Załącznik 17a
GOSPODARKA MATERIAŁAMI DREWNIANYMI NAWIERZCHNI

I Typy podkładów, podrozjazdnic, mostownic

1. Drewniane podkłady, porozjazdnice i. mostownice powinny odpowiadać wymaganiom typów ustalonych i zatwierdzonych przez Ministerstwo Komunikacji oraz powinny być wykonywane i odbierane zgodnie z obowiązującymi normami państwowymi i branżowymi.
Typy podkładów, podrozjazdnic i mostownic podano w zał. 15.

2. Nowe podkłady, podrozjazdnice i mostownice drewniane powinny być ocechowane w nasycalni. Znaki z podanym rokiem nasycenia podkładów powinny być wbijane w górne powierzchnie podkładów.

3. Nasycalnie powinny - w miarę potrzeby - zabezpieczać końce podkładów i podrozjazdnic przed pękaniem przez opasanie taśmą stalową, klamrowanie lub w inny sposób.


II Użycie nowych podkładów, podrozjazdnic i mostownic drewnianych

1. Zastosowanie poszczególnych typów nowych podkładów drewnianych jest zależne od kategorii linii i rodzaju torów.

2. Podkładki podszynowe powinny leżeć całą dolną powierzchnią na podkładach. Wyjątkowo dopuszcza się wystawanie podkładek poza górne krawędzie podkładów co najwyżej po 5 mm z każdej srtrony.

3. Do wykonania podkładów podzłączowych (ześrubowanych) można używać wyłącznie podkładów prostych, typu belkowego.

4. Zastosowanie poszczególnych typów i długości podrozjazdnic jest zależne od rodzaju i typu rozjazdu.

5. Zastosowanie poszczególnych typów mostownic jest zależne od rozstawu podłużnic na moście.


III Zasady planowania wymiany podkładów, podrozjazdnic i mostownic

Przy planowaniu wymiany podkładów, podrozjazdnic i mostownic należy kierować się następującymi wytycznymi.

1. Podkłady nowe przeznacza się zwykle do wymiany ciągłej podkładów. Do pojedynczej wymiany należy w zasadzie używać zregenerowanych podkładów starych użytecznych. W przypadkach zagrażających ciągłości ruchu można użyć podkładów nowych.

2. Podkłady stare użyteczne po uprzednian zregenerowaniu przeznacza się do pojedynczej wymiany podkładów w ramach bieżącej naprawy toru. Podkłady stare użyteczne lepszej jakości mogą być też użyte do wymian ciągłych w razie braku odpowiedniej liczby podkładów nowych; w tych przypadkach podkłady stare użyteczne należy układać w odcinkach zwartych, bez mieszania ich z podkładami nowymi.

3. W celu najbardziej ekonomicznego przeprowadzania wymiany podkładów należy unikać pojedynczych wymian podkładów, dążąc do przeprowadzania koniecznych wymian podkładów w ramach głównej naprawy toru.
Ciągłe wymiany podkładów na podkłady nowe zasadniczo powinny być wykonywane jednocześnie z ciągłymi i wtórnymi wymianami szyn. Na odcinkach przewidzianych w najbliższych latach do przeprowadzenia wymiany szyn nie należy przeprowadzać ciągłej wymiany podkładów na nowe, natomiast należy podtrzymywać techniczny stan toru przez pojedynczą wymianę na podkłady stare użyteczne, aż do czasu wymiany szyn. Do ciągłej wymiany szyn powinny być kwalifikowane odcinki torów o najgorszym stanie podkładów. Zasadniczo do ciągłej wymiany podkładów należy kwalifikować odcinki torów głównych znaczenia ogólnego, na których znajduje się więcej niż 30%, a dla torów pozostałych - więcej niż 50% podkładów wymagających wyimiany.
Odcinki wyznaczone do ciągłej wymiany podkładów, bez wymiany szyn powinny być zatwierdzone przez naczelnika oddziału drogowego.

