przestrzegając terminów ich stosowania.
1)   Do najskuteczniejszych środków chemicznych należą:
—  Herbatoksol
—  Gesatop (hunsgazdn DT — simazin)
—  Gesaprim (hungazin PK — atrazin)
—  Gramoxon -f- simaziin lub atrazin
—  Reglone + simazin lub atrazin
—  Herbatoksol -f- gramoxon
—  Herbatoksol + reglone
2)   Chemiczne odchwaszczenie torów powinno być wykonane w zasadzie w okresie wczesnej wegetacji roślin.
Okresy stosowania środków chemicznych gwarantujące pełną skuteczność ich działania podano w zestawieniu. Podane okresy mogą ulec nieznacznemu przesunięciu zależnie od stopnia wegetacji roślin.

3)   Środki te można stosować bez ograniczeń na wszystkich rodzajach podkładów, na torach zelektryfikowanych i wyposażonych w urządzenia zrk.
4)   Przy odchwaszczandu torów należy przestrzegać określonej i stałej szybkości wylewania oraz normy zużycia. Ważnym czynnikiem są również warunki atmosferyczne. Środki należy stosować na glebę wilgotną, nie należy ipolewać w czasie silnego wiatru i na glebę zamarzniętą.
5)   Polewanie podanymi środkami wykonuje się raz w ciągu roku.

3.   Hungazin, simazin i atrazin stosuje się w ilości 7,5 do 10 kg na 1 km toru przy szerokości pasa polewania 5 m, zależnie od stopnia zachwaszczenia. W celu przedłużenia okresu polewania do środków w ilości 5—7,5 kg na 1 kin toru dodaje siię 3 litry gramoxonu lub reglone. Najlepsze wyniki uzyskuje się przy zastosowaniu cieczy w ilośoi 0,15—0,2 l/m2.

4.   Odmierzony preparat należy zalać wodą do konsystencji papki d odstawić na 30 min., aby napęczndał, co ułatwia późniejsze jego roizmieszanie.
Środek wprowadza się do urządzenia odchwaszczającego przez sito, następnie dopełnia się wodą ciągle mieszając. Ilość wylewanego roztworu odchwaszczającego jest zależna od typu i od prędkości jazdy odchwaszczarką. Podczas polewania roztwór musi być ciągle mieiszany.

5.   Do odchwaszczania torów stosuje się odchwaszczarki ciśnieniowe z urządzeniem do ciągłego mieszania oraz opryskiwacze rolnicze umieszczone na taborze kolejowym. W skład pociągu do odchwaszczania oprócz wagonu polewaczki wchodzą cysterny lub tendry połączone rurami oraz wagon mieszkalny dla obsługi i kierownika pociągu.
Pojeminość izbiorników pociągu do chemicznego odchwaszczania powinna umożliwić zabranie takiej ilości wody i preparatu, aby wystarczyło na dzień pracy odchwaszczarek. Odchwaszczarka powinna być wykonana w sposób umożliwiający skropienie torowiska na szerokość 5 m. Pociąg do chemicznego odchwaszczania torów powinien być wyposażony w następujący sprzęt i narzędzia:
szczotki stalowe do czyszczenia dysz,
dysze zapasowe,
niezbędne narzędzia,
areometr,
łopatę żelazną,
ubrania ochronne (3 kompl.),
przybory sygnałowe.
Ponadto w pociągu powinny się znajdować przepisy, instrukcje i zarządzenia związane z pracą pociągu (D1, R1, E1),

