Załącznik 25
WYMIANA POJEDYNCZYCH PODKŁADÓW

A. Wymiana podkładów drewnianych

1. Wskazówki ogólne.

1) W technologu napraw bieżących wymianę pojedynczych podkładów wykonuje się jako roboty niezależne lub jako wyprzedzające prace zasadnicze. Zależnie od rodzaju napraw i liczby podkładów kwalifikujących się do wymiany, wymianę podkładów wykonuje się metodą półzmechanizowaną - przy użyciu maszyny do wymiany podkładów - lub ręcznie.
2) Wymiana pojedynczych podkładów może być wykonywa- na trzema sposobami:
- I - z zastosowaniem maszyn do wymiany podkładów. Liczbę maszyn i zatrudnienie ustala się na podstawie procesu technologicznego, zależnie od wydajności maszyny prowadzącej. Wymianę pojedynczych podkładów maszynami w ramach napraw średnich i napraw bieżących częściowych wykonuje się na torze zamkniętym.
- II - ręcznie, w przerwach między pociągami, bez zamknięcia toru i bez ograniczenia prędkości pociągów. W przypadkach wymiany pojedynczych podkładów na liniach o prędkości pociągów większej niż 100 km/h należy ograniczyć prędkość do 100 km/h.
- III - ręcznie z ograniczeniem prędkości wszystkich pociągów.
3) Sposób II wymiany można stosować na liniach, gdzie przerwy między pociągami są długie i wymiana podkładu w przerwie zostanie całkowicie wykonana, a tor doprowadzony do stanu umożliwiającego bezpieczne przejście pociągów z normalną prędkością.
4) Sposób III wymiany ma zastosowanie na liniach, gdzie przerwy między pociągami są krótkie i w ciągu nich nie można wykonać wymiany podkładu ani doprowadzić toru do stanu umożliwiającego przejście pociągów z normalną prędkością.

2. Roboty przygotowawcze.
1) Wymiana pojedynczych podkładów powinna być wykonywana podkładami starymi użytecznymi, naprawianymi i impregnowanymi z wyrównanymi powierzchniami przylegania podkładek, w których otwory do wkrętów powinny być uprzednio nawiercone i zaimpregnowane.
2) Potrzebną liczbę podkładów do wymiany w ciągu dnia należy wywieźć wózkiem torowym i wyładować na ławę torowiska w miejscach, gdzie leżą w torach podkłady zakwalifikowane do wymiany.

3. Wymiana podkładów sposobem ręcznym.

Wymiana pojedynczych podkładów obejmuje następujące czynności:
- usunięcie podsypki z okienka wzdłuż całego podkładu na głębokość około 3 cm poniżej krawędzi podstawy, usunięcie podsypki od czoła i przygotowanie miejsca do wyciągnięcia podkładów;
- przygotowanie miejsc do ustawienia 2 podnośników (po jednym pod każdy tok szyn przy podkładzie sąsiednim);
- odkręcenie wkrętów w celu zdjęcia podkładek z wymienianego podkładu;
- częściowe odkręcenie wkrętów na 2 sąsiednich podkładach z każdej strony podkładu wymienianego, przy czym na podkładach bezpośrednio przyległych należy wkręty wykręcić o 3 cm, a na dalszych - o 2 cm;
- założenie podnośników pod każdy tok szyn i równoczesne podniesienie szyn na wysokość do 2 cm; nie wolno przy tym podnosić podkładów sąsiednich;
- wyciągnięcie podkładu wymienianego za pomocą kleszczy do podkładów oraz zdjęcie podkładek (bez użycia drągów, wybijania młotem itp.);
- ścięcie oskardem zbitej podsypki pod środkową częścią podkładu o 5 - 6 cm na długości około 50 cm oraz usunięcie łopatą tej podsypki, wciągnięcie nowego podkładu za pomocą kleszczy (bez użycia oskardów i drągów), ułożenie go na łożysku; jeżeli podsypka w łożysku jest zanieczyszczona lub gdy podkład wsuwany jest wyższy od wyjętego, należy ściąć możliwie równomiernie warstwę tej podsypki grubości 5 - 6 cm na całej powierzchni łożyska i usunąć ją łopatą;
- założenie podkładek;
- opuszczenie podnośników i wyjęcie ich z toru;
- przymocowanie obu toków szyn;
- jeżeli podsypka jest dostatecznie czysta - spulchnienie jej oskardem pod podkładem i podbicie na długości po 40 cm z każdej strony obu toków szyn; w tym przypadku nie należy podbijać środkowej części podkładu na długości około 50 cm;
- jeżeli podsypka była zanieczyszczona i usunięto ją na całej długości podkładu - podsypanie niezbędnej ilości podsypki po obu stronach każdego toku szyn na długości 40 cm, podbicie podkładu najpierw oskardem, a potem podbijakami;
- zasypanie okienek czystą podsypką oraz oprofilowanie i ubicie podsypki;
Wszystkie prace wymiany podkładów należy wykonywać w tętn sposób, aby niweleta toru nie uległa odkształceniu.