4. Przy wyznaczaniu pojedynczych podkładów do wymiany należy kierować się zasadą oszczędności, nie należy zatem wyznaczać do wymiany takich podkładów, które mogłyby jeszcze pracować w torze bez szkody dla bezpieczeństwa ruchu. Wymianie podlegają podkłady, które wskutek mechanicznego uszkodzenia lub zniszczenia nie zapewniają pewnego podparcia i przymocowania szyn. Zwłaszcza podkłady drewniane podlęgają wymianie w razie zniszczenia tkanek drzewnych lub zaciosania więcej niż 4 cm. Na odcinkach torów objętych ciągłymi naprawami bieżącymi wymianę pojedynczych podkładów planuje się w takiej liczbie, aby co najmniej w ciągu trzech następnyęh lat nie zachodziła potrzeba pojedynczych wymian podkładów.
Liczba podkładów przeznaczonych do wymiany pojedynczej przy naprawie torów głównych nie powinna przekraczać 30% liczby podkładów w torze na naprawianym odcinku i 50% w torach pozostałych.
W razie potrzeby wymiany większej liczby podkładów należy na danym odcinku toru przeprowadzić ciągłą wymianę podkładów.

5. Podkłady podzłączowe zwykle szybciej ulegają zniszczeniu niż podkłady pośrednie, wskutek czego zachodzi potrzeba częstszej ich wymiany. Dozwolona jest pojedyncza wymiana podkładów podzłączowych na podkłady nowe, przy czym pożądane jest wykonywanie takiej wymiany na odcinkach dłuższych, traktując to jako ciągłą wymianę wyłącznie podkładów podzlączowych. Decyzję co do użycia podkładów nowych do tego rodzaju wymiany podejmuje właściwy oddział drogowy.

6. Podrozjazdnice wymienia się pojedynczo lub w całym komplecie. Do wymiany pojedynczych sztuk należy używać naprawionych i zregenerowanych podrozjazdnic starych użytecznych, przy wymianie zaś kompletów - podrozjazdnic nowych.
Przy wymianie podrozjezdnic należy stosować się do zasad podanych dla podkładów. Należy więc również synchronizować wymianę podrozjazdnic z wymianą rozjazdów, dążąc do wymiany podrozjazdnic tylko kompletami i unikając pojedynczej wymiany podrozjazdnic.
Do rozjazdów przewidzianych w najbliższym czasie do wymiany dobry stan techniczny podrozjazdnic należy w miarę możności podtrzymywać przez wymianę gorszych jakościowo pojedynczych podrozjazdnic, aż do czasu wymiany rozjazdu łącznie z kompletem podrozjazdnic. Wymianę kompletu podrozjazdnic bez jednoczesnej wymiany rozzjazdu można przeprowadzać, gdy liczba podrozjazdnic zakwalifikowanych do koniecznej wymiany w rozjeździe wynosi więcej niż 50.%.
Przy wbudowywaniu rozjazdów starych użytecznych, w razie braku kompletu podrozjazdnic nowych, można używać kompletów zregenerowanych podrozjazchic starych użytecznych.

7. Przy planowaniu wymian mostownic stosuje się postanowienia § 25 przepisów D1.


IV Wyznaczanie podkładów, podrozjazdnic i mostownic do wymiany

1. Roczne plany wymiany podkładów, podrozjazdnic i mostownic powinny być sporządzone na podstawie stwierdzonego stanu jakościowego tych materiałów leżących w torach.
Czynność wyznaczenia podkładów, podrozjazdnic i mostownic do wymiany powinna być przeprowadzona w roku poprzedzającym rok planowanej wymiany. Wyznaczenie w terenie podkładów, podrozjazdnic i mostownic do wymiany powinno być zgodne z postanowieniami przepisów D1 § 31 ust. 1 i 2.
Podkłady, podrozjazdnice i mostownice wyznaczone do wymiany należy czytelnie oznaczyć wapnem na szyjkach szyn.

2. Zakwalifikowane do wymiany podkłady powinny być ujęte w wykazach, opracowanych przez zawiadowców odcinków drogowych (kierowników nadzoru liniowego) dla poszczególnych hektometrów oraz w wykazach zbiorczych, opracowywanych przez działy drogowe dla poszczególnych kilometrów, z zaznaczeniem spodziewanych odzysków podkładów starych użytecznych, budowlanych i opałowych.

