Rozdział I
POSTANOWIENIA OGÓLNE


§1 §2 §3 §4

§1
Przedmiot instrukcji

1. Instrukcja niniejsza ustala zakres podstawowych obowiązków i odpowiedzialność pomocnika maszynisty pojazdu trakcyjnego.

2. Przez pomocnika maszynisty pojazdu trakcyjnego zwanym dalej "pomocnikiem maszynisty" należy rozumieć pracownika, który posiada kwalifikacje i wymogi zdrowotne określone odrębnymi przepisami i jest zatrudniony na stanowisku pomocnika maszynisty pojazdu trakcyjnego (elektrycznego i / lub spalinowego) oraz innego uprawnionego pracownika, wyznaczonego do pełnienia obowiązków pomocnika maszynisty, np. maszynistę danego rodzaju trakcji.

3. Przez używane w niniejszej instrukcji pojęcia:
1) "maszynista" - należy rozumieć pracownika, który posiada kwalifikacje i wymogi zdrowotne określone odrębnymi przepisami i jest zatrudniony na stanowisku maszynisty pojazdu trakcyjnego elektrycznego i / lub spalinowego,
2) "pojazd trakcyjny" - należy rozumieć lokomotywę elektryczną, spalinową, elektryczny lub spalinowy zespół trakcyjny, autobus szynowy oraz wagon spalinowy,
3) "pojazd prowadzący" - należy rozumieć pierwszy pojazd trakcyjny patrząc w kierunku jazdy pociągu,
4) "lokomotywa przyprzęgowa" - należy rozumieć lokomotywę wpiętą do składu pociągu za lokomotywą prowadzącą lub na końcu pociągu w celu przesłania jej między stacjami,
5) "trakcja wielokrotna" - należy rozumieć pracę prowadzącego pojazdu trakcyjnego z jednym lub więcej pojazdami trakcyjnymi,
6) "lokomotywę nieczynną" - należy rozumieć lokomotywę niewytwarzającą siły pociągowej, odpowiednio przygotowaną do transportu,
7) "lokomotywa pracująca na popychu" - należy rozumieć czynną lokomotywę pracującą na końcu pociągu,
8) "zakład" - należy rozumieć jednostki organizacyjne posiadające na swoim ilostanie inwentarzowym pojazdy trakcyjne,
9) "stacja" -należy rozumieć posterunek zapowiadawczy rozpoczynający się od semafora wjazdowego i kończący się semaforami wyjazdowymi, w obrębie którego, oprócz toru głównego zasadniczego, znajduje się co najmniej jeden tor główny, a pociągi mogą rozpoczynać i kończyć jazdę, krzyżować się i wyprzedzać, j ak również zmieniać skład lub kierunek jazdy.
10) "ogłoszenia" - należy rozumieć zarządzenia, decyzje, polecenia i informacje podawane do wiadomości drużynom trakcyjnym,


§2
Drużyna trakcyjna

1. Pojazd trakcyjny prowadzący obsługuje drużyna trakcyjna w obsadzie jednoosobowej lub dwuosobowej.

2. Drużyna trakcyjna w obsadzie jednoosobowej składa się z maszynisty, a jeżeli wymagana jest obsada dwuosobowa składa się z maszynisty i pomocnika maszynisty. W szczególnych przypadkach obsługę pojazdu trakcyjnego może sprawować pomocnik maszynisty.

3. W trakcji wielokrotnej lokomotyw drużyna trakcyjna jest wieloosobowa i składa się z maszynisty, a jeżeli jest wymagana dwuosobowa obsada - z maszynisty i pomocnika maszynisty na lokomotywie prowadzącej oraz z pomocnika maszynisty na każdej lokomotywie połączonej sprzęgiem sterowania wielokrotnego lub z maszynisty na każdej lokomotywie niepołączonej sprzęgiem sterowania wielokrotnego z lokomotywą prowadzącą.

4. Na lokomotywie pracującej na popychu drużyna trakcyjna składa się - z maszynisty, a jeżeli wymagana jest obsada dwuosobowa - z maszynisty i pomocnika maszynisty.

5. Za właściwy skład drużyny trakcyjnej odpowiedzialny jest dyspozytor. Skład ten zależny jest od rodzaju obsługiwanego pojazdu trakcyjnego, rodzaju wykonywanej pracy trakcyjnej i musi być zgodny z postanowieniami obowiązujących przepisów.


§3
Znajomość obowiązujących przepisów wewnętrznych

1. Pomocnik maszynisty obowiązany jest znać i stosować w całości postanowienia:
1) niniejszej instrukcji w zakresie posiadanych kwalifikacji,
2) Instrukcji sygnalizacji na PKP -E 1,
3) Instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy dla drużyn trakcyjnych, elektrycznych i spalinowych pojazdów trakcyjnych - Mt-34a.

2. Niżej wymienione instrukcje pomocnik maszynisty obowiązany jest znać i stosować w częściach dotyczących pracy pomocnika maszynisty:
1) Instrukcję o prowadzeniu ruchu pociągów na PKP - (R-1),
2) Instrukcję o radiołączności pociągowej - (R 12),
3) Instrukcję o technice pracy manewrowej - (R 34),
4) Instrukcję obsługi i utrzymania w eksploatacji hamulców taboru kolejowego - (Mw 56),
5) Instrukcję o ogrzewaniu wagonów osobowych normalnotorowych - (Mw 62),
6) Instrukcję o sposobie wypełniania i trybie postępowania z kartą pracy drużyny trakcyjnej i pojazdów na kolejach normalnotorowych i szerokotorowych,
7) Instrukcja dla rewidenta i starszego rewidenta elektrycznych zespołów trakcyjnych - Mt-53,

3. Pomocnik maszynisty powinien znać i stosować postanowienia wszelkich innych przepisów związanych z jego pracą, przekazanych w sposób ustalony przez kierownika jednostki organizacyjnej.


§4
Zależność funkcjonalna i organizacyjna pomocnika maszynisty

1. Pomocnik maszynisty podlega bezpośrednio kierującemu komórką organizacyjną, właściwą do spraw eksploatacji pojazdów trakcyjnych,

2. Bieżący nadzór nad pracą pomocnika maszynisty sprawuje maszynista,

3. W czasie pobytu pomocnika maszynisty w innym zakładzie, podlega on w zakresie wykonywania zadań właściwemu kierującemu komórką organizacyjną eksploatacji pojazdów trakcyjnych,

4. Podczas wykonywania pracy pomocnik maszynisty wykonuje polecenia maszynisty, stosuje się do poleceń wydawanych przez maszynistów instruktorów oraz kontrolerów w przypadku stwierdzenia, że występują nieprawidłowości w zakresie przestrzegania obowiązujących pomocnika maszynisty przepisów:
1) obsługi taboru,
2) przestrzegania dyscypliny pracy,
3) bhp i ppoż.