4. Organizacja.
1) Wymianę podkładów zasadniczo należy wykonywać zespołem w składzie 8 robotników i operator. W grupie będącej pod nadzorem jednego toromistrza mogą pracować zasadniczo nie więcej niż 2 zespoły, tj. 16 pracowników.
2) W uzasadnionych przypadkach jeżeli wymianie podlega tylko kilka podkładów, przy .wymianie podkładów można zatrudnić zespół 4 robotników.
3) Wymianę pojedynczych podkładów w naprawie bieżącej wykonuje się jako roboty przygotowawcze bez zamykania toru dla robót zasadniczych, albo z zamknięciem toru. Liczba zatrudnionych pracowników zależy od wydajności zespołu prowadzącego lub maszyny prowadzącej.
4) W pierwszej fazie pracy wszyscy pracownicy usuwają podsypkę przy podkładach.
W drugiej fazie:
-1 robotnik zakrętarką wykręca wkręty (przestrzegając zasady równoczesnej wymiany co czwartego podkładu), a na sąsiednich podkładach wykręca wkręty częściowo,
- 2 robotników zakłada podnośnika i wyciąga stare podkłady,
- 2 robotników przygotowuje podtorze i wsuwa nowe podkłady wraz z podkładkami oraz zdejmuje podnośniki,
- robotnik z zakrętarką po wykręceniu wkrętów przystępuje do wkręcania wkrętów w podkładach wyjmowanych,
- 4 robotników podbija podkłady.
W trzeciej fazie:
- 8 pracowników zasypuje okienka oraz profiluje i ubija podsypkę; jeśli zachodzi potrzeba l robotnik reguluje opórki.
5) Wymieniając podkłady sposobem III roboty wykonuje się jak przy sposobie II i ponadto: w drugiej fazie roibót przed odkręceniem wkrętów z podkładu należy założyć ściąg śrubowy o odpowiedniej wytrzymałości jako zabezpieczenie przed ewentualnym odchyleniem w bok szyny i przygotować miejsce do położenia klocków w sąsiednim okienku pod obu tokami. Poza tym należy przygotować kloce i kliny do podsunięcia pod szyny i podparcia toru, gdy jest spodziewane nadejście pociągu i gdy podkład stary został wyciągnięty, a nowy natomiast nie został wciągnięty albo wciągnięty lecz nie podbity.
6) Toromistrz sprawdza przy każdym podkładzie przygotowanie podtorza, przymocowanie szyn, szerokość toru oraz prawidłowość podbicia podkładów.
7) Przy wymianie podkładów między peronami należy uwzględnić warunki wynikające z postanowień § 31 ust. 8 przepisów D1.
8) Narzędzia i materiały (szt.) dla zespołu 8 pracowników:

zakrętarka 1
oskardy 8
łopaty 8
szufle do usuwanie podsypki 8
widły 8
ubijaki do podsypka 2
drągi stalowe ostre 4
kleszcze do podkładów 4
klucze do wkrętów lub do śrub stopowych 4
klucze do opórek 1
wiertarki do podkładów 2
cieślice 2
podnośniki torowe 4
miarka składana 2-metrowa 1
toromierz 1
poziomica torowa 1
wózek roboczy 1
maderon (wózek jednoszynowy) 1
sygnały drogowe (komplet) 1
wskaźniki W7 2
wskaźniki zejścia z toru 2
ściągi 4
kloce 8
kliny 16
telefon 1
impregnat do podkładów, smary do wkrętów i śrub, style zapasowe zależnie od potrzeby
wkręty i śruby do wymiany  

B. Wymiana podkladów żelbetowych i z betonu sprężonego

Wymianę podkładu żelbetowego lub z betonu sprężonego należy zasadniczo wykonywać według zasad podanych dla podkładów drewnianych z uwzględnieniem rodzaju i typu danego podkładu (konstrukcji i masy podkładu, sposobu przytwierdzenia szyny do podkładu itp.). Należy zwracać szczególną uwagę, aby nie spowo dować uszkodzenia podkładu.

C. Wymiana podkładów stalowych

Należy dążyć do tego, aby wymianę podkładów stalowych wykonywać w ramach wymiany ciągłej.
Gdy zachodzą potrzeba wymiany kilku podkładów stalowych w jednym przęśle szyn przed wymianą ciągłą, należy ją wykonać z zamknięciem toru, wyjmując szyny w danym przęśle i ukła- dając nowe podkłady możliwie ściśle na istniejących łożyskach. W razie koniecznej wymiany pojedynczego podkładu stalowego należy ją wykonać podobnie jak wymianę podkładu drewnianego, usuwając w miarę potrzeby podsypkę a następnie po wymianie podkładu uzupełniając ją i podbijając podkład wielokrotnie aż do jego zupełnej stabilizacji.