3. Po otrzymaniu rocznych przydziałów naczelnik oddziału drogowego i zawiadowca odcinka (naczelnik sekcji) powinni w razie potrzeby skorygować uprzednie zapotrzebowania do przydziałów. Wymaga to ponownego bardzo skrupulatnego sprawdzenie stanu materiałów drewnianych nawierzchni przez naczelnika oddziału drogowego lub kontrolera drogowego w celu podjęcia ostatecznej decyzji co do lokalizacji przydzielonych do wymian materiałów.


V Klasyfikacja i oznaczanie podkładów, podrozjazdnic i mostownic wyjętych z torów

1. Podkłady, podrozjazdnice i mostownice drewniane wyjęte z toru należy klasyfikować według ich dalszej przydatności do następujących grup:
- stare użyteczne,- budowlane,
- opałowe,
- nie nadające się do żadnych celów (spróchniałe).

2. Do grupy podkładów, podrozjezdnic i mostownic starych użytecznych zalicza się takie podkłady, podrozjazdnice i mostownice wyjęte z torów, których jakość po mniejszej lub większej naprawie i ewentualnym dosyceniu impregnatem umożliwia dalsze ich użycie w torach normalnych.
Podkłady, podrozjazdnice i mostownice zakwalifikowane do tej grupy nie powinny być zużyte w stopniu przekraczającym granicę podaną w przepisach D1 § 31.
Podkłady stare użyteczne, podrozjazdnice i mostownice dzieli się na kategorie a i b.

3. Do kategorii a zalicza się podkłady, podrozjazdnice i mostownice wszystkich typów nadające się do ponownego użycia po przeprowadzeniu jedynie niewielkich zabiegów, na przykład zaimpregnowaniu i zakołkowaniu otworów po wkrętach, wyrównaniu kołków przez zaciosanie i posmarowanie olejem grzybobójczym miejsc przylegania podkładek.

4. Do kategorii b zalicza się podkłady, podrozjazdnice i mostownice, których ponowne użycie wymaga zabiegów o większym zakresie, na przykład: ścinania zniszczonej tkanki drzewnej w miejscach przylegania podkładek, rozwiercania zniszczonych lub wyrobionych otworów do wkrętów, dyblowania otworów kołkami o większej średnicy, naprawy pęknięć przez. klamrowanie lub opaskowanie końców i dosycanie. Grubość podkładów i podrozjazdnic starych użytecznych po zaciosaniu pod podkładkami nadających się do pojedynczych wymian w torach głównych kategorii 0 i 1 nie powinna być mniejsza niż 14 cm, w torach kategorii 2 i 3 - nie mniejsza niż 12 cm i w torach kategorii 4 - nie mniejsza niż 10 cm.
Podkładów o zmniejszonych grubościach nie należy używać do wymiany w torach i odcinkach izolowanych.
Mostownice mogą być naprawiane przez zaciosanie zniszczonej tkanki do wymiaru typu niższego z tym, że po zciosaniu mostownica nie może mieć wymiaru mniejszego niż 21 cm. Mostownice naprawiane w ten sposób mogą być ułożone w miejscach, gdzie jest to możliwe ze względu na mniejszą wysokość.
Mostownice o wymiarach mniejszych niż dla przekroju typu I mogą być użyte tylko na mostach prowizorycznych lub na liniach znaczenia miejscowego.