6. Organizacja polewania i obsługa pociągu do odchwaszczania torów powinny spełniać następujące wymagania.
1)   Odchwaszczanie torów odbywa się na podstawie haormonogramu ustalonego przez dyrekcję okręgową kolei państwowych.
2)   W skład obsługi pociągu do chemicznego odchwaszczania torów wchodzą: kierownik techniczny pociągu oraz 2 lub 3 pracowników, zależnie od okładu pociągu.
Do odchwaszczania torów należy przydzielić stałą obsługę. Pracownicy załogi pociągu powinni mieć egzamin ma hamulcowych. W razie potrzeby, na (wniosek kierownika technicznego pociągu, zawiadowca odcinka drogowego (naczelnik sekcji) powinien przydzielić pracowników do pomocy przy odchwaszczaniu torów.
3)   Niezależnie od kierownika technicznego pociągu, którego wyznacza zarząd drogowy, właściwy dział przewozów wyznacza kierownika pociągu.
4)   Pociąg do chemicznego odchwaszczania torów powinien być przeprowadzony przez właściwego zawiadowcę odcinka drogowego (kierownika nadzoru liniowego) w granicach jego odcinka. Obowiązkiem kontrolera (naczelnika sekcji) jest sprawowanie nadzoru nad prawidłowym przebiegiem odchwaszczania.
5)   Pociągi z odchwaszczarkcą kursują na zasadach pociągów roboczych i uruchamiane są na wniosek kierownika technicznego pociągu. Z powodu niewielkiej prędkości pociągu podczas odchwaszczania torów, jazdę tych pociągów należy planować możliwie w najdłuższych przerwach między pociągami.
Jazdę w obrębie stacji podczas polewania torów należy uważać za jazdę przetokową.
6)   Prędkość pociągu z odchwaszczarką powinna odpowiadać postanowieniom instrukcji R1, z uwzględnieniem możliwie właściwego pod względem technicznym skraplania toru.
7)   Wszelkie wskazówki dotyczące otwierania i zamykania zaworów wydaje kierownik techniczny pociągu.
8)   Przy przejeżdżaniu przez przejazdy, perony i miejsca pracy na torze, należy uważać, żeby nie polać osób znajdujących się w pobliżu toru.
9)   Przy odchwaszczaniu torów stacyjnych zawiadowca stacji powinien zawczasu opróżnić tory przewidziane do chemicznego odchwaszczania.
10)   Odchwaszczanie torów stacyjnych na dużych stacjach (np. rozrządowych) powinno odbywać się według harmonogramu, opracowanego przez zawiadowcę odcinka drogowego (naczelnika sekcji) i kierownika technicznego pociągu, w uzgodnieniu z zawiadowcą stacji.
11)   Zawiadowca stacji i zawiadowca odcinka drogowego (naczelnik sekcji) powinni — w zakresie swych obowiązków służbowych — udzielać pomocy kierownikowi technicznemu pociągu przy chemicznym odchwaszezaniu torów tak, żeby planowaną pracę wykonać jak najprędzej i bez przeszkód.
12)   Kierownik techniczny pociągu powinien prowadzić książkę pracy pociągu, a zapisy podawać oddziałowi drogowemu, który oblicza koszty robocizny i po zakończeniu sezonu przedkłada sprawozdanie do zarządu drogowego według ustalonego wzoru. Niezależnie od tego kierownik techniczny pociągu powinien powiadomić właściwych zawiadowców odcinków drogowych (naczelników sekcji) o wykonanym odchwaszczeniu torów z podaniem numerów, kilometrów i długości odchwaszczonych torów.
13) Po całkowitym ukończeniu odchwaszczania torów lub dłuższej przerwie w pracy należy wszystkie zbiorniki i odchwaszczarkę opróżnić z resztek roztworu i przepłukać wodą, a zauważone uszkodzenia w taborze niezwłocznie usunąć. Zabrania się spuszczania resztek roztworu i wody po płukaniu do zbiorników wody.

7.   Preparaty powinny być przechowywane w oddzielnych pomieszczeniach magazynowych w suchym d chłodnym miejscu położonych z daleka od budynków mieszkalnych, stajen, obór dtp.

8.   Przy zetknięciu się ze środkami chemicznymi do odchwaszczania toru oraz w czasie polewania:
—  należy chronić oczy, usta i nos przed zetknięciem się z proszkiem lub cieczą (niebezpieczeństwo zapalenia śluzówki),
—  należy stosować odzież ochronną i sprzęt ochrony osobistej zgodnie z obowiązującymi przepisami,
—  w miejscu i w czasie pracy nie wolno jeść ani pić oraz palić papaerosów,
—  spożywanie posiłków i palenie papierosów dopuszczalne jest w czasie przerw w pracy po uprzednim starannym umyciu rąk i twarzy wodą i mydłem.
Pozostałości środków i roztworów chemicznych należy zlewać do dołów i zakopywać na głębokości min. 70 cm. Nie wolno wylewać tych pozostałości do studni, stawów, rzek i innych zbiorników wody.
Szczegółowe zasady przechowywania środków chemicznych oraz obchodzenie się z nimi podaje Rozporządzenie Ministrów Rolnictwa i Zdrowia z dnia 20 listopada 1959 r. „W sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy stosowaniu środków chemicznych w rolnictwie" (Dz. U. nr 1 z 1960 r.). Z treścią tego rozporządzenia należy zapoznać pracowników pracujących przy odchwaszczaniu torów środkami chemicznymi.

9.   Stosowanie innych środków chemicznych do odchwaszczania torów oprócz wymienionych w załączniku może nastąpić jedynie za zgodą Ministerstwa Komunikacji.