5. Do grupy podkładów, podrozjezdnic i mostownic budowlanych zalicza się podkłady, podrozjezdnice i mostownice wyjęte z torów, które z powodu nadmiernego zniszczenia nie nadają się do dalszego użytku w torach normalnych, nawet po regeneracji, w dotychczasowych swych długościach.
Podkłady, podrozjazdnice i mostownice budowlane mogą być wykorzystane:
- do przeróbki na podkłady i podrozjazdnice wąskotorowe,
- do celów budowlanych.
Ponadto z podrozjazdnic budowlanych - przez skrócenie ich długości i odrzucenie bardziej zużytych części - można otrzymać podrozjazdnice mniejszej dlugości lub podkłady o długościach normalnych.
Do tej grupy zaliczą się:
a) podkłady i podrozjazdnice, których przewidywana grubość po usunięciu zniszczonej tkanki drzewnej w miejscach przytwierdzenia podkładek będzie wynosić dla podkładów mniej niż 10 cm, dla podrozjazdnic - mniej niż 12 cm oraz mostownic, których zniszczona tkanka drzewna w miejscach przytwierdzenia sięga głębiej niż 3 cm w stosunku do przekroju typu I;
b) podkłady, podrozjazdnice i mostownice z głębokimi i szerokimi pęknięciami podłużnymi lub okrężnymi na czołach, których nie da się skutecznie naprawić;
c) podkłady, podrozjazdnice i mostownice z bardzo wyrobionymi lub zniszczonymi przez grzyby otworami po wkrętach, których po należytym oczyszczeniu ze zniszczonej tkanki drzewnej nie da się skutecznie zakołkować typowyrni kołkami.
d) do grupy podkładów, podrozjazdnic i mostownic opałowych zalicza się takie podkłady, podrozjazdnice i mostownice wyjęte z torów, których ze względu na stopień zniszczenia drewna, nie można zaliczyć do grupy starych użytecznych ani budowlanych, a które mogą być wykorzystane na opał.

6. Podkłady, podrozjazdnice i mostownice odzyskane przy wymianach z torów i zaliczone do jednej z grup należy oznaczać wapnem na czołach w następujący sposób:
a) stare użyteczne:
kategorii a - znakiem X
kategorii b - znakiem III
b) budowlane - znakiem II
c) opałowe - znakiem I
Podkłady, podrozjazdnice i mostownice spróchniałe nie nadające się do żadnych celów nie otrzymują żadnego oznaczenia. Podkłady, podrozjazdnice i mostownice, regenerowane w nasycalni powinny być ocechowane znakami określającymi rok regeneracji, wbijanymi w ich górną powierzchnię.

7. Klasyfikację odzyskanych podkładów, podrozjazdnic i mostownic na poszczególne grupy i kategorie, niezwłocznie po ich wyjęciu z torów powinni wykonać zawiadowcy odcinków drogowych (kierownicy grupy robót), pod osobistą odpowiedzialnością za prawidłowość klasyfikacji.
Niezdatność podkładów, podrozjazdnic i mostownic do żadnych celów (spróchniałe) powinna być ponadto stwierdzona protokolarnie przez kontrolera drogowego, zawiadowcę odcinka drogowego (kiewwnika grupy robót) oraz toromistrza właściwej działki. Protokół powinien zawierać ilości materiałów zakwalifikowanych jako niezdatne do żadnych celów. Podkłady, podrozjazdnice i mostownice tej grupy należy składać z dala od zdrowych i bezpośrednio po sporządzeniu protokółu powinny być spalone i skreślone z ewidencji.
Ogólny nadzór nad klasyfikacją spełniają kontrolerzy drogowi ,(naczelnicy sekcji) w obrębie swoich odcinków, którzy są odpowiedzialni za racjonalną klasyfikację podkładów, podrozjadnic i rnostownic wyjętych z torów.


VI Gospodarka podkładami, podrozjazdnicami i mostownicami starymi użytecznymi

Podkłady, podrozjazdnice i mostownice odzyskane z torów i zakwalifikowane jako stare użyteczne mogą być użyte tylko do ponownego wbudowania w tory. Stosowanie podkładów, podrozjazdnic i mostownic starych użytecznych do budowy budynków, szop i ogrodzeń, jak też do wszelkiego rodzaju prac pomocniczych, jak szalowanie wykopów, budowa klatek podporowych przy budowie mostów itp. jest zabronione. Do wymienionych prac mogą być używane tylko podkłady, podrozjazdnice i mostownice budowlane.
Podkłady, podrozjazdnice i mostownice stare użyteczne naprawione i zregenerowane wbudowuje się w tory na zasadach stosowanych dla podkładów, podrozjazdnic i mostownic nowych.


VII Gospodarka podkładami, podrozjazdnicami i mostownicami budowlanymi

1. Podkłady, podrozjazdnice i mostownice budowlane odzyskane z torów powinny być użyte jak najbardziej ekonomicznie i celowo.
W tym celu powinny być wysegregowane:
a) podrozjazdnice, z których po odcięciu zużytych części można uzyskać podrozjazdnice o mniejszej długości lub też podkłady normalnotorowe,
b) podrozjazdnice i podkłady, z których po odcięciu można uzyskać podkłady wąskotorowe.

2. Podkłady, podrozjazdnice i mostownice mogą być zakwalifikowane do celów budowlanych dopiero po pokryciu potrzeb w zakresie nawierzchni i mostów.

3. Podkłady, podrozjazdnice i mostownice budowlane odzyskane z torów mogą być użyte dla celów budowlanych jedynie w tych przypadkach, w których takie użycie jest uzasadnione zarówno pod względem technicznym i ekonomicznym. Należy dążyć, gdzie to jest tylko możliwe, do użycia tego drewna zamiast drewna nowego.

4. Drewno z podkładów, podrozjazdnic i mostownic budowlanych może być użyte do celów budowlanych po odpowiedniej jego impregnacji.

5. Sprzedaż podkładów, podrozjazdnic i mostownic budowlanych odbiorcom spoza dyrekcji okręgowych kolei państwowych jest możliwa tylko za zgodą Ministerstwa Komunikacji.


VIII Gospodarka podkładami, podrozjazdnicami i mostownicami opałowymi

1. Gospodarka podkładami, podrozjazdnicami i mostownicami opałowymi na PKP powinna być prowadzona zgodnie z osobnymi zarządzeniami.
Podrozjazdnice opałowe o długości ponad 2,5 m przed ich odstąpieniem pracownikom resortu komunikacji powinny być przepiłowywane na połowę (z wyjątkiem podrozjazdnic z drewna twardego przeznaczonych na cele budownictwa indywidualnego).

2. Przy odstępowaniu podkładów i podrozjazdnic opalowych pracownikom resortu komunikacji należy stosować zasady:
a) wydawania podkładów i podrozjazdnic pracownikom resortu komunikacji powinno się odbywać w wyznaczonych przez oddział drogowy miejscach i terminach (data, godzina),
b) podkłady i podrozjazdnice wydaje zawiadowca odcinka drogowego (naczelnik sekcji) lub jego zastępca.


IX Ogólne środki przedłużania czasu pracy podkładów, podrozjazdnic i mostownic

1. W celu przedłużenia czasu pracy podkładów, podrozjazdnic i mostownic drewnianych należy przestrzegać:
a) właściwego wyładowania i składowania,
b) właściwego obchodzenia się z nimi w czasie pracy,
c) właściwego utrzymania torów,
d) właściwego wykonania napraw,
e) obowiązujących przepisów przeciwpożarowych.

2. Niedopuszczalne jest: kaleczenie podkładów przy ich przesuwaniu, uderzanie w podkłady żelaznymi młotami, wbijanie wkrętów młotami, wybijanie otworów w podkładach hakami zamiast nawiercania ich świdrem.

3. Sprawy przechowywania podkładów, podrozjazdnic i mostownic ze względu na bezpieczeństwo przeciwpożarowe itp. regulują postanowienia "Instrukcji o przechowywaniu podkładów, podrozjazdnic i mostownic" - D13.

4. Podkłady i podrozjazdnice nowe powinny być nasycone i nawiercone przed nasyceniem w nasycalni materiałów drzewnych.

5. Dla podkładów, które mają być ułożone w łukach z poszerzeniem toru należy stosować nawiercanie jednostronne podkładów przed ich nasyceniem.

6. Stosuje się następujące zasadnicze sposoby naprawy i dosycania podkładów, podrozjazdnic i mostownic:
a) naprawa i dosycenie podkładów, podrozjazdnic i mostownic leżących w torach,
b) regeneracja i dosycenie podkładów, podrozjazdnic i mostownic wyjętych z torów.